Ngôi làng cuối năm lại thơm phức, người dân đỏ lửa suốt ngày đêm

Thôn Mỹ Chánh, xã Nam Hải Lăng, tỉnh Quảng Trị, nổi tiếng với nghề làm mứt gừng truyền thống đã tồn tại hàng trăm năm. Dù trải qua nhiều thăng trầm, các thế hệ người dân nơi đây vẫn kiên trì gìn giữ và gắn bó với nghề.

Lò mứt gừng của gia đình bà Võ Thị Tâm (55 tuổi) là cơ sở sản xuất lớn nhất trong vùng. Dịp Tết Nguyên đán năm nay, lượng đơn đặt hàng tăng vọt, khiến hơn 60 lao động tại cơ sở phải làm việc liên tục để kịp cung ứng sản phẩm ra thị trường.

Gia đình bà Tâm đã gắn bó với nghề làm mứt gừng qua 4 thế hệ, riêng bà đã theo nghề hơn 30 năm. Mỗi năm, cơ sở của bà xuất bán hàng trăm tấn mứt gừng thành phẩm, phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu.

Vụ Tết năm nay, cơ sở dự kiến cung ứng khoảng 100 tấn mứt gừng thành phẩm, với giá bán 50.000-60.000 đồng/kg. Những ngày cuối năm âm lịch, lò mứt gừng của gia đình bà Tâm luôn đỏ lửa suốt ngày đêm.

Bà Tâm chia sẻ: “Từ khi còn nhỏ, tôi đã theo bố mẹ vào bếp mỗi độ Tết đến để học làm mứt. Nghề này không có sách vở, mỗi công đoạn đều được tích lũy kinh nghiệm qua nhiều năm. Làm mứt gừng tưởng chừng đơn giản, nhưng để giữ trọn hương vị truyền thống, thơm ngon thì rất công phu”.

Bà Võ Thị Ánh (60 tuổi), một người thợ gắn bó hơn 40 năm với nghề cho biết để làm mứt gừng có hương vị riêng biệt, nguyên liệu phải là những củ gừng tươi, thơm, nhiều nhánh.

Theo bà Ánh, làm mứt gừng có nhiều công đoạn, từ chọn nguyên liệu, gọt vỏ, thái lát, luộc, tẩm ướp, rim gừng đến đóng gói, tất cả đều thực hiện thủ công, đòi hỏi sự khéo léo và kinh nghiệm lâu năm của người thợ.

Khó nhất là khâu nấu gừng, người đứng lò phải canh chừng củi lửa, nhiệt độ và độ sánh của đường để mứt giòn, thơm, không bị cháy. “Muốn mứt gừng ngon, cay, màu vàng, sáng đẹp phải có bí quyết, quan trọng nhất là luộc gừng với nước chanh. Làm mứt gừng tuy không quá cầu kỳ nhưng đòi hỏi sự tỉ mẩn để mỗi lát mứt phải đủ vị dịu ngọt, thơm, cay nồng nhưng không quá gắt”, bà Ánh bật mí.

Theo người dân thôn Mỹ Chánh, nghề làm mứt gừng chỉ rộn ràng khoảng 2 tháng giáp Tết. Thời gian còn lại, bà con chủ yếu làm nông. Dù không sản xuất quanh năm nhưng nghề vẫn được gìn giữ, tạo nên thương hiệu mứt gừng Mỹ Chánh suốt nhiều đời.

Trao đổi với phóng viên Dân trí, ông Nguyễn Khánh Tặng, Trưởng phòng Kinh tế xã Nam Hải Lăng, cho biết trên địa bàn hiện có 6 cơ sở sản xuất mứt gừng quy mô lớn và nhiều hộ gia đình làm mứt theo hình thức nhỏ lẻ.

Dịp cuối năm, ở Mỹ Chánh và các thôn lân cận, từ người lớn tuổi, phụ nữ đến thanh niên đều tham gia vào các công đoạn sản xuất mứt gừng, với thu nhập 250.000-300.000 đồng/người/ngày, góp thêm nguồn tiền để sắm sửa Tết.

“Để gìn giữ và phát triển thương hiệu mứt gừng Mỹ Chánh, chúng tôi đã yêu cầu các hộ sản xuất tuân thủ quy trình chế biến thủ công truyền thống, không sử dụng hóa chất và đảm bảo vệ sinh. Địa phương cũng tích cực hỗ trợ bà con đăng ký nhãn hiệu, quảng bá, tiêu thụ sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử và mạng xã hội”, ông Tặng nói.