Hội chứng "trái tim vỡ": Tổn thương tim do stress

Dân trí Một vài phụ nữ lớn tuổi, sau mãn kinh có thể bị bệnh tim khi gặp một kích xúc tâm lý, stress nặng, như bị mất người thân, thất nghiệp, phá sản cơ nghiệp, sau cuộc đại phẫu, thậm chí sau những vui mừng, xúc động quá mức như trúng số độc đắc, được món quà quá lớn.
>>Nguy hiểm từ hội chứng ‘trái tim tan vỡ’

Đây là một bệnh tim “không thiếu máu” mà do stress thần kinh nặng thoáng qua. Vì thế, việc điều trị chủ yếu là hỗ trợ, triệu chứng và bệnh thường tự ổn định dần dần..…

Hội chứng "trái tim vỡ": Tổn thương tim do stress - 1

Định danh

Hội chứng tim vỡ, bệnh lý cơ tim do kích xúc (stress cardiomyopathy), phình dãn đỉnh tim thoáng qua (transient apical ballooning syndrome), hội chứng takotsubo, là một bệnh lý thoáng qua của tim, trong đó một vùng cơ tim bị suy yếu đi dù không bị thiếu máu (non-ischemic cardiomyopathy).

Vì vùng cơ tim bệnh lý bị dãn ra khiến chức năng bơm máu bị gián đoạn tạm thời, phần cơ tim còn lại phải hoạt động bù trừ bằng cách co bóp nhanh và mạnh hơn đưa đến suy tim. Các nhà sinh lý bệnh học lý giải, hội chứng tim vỡ là hậu quả của việc tim phải hoạt động quá mức dưới tác dụng của các hóc-môn “căng thẳng” của hệ thần kinh trực giao cảm, là hệ thần kinh “chiến đấu hay trốn chạy” (fight or flight mechanism) để sinh tồn. Các chuyên gia tim mạch đánh giá “trái tim vỡ” là nguyên nhân gây suy tim cấp, rối loạn nhịp thất và vỡ tâm thất và có thể gây tử vong.

Hội chứng tim vỡ thường gặp ở nữ giới, nhiều gấp mười lần ở nam. Phụ nữ lớn tuổi, sau mãn kinh có nguy cơ mắc bệnh gấp năm lần so với người trẻ. Đến 85% trường hợp, “tim vỡ” thường khởi phát sau một kích xúc tâm lý, stress nặng, như bị mất người thân, thất nghiệp, phá sản trong công việc, sau một đại phẫu thuật, và ngay cả những trường hợp vui mừng, xúc động quá mức như trúng số độc đắc, được món quà quá lớn.v.v...

“Trái tim vỡ” được bác sĩ Sato, người Nhật, mô tả lần đầu tiên vào năm 1990 và với tên là takotsubo (rọ bạch tuộc) vì trong hội chứng quả tim bị một vùng tổn thương cho hình ảnh như cái giỏ đựng cá ở ta hay rọ bạch tuộc ở đất nước “mặt trời mọc”.

Hội chứng "trái tim vỡ": Tổn thương tim do stress - 2

Dấu hiệu và triệu chứng

Dấu hiệu điển hình của hội chứng tim vỡ là cơn đau ngực liên quan đến thay đổi điện tâm đồ “bắt chước” bệnh nhồi máu vách trước cơ tim. Bệnh diễn tiến làm phình đỉnh tim và tăng co thắt tâm thất trái tạo hình dáng cái “rọ bạch tuột” như mô tả ban đầu của bác sĩ Sato.

Hai triệu chứng chính của hội chứng là đau thắt ngực (angina pectoris) và khó thở (shortness of breath). Vì triệu chứng nghèo nàn, và tương tự như nhồi máu cơ tim cho nên khi có bất kỳ cơn đau ngực kéo dài hay dai dẳng nào cũng cần có sự thăm khám và tư vấn của bác sĩ tim mạch.

Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh

Các nhà nghiên cứu liệt kê một số nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh của hội chứng trái tim vỡ là: (1) co thắt mạch vành thoáng qua làm giảm lưu lượng máu nuôi cơ tim, khiến chúng bị suy giảm chức năng, dãn ra, co bóp kém, (2) rối loạn chức năng vi mạch vì nhỏ nên không thể phát hiện trên chụp động mạch vành xóa nền DSA, nhưng cũng đủ làm giảm cung cấp oxy đủ cho cơ tim hoạt động, (3) tắc nghẽn trung tâm thất (mid-ventricular obstruction), (4) các catecholamines, hóc-môn của thần kinh trực giao cảm, như adrenaline, noradrenaline, trong các stress sẽ làm co mạch, tăng co bóp cơ tim sẽ gây ra các “sang chấn” cho tim.

Chẩn đoán

Hội chứng tim vỡ takotsubo chiếm 1,7 đến 2,2% tổng số bệnh mạch vành cấp. Chẩn đoán rất dễ nhầm lẫn với nhồi máu cơ tim cấp tính vì cũng có đau thắt ngực, khó thở, chuyển đạo ST chênh, sóng T đảo ngược, đoạn QT kéo dài trên điện tâm đồ. Hai khác biệt cơ bản là xét nghiệm các enzyme tim, như CK-MB, LDH, Troponin T, SGOT, HBDH, đều ở hạn mức bình thường và thông tim cho thấy không có tắt hẹp bệnh động mạch vành.

Dấu hiệu độc tôn, “vàng” để chẩn đoán hội chứng tim vỡ là chuyển động bất thường của thành cơ tim, trong đó tâm thất trái co thắt, đỉnh tim dãn ra (ballooning) và phần còn lại có rối loạn vận động. Kích thước tổng quát của tim thường dãn ra do rối loạn chức năng thất trái tại hình “cái giỏ cá”.

Tóm lại, bác sĩ lâm sàng dễ dàng chẩn ra “trái tim vỡ” qua: (1) bệnh nhân bị một stress tâm thần kinh trước khi các triệu chứng thực thể; (2) vào viện vì cơn đau thắt ngực và khó thở; (3) các xét nghiệm cận lâm sàng như điện tâm đồ, men tim, DSA không đặc biệt, không có dấu hiệu tắc nghẽn mạch vành hoặc các nguyên nhân khác gây ra rối loạn tim.

Điều trị

Hội chứng tim vỡ thật sự là một bệnh, rối loạn cơ năng thoáng qua, nên việc điều trị chủ yếu là hỗ trợ tự nhiên, và bệnh thường tự hồi phục. Chỉ những bệnh nhân có sẵn bệnh lý huyết áp, suy tim...phải cần điều trị tích cực hơn các bệnh kèm này. Nói chung, hội chứng tim vỡ sẽ hoàn toàn bình thường sau vài tuần và tối đa là gần hai tháng.

Điều trị hỗ trợ bao gồm: thay đổi lối sống, kiểm soát, giảm tối đa căng thẳng, stress, chữa ổn định các bệnh kèm...Một số chuyên gia tim mạch khuyên nên dùng thêm aspirin và một số thuốc tim mạch khác khi cần thiết.

Đôi điều bàn luận

Hội chứng tim vỡ rất hiếm, 1,2% đến 2,2% ở Nhật Bản, và 2% đến 3% ở các nước phương Tây số ca nhồi máu cơ tim. Vì 90% là bệnh nhân nữ, hầu hết là đã mãn kinh, khởi bệnh 58-75 tuổi, ít có bệnh nhân dưới 50 tuổi, nên nhiều nhà khoa học cho rằng thiếu estrogen gây ra sự phóng thích bất thường catecholamine và glucocorticoid khi có những căng thẳng tâm lý.

Dù “trái tim vỡ” thường tự lành, nhưng cũng vài trường hợp hiếm có biến chứng nặng như suy tim sung huyết, tụt huyết áp, cục máu đông máu ở mỏm tâm thất trái, loạn nhịp và rách vỡ cơ tim. Do đó, khi bệnh nhân đã qua giai đoạn cấp cũng cần theo dõi thêm cho đến khi chức năng quả tim hồi phục hoàn toàn, trên thực thể lâm sàng lẫn xét nghiệm kiểm tra.

TS.BS Trần Bá Thoại

Uỷ viên BCH Nội Nội tiết Việt Nam

MỚI NHẤT
“Lỗ hổng” chích ngừa, nguyên nhân khiến dịch sởi quay lại
“Lỗ hổng” chích ngừa, nguyên nhân khiến dịch sởi quay lại

(Dân trí) - Dịch sởi đang quay trở lại, đe dọa bùng phát trên diện rộng đang gieo rắc nỗi ám ảnh với cộng đồng. Bác sĩ cảnh báo, sởi là bệnh lây nhiễm nguy hiểm qua đường hô hấp với tốc độ rất nhanh, bệnh quay trở lại là do lỗ hổng miễn dịch trong cộng đồng.

Thứ bảy, 06/10/2018 - 06:14

Phi hành, tỏi bằng dầu cặn... màu nâu
Phi hành, tỏi bằng dầu cặn... màu nâu

(Dân trí) - Ập vào kiểm tra 2 cơ sở chế biến hành phi và 3 cơ sở mua bán dầu ăn tại Củ Chi và Hóc Môn, lực lượng chức năng phát hiện hàng chục ngàn lít dầu cặn có màu nâu, hàng chục tấn hành phi được chế biến từ loại dầu cặn này.

Thứ bảy, 06/10/2018 - 05:29

Hơn 100 học sinh nhập viện sau bữa trưa tại trường
Hơn 100 học sinh nhập viện sau bữa trưa tại trường

(Dân trí) - Sau bữa ăn trưa bán trú, nhiều học sinh trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng ở Ninh Bình bị nôn, chóng mặt, sốt nhẹ. Đến chiều cùng ngày, hơn 100 học sinh đã phải nhập viện cấp cứu nghi do bị ngộ độc thực phẩm.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 06:47

Ăn con so biển to bằng bát cơm, nam bệnh nhân liệt, suy hô hấp đe dọa tử vong
Ăn con so biển to bằng bát cơm, nam bệnh nhân liệt, suy hô hấp đe dọa tử vong

(Dân trí) - Sau một ngày ăn con so biển to bằng bát cơm, nam bệnh nhân rơi vào tình trạng nguy kịch, liệt toàn thân, suy hô hấp phải thở máy, đồng tử giãn... đe dọa tử vong cao.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 04:47

10 mẹo giúp giải tỏa áp lực cuộc sống
10 mẹo giúp giải tỏa áp lực cuộc sống

(Dân trí) - Căng thẳng dường như đang leo thang cả trong công việc lẫn cuộc sống. Vậy bạn phải làm gì?

Thứ sáu, 05/10/2018 - 03:02

Bổ sung vitamin D không làm xương khỏe mạnh hơn?
Bổ sung vitamin D không làm xương khỏe mạnh hơn?

(Dân trí) - Uống viên vitamin D không làm xương chắc khỏe hoặc ngăn chặn gãy xương, đó là nhận xét từ một nghiên cứu mới đây.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 02:33

Phẫu thuật thay khớp háng thành công cho cụ ông gần 100 tuổi
Phẫu thuật thay khớp háng thành công cho cụ ông gần 100 tuổi

(Dân trí) - Ngày 5/10, tin từ Bệnh viện đa khoa tỉnh Cà Mau cho biết, bệnh viện vừa phẫu thuật thay khớp háng thành công cho một cụ ông gần 100 tuổi.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 02:11

Lạm dụng tình dục trẻ em có thể để lại những “vết sẹo” trên ADN
Lạm dụng tình dục trẻ em có thể để lại những “vết sẹo” trên ADN

(Dân trí) - Lạm dụng tình dục trẻ em có thể để lại "những vết sẹo phân tử" trên ADN của nạn nhân mà một ngày nào đó có thể được sử dụng làm bằng chứng trước tòa.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 01:24

Từ giải Nobel Y học 2018, con đường nào cho bệnh nhân ung thư Việt Nam?
Từ giải Nobel Y học 2018, con đường nào cho bệnh nhân ung thư Việt Nam?

Vừa qua, giải Nobel Y học 2018 đã được trao cho hai nhà khoa học James P.Allison (Mỹ) và Tasuku Honjo (Nhật Bản) nhờ tìm ra liệu pháp điều trị ung thư bằng cách ức chế chốt kiểm miễn dịch (liệu pháp miễn dịch). Tại Việt Nam, liệu pháp này đã được đưa vào điều trị một số loại bệnh ung thư và có những kết quả nhất định.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 10:15

Suýt chết vì tưởng đột quỵ, bệnh nhân hồi phục vì được giải cứu khỏi khối u não
Suýt chết vì tưởng đột quỵ, bệnh nhân hồi phục vì được giải cứu khỏi khối u não

(Dân trí) - Sau 3 tháng điều trị tại viện vì dấu hiệu của tai biến, đột quỵ, bệnh nhân bất ngờ có biểu hiện tái phát trở lại, yếu, liệt nửa người bên trái. Người bệnh không chỉ khó khăn đi lại mà ảnh hưởng đến thở, nhịp tim, phản xạ ho khạc đờm, khó nuốt…

Thứ sáu, 05/10/2018 - 09:14

Hà Nội: Hơn 1.600 ca tay chân miệng, nhiều ca biến chứng nặng
Hà Nội: Hơn 1.600 ca tay chân miệng, nhiều ca biến chứng nặng

(Dân trí) - Tại Hà Nội tích lũy từ đầu năm đến nay ghi nhận 1600 ca mắc tay chân miệng. Trong đó, số bệnh nhân tiếp nhận tại BV Nhi Trung ương là đông nhất, với 770 trường hợp mắc từ đầu năm đến nay. Hiện tại khoa Truyền nhiễm (BV Nhi Trung ương) đang điều trị cho 12 ca bệnh, có biến chứng vào tim, phổi, não.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 07:14

Nam sinh mất tai vì bị bạn cắn đứt, nuốt chửng vào bụng
Nam sinh mất tai vì bị bạn cắn đứt, nuốt chửng vào bụng

(Dân trí) - Chiều 4/10, thông tin từ Bệnh viện Hữu nghị đa khoa Nghệ An cho biết, vào lúc 17h, ngày 2/10, đơn vị đã tiếp nhận bệnh nhân T. Đ. T. (SN 2003, trú tại xã Châu Lý, huyện Quỳ Hợp, Nghệ An) trong tình trạng bị đứt vành tai ngoài do bạn cắn đứt tai và nuốt vào bụng.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 06:35

ĐÁNG QUAN TÂM
Cây cúc lục lăng tốt cho người bị viêm amidan như thế nào?
Cây cúc lục lăng tốt cho người bị viêm amidan như thế nào?

(Dân trí) - Viêm họng, viêm amidan là bệnh phổ biến, dễ tái phát. Các nhà khoa học Viện Y học Bản địa Việt Nam cho biết cúc lục lăng có tác dụng rất tốt với căn bệnh “lì lợm” này..

Thứ sáu, 05/10/2018 - 04:30

Đắk Lắk: Bệnh tay chân miệng ở trẻ em tăng mạnh
Đắk Lắk: Bệnh tay chân miệng ở trẻ em tăng mạnh

(Dân trí) - Thời gian vừa qua, số lượng bệnh nhi mắc tay chân miệng có số lượng tăng cao, chỉ tính riêng tháng 9/2018, tại Đắk Lắk đã ghi nhận trên 200 trường hợp trẻ em mắc căn bệnh này.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 04:12

Cách dễ dàng để có được lời khuyên từ bác sĩ
Cách dễ dàng để có được lời khuyên từ bác sĩ

(Dân trí) - Cuộc sống hiện đại với những áp lực, ô nhiễm, chế độ ăn kiêng thiếu dinh dưỡng đã làm nảy sinh rất nhiều vấn đề sức khỏe mà không phải lúc nào cũng có thể đi khám hay hỏi bác sĩ.

Thứ sáu, 05/10/2018 - 03:00

Hướng dẫn tập thể dục toàn thân trong 10 phút
Hướng dẫn tập thể dục toàn thân trong 10 phút

(Dân trí) - Lối sống bận rộn chắc chắn cũng đặt ra những khó khăn cho thói quen tập thể dục thường xuyên. Đi làm, về nhà, lái xe trở lại phòng tập thể dục, tập thể dục và lái xe về nhà - điều đó gần như là không thể. Vậy chúng ta phải làm gì?

Thứ sáu, 05/10/2018 - 12:00

Bộ Y tế cảnh báo người tiêu dùng không mua Dạ Dày Mộc Hoa quảng cáo trên website "lạ"
Bộ Y tế cảnh báo người tiêu dùng không mua Dạ Dày Mộc Hoa quảng cáo trên website "lạ"

(Dân trí) - Ngày 4/10, Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế lên tiếng cảnh báo người tiêu dùng không mua, sử dụng Thực phẩm bảo vệ sức khỏe Dạ Dày Mộc Hoa được quảng cáo trên website http://chuyengiadaday.com.

Thứ năm, 04/10/2018 - 08:15

Việt Nam đã định danh được chính xác tác nhân ngộ độc, không phải gửi đi quốc tế
Việt Nam đã định danh được chính xác tác nhân ngộ độc, không phải gửi đi quốc tế

(Dân trí) - PGS.TS Lê Thị Hồng Hảo, Viện trưởng Viện Kiểm nghiệm An toàn thực phẩm quốc gia cho biết, hiện nay hệ thống kiểm nghiệm của Việt Nam đã được nâng cấp hiện đại ngang tầm thế giới, cho phép phát hiện cả chất lạ, định danh chính xác vi sinh vật ô nhiễm trong thực phẩm.

Thứ năm, 04/10/2018 - 08:13

Bác sĩ sẽ đi cấp cứu ngoại viện bằng… xe 2 bánh
Bác sĩ sẽ đi cấp cứu ngoại viện bằng… xe 2 bánh

(Dân trí) - Mô hình cấp cứu ngoại viện bằng xe gắn máy 2 bánh vừa được Sở Y tế thành phố đồng ý thực hiện thí điểm. Giải pháp mang tính cơ động này được kỳ vọng sẽ mang lại nhiều tiện lợi trong việc tiếp cận, cấp cứu ban đầu cho người bệnh.

Thứ năm, 04/10/2018 - 05:09

Những nguyên nhân bùng phát dịch tay chân miệng và sởi
Những nguyên nhân bùng phát dịch tay chân miệng và sởi

(Dân trí) - Chỉ trong thời gian ngắn, 2 loại bệnh là tay chân miệng và sởi cùng lúc bùng phát tấn công bệnh nhi. Để tìm hiểu nguyên nhân khiến dịch bệnh gia tăng, phóng viên đã có cuộc trao đổi với BS Trương Hữu Khanh, Trưởng khoa Nhiễm – Thần kinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1.

Thứ năm, 04/10/2018 - 04:05

7 triệu chứng của ung thư hậu môn mà diễn viên Marcia Cross đang mắc
7 triệu chứng của ung thư hậu môn mà diễn viên Marcia Cross đang mắc

(Dân trí) - Marcia Cross, nữ diễn viên nổi tiếng của loạt phim truyền hình “Desperate Housewives” (những bà nội trợ kiểu Mỹ) mới đây đã tiết lộ rằng bà đang bình phục sau cuộc chiến với bệnh ung thư hậu môn.

Thứ năm, 04/10/2018 - 03:44

Bị máy cưa cắt lồi ruột vì sơ ý khi vận hành
Bị máy cưa cắt lồi ruột vì sơ ý khi vận hành

(Dân trí) - Sơ ý để tà áo vướng vào lưỡi cưa gỗ khi đang vận hành máy, nạn nhân bị cắt lồi ruột, đứt động mạch… Các bác sĩ phải “chạy đua với tử thần” thực hiện cuộc phẫu thuật cấp cứu, giữ lại sự sống cho nạn nhân.

Thứ năm, 04/10/2018 - 03:32

Vụ khối u còn nguyên sau cắt bỏ: Đình chỉ nhiệm vụ trưởng khoa
Vụ khối u còn nguyên sau cắt bỏ: Đình chỉ nhiệm vụ trưởng khoa

(Dân trí) - Liên quan đến vụ việc bác sỹ kết luận cắt bỏ khối u buồng trứng, sau đó, bệnh nhân được phát hiện khối u vẫn còn nguyên, bệnh viện đã quyết định đình chỉ nhiệm vụ trưởng khoa để làm rõ trách nhiệm liên quan.

Thứ năm, 04/10/2018 - 02:01

Nạn nhân bị đứt đôi gan sau va chạm giao thông
Nạn nhân bị đứt đôi gan sau va chạm giao thông

(Dân trí) - Sau va chạm giao thông, nạn nhân được đưa đến bệnh viện trong tình trạng tỉnh táo nhưng nhanh chóng vào sốc. Tiến hành phẫu thuật cấp cứu, các bác sĩ phát hiện gan trái của bệnh nhân gần như đã đứt lìa.

Thứ năm, 04/10/2018 - 07:03