Bí ẩn kịch bản tấn công “che đậy” thủ phạm tại vùng Vịnh

Dân trí Vụ tấn công nhằm vào “trái tim” của đế chế dầu mỏ Ả rập Xê út đã đi theo kịch bản nguy hiểm xuất hiện tại vùng Vịnh trong suốt mùa hè năm nay: những cuộc tấn công chính xác nhưng không biết ai là thủ phạm.
>>Vì sao Mỹ vội vàng đổ lỗi cho Iran vụ tấn công nhà máy dầu Ả rập Xê út?
>>Người thắng, kẻ thua sau vụ tấn công nhà máy dầu Ả rập Xê út
>>17 địa điểm bị phá hủy trong cơ sở dầu khí Ả rập Xê út bị tấn công

17 địa điểm bị phá hủy trong cơ sở dầu khí Ả rập Xê út bị tấn công
Bí ẩn kịch bản tấn công “che đậy” thủ phạm tại vùng Vịnh - 1

Bức ảnh cho thấy mức độ thiệt hại tại nhà máy lọc dầu Abqaiq của công ty Saudi Aramco ở Ả rập Xê út sau vụ tấn công ngày 14/9. (Ảnh: AP)

Mọi diễn biến bắt đầu từ tháng 5, khi các vụ nổ mà cho tới nay vẫn chưa có ai lên tiếng nhận trách nhiệm phá hủy các tàu chở dầu gần eo biển Hormuz. Kể từ đó, khu vực này liên tục chứng kiến các vụ tấn công nhằm vào các cơ sở hạ tầng năng lượng, nhưng không phải lúc nào thủ phạm cũng lộ diện.

Gần đây nhất, hàng loạt tên lửa và máy bay không người lái đã tấn công hai cơ sở dầu mỏ lớn nhất thế giới ở phía đông Ả rập Xê út, khiến sản lượng dầu mỏ của nước này giảm một nửa và đẩy giá dầu lên cao.

Phiến quân Houthi của Yemen đã lên tiếng nhận trách nhiệm về vụ tấn công tại Ả rập Xê út. Đây cũng là lực lượng chiến đấu chống lại liên quân do Ả rập Xê út dẫn đầu tại Yemen, quốc gia nghèo nhất thế giới Ả rập, kể từ năm 2015. Tuy nhiên, vụ việc ngày càng trở nên phức tạp hơn khi Mỹ và Ả rập Xê út cáo buộc Iran mới chính là thủ phạm gây ra vụ tấn công. Cho đến nay, bên nào phải chịu trách nhiệm về vụ tấn công tại Ả rập Xê út vẫn còn là câu hỏi để ngỏ.

“Iran có thể dựa trên sự hoài nghi của dư luận để để phủ nhận các cáo buộc trong một số trường hợp, tuy nhiên một vụ tấn công ở quy mô như vậy có thể dẫn tới nguy cơ gây ra hậu quả ngoại giao và quân sự nghiêm trọng”, AP dẫn lời Michael Knights, nhà nghiên cứu tại Viện Chính sách Cận Đông Washington, nhận định.

Iran cho đến nay vẫn chỉ nhận trách nhiệm về một vụ tấn công trong khu vực. Đó là vụ bắn rơi máy bay trinh sát không người lái của quân đội Mỹ mà Iran cho là xâm phạm không phận của nước này vào ngày 20/6. Ngoài ra, Iran cũng thừa nhận đã bắt giữ tàu chở dầu Stena Impero gắn cờ Anh hồi tháng 7.

Mặc dù Iran đã lên tiếng phủ nhận, song các vụ tấn công nhằm vào tàu chở dầu và các cơ sở dầu mỏ của Ả rập Xê út gần đây được cho là có kịch bản tương tự các vụ việc từng xảy ra trước đây mà Iran bị cáo buộc là thủ phạm. Các chuyên gia nghi ngờ rằng Iran có thể đang thực hiện chiến thuật “ném đá giấu tay” khi thực hiện các vụ tấn công, song khiến cộng đồng quốc tế rất khó để tìm ra thủ phạm.

Có một số lý do để giải thích cho nhận định trên. Kể từ sau cuộc Cách mạng Hồi giáo vào năm 1979, Iran không thể mua các vũ khí hiện đại từ phương Tây như các nước láng giềng khác ở vùng Vịnh. Không quân Iran vẫn vận hành những máy bay cũ như F-4, F-5, F-14 của Mỹ và các máy bay chiến đấu từ thời Liên Xô. Hải quân Mỹ từng đánh chìm một nửa hạm đội của Iran chỉ trong một cuộc hải chiến kéo dài 1 ngày vào năm 1988.

Mặc dù Iran đã xây dựng được kho tên lửa của riêng nước này, song các chuyên gia nhận định lực lượng vũ trang Iran sẽ gánh thiệt hại trong một cuộc đối đầu quân sự trực diện. Do vậy, việc Iran tiến hành các cuộc tấn công mà khiến đối thủ không thể truy tìm ra thủ phạm sau đó sẽ làm giảm nguy cơ đối đầu trực diện.

Iran cũng nỗ lực để phát triển mạng lưới các lực lượng ủy nhiệm tại Trung Đông. Iran hậu thuẫn nhóm vũ trang Hezbollah tại Lebanon nhằm gây sức ép với Israel, một đối thủ lâu năm của Iran trong khu vực. Iran cũng dành sự hậu thuẫn tương tự cho nhóm phiến quân Houthi. Giới phân tích cho rằng các vụ tấn công có liên quan tới các nhóm này đều có bóng dáng của Iran, dù là trực tiếp hay gián tiếp.

Thời điểm trùng hợp

Bí ẩn kịch bản tấn công “che đậy” thủ phạm tại vùng Vịnh - 2

Tàu chở dầu bốc cháy tại vịnh Oman trong vụ tấn công hồi tháng 6. (Ảnh: AP)

Những người cáo buộc Iran chỉ ra rằng, thời điểm diễn ra các vụ tấn công trùng khớp với các giai đoạn quan trọng của thỏa thuận hạt nhân Iran. Tổng thống Donald Trump đã rút Mỹ khỏi thỏa thuận này vào ngày 8/5/2018 trước khi áp lệnh trừng phạt đối với Iran.

Đúng một năm sau ngày Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân, Iran cảnh báo sẽ bắt đầu làm giàu uranium đến cấp độ gần hơn tới quá trình sản xuất vũ khí. Ngày 12/5, các vụ tấn công bí ẩn đầu tiên xảy ra nhằm vào các tàu chở dầu ở eo biển Hormuz. 2 ngày sau đó, nhóm phiến quân Houthi tuyên bố đã tấn công đường ống dẫn dầu Đông - Tây trọng yếu của Ả rập Xê út bằng máy bay không người lái.

Khi lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei gặp Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe, nhà lãnh đạo mang theo thông điệp từ Tổng thống Trump hôm 13/6, một tàu chở dầu của Nhật Bản và một tàu khác đã bị tấn công. Đoạn video do quân đội Mỹ công bố sau đó cho thấy lực lượng Iran được cho là đã tháo dỡ thủy lôi được gắn trên tàu Nhật Bản và đây là bằng chứng để Washington buộc tội Tehran. Ngày 20/6, Iran bắn rơi máy bay không người lái của Mỹ.

Vụ tấn công mới nhất nhằm vào hai cơ sở dầu mỏ của Ả rập Xê út diễn ra sau khi Iran tiếp tục có những động thái rời xa thỏa thuận hạt nhân, và trước thềm cuộc họp của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào cuối tháng này khi hai nhà lãnh đạo Mỹ và Iran dự kiến gặp mặt.

Những hình ảnh vệ tinh do Mỹ công bố sau vụ tấn công cho thấy thiệt hại của các cơ sở dầu mỏ tại Ả rập Xê út đều xảy ra ở khu vực phía bắc. Giới chức Mỹ cho biết nếu vụ tấn công được tiến hành từ phía Yemen, các cấu trúc bị hư hại sẽ nằm ở phía nam. Điều này khiến Washington nghi ngờ Iran là thủ phạm đứng đằng sau.

Ở phía bắc của vịnh Ba Tư là Iran và Iraq. Iraq đã phủ nhận vụ tấn công bắt nguồn từ nước này. Kuwait, nước nằm giữa Iraq - Ả rập Xê út và gần phía tây Iran, cho biết họ đang xác minh thông tin nói rằng có máy bay không người lái hoặc vật thể bay tầm thấp bay qua lãnh thổ Kuwait vào sáng sớm ngày 14/9, trước khi vụ tấn công xảy ra tại Ả rập Xê út.

Các nhà điều tra của Liên Hợp Quốc nói rằng máy bay không người lái UAV-X mới của lực lượng Houthi có tầm hoạt động lên tới 1.500 km. Về mặt lý thuyết, máy bay này có thể đặt hai cơ sở dầu của Ả rập Xê út vào tầm tấn công. Liên Hợp Quốc, các nước Ả rập ở vùng Vịnh và Mỹ đều cáo buộc Iran cung cấp vũ khí cho Houthi, tuy nhiên Iran đã lên tiếng bác bỏ.

Các máy bay không người lái của Houthi thường phát nổ trên không hoặc đâm thẳng vào mục tiêu. Houthi cũng từng sử dụng máy bay không người lái trong các vụ tấn công trước đây. Tuy nhiên, hình ảnh ghi lại sau vụ tấn công tại Ả rập Xê út cho thấy những điểm tấn công thâm nhập sâu vào các cấu trúc của cơ sở lọc dầu.

“Những vụ tấn công bằng máy bay không người lái trước đây của Houthi nhằm vào các cơ sở dầu mỏ thường chỉ dẫn đến những thiệt hại hạn chế. Điều này có thấy có thể một hệ thống vũ khí khác đã được sử dụng trong vụ tấn công lần này”, Fabian Hinz, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Chống phổ biến vũ khí James Martin thuộc Viện nghiên cứu Quốc tế Middlebury ở California, nhận định.

Thành Đạt

Tổng hợp

MỚI NHẤT
“Chướng ngại vật” lớn nhất đối với tham vọng tăng trưởng của Trung Quốc
“Chướng ngại vật” lớn nhất đối với tham vọng tăng trưởng của Trung Quốc

(Dân trí) - Giới chuyên gia nhận định rằng tình trạng dân số già hóa và giảm mạnh dường như sẽ trở thành “chướng ngại vật” lớn nhất của Trung Quốc trên con đường tăng trưởng trong tương lai.

Thứ năm, 19/09/2019 - 04:03

Tranh cãi bằng chứng đổ tội Iran của Ả rập Xê út
Tranh cãi bằng chứng đổ tội Iran của Ả rập Xê út

(Dân trí) - Ả rập Xê út muốn các đồng minh của nước này tin rằng Iran chính là thủ phạm gây ra các vụ tấn công nhằm vào hai nhà máy dầu, trong khi bằng chứng duy nhất được đưa ra là các vũ khí được cho là do Tehran sản xuất.

Thứ năm, 19/09/2019 - 03:24

Hàn Quốc vén màn "vụ án Hwaseong" bí ẩn sau hơn 3 thập niên
Hàn Quốc vén màn "vụ án Hwaseong" bí ẩn sau hơn 3 thập niên

Cảnh sát Hàn Quốc tin rằng họ đã xác định được danh tính của kẻ giết người hàng loạt khét tiếng sau 33 năm truy lùng không thành công.

Thứ năm, 19/09/2019 - 02:34

Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ chỉ trích Trung Quốc xâm phạm vùng biển Việt Nam
Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ chỉ trích Trung Quốc xâm phạm vùng biển Việt Nam

(Dân trí) - Trợ lý ngoại trưởng Mỹ David Stilwell phụ trách Đông Á và Thái Bình Dương thẳng thắn cho rằng việc Trung Quốc tiến hành thăm dò gần bãi Tư Chính kể từ đầu tháng 7 là nhằm đe dọa Việt Nam và các quốc gia ASEAN tránh xa việc phát triển các nguồn tài nguyên dầu mỏ và khí đốt ở Biển Đông.

Thứ năm, 19/09/2019 - 01:25

Thủ tướng Canada xin lỗi vì bức ảnh mặt nâu gây tranh cãi
Thủ tướng Canada xin lỗi vì bức ảnh mặt nâu gây tranh cãi

(Dân trí) - Thủ tướng Canada Justin Trudeau đã lên tiếng xin lỗi vì đã trang điểm mặt màu nâu khi tham gia một bữa tiệc 18 năm trước, thừa nhận rằng “đây là hành động có tính phân biệt chủng tộc”.

Thứ năm, 19/09/2019 - 11:26

Ông Obama: Tổng thống giỏi phải biết "né" mạng xã hội
Ông Obama: Tổng thống giỏi phải biết "né" mạng xã hội

Hôm 18-9, cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama chỉ trích gián tiếp việc lạm dụng mạng xã hội của Tổng thống đương nhiệm Donald Trump.

Thứ năm, 19/09/2019 - 11:11

Chân dung “cánh tay phải” an ninh mới của Tổng thống Trump
Chân dung “cánh tay phải” an ninh mới của Tổng thống Trump

(Dân trí) - Robert C. O’Brien, tân cố vấn an ninh quốc gia mới của Nhà Trắng, được cho là có một số quan điểm tương đồng với Tổng thống Trump về các vấn đề thế giới, nhưng cũng những điểm "lệch pha".

Thứ năm, 19/09/2019 - 09:18

Trung Quốc có thể thiệt hại nặng nhất sau vụ tấn công tại Ả rập Xê út
Trung Quốc có thể thiệt hại nặng nhất sau vụ tấn công tại Ả rập Xê út

(Dân trí) - Giới phân tích nhận định Trung Quốc, nước nhập khẩu dầu thô hàng đầu của Ả rập Xê út, có thể hứng chịu thiệt hại nặng nề sau vụ tấn công nhằm vào hai nhà máy dầu vào cuối tuần qua.

Thứ năm, 19/09/2019 - 09:07

Ngoại trưởng Mỹ cáo buộc Iran gây “hành động chiến tranh” với Ả rập Xê út
Ngoại trưởng Mỹ cáo buộc Iran gây “hành động chiến tranh” với Ả rập Xê út

(Dân trí) - Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho rằng vụ tấn công 2 nhà máy thuộc tập đoàn dầu khí Aramco của Ả rập Xê út hồi cuối tuần qua là “hành động chiến tranh” chống lại Riyadh mà Iran phải chịu trách nhiệm.

Thứ năm, 19/09/2019 - 08:01

Ả rập Xê út tung bằng chứng tố cáo Iran
Ả rập Xê út tung bằng chứng tố cáo Iran

(Dân trí) - Ả rập Xê út ngày 18/9 đã công bố các mảnh vỡ tên lửa và máy bay không người lái, coi đó là "bằng chứng không thể chối cãi" rằng Iran "bảo trợ" vụ tấn công nhằm vào các cơ sở lọc dầu của Ả rập Xê út hồi cuối tuần trước.

Thứ năm, 19/09/2019 - 06:37

Ông Trump chọn nhà đàm phán con tin làm cố vấn an ninh quốc gia
Ông Trump chọn nhà đàm phán con tin làm cố vấn an ninh quốc gia

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump đã lựa chọn Robert C. O’Brien, một nhà đàm phán con tin, làm cố vấn an ninh quốc gia thay ông John Bolton.

Thứ tư, 18/09/2019 - 10:05

Tổng thống Trump chỉ đạo tăng đòn trừng phạt Iran
Tổng thống Trump chỉ đạo tăng đòn trừng phạt Iran

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump đã chỉ đạo Bộ trưởng Tài chính Mỹ gia tăng đáng kể lệnh trừng phạt Iran sau các vụ tấn công nhằm vào nhà máy dầu của Ả rập Xê út.

Thứ tư, 18/09/2019 - 09:18

ĐÁNG QUAN TÂM
Tổng thống Philippines treo thưởng để bắt 1.000 tù nhân được phóng thích nhầm
Tổng thống Philippines treo thưởng để bắt 1.000 tù nhân được phóng thích nhầm

(Dân trí) - Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đã cam kết sẽ có các khoản thưởng tiền mặt lớn cho người dân nhằm bắt giữ lại 1.000 tù nhân nguy hiểm từng được ân xá một cách nhầm lẫn ra ngoài xã hội.

Thứ tư, 18/09/2019 - 05:33

Chiến tranh hạt nhân Nga - Mỹ nếu nổ ra sẽ khủng khiếp như thế nào?
Chiến tranh hạt nhân Nga - Mỹ nếu nổ ra sẽ khủng khiếp như thế nào?

Hơn 91 triệu người sẽ thiệt mạng hoặc bị thương trong giai đoạn đầu của chiến tranh hạt nhân (nếu nổ ra) giữa Mỹ và Nga.

Thứ tư, 18/09/2019 - 05:00

Trung Quốc: Hiệu trưởng mất chức vì trường dùng bột giặt rửa bát ăn học sinh
Trung Quốc: Hiệu trưởng mất chức vì trường dùng bột giặt rửa bát ăn học sinh

(Dân trí) - Một trường tiểu học Trung Quốc đã gây “rúng động” dư luận nước này khi bị phát hiện dùng bột giặt để rửa khay, bát ăn của học sinh. Hiệu trưởng của ngôi trường đã mất chức vì bê bối này.

Thứ tư, 18/09/2019 - 04:08

Tranh cãi “nảy lửa” về thỏa thuận giữa quân đội Philippines và công ty Trung Quốc
Tranh cãi “nảy lửa” về thỏa thuận giữa quân đội Philippines và công ty Trung Quốc

(Dân trí) - Dư luận Philippines đã đặt nhiều nghi vấn về nguy cơ an ninh khi lực lượng vũ trang nước này ký thỏa thuận với công ty liên quan tới Trung Quốc để lắp đặt tháp viễn thông bên trong các căn cứ quân sự.

Thứ tư, 18/09/2019 - 03:49

“Chim sắt” 5 nước NATO dàn hàng đề phòng máy bay ném bom Nga
“Chim sắt” 5 nước NATO dàn hàng đề phòng máy bay ném bom Nga

(Dân trí) - Máy bay Tu-160 của Nga đã bị các máy bay chiến đấu của NATO đề phòng khi máy bay được mệnh danh là “thiên nga trắng” thực hiện nhiệm vụ tuần tra định kỳ trên biển Baltic.

Thứ tư, 18/09/2019 - 03:44

Nghị sĩ Úc bật khóc trước quốc hội vì bị nghi dính dáng tới Trung Quốc
Nghị sĩ Úc bật khóc trước quốc hội vì bị nghi dính dáng tới Trung Quốc

(Dân trí) - Một nữ nghị sĩ Úc đã bật khóc ngay giữa quốc hội vì bị chỉ trích về mối quan hệ trong quá khứ với các tổ chức thân Bắc Kinh, giữa lúc cuộc tranh cãi về sự ảnh hưởng của Trung Quốc tại Úc đang gay gắt hơn bao giờ hết.

Thứ tư, 18/09/2019 - 03:05

Mỹ chật vật tìm phương án đối phó Iran
Mỹ chật vật tìm phương án đối phó Iran

(Dân trí) - Mặc dù Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington có nhiều phương án đáp trả nếu Iran đứng sau vụ tấn công các cơ sở dầu của Ả rập Xê út, nhưng thực tế có thể không phải vậy khi các chiến lược đối phó trước đó không thực sự hiệu quả.

Thứ tư, 18/09/2019 - 01:37

Thảm cảnh của thổ dân rừng Amazon khi “lá phổi xanh” ngày càng teo nhỏ
Thảm cảnh của thổ dân rừng Amazon khi “lá phổi xanh” ngày càng teo nhỏ

(Dân trí) - Trước vấn nạn chặt phá rừng và cả trăm nghìn vụ hỏa hoạn, “lá phổi xanh” Amazon đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Cuộc sống của thổ dân tại khu vực này cũng vì thế mà trở nên ngày càng điêu đứng.

Thứ tư, 18/09/2019 - 12:07

Ông Trump cảnh báo thỏa thuận với Trung Quốc tệ hơn nhiều sau bầu cử Mỹ
Ông Trump cảnh báo thỏa thuận với Trung Quốc tệ hơn nhiều sau bầu cử Mỹ

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump nói rằng chính quyền của ông có thể đạt được thỏa thuận với Trung Quốc trước bầu cử tổng thống Mỹ, hoặc một ngày sau khi cử tri Mỹ đi bỏ phiếu.

Thứ tư, 18/09/2019 - 11:06

Trump tiết lộ 5 ứng viên cuối cùng cho vị trí Cố vấn an ninh quốc gia
Trump tiết lộ 5 ứng viên cuối cùng cho vị trí Cố vấn an ninh quốc gia

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 17/9 đã tiết lộ 5 ứng cử viên vào “vòng chung kết” cuộc đua cho vị trí Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ thay thế John Bolton.

Thứ tư, 18/09/2019 - 10:55

Ukraine cảnh báo “biện pháp cực đoan” nếu hòa bình không lập lại ở miền Đông
Ukraine cảnh báo “biện pháp cực đoan” nếu hòa bình không lập lại ở miền Đông

(Dân trí) - Ukraine cho biết họ có thể sử dụng các “biện pháp cực đoan” nếu hòa bình không được lập lại ở khu vực Donbass trong một năm.

Thứ tư, 18/09/2019 - 10:21

Nghị sĩ Australia kêu gọi hải quân ngăn hành động của Trung Quốc ở Biển Đông
Nghị sĩ Australia kêu gọi hải quân ngăn hành động của Trung Quốc ở Biển Đông

(Dân trí) - Một nghị sĩ Australia đã kêu gọi nước này sử dụng lực lượng hải quân để ngăn chặn các hành động phi pháp của Trung Quốc tại Biển Đông.

Thứ tư, 18/09/2019 - 09:50