"Xuân ấm" của những cựu binh 50 năm sống cùng xe lăn, trải qua chục ca mổ
(Dân trí) - Hơn nửa thế kỷ sau chiến tranh, nhiều cựu chiến binh vẫn sống cùng di chứng bom đạn. Hình hài không còn lành lặn nhưng tinh thần thép của người lính vẫn vẹn nguyên.
Ngày 31/1, Đoàn Thanh niên Bộ Nội vụ đã phối hợp cùng Đoàn Thanh niên Bộ Tài chính và Đoàn Thanh niên Bệnh viện Đa khoa Đức Giang tổ chức chương trình thăm hỏi, tặng quà và tư vấn sức khỏe cho thương binh, bệnh binh, người có công tại Trung tâm Điều dưỡng thương binh Thuận Thành, phường Ninh Xá, tỉnh Bắc Ninh.
Từ sáng sớm, sân Trung tâm Điều dưỡng thương binh Thuận Thành đã rộn ràng hơn ngày thường.
Những chiếc xe lăn 3 bánh xếp thành hàng dài trước khu khám bệnh. Trên mỗi khuôn mặt in hằn dấu tích thời gian và chiến tranh lộ rõ niềm vui, sự háo hức.
Với nhiều bác thương binh, đây không chỉ là một buổi khám sức khỏe, mà còn là ngày họ cảm nhận rất rõ rằng mình vẫn được các thế hệ đi sau nhớ đến.
Theo ông Trương Đăng Bình, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Điều dưỡng thương binh Thuận Thành, hơn 60 năm hình thành và phát triển, trung tâm đã đón và chăm sóc hàng nghìn cựu chiến binh về an dưỡng, điều trị lâu dài.
Đặc thù ở đây là hầu hết các bác đều mang thương tật rất nặng, nhiều người bị liệt, tổn thương cột sống, mất chi, hoặc mang mảnh đạn, viên bi trong cơ thể suốt hàng chục năm.
Để phù hợp với tình trạng sức khỏe đặc biệt ấy, toàn bộ không gian sinh hoạt của trung tâm được thiết kế không bậc thềm, không ghế, nhằm thuận tiện cho xe lăn và cáng di chuyển.
“Ở đây, xe lăn chính là ‘đôi chân’ của các bác. Mọi hạ tầng đều phải xoay quanh điều đó”, ông Bình chia sẻ.
Ông Hoàng Đình Chung (70 tuổi, quê Quảng Ninh) ngồi trên chiếc xe lăn ôn lại chuyện xưa cùng đồng đội trong lúc chờ đến lượt khám. Người đàn ông này từng đi qua những trận đánh ác liệt của chiến trường miền Nam.
Năm 1974, ông vào chiến trường B2 ở Long An. Sau ngày giải phóng, chưa kịp nghỉ ngơi, ông lại tiếp tục sang chiến đấu ở Campuchia, khi chiến sự biên giới Tây Nam bùng nổ. Năm 1979, trong một trận tấn công, mảnh pháo găm thẳng vào cột sống khiến ông bị teo cơ, liệt hoàn toàn nửa thân dưới.
“Tôi còn nhớ rất rõ lúc bị trúng pháo. Một cảm giác tê dại chạy dọc sống lưng rồi cả người không cử động được nữa”, ông Chung kể. Từ năm 1980, ông sống tại Trung tâm Điều dưỡng thương binh Thuận Thành. Mỗi năm về thăm nhà, ông thường chỉ ở nhà một ngày rồi quay lại trung tâm vì sinh hoạt ở gia đình không phù hợp với tình trạng cơ thể.
“Gần Tết, có đoàn đến thăm, lại còn được bác sĩ khám cho, tôi vui lắm. Mình bị thế này nhưng vẫn được quan tâm”, ông nói, đôi mắt ánh lên niềm xúc động.
Tại buổi khám, đoàn y bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Đức Giang đã tiến hành kiểm tra sức khỏe toàn diện cho các thương bệnh binh. Các bác được khám nội khoa, ngoại khoa, đo huyết áp, điện tim, siêu âm ổ bụng và tư vấn chuyên sâu theo từng bệnh nền.
Trên cơ sở đó, từng trường hợp được tư vấn điều chỉnh thuốc, chế độ ăn uống, vận động thụ động và chăm sóc da, nhằm hạn chế biến chứng do liệt lâu năm.
Với các thương binh mang mảnh đạn, tổn thương cột sống, suy thận, bệnh tim mạch, bác sĩ xây dựng kế hoạch theo dõi dài hạn, giúp kiểm soát bệnh ổn định và nâng cao chất lượng sống.
Bà Mai Thị Hường (80 tuổi, quê Hà Tĩnh) được các y bác sĩ siêu âm ổ bụng. Ít ai biết, gần 50 năm qua, bà sống trọn cuộc đời trên chiếc xe ba bánh.
Năm 1965, bà Hường tham gia thanh niên xung phong, mở đường 20 từ km1 đến km60, nơi bom đạn dội xuống ngày đêm. Năm 1968, trong một trận bom dữ dội, một đồng đội của bà hy sinh, bốn người khác bị thương. Riêng bà bị tổn thương nghiêm trọng cột sống, bàng quang, phải cắt ruột để cứu mạng.
“Lúc bom nổ, tôi vẫn tỉnh. Tôi nói với đồng đội bên cạnh là chắc tôi đứt nửa người rồi. Nhưng khi sờ xuống vẫn còn hai chân. Sau đó mới biết là cột sống đã hỏng, liệt luôn”, bà nhớ lại.
Những năm sau đó, bà được đưa về Trung tâm Thuận Thành để điều trị và chăm sóc. Gần nửa thế kỷ trôi qua, cơ thể bà vẫn mang trọn những di chứng của chiến tranh.
Bà Trần Thị Hồng (81 tuổi, quê Hà Tĩnh) lặng lẽ nhìn vào đôi tay đã cụt đến khuỷu, kể về những năm tháng hào hùng mình tham gia vào lực lượng thanh niên xung phong.
Năm 1968, khi đang mở đường Hồ Chí Minh đoạn Quảng Bình (cũ) sang Lào, bà và hàng chục đồng đội trúng một trận bom vào ban đêm.
“Khi tỉnh dậy, tôi thấy mình nằm ở binh trạm, tay không còn nữa. Đồng đội thì nhiều người đã hy sinh. Bom đạn lúc đó, ai mà tránh được”, bà nói.
Với ông Nguyễn Văn Thành (74 tuổi, quê Thanh Hóa), chiến tranh không chỉ lấy đi khả năng đi lại, mà còn để lại trong cơ thể ông những tổn thương kéo dài suốt đời.
Cuối năm 1971, ông vào chiến trường miền Tây. Mùa xuân 1975, trong một trận trinh sát đánh về Sài Gòn, tại khu vực sông Tiền, phía bắc cầu Mỹ Thuận, ông bị đạn đại liên bắn trúng cột sống.
“Chúng tôi đánh vào tuyến phòng thủ rất ác liệt. Tôi bị bắn thẳng vào sống lưng, rồi ngã xuống. Sau đó nằm ở nhiều bệnh viện dã chiến”, ông kể.
Ông trải qua 9 cuộc phẫu thuật, chỉ còn một bên thận trái, bị liệt nửa thân dưới, thường xuyên loét do nằm lâu. Suốt nhiều năm, ông sống dựa hoàn toàn vào sự chăm sóc của y bác sĩ tại trung tâm.
Ông Nguyễn Văn Cần là một trong những thương binh nặng nhất ở trung tâm. 50 năm qua, ông chỉ có thể nằm sấp và sinh hoạt tại giường, mọi hoạt động cá nhân đều do vợ phụ giúp. "Tôi chỉ lấy được hồn về, còn phần xác gần như đã nằm lại hết ở chiến trường", người cựu binh già nói.
Sau khi bị trúng đạn DKZ khi chiến đấu ở chiến trường Tây Nam, ông phải cắt thùy gan, bị đứt ruột, tổn thương cột sống, đứt tủy, trải qua 22 ca mổ. Trong phổi ông đến nay vẫn còn 2 mảnh đạn, mới đây còn phải đặt stent tim.
BSCKII Đỗ Thu Hiền, Trưởng khoa Khám bệnh cho biết, trong chương trình đoàn đã thăm khám cho gần 80 thương binh tại trung tâm.
“Kết quả cho thấy đa phần các bác có bệnh nền như tăng huyết áp, tiểu đường, mỡ máu. Nhiều người có sỏi thận, gan nhiễm mỡ, polyp túi mật. Đặc biệt là các vấn đề sức khỏe đặc thù do liệt lâu năm và di chứng bom đạn”, BS Hiền nói.
Trong khuôn khổ chương trình, Đoàn thanh niên Bộ Tài chính, Đoàn thanh niên Bộ Nội vụ cùng đại diện các đơn vị đã tổ chức lễ dâng hương tưởng niệm tại khu nhà tưởng niệm của Trung tâm Điều dưỡng thương binh Thuận Thành.
Tuổi trẻ các đơn vị bày tỏ lòng tri ân sâu sắc với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Sau nghi thức dâng hương, đoàn đã trao tặng các phần quà Tết, tới từng thương bệnh binh đang an dưỡng tại trung tâm. Những món quà không chỉ mang giá trị vật chất mà còn là sự động viên tinh thần, giúp các bác cảm nhận rõ hơn sự quan tâm của thế hệ trẻ trong những ngày xuân cận kề.
