Phân biệt mỡ máu “tốt” và “xấu”

Dân trí Cùng với hút thuốc và huyết áp cao, tăng cholesterol máu là một trong những yếu tố nguy cơ chính gây bệnh tim. Có thể giảm lượng cholesterol trong máu nhờ chế độ ăn uống lành mạnh, tập thể dục và uống thuốc.

Có hai loại cholesterol chính là lipoprotein tỷ trọng cao (HDL), hay cholesterol “tốt”, và lipoprotein tỷ trọng thấp (LDL), hay cholesterol “xấu”. Cơ thể cần có một lượng cholesterol nhất định, nhưng mức độ cao có thể nguy hiểm.

HDL cholesterol so với LDL cholesterol

HDL cholesterol có thể làm giảm LDL cholesterol trong máu.
HDL cholesterol có thể làm giảm LDL cholesterol trong máu.

LDL cholesterol thường được gọi là cholesterol “xấu”. Nếu có quá nhiều LDL cholesterol trong máu, nó sẽ tích tụ trong thành mạch máu, khiến mạch máu bị hẹp và cứng.

Tích tụ LDL cholesterol làm giảm lưu lượng máu và có thể làm tăng nguy cơ đau tim hoặc đột quỵ.

HDL hay cholesterol “tốt” có thể đưa LDL cholesterol LDL từ máu đến gan để giáng hóa và phân hủy như chất cặn bã. HDL cholesterol được gọi là cholesterol tốt vì nó làm giảm mức cholesterol trong máu.

Mức HDL cao hơn có liên quan đến giảm nguy cơ đau tim và bệnh tim.

Phạm vi lý tưởng là bao nhiêu?

Cholesterol được đo bằng miligam trên mỗi decilít (mg/dL). Các hướng dẫn về mức cholesterol khỏe mạnh như sau:

• Cholesterol toàn phần dưới 200 mg/dL

• Cholesterol LDL dưới 100 mg/dL

• Cholesterol HDL trên 40 mg/dL

Các khu vực và quốc gia khác nhau có thể có các hướng dẫn khác nhau, do đó, bạn nên trao đổi với bác sĩ về các phạm vi chính xác và cập nhật nhất.

Tỷ số cholesterol toàn phần/HDL cholesterol

Tỷ số cholesterol toàn phần/HDL cholesterol có thể giúp biết được liệu bạn có ăn đủ cholesterol tốt và hạn chế các nguồn cholesterol xấu hay không. Nó có thể được tính bằng cách chia chỉ số cholesterol toàn phần cho chỉ số HDL.

Lý tưởng nhất, tỷ số này phải dưới 4. Con số này càng thấp thì mức cholesterol của người đó càng lành mạnh.

Cholesterol toàn phần thường dao động, vì vậy có thể cần làm nhiều xét nghiệm máu để đánh giá chính xác. Chỉ số này có thể thay đổi theo bữa ăn, vì vậy đôi khi xét nghiệm máu sẽ được thực hiện vào buổi sáng trước khi ăn sáng.

Các nghiên cứu gợi ý rằng tỷ số cholesterol toàn phần/HDL cholesterol là một chỉ báo chính xác hơn về nguy cơ mắc bệnh tim so với chỉ số LDL cholesterol đơn thuần.

Cholesterol không HDL

Một phương pháp đánh giá chỉ số cholesterol khác là tính chỉ số cholesterol không HDL. Con số này được đo bằng cách lấy chỉ số cholesterol toàn phần trừ đi HDL cholesterol.

Phương pháp này được một số bác sĩ coi là chính xác hơn bởi vì nó bao gồm cả chỉ số lipoprotein tỷ trọng rất thấp (VLDL) trong tính toán.

Tương tự như LDL cholesterol, VLDL cholesterol cũng có thể tích tụ bên trong thành mạch máu, điều không mong muốn.

Lý tưởng nhất, chỉ số cholesterol không HDL nên dưới 130 mg/dL. Giá trị cao hơn sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim.

Các nguyên nhân khiến LDL cholesterol cao

LDL cholesterol cao có thể do ít vận động.
LDL cholesterol cao có thể do ít vận động.

Các nguyên nhân khiến LDL cholesterol cao bao gồm:

• Chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa: Chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa và chất béo hydro hóa có thể làm tăng mức LDL cholesterol.

• Ít vận động: Không tập thể dục đủ có thể dẫn đến tăng cân, có liên quan đến tăng cholesterol.

• Béo phì: Những người thừa cân có nguy cơ cao bị tăng cholesterol.

• Hút thuốc lá: Một chất trong thuốc lá làm giảm mức cholesterol HDL và làm hỏng lớp niêm mạc mạch máu, tăng nguy cơ xơ cứng động mạch.

• Bệnh nội khoa: Một số bệnh có thể ảnh hưởng đến cholesterol LDL bao gồm đái tháo đường týp 2, nhược giáp, bệnh thận hoặc gan, và nghiện rượu.

• Mãn kinh: Đối với một số phụ nữ, cholesterol có thể tăng sau khi mãn kinh.

• Di truyền: Tăng cholesterol máu gia đình (FH) là một thể bệnh cholesterol cao di truyền khiến người bệnh có nguy cơ mắc bệnh tim sớm.

Cách giảm LDL cholesterol

Những thay đổi lối sống sau đây có thể giúp giảm LDL cholesterol:

• Duy trì cân nặng lành mạnh

• Tập thể dục thường xuyên

• Bỏ thuốc lá

• Sử dụng liệu pháp statin khi được kê đơn

• Bổ sung niacin (vitamin B-3)

Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng vitamin B-3 có thể làm giảm cholesterol LDL trong khi tăng HDL. Điều quan trọng là phải nói chuyện với bác sĩ trước khi bổ sung niacin.

Những người đang muốn giảm LDL cholesterol cũng nên tránh ăn các chất béo bão hòa và chất béo trans. Thực phẩm cần tránh là:

• bánh ngọt và bánh quy

• thực phẩm ăn sẵn đông lạnh, ví dụ như pizza đông lạnh

• macgarin

• đồ ăn nhanh chiên rán

• kẹo nhân kem

• bánh rán

• kem

• bánh pudding đóng gói

• bánh sandwich ăn sáng làm sẵn

• khoai tây chiên

Các bí quyết ăn uống khác để ngăn LDL tăng cao bao gồm:

• Thay đổi nguồn chất béo: Thay chất béo bão hòa bằng dầu hạt thực vật và chất béo không bão hòa chuỗi đơn từ dầu ô liu, quả bơ và dầu canola.

• Tăng lượng chất xơ: Chế độ ăn nhiều chất xơ được cho là tốt cho chỉ số cholesterol toàn phần trong máu. Chất xơ hòa tan được tìm thấy trong các loại trái cây, rau và yến mạch đặc biệt có lợi.

• Ăn nhiều tỏi hơn: Tỏi giàu các hợp chất có thể giúp giảm lượng cholesterol trong máu. Các tác dụng có lợi chỉ thấy được khi ăn tỏi thường xuyên trong hơn 2 tháng.

Cẩm Tú

Theo MNT

MỚI NHẤT
Việt Nam sút tung lưới đối phương, cổ động viên hóc xương cá
Việt Nam sút tung lưới đối phương, cổ động viên hóc xương cá

(Dân trí) - Phấn khích khi Văn Toàn ghi bàn thắng vào lưới đối phương, anh N.V.T. (46 tuổi, ngụ tại Tiền Giang) buông đũa reo hò thì bị xương cá lọt vào thực quản.

Thứ tư, 29/08/2018 - 03:58

Cuộc sống mới được hồi sinh của hai cậu bé cận kề cửa tử
Cuộc sống mới được hồi sinh của hai cậu bé cận kề cửa tử

(Dân trí) - Cậu bé 4 tuổi teo ống mật bẩm sinh gây xơ gan giai đoạn cuối, nôn ra máu, đi ngoài phân đen, luôn nằm bẹp trên giường. Cậu thanh niên 15 tuổi nhưng chỉ như trẻ lên 10, gầy yếu, suy gan… đe dọa hôn mê gan sớm. Đang phải đếm từng ngày được sống, hai bé đã được ghép gan. Một cuộc đời mới đã được hồi sinh, với những nụ cười, bữa ăn cảm giác ngon miệng, đi lại được…

Thứ tư, 29/08/2018 - 03:40

Chi tiết nghiên cứu được giải Nobel: “Nhịn ăn kéo dài tuổi trẻ”
Chi tiết nghiên cứu được giải Nobel: “Nhịn ăn kéo dài tuổi trẻ”

(Dân trí) - Vào năm 2016, nhà khoa học người Nhật, Yoshinori Ohsumi, đã đoạt giải Nobel ở lĩnh vực Sinh lý học và Y học bởi nghiên cứu về autophagy trong nấm men. Nghiên cứu cho thấy nhịn ăn một thời gian ngắn có tác động tích cực đến việc tái tạo tế bào và làm chậm quá trình lão hóa.

Thứ tư, 29/08/2018 - 02:25

Thuốc tễ, lá sen khô từng khiến nhiều bệnh nhân tiểu đường nhập viện nguy kịch
Thuốc tễ, lá sen khô từng khiến nhiều bệnh nhân tiểu đường nhập viện nguy kịch

(Dân trí) - Ths.BS Tạ Xuân Trường, Phó trưởng khoa Nội tổng hợp (BV Đa khoa Nông nghiệp) cho biết, người bệnh tiểu đường thường xuyên nghe “mách” về những phương pháp đồn thổi vô căn cứ. Nhiều bệnh nhân từng bỏ thuốc điều trị, uống thuốc tễ xanh đỏ, uống nước lá sen khô… và phải nhập viện trong tình trạng đường huyết cao vọt, thậm chí hôn mê.

Thứ tư, 29/08/2018 - 02:02

Ăn bao nhiêu sôcôla để giảm nguy cơ suy tim?
Ăn bao nhiêu sôcôla để giảm nguy cơ suy tim?

(Dân trí) - Các nhà nghiên cứu tin rằng các hợp chất tự nhiên trong sô cô la gọi là flavonoid giúp tăng cường sức khỏe mạch máu và giúp giảm viêm.

Thứ tư, 29/08/2018 - 09:13

Tổ chức Y tế thế giới đặt hàng vắc xin cúm mùa của Việt Nam
Tổ chức Y tế thế giới đặt hàng vắc xin cúm mùa của Việt Nam

(Dân trí) - Ngày 28/8, Bộ Y tế thông tin, dự án sản xuất vắc xin cúm mùa ở quy mô công nghiệp vừa được nghiệm thu đạt kết quả xuất sắc. Vắc xin cúm mùa do Việt Nam sản xuất sẽ có giá chỉ bằng 1/3 giá vắc xin cùng loại đang phải nhập khẩu. WHO cũng đã đặt hàng vắc xin cúm mùa của Việt Nam.

Thứ tư, 29/08/2018 - 06:30

Quạt công nghiệp "cắt ngọt" mặt cổ bé 6 tuổi
Quạt công nghiệp "cắt ngọt" mặt cổ bé 6 tuổi

(Dân trí) - Phải theo cha mẹ đến lò gạch vì ở nhà không có người chăm sóc, trong lúc lại gần chiếc quạt công nghiệp bị mất lồng, bé trai bị cánh quạt chém một bên mặt cổ. Tại bệnh viện, bác sĩ xác định bệnh nhi bị cánh quạt "cắt" rách nham nhở vùng mặt, cổ.

Thứ tư, 29/08/2018 - 04:52

Cách sơ cứu giảm nguy cơ suy gan, suy thận khi bị ong đốt ai cũng cần biết
Cách sơ cứu giảm nguy cơ suy gan, suy thận khi bị ong đốt ai cũng cần biết

(Dân trí) - BS Nguyễn Trung Nguyên, Phụ trách Trung tâm chống độc (BV Bạch Mai) cảnh báo giai đoạn cuối hè đầu thu là “mùa” ong đốt. Hiện tại ở khoa có 4 bệnh nhân đang phải điều trị. Trong khi đó, có cách sơ cứu đơn giản, hiệu quả để giảm nguy cơ nọc độc của ong gây suy gan, suy thận nhưng không phải ai cũng biết.

Thứ ba, 28/08/2018 - 07:06

Vì sao nên quan tâm chăm sóc răng miệng cho trẻ tự kỷ từ sớm?
Vì sao nên quan tâm chăm sóc răng miệng cho trẻ tự kỷ từ sớm?

(Dân trí) - Chăm sóc và kiểm tra răng miệng định kì từ sớm rất cần thiết cho trẻ tự kỷ, góp phần giúp trẻ phát triển bình thường và khỏe mạnh.

Thứ ba, 28/08/2018 - 06:00

Ngủ quên, nuốt tăm dài 7cm vào bụng
Ngủ quên, nuốt tăm dài 7cm vào bụng

(Dân trí) - Nhập viện trong tình trạng đau bụng dữ dội đã 2 ngày kèm biểu hiện buồn nôn, mệt mỏi, các bác sĩ đã tiến hành nội soi cho bệnh nahan và phát hiện cây tăm nhọn đầu cắm vào thành ruột.

Thứ ba, 28/08/2018 - 04:31

Người phụ nữ trẻ 23 tuổi không có âm đạo
Người phụ nữ trẻ 23 tuổi không có âm đạo

(Dân trí) - Nữ bệnh nhân 23 tuổi (Lục Ngạn, Bắc Giang) đến Bệnh viện E trong tâm trạng lo lắng, buồn phiền bởi dù chị dậy thì, lớn lên với tuyến vú, cơ quan sinh dục như người phụ nữ bình thường, tuy nhiên thực tế chị lại không có âm đạo.

Thứ ba, 28/08/2018 - 04:07

Bé 7 tuổi tức ngực, phát hiện tim nằm bên phải
Bé 7 tuổi tức ngực, phát hiện tim nằm bên phải

(Dân trí) - Bị lõm ngực từ khi chào đời nhưng đến gần đây, khi bé được 7 tuổi, mới xuất hiện tình trnagj khó thở, tức ngực, mệt nhiều.

Thứ ba, 28/08/2018 - 03:08

ĐÁNG QUAN TÂM
Quá tải bệnh viện và nghịch lý của ngành y
Quá tải bệnh viện và nghịch lý của ngành y

Bệnh viện nào cũng than quá tải nhưng nhờ vậy mà BV có thêm kinh phí trang trải lương cho nhân viên.

Thứ ba, 28/08/2018 - 12:55

Sẽ gìn giữ và phát huy các bài thuốc nam cổ phương chữa bệnh da liễu
Sẽ gìn giữ và phát huy các bài thuốc nam cổ phương chữa bệnh da liễu

(Dân trí) - Đây là một trong những định hướng hoạt động của chi hội Nam Y Da liễu trong buổi lễ công bố quyết định thành lập chi hội và đại hội chi hội Nam Y da liễu vào ngày 26/8 mới đây.

Thứ ba, 28/08/2018 - 10:31

Bỏ quy định muốn mua thuốc phải có số chứng minh thư trên đơn
Bỏ quy định muốn mua thuốc phải có số chứng minh thư trên đơn

(Dân trí) - Bộ Y tế vừa ra thông tư sửa đổi, theo đó sẽ bỏ quy định bố mẹ phải điền số chứng minh thư trên đơn mới được mua thuốc.

Thứ ba, 28/08/2018 - 09:10

Thai phụ vỡ gan trong phòng chờ sinh
Thai phụ vỡ gan trong phòng chờ sinh

(Dân trí) - Đang nằm trong phòng chờ khoa Sinh, thai phụ đột ngột vật vã, đổ mồ hôi, da xanh nhợt. Sau chẩn đoán thai phụ bị vỡ gan, các bác sĩ đã phối hợp liên viện cứu sống cả hai mẹ con.

Thứ ba, 28/08/2018 - 08:28

Không thực phẩm nào là hoàn toàn lành mạnh!
Không thực phẩm nào là hoàn toàn lành mạnh!

(Dân trí) - Khi bạn đang muốn giảm cân thì tốt hơn hết là nên đưa ra quyết định dựa trên những thông tin khoa học đã được kiếm chứng, chứ không phải những chế độ ăn kiêng đang sốt xình xịch trên mạng.

Thứ ba, 28/08/2018 - 06:57

Chúng ta tự tôn nhất ở độ tuổi nào?
Chúng ta tự tôn nhất ở độ tuổi nào?

(Dân trí) - Mỗi thế hệ dường như đều có trong tay một trận chiến để khẳng định sự tồn tại - cho dù đó là cơn thịnh nộ của tuổi thiếu niên, cơn “khủng hoảng một phần tư cuộc đời”, nỗi hoảng sợ ngày sinh lần thứ 30, cuộc khủng hoảng tuổi trung niên hay “dịch bệnh cô đơn” vốn hay đi kèm với tuổi già. Thật khó để chỉ ra thời điểm mà lòng tự tôn của chúng ta bị giảm sút.

Thứ ba, 28/08/2018 - 04:39

Cân não giành lại sự sống cho bệnh nhân bị dao cắm xuyên ngực
Cân não giành lại sự sống cho bệnh nhân bị dao cắm xuyên ngực

(Dân trí) - Ngày 27/8/2018, nguồn tin từ Bệnh viện Đa khoa TP Cần Thơ cho biết, các bác sĩ của ngoại Lồng ngực Mạch máu của bệnh viện này vừa phẫu thuật thành công, cứu bệnh nhân tự đâm xuyên thấu ngực trái.

Thứ hai, 27/08/2018 - 03:10

Mắc hội chứng “công chúa tóc mây” bé 6 tuổi tắc ruột
Mắc hội chứng “công chúa tóc mây” bé 6 tuổi tắc ruột

(Dân trí) - Bé gái có thói quen cắn và ăn tóc của mình, hậu quả khiến ruột non bị tắc. Đây là trường hợp mắc hội chứng “công chúa tóc mây” được nhận định do những khiếm khuyết về mặt trí tuệ.

Thứ hai, 27/08/2018 - 03:08

Trẻ mắc viêm não tự miễn bị nhầm với bệnh tâm thần
Trẻ mắc viêm não tự miễn bị nhầm với bệnh tâm thần

(Dân trí) - Đang khỏe mạnh bình thường thì cậu bé có biểu hiện nói nhảm, méo miệng, chân tay múa may quay cuồng khiến người nhà nghĩ bệnh nhân bị tâm thần. Tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt Đới, bác sĩ chẩn đoán bệnh nhi bị viêm não tự miễn.

Thứ hai, 27/08/2018 - 02:54

Nổi u như hạt đậu sau nhấn mí tại spa
Nổi u như hạt đậu sau nhấn mí tại spa

(Dân trí) - Nữ bệnh nhân 28 tuổi ở Hà Nội sau một năm nhấn mí tại một spa bỗng nhiên nổi u hạt khiến mắt sưng đỏ, nhiễm khuẩn phải nhập viện điều trị.

Thứ hai, 27/08/2018 - 02:10

Mắc bệnh lạ, bé 11 tuổi “đổ mồ hôi máu”
Mắc bệnh lạ, bé 11 tuổi “đổ mồ hôi máu”

(Dân trí) - Mỗi khi căng thẳng hay vận động, có khi vừa ngủ dậy, mặt bé N. sẽ toát mồ hôi máu. Bệnh lạ này xuất hiện khoảng hơn 3 tháng nay.

Thứ hai, 27/08/2018 - 12:07

7 loại vitamin có thể làm giảm triệu chứng trầm cảm
7 loại vitamin có thể làm giảm triệu chứng trầm cảm

(Dân trí) - Trầm cảm là một dạng bệnh tâm thần gây ra bởi sự mất cân bằng hóa chất và hormon trong não dẫn tới một loạt các triệu chứng. Những triệu chứng này bao gồm cảm giác buồn bã, chán nản kéo dài, thiếu năng lượng và mất hứng thú hoạt động, thiếu tập trung, hay khóc, dễ bị kích động, thay đổi khẩu vị, nghĩ quá nhiều, lo âu, có ý nghĩ tự sát vv…Vì vậy, trầm cảm là bệnh rất nghiêm trọng và cần được điều trị.

Thứ hai, 27/08/2018 - 11:29