Chậm đóng BHXH 60 ngày là hành vi trốn đóng, có thể khởi tố

Ngày 3/2, BHXH TPHCM đã có văn bản triển khai hướng dẫn của Bộ Công an về kiến nghị khởi tố hành vi vi phạm trong lĩnh vực BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) tại Công văn số 5659/BCA-CSKT ngày 15/12/2025.

BHXH TPHCM cho biết: “Căn cứ hướng dẫn tại công văn nêu trên, hồ sơ kiến nghị khởi tố gồm: Văn bản kiến nghị khởi tố của cơ quan BHXH; các giấy tờ, tài liệu, chứng cứ kèm theo là bản chính hoặc bản sao hợp pháp, hoặc tài liệu, dữ liệu điện tử đã được chuyển đổi bảo đảm tính pháp lý theo quy định”.

Theo BHXH TPHCM, hồ sơ kiến nghị khởi tố được lập đối với các hành vi có dấu hiệu vi phạm 3 tội danh sau: Tội gian lận BHXH, BHTN theo Điều 214 Bộ luật Hình sự; tội gian lận BHYT theo Điều 215 Bộ luật Hình sự; tội trốn đóng BHXH, BHYT, BHTN cho người lao động theo Điều 216 Bộ luật Hình sự.

Trong văn bản này, BHXH TPHCM cũng thông tin cách xác định hành vi có dấu hiệu phạm tội căn cứ vào số ngày chậm đóng BHXH của đơn vị sử dụng lao động.

Theo đó, hành vi chậm đóng BHXH sẽ chuyển sang hành vi trốn đóng khi người sử dụng lao động chưa đóng (hoặc đóng chưa đầy đủ) sau thời hạn 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn đóng theo quy định; hoặc sau khi cơ quan BHXH đã có văn bản đôn đốc mà vẫn không thực hiện trách nhiệm đóng BHXH.

Nếu cơ quan BHXH gửi văn bản đôn đốc trong vòng 45 ngày kể từ thời hạn đóng chậm nhất mà doanh nghiệp vẫn không nộp thì hành vi chậm đóng được chuyển sang trốn đóng kể từ ngày thứ 61.

Nếu văn bản đôn đốc được gửi sau 45 ngày kể từ thời hạn đóng chậm nhất mà doanh nghiệp vẫn không nộp thì hành vi chậm đóng được coi là trốn đóng tính từ ngày thứ 15 kể từ ngày cơ quan BHXH ban hành văn bản đôn đốc.

Nếu sau 60 ngày kể từ ngày hết thời hạn đăng ký tham gia BHXH theo quy định mà đơn vị vẫn chưa thực hiện đăng ký cho người thuộc diện tham gia BHXH, BHYT, BHTN thì hành vi chậm đóng được xác định là trốn đóng.

Khi cơ quan chức năng phát hiện doanh nghiệp kê khai mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH, BHYT, BHTN thấp hơn thực tế thì hành vi này được xác định là trốn đóng.

Trong quá trình xem xét, xử lý vi phạm các hành vi trên, nếu xét thấy hành vi có dấu hiệu tội phạm thì người có thẩm quyền đang giải quyết vụ việc sẽ chuyển hồ sơ liên quan đến cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng hình sự.

Theo BHXH TPHCM, việc triển khai hướng dẫn của Bộ Công an về kiến nghị khởi tố các hành vi trên thể hiện quyết tâm của cơ quan BHXH trong công tác phòng ngừa, phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN và bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động.