Iran điều tàu sân bay đến eo biển Hormuz giữa lúc căng thẳng

Các hình ảnh vệ tinh chụp ngày 26/1 do nhà phân tích nguồn mở Mehdi H công bố cho thấy tàu sân bay Shahid Bagheri của Iran neo đậu cách cảng Bandar Abbas khoảng 5km về phía nam, một khu vực có vị trí chiến lược nhạy cảm gần eo biển Hormuz.

Giới chức Iran chưa chính thức giải thích động thái này. Dù việc triển khai có thể phản ánh các chuyến chạy thử trên biển thông thường, hãng tin quốc phòng Ukraine Militarnyi cho rằng các yếu tố an ninh cũng có thể là lý do, bao gồm lo ngại về khả năng bất ổn tại khu vực cảng hoặc tình hình bất ổn rộng hơn trong khu vực.

Shahid Bagheri chính thức được đưa vào biên chế của quân đội Iran ngày 6/2/2025, nhưng mới chỉ xuất hiện trên biển vài lần kể từ đó và không tham gia vào cuộc đối đầu Iran - Israel hồi tháng 6 năm ngoái. Các cuộc thử nghiệm trên biển đầu tiên của con tàu được tiến hành vào tháng 11/2024.

Con tàu được các nguồn tin Iran mô tả là “tàu sân bay đầu tiên” của nước này, nhưng trên thực tế đây là một tàu container hoán cải. Con tàu dài khoảng 240m này đã được sửa đổi để hỗ trợ hoạt động hàng không, bao gồm bổ sung sàn đáp và một đường băng kiểu “cầu nhảy”.

Do cấu trúc thượng tầng ban đầu trải rộng toàn bộ chiều ngang thân tàu, các kỹ sư không thể áp dụng thiết kế sàn đáp thẳng thông thường. Thay vào đó, đường băng được lắp đặt theo góc nghiêng so với trục dọc của tàu, cách bố trí nhằm cung cấp đủ quãng đường cất và hạ cánh trong giới hạn kết cấu của con tàu.

Hiệu quả thực tế của cấu hình này vẫn chưa rõ ràng, cũng như chủng loại máy bay có thể thực sự hoạt động trên tàu. Hình ảnh hiện có và các tuyên bố chính thức cho thấy Shahid Bagheri chủ yếu được thiết kế để hỗ trợ máy bay không người lái và trực thăng, thay vì máy bay chiến đấu cánh cố định.

Truyền thông Iran tuyên bố con tàu có khả năng hoạt động trên biển ở cấp sóng gió lên tới 9 theo thang Beaufort. Tầm hoạt động khoảng 22.000 hải lý, về lý thuyết, cho phép nó hoạt động xa vùng biển Iran trong thời gian dài mà không cần tiếp nhiên liệu. Phần sàn đáp có thể sử dụng ước tính dài khoảng 180m.

Vũ khí được cho là bao gồm 8 tên lửa chống hạm Noor, 8 tên lửa phòng không Kowsar-222, một pháo tự động 30mm và 2 tháp pháo 20mm điều khiển từ xa.

Thời điểm triển khai con tàu thu hút sự chú ý khi Mỹ tiếp tục tăng cường hiện diện ở khu vực và chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục cảnh báo “động binh” với Tehran.

Trong tuần này, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cảnh báo Iran nhanh chóng đàm phán một thỏa thuận hạt nhân mà ông gọi là “công bằng và hợp lý”, nếu không sẽ phải đối mặt với một cuộc tấn công của Mỹ “tồi tệ hơn nhiều” so với các đợt không kích năm ngoái. Ông cho biết, một “hạm đội khổng lồ” của Hải quân Mỹ do tàu sân bay USS Abraham Lincoln dẫn đầu đã đến Trung Đông.