Ước mơ của bác sĩ

Là một giảng viên của trường đại học, tôi thường có cơ hội nói chuyện với các sinh viên, học viên của trường. Tôi nhận thấy so với những anh chị đã ra trường nhiều năm, các bác sĩ trẻ thường có nhiều mơ ước và nguyện vọng hơn. Tuy nhiên, các em hiếm khi nói về các ước mơ rất đời thường như nhà cao, cửa rộng, thu nhập tốt mà đa số bày tỏ mong muốn về nghề nghiệp.

Điểm thú vị là dù mới ra trường hoặc thậm chí còn đang đi học thì nguyện vọng của các bác sĩ vẫn luôn là có cơ hội được tiếp tục học tập tốt hơn. Đó không nhất thiết phải là đạt được bằng cấp này, bằng cấp kia mà chỉ là muốn được tiếp cận những kỹ thuật mới, kiến thức mới để có thể áp dụng trong nghề nghiệp của mình.

Với nhiều ngành nghề khác, đó chưa hẳn là một giấc mơ lớn, nhưng với ngành y, tôi rất hiểu mong mỏi đó của các em, bởi không phải ở đâu việc đi học cũng dễ dàng – dù cho bất cứ ai đã làm nghề y thì cũng đều đã xác định, việc học tập là liên tục và suốt đời.

Tại nhiều bệnh viện, do số lượng bác sĩ hạn chế nên việc cho nhân sự đi học nhiều sẽ ảnh hưởng lớn đến công tác vận hành: không đủ người trực, không đủ người làm. Việc đi học tập nâng cao trình độ, lấy thêm kinh nghiệm thường phải "xếp hàng" rất lâu, tốn nhiều thời gian. Có những bệnh viện, bác sĩ dù xin được học bổng nhưng bắt buộc phải lựa chọn, hoặc học ở nhà để giữ vị trí hoặc sẽ mất vị trí việc làm.

Học y đòi hỏi thời gian dài, độ tập trung cao, và các trường đại học, bệnh viện lớn lại thường ở trung tâm nên người học ở các địa phương phải xa nhà thường xuyên. Chưa kể tỉ lệ “chọi” ở các trường đại học danh tiếng như Đại học Y Hà Nội cũng cao nên nếu không may trượt kỳ thi này, có khi lại phải xếp hàng lại từ đầu để đến lượt được đi học. Rồi trong thời gian đi học, các bác sĩ đồng thời vẫn phải tham gia trực; học bổng, hỗ trợ cho học phí và sinh hoạt phí thường rất ít.

Một ước mơ khác mà nhiều bác sĩ cũng thường chia sẻ đó là việc được thực hành, được làm việc, điều trị bệnh nhân với đầy đủ thuốc men, trang thiết bị y tế tốt nhất, hiện đại nhất mà không phải lo lắng về chi phí điều trị, không phải lo về việc bảo hiểm xuất toán hay đôi khi là bị phạt vì quyết định của mình.

Nhiều trường hợp khi bệnh nhân nhập viện, người nhà luôn tìm bác sĩ để trao đổi về bệnh tình và gửi gắm lời nhắn là có thuốc nào tốt nhất thì bác sĩ cứ dùng cho người nhà tôi, chi phí thế nào người nhà cũng sẵn sàng chi trả, thậm chí ngoài bảo hiểm. Thực tế là, mọi bác sĩ đều sẽ lựa chọn phác đồ tốt nhất cho bệnh nhân với mong muốn họ được khỏi bệnh sớm nhất, chẳng ai giấu đi loại thuốc nào hay giữ lại loại thuốc nào khiến người bệnh nặng lên cả.

Có điều, không phải lúc nào chúng ta cũng có đủ tất cả vũ khí chúng ta cần. Như với chuyên ngành của tôi, nếu bệnh nhân bị nhiễm trùng do vi khuẩn đa kháng, những thuốc kháng sinh hiện có ở Việt Nam sẽ không thể điều trị được. Các thuốc mới nhất lại chưa có mặt trên thị trường Việt Nam, chưa kể chi phí điều trị vô cùng lớn.

Thực ra, điều duy nhất khiến chúng tôi chần chừ trong việc sử dụng các thuốc cực kỳ đắt tiền đó là khi cơ hội cứu sống người bệnh đó là không có, và việc cố gắng dùng thuốc lại có thể khiến cả gia đình người bệnh - những người vẫn đang tiếp tục sống - bị khánh kiệt.

Với những điều giản dị và nhỏ bé hơn, nhiều đồng nghiệp của tôi mong muốn… không phải đi trực. Tuy nhiên, đó là ước muốn không bao giờ có thể trở thành hiện thực. Gần như 100% bác sĩ lâm sàng đều nhận thức được rằng: trực là nghĩa vụ và trách nhiệm. Thế nhưng, họ vẫn mơ ước, không phải là mơ ước về một công việc nhàn hạ hơn, mà đó là mơ ước được có nhiều thời gian hơn để chăm sóc gia đình, được có nhiều thời gian hơn để dạy dỗ con cái. Đặc biệt với các bác sĩ nữ, việc đi trực thực sự là một gánh nặng lớn.

Trong đêm trực, thường chỉ có một ít nhân viên y tế. Tất cả chúng tôi không ngại khó, ngại khổ với các đêm trực dài, nhưng áp lực công việc lớn khiến chúng tôi mệt mỏi, và từ đó mất đi năng lượng tích cực khi trở về với gia đình. Khi tôi làm ở khoa hồi sức tích cực, thực sự ước mơ của tôi đôi khi chỉ là kíp trực tiếp theo sẽ đến nhận trực đúng giờ để có thể giúp tôi giảm bớt áp lực công việc.

Chúng tôi cũng có những ước muốn khác mà nhiều ước muốn trong số đó tôi nghĩ cũng thú vị. Ví dụ như, chúng tôi mong muốn bệnh nhân của mình nghe lời dặn, tuân thủ điều trị, không bỏ thuốc và tái khám đúng hẹn. Chúng tôi muốn bệnh nhân và người nhà bệnh nhân không nói xấu chúng tôi sau lưng, tôn trọng và thấu hiểu bác sĩ. Vì có những lời nói dù không nhắm tới đích danh ai, nhưng bất kỳ ai là nhân viên y tế nghe được đều cảm thấy đau lòng, ví như “vì không có tiền nên chúng nó trả về”… Có một điều ước nữa của chúng tôi, đó là ước chữa được khỏi bệnh cho tất cả mọi người.

Nhưng có lẽ trên đây là những điều ước nên không phải tất cả đều có thể trở thành sự thật.

Ở trường Đại học Y Hà Nội có một khẩu hiệu rất hay mà tất cả sinh viên trong trường đều biết, đó là “Học tốt, mơ nhiều, yêu say đắm”. Đó là điều chúng tôi dạy cho các em: hãy tiếp tục theo đuổi những giấc mơ để biến giấc mơ trở thành hiện thực. Và giấc mơ đó xuất phát từ lòng yêu thương con người!

Chuyên mục TÂM ĐIỂM mong nhận được ý kiến của bạn đọc về nội dung bài viết. Hãy vào phần Bình luận và chia sẻ suy nghĩ của mình. Xin cảm ơn!