Đặc nhiệm GROM: "Tiếng sét" Ba Lan khiến khủng bố khiếp sợ

Cái tên GROM, viết tắt của cụm từ tiếng Ba Lan "Grupa Reagowania Operacyjno-Manewrowego - Nhóm Phản ứng Chiến dịch - Cơ động", đồng thời mang ý nghĩa "sấm sét", đã phần nào nói lên sức mạnh và sự hiệu quả của đơn vị này.

Đúng như tên gọi, đơn vị GROM, được giới chuyên gia quân sự quốc tế và các lực lượng đặc nhiệm hàng đầu thế giới đánh giá cao, có tiêu chuẩn tuyển chọn và huấn luyện tương đương các đơn vị tinh nhuệ của NATO như SAS, Delta Force, NAVY SEALs.

Với kinh nghiệm chiến trường phong phú tại Haiti, Balkan, Iraq, Afghanistan, có khả năng phối hợp nhanh chóng với lực lượng quốc tế và đạt hiệu quả thực hiện nhiệm vụ cao, nhưng GROM là một đơn vị kín tiếng.

Hành trình gian nan để gia nhập GROM

Theo Polska Zbrojna của Ba Lan, GROM được thành lập vào ngày 13/7/1990, dưới sự chỉ huy đầu tiên của Đại tá Sławomir Petelicki (JW 2305), với nhiệm vụ chuyên chống khủng bố, giải cứu con tin, tác chiến đặc biệt và bảo vệ yếu nhân. GROM được coi là đơn vị kế thừa truyền thống của Cichociemni nổi tiếng trong Thế chiến II.

Hiện tại, quân số của GROM vào khoảng vài trăm người, được tổ chức thành các tổ tác chiến đặc biệt thuộc 6 nhóm chính, nằm dưới quyền chỉ huy trực tiếp của Bộ tư lệnh Lực lượng Đặc nhiệm Ba Lan.

Số lượng thành viên ít ỏi là do tiêu chuẩn tuyển chọn ứng viên cực kỳ khắt khe. Yêu cầu tiên quyết là ứng viên phải thuộc lực lượng vũ trang Ba Lan, dưới 30 tuổi, có thể chất và tinh thần đáp ứng được các yêu cầu tác chiến đặc biệt.

Theo tài liệu tuyển mộ của Bộ Quốc phòng Ba Lan và các bài viết trên Polska Zbrojna, hầu hết các ứng viên ứng tuyển vào GROM đều là binh sĩ dày dạn, có từ 2-3 năm kinh nghiệm chiến đấu hoặc phục vụ trong đơn vị tinh nhuệ.

Các ứng viên đều được cơ quan phản gián quân sự Ba Lan kiểm tra kỹ về nhân thân, tài chính, mối quan hệ trước khi bước vào giai đoạn sơ tuyển. Sự kết hợp giữa sàng lọc thể chất - tâm lý và an ninh bảo đảm bất kỳ ai bước vào hàng ngũ GROM đều là “tinh hoa” của Quân đội Ba Lan.

Một số cựu đặc nhiệm GROM tiết lộ, sau khi vượt qua vòng sơ tuyển, các ứng viên phải trải qua nhiều giai đoạn kiểm tra từ thể lực đến tâm lý chuyên sâu. Giai đoạn huấn luyện quan trọng nhất có tên là "etap górski", yêu cầu các ứng viên phải hành quân đường dài trên núi cao, hạn chế về ăn uống và thời gian nghỉ ngơi.

Dù các thông tin cụ thể về bài kiểm tra không được công bố, nhưng chỉ có khoảng 10% ứng viên vượt qua vòng kiểm tra khắc nghiệt này. Mỗi ứng viên có tối đa 2 lần đăng ký thử thách. Cường độ huấn luyện cao đến mức nhiều cựu binh dày dạn cũng phải choáng ngợp trước giáo án và chương trình huấn luyện chuyên sâu, dày đặc.

Ở giai đoạn tiếp theo, các ứng viên bước vào các bài huấn luyện chuyên sâu kéo dài khoảng 2 năm với các hoạt động tác chiến Green (trên bộ), Blue (trên biển), Black (tác chiến đô thị, môi trường phức tạp, giải cứu con tin).

Trải qua các bài huấn luyện này, ứng viên phải thành thạo các kỹ năng từ chiến đấu tới các kỹ năng chuyên biệt phục vụ hoạt động tác chiến sau này.

Một điểm khá đặc biệt là các thành viên GROM thường xuyên được huấn luyện chung cùng với các đặc nhiệm Delta Force, SAS, NAVY SEALs, Mũ nồi xanh ngay từ đầu, giúp tăng hiệu quả huấn luyện và khả năng phối hợp.

Dù chi tiết không được công bố đầy đủ, hình ảnh và các bài phỏng vấn trên truyền thông đã chỉ ra rằng đặc nhiệm GROM sử dụng những hệ thống vũ khí phương Tây hiện đại, có thể tùy biến theo từng nhiệm vụ.

Kho vũ khí bao gồm súng trường HK416 (D10RS/D14.5RS), các biến thể G36; súng ngắn Glock 17/19, USP, P226; súng tiểu liên MP5 (cũ), SIG MPX; súng máy FN Minimi Para; súng bắn tỉa Accuracy International AWM, PGM Hécate II, CheyTac; tên lửa chống tăng Spike, Javelin, Carl Gustav M4.

Mỗi người lính cũng được trang bị đầy đủ với giáp bảo vệ hạng nặng Direct Action Spitfire, mũ đặc chủng. Phương tiện tác chiến của GROM khá đa dạng, như xe kháng mìn HMMWV/Oshkosh M-ATV hoặc trực thăng Black Hawk tùy theo yêu cầu.

Nhìn tổng thể, trang bị của GROM rất giống các đơn vị đặc nhiệm hàng đầu NATO để tác chiến linh hoạt từ đô thị, sa mạc đến núi rừng.

Từ Haiti, Iraq tới Afghanistan… những chiến công thầm lặng

Do đặc thù bí mật, nhiều chiến dịch mà GROM tham gia vẫn được giữ kín. Tuy nhiên, một số hoạt động đã được chính phủ và báo chí Ba Lan cũng như quốc tế xác nhận.

Ngay sau khi thành lập, GROM được triển khai trong Chiến dịch Uphold Democracy tại Haiti phối hợp với đặc nhiệm Mỹ (năm 1994). Đây là lần đầu GROM hoạt động tác chiến liên quân, được “chung sân” với NAVY SEALs và Delta Force, là một phép thử quan trọng cho đơn vị đặc nhiệm mới thành lập của Ba Lan.

Sau đó, các đội GROM còn tham gia hoạt động quân sự tại Bosnia, Kosovo và dần khẳng định danh tiếng là đơn vị tác chiến đột kích tinh nhuệ, hiệu quả.

Tại chiến trường Iraq từ năm 2003, các tổ đặc nhiệm đã tham gia chiến dịch chiếm giữ cảng Umm Qasr và những cơ sở trọng yếu ở miền Nam Iraq. Các chuyên gia của Warsaw Institute và hãng tin BBC đánh giá, GROM là lực lượng đồng minh hiệu quả nhất trong giai đoạn đầu chiến dịch Iraq với tỷ lệ thực hiện thành công nhiệm vụ cao và sự chuyên nghiệp.

Hoạt động nổi tiếng nhất của GROM gần đây chính là vụ giải cứu con tin ở tỉnh Paktia, Afghanistan năm 2012. Theo các thông tin chính thức, trong vụ việc này, một nhóm thường dân Afghanistan bị lực lượng Taliban bắt giữ. Đặc nhiệm GROM đã phối hợp với lực lượng an ninh Afghanistan và sự hỗ trợ của không quân liên quân tiến hành đột kích, giải cứu con tin thành công mà không có bất kỳ thương vong nào cho dân thường.

Chi tiết chính xác về quân số, phương án tiếp cận không được công bố, nhưng đây là nhiệm vụ điển hình cho khả năng chống khủng bố và giải cứu con tin của GROM, vốn là thế mạnh của lực lượng đặc nhiệm này.

Đứng thứ 7 trong bảng xếp hạng Top 10 lực lượng đặc nhiệm xuất sắc nhất thế giới, GROM đại diện cho trường phái đặc nhiệm Đông - Trung Âu hiện đại, kết hợp kỷ luật quân đội Ba Lan, kinh nghiệm lịch sử nhiều biến động và tác chiến theo chuẩn NATO.