Chiến sự Ukraine 22/5: Tình huống nghịch lý chưa từng có ở Zaporizhia
(Dân trí) - Sự kháng cự quyết liệt của lính dù Nga đã khiến Ukraine không thể ổn định khu vực Zaporizhia. Tuy nhiên, mối nguy hiểm đối với lực lượng Moscow vẫn chưa hoàn toàn chấm dứt.

Chiến sự Ukraine chưa có dấu hiệu sớm chấm dứt (Ảnh minh họa: Skynews).
MiG-31I Nga mang tên lửa hạt nhân lần đầu diễn tập
Kênh Military Summary đưa tin, cuộc tập trận hạt nhân chung quy mô lớn giữa Nga và Belarus đang diễn ra với sự tham gia của hơn 64.000 binh sĩ, hơn 200 hệ thống tên lửa, 140 máy bay, 73 tàu chiến và 13 tàu ngầm. Lần đầu tiên phiên bản tiêm kích MiG-31I mang tên lửa siêu vượt âm Kinzhal (có khả năng gắn đầu đạn hạt nhân) được sử dụng trong các khoa mục của cuộc tập trận.
Tiêm kích MiG-31I mang tên lửa siêu vượt âm Kinzhal gắn đầu đạn hạt nhân cất cánh trong cuộc tập trận của lực lượng hạt nhân Nga (Video: BQP Nga).
Đồng thời quân đội Nga (RFAF) cũng thử nghiệm tên lửa đạn đạo liên lục địa Sarmat. Tổng thống Nga Vladimir Putin xác nhận các phát triển cuối cùng của 2 dòng vũ khí tối tân gồm Poseidon và Burevestnik đã hoàn tất.
Quân đội Ukraine (AFU) tập kích đường không vào Nga với tổng cộng 121 UAV, trong đó nhà máy lọc dầu Saratov bị đánh trúng và bốc cháy. Nga đáp trả bằng 117 UAV, nhằm vào Dnipro, Kharkov, Chuhuiv.
Trên thực địa, quân đội Ukraine giành được lợi thế ở cánh tây Zaporizhia. Ngược lại, lực lượng Moscow siết chặt vòng vây gần Huliaipole trên cánh đông, tiếp tục tiến công, mở rộng vùng kiểm soát, đồng thời gây sức ép rất mạnh lên Velyka Novosilka và các làng lân cận.
Ở Pokrovsk - Chasov Yar, RFAF giành được những thắng lợi nhỏ, trong khi tại Kharkov, họ cũng chiếm được các khu định cư mới, quân đội Ukraine phản công.

Tình hình tại mặt trận Zaporizhia vô cùng căng thẳng, Ukraine phản công ác liệt trong khi Nga nỗ lực chặn đứng các mũi xung kích của đối phương (Ảnh: Military Summary).
Ukraine tập kích các nhà máy lọc dầu của Nga hơn 150 lần
Theo dữ liệu do hãng truyền thông Vot Tak có trụ sở tại Ba Lan tổng hợp, quân đội Ukraine đã tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga 158 lần kể từ khi Moscow phát động cuộc chiến toàn diện ở Ukraine vào năm 2022.
Thống kê này, được công bố vào ngày 21/5, xuất hiện trong bối cảnh Kiev tiếp tục gia tăng tần suất các cuộc tấn công vào các cơ sở dầu mỏ của Nga nhằm làm suy yếu khả năng tiếp tục tiến hành chiến tranh của Moscow. Kiev coi các cơ sở năng lượng là mục tiêu quân sự hợp lệ, vì chúng cung cấp nhiên liệu và nguồn tài chính cho cỗ máy chiến tranh của Điện Kremlin.
Theo Vot Tak, quân đội Ukraine, thông qua sự kết hợp giữa các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV được phát động trong suốt cuộc chiến toàn diện, đã tập kích ít nhất 24 trong số 33 nhà máy lọc dầu của Nga có khả năng chế biến từ 1 triệu tấn dầu mỗi năm trở lên. Các con số này bao gồm tất cả những nhà máy lọc dầu lớn nằm trong khu vực châu Âu của Nga.
Kyiv Independent chưa thể xác nhận ngay lập tức báo cáo này.
Những số liệu mới nhất được đưa ra sau hàng loạt vụ tập kích của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu trong những ngày gần đây. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky xác nhận lực lượng Kiev đã tấn công nhà máy lọc dầu Syzran của Rosneft vào đêm 21/5.
Một ngày trước đó, Ukraine đã đánh phá một trong những nhà máy lọc dầu lớn nhất của Nga gần thị trấn Kstovo, tỉnh Nizhny Novgorod, theo Bộ Tổng tham mưu Ukraine, đánh dấu vụ tấn công thứ hai được báo cáo vào địa điểm này trong vòng một tuần.
Vot Tak lưu ý rằng vụ tấn công vào nhà máy lọc dầu Syzran đánh dấu lần thứ 11 như vậy, sau các nhà máy lọc dầu Ryazan và Saratov, mỗi nhà máy đã bị tấn công 15 lần khác nhau.
Ông Zelensky ngày 21/5 cũng tuyên bố UAV Ukraine đã tấn công trụ sở Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) tại Kherson, khu vực do Moscow đang kiểm soát.
“Một sở chỉ huy của các sĩ quan FSB Nga đã bị tấn công, và một hệ thống phòng không Pantsir-S1 đã bị phá hủy”, ông Zelensky thông báo.
Ông Zelensky cho biết cuộc tấn công nói trên đã gây ra khoảng 100 thương vong cho phía Nga, bao gồm các binh sĩ thiệt mạng và bị thương, đồng thời nhắm mục tiêu vào làng Henicheska Hirka, gần bờ biển Azov.
Theo Tổng thống Zelensky, lực lượng đặc nhiệm thuộc Trung tâm Tác chiến Đặc nhiệm “A” của Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) đã thực hiện cuộc tấn công này.
Ukraine tuyên bố tấn công sở chỉ huy của Cơ quan An ninh Nga (FSB) tại Kherson, khiến hơn 100 người chết và bị thương (Euromaidan Press).
Tình huống nghịch lý chưa từng có ở Zaporizhia
Theo kênh Readovka, sự kháng cự quyết liệt của Sư đoàn dù xung kích cận vệ số 7 RFAF đã làm thất bại kế hoạch của Ukraine nhằm ổn định khu vực cánh đông Zaporizhia.
Một tình huống nghịch lý đã diễn ra ở các khu vực phía đông và phía tây của mặt trận Zaporizhia. Mặc dù Kiev đã đưa ra những tuyên bố được cho là "sai lệch" về thành công trong các trận chiến chống lại Sư đoàn 7 RFAF gần Stepnogorsk, nhưng tình hình thực tế đối với họ lại không mấy khả quan.
Ưu thế về quân số cục bộ mà AFU đạt được trong chiến dịch chống lại mũi nhọn tác chiến phía đông bắc Orekhov của lực lượng Moscow đã mang lại một số kết quả. Họ tiến hành giao tranh trực tiếp tại phần lớn Stepnogorsk và phần phía nam ngôi làng Primorskoye liền kề.
Tuy nhiên, các đơn vị Kiev, được tăng viện bởi lực lượng đặc nhiệm thuộc Tổng cục Tình báo quốc phòng (GUR), không thể hoàn thành mục tiêu chính của mình. Họ gần như bất lực trong việc đánh bật lính dù Nga khỏi thành phố, và do đó, mục tiêu tiến đến tuyến Kamenskoye - Lobkovoye - Stepovoye - Malyye Shcherbaki - Shcherbaki đã không đạt được.
Ngay cả việc điều thêm quân từ Pokrovskoye và sự tham gia của lực lượng đặc nhiệm GUR cũng không thể giải quyết được vấn đề, kết quả đạt được rất hạn chế so với cái giá phải trả quá đắt. Dù vậy, Bộ chỉ huy Kiev vẫn tiếp tục đưa thêm nhiều lực lượng vào tham chiến, hy vọng giành được thắng lợi nhanh chóng.
Nói cách khác, Ukraine đang rất vội vàng, điều này được thể hiện qua việc họ sẵn sàng bỏ qua tổn thất ngay cả đối với lực lượng đặc nhiệm tinh nhuệ của GUR.

Ukraine tiếp tục phản công dữ dội ở cánh tây Zaporizhia bất chấp tổn thất, quân đội Nga có dấu hiệu rút lui ở vài nơi (Ảnh: Readovka).
Lý do của sự vội vàng này là gì? Có thể giả định rằng mục tiêu chính của Bộ chỉ huy Kiev không chỉ là tiến tới tuyến đã định mà còn phải làm được điều đó một cách nhanh chóng, cho phép tái triển khai các đơn vị đã tham chiến trước đó để chống lại Sư đoàn 7 RFAF nhằm tăng viện cho nhóm bảo vệ các làng Verkhnyaya Tersa và Vozdvizhevka.
Tuy nhiên, do các làng này đã rơi vào tay Nga và tuyến phòng thủ dọc sông Gaichur bị chọc thủng, nên cơ hội cho lực lượng Kiev coi như đã hết. Có thể kế hoạch ban đầu là đánh bại lính dù Nga, sau đó là tái triển khai ngay lập tức các lực lượng sang bờ tây sông Gaichur để cứu vãn tình hình ở Verkhnyaya Tersa và Vozdvizhevka.
Nhưng, AFU không thể "bóp nghẹt" tình hình ở Stepnogorsk, và Tập đoàn quân cận vệ số 5 RFAF đã tiến nhanh về phía quốc lộ T-04-08, xâm nhập vào vành đai bên trong hệ thống công sự dã chiến phía sau Verkhnyaya Tersa, khiến các chiến hào của Ukraine đã xây dựng trước đó trở nên vô dụng một phần.
Nói chung, dựa vào giải pháp "nhanh chóng" cho hai vấn đề lớn cùng một lúc, Kiev thực tế đã không đạt được cả hai, mà phải trả giá rất đắt cho nỗ lực này.
Cần lưu ý, tất cả những điều trên không có nghĩa là mọi sự đã kết thúc. Sư đoàn 7 RFAF kiên cường giao chiến với một đội quân đông hơn và được huấn luyện bài bản. Trong tình hình cực kỳ khó khăn hiện nay, không thể nói chắc chắn rằng lính dù Nga sẽ có thể chiếm lại các vị trí đã mất ở Stepnogorsk và vùng lân cận trong thời gian ngắn, vì Ukraine tiếp tục áp đảo khu vực chiến đấu bằng bộ binh. Nhưng các binh sĩ Sư đoàn 7 RFAF đã làm tất cả những gì có thể.
Kênh Rybar cung cấp thêm một góc nhìn khác về tình hình ở cánh tây Zaporizhia, bằng chứng về tình hình xấu đi lại xuất hiện, lần này là từ Malaya Tokmachka. Theo hình ảnh giám sát khách quan, sự hiện diện của binh sĩ Ukraine đã được phát hiện ở phía nam trại giam và UAV Nga đang cố gắng đánh bật họ.
Hầu hết diện tích Malaya Tokmachka đang nằm dưới sự kiểm soát của AFU hoặc là "vùng xám" với sự hiện diện rải rác của binh sĩ cả hai phía. Và, giống như các tuyến đường tiếp cận phía nam khác đến Orekhov, nó là một chướng ngại vật rất khó vượt qua.
Xét đến việc hoạt động của UAV Ukraine gia tăng đáng kể ở các khu vực phía nam tiền tuyến trong vài tuần qua, cũng như việc nhắm mục tiêu có hệ thống vào các trạm xăng và phương tiện của Nga trên tuyến đường bộ đến Crimea, điều này cho thấy Bộ chỉ huy Kiev đang có kế hoạch tấn công.

Quân đội Ukraine trong ngày 21/5 phản công dữ dội ở cánh tây Zaporizhia và được cho là đã giành được một số thắng lợi, đẩy lùi lực lượng Nga (Ảnh: Rybar).
Nga tiếp tục giành thắng lợi ở Kharkov
Một lần nữa, các báo cáo từ khu vực Burluk thuộc mặt trận Kharkov cho thấy những thành công của Cụm tác chiến phía Bắc RFAF. Việc giải tỏa làng Shesterovka, nằm phía nam thành phố Vovchansk, đã được Bộ Tổng tham mưu Nga công bố.
Tại tuyến Verkhnyaya Pisarevka - Simonovka, lực lượng Moscow đã giao tranh khá lâu trong các vành đai rừng và khu vực nhiều cây cối phía đông sông Seversky Donets, đang cố gắng tiến xa hơn về phía nam hướng tới Bugayevka.
Với việc chiếm được ngôi làng nhỏ Shesterovka, binh sĩ Nga phải đối mặt với một tình thế khó xử: hoặc phát động các cuộc đột phá xa hơn về phía đông qua các khe núi, hoặc tiếp tục tiến công trên một mặt trận rộng hơn về phía nam. Điều này sẽ cho phép họ tiến gần hơn đến các điểm vượt sông gần Staryi Saltiv. Các tuyến đường tiếp tế của AFU phụ thuộc vào chúng, không chỉ ở khu vực Burluk mà còn một phần ở khu vực Kupyansk.
Do đã hiểu rõ các mối đe dọa đang nổi lên, nên các cuộc phản công là điều dễ hiểu, Ukraine có lực lượng dự bị ở đó.

Quân đội Nga mở rộng vùng kiểm soát xung quanh Vovchansk thuộc tỉnh Kharkov. Lực lượng Ukraine đang ra sức cản phá nhưng không thành công (Ảnh: Rybar).
Một khu vực tiềm ẩn nguy hiểm khác vẫn là vùng lân cận Ternovaya, nơi mà, bất chấp nhiều cuộc tấn công bằng UAV và pháo phản lực nhiệt áp của Nga, vẫn còn một lượng lớn các đơn vị AFU tập trung trong rừng. Họ có thể phát động một cuộc tấn công mới về phía Staritsa hoặc cố gắng vượt biên giới gần làng Sereda.
Ukraine đặt mục tiêu gây thương vong cho 200 binh sĩ Nga trên mỗi km2
Mục tiêu chiến lược của Ukraine là gây thương vong cho quân đội Nga lên đến 200 người trên mỗi km2 lãnh thổ tiến công, Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov cho biết trong một cuộc họp báo kín ngày 16/5.
Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh có thông tin cho rằng đầu năm nay, Ukraine đã tạm thời giành được thế chủ động trên chiến tuyến, tái chiếm nhiều lãnh thổ hơn so với số lãnh thổ bị mất vào tay quân đội Nga lần đầu tiên sau khoảng 10 tháng.
Trong khi Nga mất 67 binh sĩ trên mỗi km2 lãnh thổ tiến công trong tháng 10/2025, con số này đã tăng lên 165 vào tháng 1, 244 vào tháng 2, 254 vào tháng 3 và 179 vào tháng 4, theo ông Fedorov.
"Tình hình trên thực địa xác nhận rằng Ukraine đã thành công trong việc làm chậm đáng kể bước tiến của đối phương và đang dần giành lại thế chủ động", Bộ trưởng Fedorov nói.
Tổng tư lệnh quân đội Ukraine, Oleksandr Syrsky, cho biết vào ngày 20/5 rằng kể từ đầu năm, Nga đã mất 141.500 quân nhân, trong đó hơn 83.000 người thiệt mạng.
Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết vào ngày 10/3 rằng "trong số 100% tổn thất của Nga, 62% là người chết và 38% là người bị thương", trích dẫn các đánh giá tình báo, tỷ lệ gần 2:1.
Số liệu mới nhất của Tướng Syrsky cho thấy tỷ lệ thương vong của Nga thấp hơn một chút: 58% thiệt mạng, 42% bị thương.
Bộ Tổng tham mưu Ukraine không tiết lộ tổn thất của mình trong cuộc chiến, viện dẫn lý do bí mật quân sự.
Một báo cáo của CSIS vào tháng 1 cho biết Ukraine có thể đã chịu tổn thất từ 500.000 đến 600.000 thương vong từ tháng 2/2022 đến tháng 12/2025, trong đó ước tính có từ 100.000 đến 140.000 người thiệt mạng trong chiến đấu.
Phía Nga không bình luận về các con số thống kê do Ukraine công bố.





