Nữ y tá "mãi mãi tuổi 19" sau màn tra tấn tàn bạo của địch

Nữ y tá kiên trung giữa những trận tra tấn tàn bạo

Bên dòng sông Vĩnh Định hiền hòa, đài tưởng niệm liệt sĩ Lê Thị Tuyết hiện diện giữa không gian thanh bình ở xã Vĩnh Định, tỉnh Quảng Trị. Đây là nơi tri ân, lưu giữ câu chuyện bi tráng về người con gái đã ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ.

Liệt sĩ Lê Thị Tuyết (SN 1949) trong gia đình giàu truyền thống cách mạng ở xã Hải Xuân, huyện Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị cũ (nay là xã Vĩnh Định). Bố là liệt sĩ chống Pháp, nỗi đau mất cha tôi luyện ở chị Tuyết ý chí kiên cường và quyết tâm đi theo con đường cách mạng. Năm 16 tuổi, chị tham gia du kích, hoạt động trong vùng chiếm đóng của Mỹ - Ngụy.

Năm 1967, chị Tuyết làm y tá của Huyện đội Hải Lăng cũ, cứu chữa thương binh, hoạt động tại những căn cứ quan trọng của bộ đội và du kích ở khu vực núi Thi Ông, Trà Lộc... Năm 1968, trong một lần làm nhiệm vụ, chị Tuyết rơi vào tay địch. Từ đây, chị bắt đầu bước vào một cuộc chiến đấu mới với thử thách khắc nghiệt. Và cũng chính cuộc chiến ấy đã làm sáng lên ý chí kiên trung của người con gái vùng "đất lửa".

Bà Lê Thị Huê (SN 1944), ở thôn Kinh Duy, xã Vĩnh Định cho biết một ngày đầu tháng 7/1968, khi người con đầu lòng mới tròn 5 tháng tuổi, bà bị toán lính Trâu Điên thuộc Tiểu đoàn 4, Sư đoàn 1 Thủy quân lục chiến Ngụy bắt trong một đợt càn quét.

Giữa khung cảnh ngột ngạt của chiến tranh, người mẹ trẻ bị áp giải ra bờ sông Vĩnh Định trong nỗi lo âu tột cùng. Tại đây, bà Huê nhìn thấy nữ y tá Lê Thị Tuyết cũng bị địch bắt, trói chặt bên gốc cây.

“Chị Tuyết bị bắt trước, sau đó đến lượt tôi. Chúng đẩy hai chị em vào khu vực nghi có gài mìn rồi bắt đốt một số căn nhà được cho là căn cứ cách mạng. Bọn giặc làm đủ mọi cách để lấy thông tin nhưng tôi và chị Tuyết nhất quyết không khai”, bà Huê nhớ lại.

Từ thời điểm đó, bà Huê và nữ y tá Lê Thị Tuyết bị địch giam giữ suốt nhiều ngày, liên tiếp chịu những đòn tra tấn tàn bạo nhằm ép khai ra thông tin về các cơ sở cách mạng. “Chúng đánh đập, đổ nước xà phòng và ớt vào miệng, lên người chúng tôi. Có lần sau trận tra tấn, tôi tỉnh lại thấy chị Tuyết nằm giữa đống bọt xà phòng, gắng gượng nhìn sang và mỉm cười nói với tôi là em không khai chi hết. Mấy thằng lính Ngụy còn lột hết quần áo của chúng tôi rồi kéo lê khắp làng để thị uy”, bà Huê nhớ lại.

Sau nhiều ngày tra khảo, hành hạ nhưng vẫn không thể khuất phục được ý chí của nữ y tá Lê Thị Tuyết, địch đưa chị ra mép sông Vĩnh Định để hành quyết. Ở cách đó không xa, bà Huê bị trói, bất lực chứng kiến toàn bộ sự việc, nỗi đau như thắt lại.

“Khoảng 17h, tôi nghe tiếng chị Tuyết hô to “đả đảo Mỹ - Ngụy! Hồ Chí Minh muôn năm!” rồi một tiếng súng vang lên. Sau khi bắn chị, chúng còn dùng dao găm cắt tai, mổ bụng, moi gan… tàn ác và hèn hạ vô cùng. Thi thể chị Tuyết bị chúng đẩy xuống hố bên bờ sông, khi địch rút, bà con mới dám đến đưa đi an táng”, bà Huê trầm giọng kể.

Sau khi sát hại liệt sĩ Tuyết, địch tiếp tục giam giữ, đánh đập bà Huê nhằm khai thác thông tin về cơ sở cách mạng. Thế nhưng, trước sự kiên cường và quyết không khuất phục của người phụ nữ ấy, mọi thủ đoạn tàn bạo đều trở nên vô nghĩa. Đi qua lằn ranh sinh tử, bà Huê tiếp tục hoạt động cách mạng, nuôi giấu bộ đội, góp sức mình cho đến ngày quê hương hoàn toàn giải phóng.

“Địa chỉ đỏ” bên dòng Vĩnh Định và biểu tượng tuổi 19 bất tử

Câu chuyện về liệt sĩ Lê Thị Tuyết vẫn được người dân xã Vĩnh Định nhắc lại với tất cả niềm kính trọng và biết ơn sâu sắc. Hình ảnh nữ y tá kiên trung, bất khuất đã trở thành một phần ký ức không thể phai mờ trong tâm thức của bao thế hệ nơi đây.

Trong cuốn Lịch sử Đảng bộ xã Hải Xuân, huyện Hải Lăng giai đoạn 1930-2005, sự kiện bi tráng về liệt sĩ Lê Thị Tuyết cũng được ghi lại như một dấu mốc đau thương mà hào hùng, khắc họa rõ nét tinh thần quật cường của con người trên mảnh đất giàu truyền thống cách mạng.

Ông Trần Phúc Hàng (SN 1943), trú tại thôn Kinh Duy, xã Vĩnh Định, nguyên Xã đội phó xã Hải Xuân giai đoạn 1966-1968, là người từng có thời gian gắn bó, kề vai sát cánh với nữ y tá Lê Thị Tuyết. Trong ký ức của ông, chị Tuyết người hơi nhỏ nhưng dáng vẻ nhanh nhẹn, gan dạ, sẵn sàng nhận những phần việc khó khăn, nguy hiểm nhất.

Nữ y tá trẻ tuổi ấy luôn có mặt ở những điểm nóng khốc liệt nhất. Nơi nào có thương binh, nơi đó có chị, nơi nào bom đạn dội xuống, nơi đó in dấu chân của người nữ chiến sỹ nhỏ bé nhưng kiên cường.

“Lúc còn nhỏ, tôi và chị Tuyết đã được giác ngộ cách mạng, rồi trở thành đồng đội hoạt động cùng nhau. Ngày chị Tuyết hy sinh, tôi đang trong lao tù. Sau này nghe kể lại, lòng tôi dâng lên nỗi tiếc thương xen lẫn niềm cảm phục trước sự hy sinh anh dũng của chị và càng thêm căm thù giặc. Địch có thể sát hại chị Tuyết nhưng không thể dập tắt được ý chí của đồng bào ta”, ông Hàng nói.

Với sự hy sinh anh dũng và những đóng góp cho cách mạng, ngày 23/7/1997, liệt sĩ Lê Thị Tuyết đã được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Bên dòng sông Vĩnh Định, Đài tượng niệm liệt sĩ Lê Thị Tuyết như đôi cánh chim vươn lên giữa bầu trời, trên đỉnh là ngôi sao vàng năm cánh, hướng ra bờ sông, biểu tượng cho khát vọng hòa bình, khí tiết kiên trung của nữ chiến sỹ mãi mãi nằm lại ở tuổi 19.

Ông Nguyễn Thế Hậu, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Định, cho biết Đài tưởng niệm liệt sĩ Lê Thị Tuyết đã trở thành “địa chỉ đỏ” trong giáo dục truyền thống cách mạng ở địa phương. Nơi đây từng đón nhiều lãnh đạo Trung ương và tỉnh Quảng Trị đến dâng hương, các đoàn viên, học sinh, người dân đến tri ân, tìm hiểu lịch sử.

“Hình ảnh nữ liệt sĩ Lê Thị Tuyết kiên trung, bất khuất đã trở thành biểu tượng sống động, lắng đọng trong tâm thức qua bao thế hệ người dân bên dòng sông Vĩnh Định, như một lời nhắc nhở về những hy sinh to lớn để đổi lấy hòa bình, bồi đắp niềm tự hào và ý thức gìn giữ truyền thống cách mạng cho thế hệ hôm nay và mai sau”, ông Hậu nói.