Tính minh bạch và tính hai mặt của chuyện nông dân đổ sữa

Nguồn gốc sâu xa của chuyện nông dân đổ sữa là tính hai mặt của một vấn đề: sự hấp dẫn của lợi nhuận và sự thiếu minh bạch của thị trường.

Đọc những thông tin kinh tế - tài chính mới nhất trên FICA:  

Tưởng như nguyên nhân trực tiếp là mất cân đối cung - cầu, Việt Nam dư cung sữa nguyên liệu Tuy nhiên, bà Thái Hương, Chủ tịch TH True Milk lại không cho là như vậy.

 

Lợi nhuận là ưu tiên

 

Tính chung hai năm qua, giá sữa bột nguyên liệu trên thị trường thế giới đã giảm trên dưới 50%, nhưng theo nhìn nhận của chính người trong cuộc - bà Thái Hương, thì người tiêu dùng hoàn toàn khôngđược hưởng lợi từ việc giảm giá đó.

 

Thị trường sữa Việt Nam khởi phát và đã định vị bằng sữa được pha lại (và thường gọi là sữa hoàn nguyên) từsữa bột nguyên liệu nhập khẩu. Tại thời điểm năm 2008, tỷ lệ sản phẩm sữa được sản xuất, pha lại (hoàn nguyên) từ sữa bột nguyên liệu nhập khẩu là 92% và chủ yếu là từ thị trường Trung Quốc. Đến nay, tỷ lệ này đã giảm xuống còn khoảng 70%, một phần từ sự tự chủ động nguồn sữa tươi sạch đầu vào của doanh nghiệp tiên phong đặt nền móng cho ngành sữa tươi sạchlà TH True Milk và một số đơn vị khác đã nhìn nhận ra vấn đề “không có con đường nào khác để tồn tại, phát triển, để được người tiêu dùng chấp nhận là phải tạo ra nguồn sữa tươi nguyên liệu bằng cách tự chủ nuôi bò”.

 

70% là một tỷ lệ rất cao và đó là một thực tế hết sức nghịch lý của thị trường sữa Việt Nam khi so sánh với các thị trường sữa tại các nước tiên tiến trên thế giới đang tiêu dùng chỉ khoảng 3% sữa bột công thức và tới 97% sữa tươi, sản phẩm sữa được sản xuất từ sữa tươi. Đáng lưu tâm hơn làViệt Nam hiện phải chi trả hàng tỷ USD mỗi năm để nhập sữa nguyên liệu này.

 

Lẽ thường, mục tiêu của các nhà kinh doanh là lợi nhuận, tìm cách tối đa hóa lợi nhuận, và do đó giá sữa bột nguyên liệu nhập khẩu giảm sâu trong thời gian qua chính là nguồn gốc sâu xa của chuyện nông dân đổ sữatại nhiều nơi trên cả nước.

 

Thiếu minh bạch

 

“Bản chất hoạt động của doanh nghiệp là tạo ra lợi nhuận. Trong vấn đề này thì các cơ quan chức năng không thể can thiệp hay xử lý họ vì lựa chọn nguyên liệu đầu vào chỉ vì mục tiêu lợi nhuận. Nhưng các cơ quan chức năng có thể buộc họ phải tuân thủ việc công bố chất lượng sản phẩm, quy trình sản xuất, nguồn gốc nguyên liệu đầu vào rõ ràng để người tiêu dùng biết được chất lượng, nguồn gốc của các sản phẩm sữa khi lựa chọn và quyết định mua hàng, và các hộ chăn nuôi bò sữa được cảnh báo sớm và có khả năng tiên lượng về kế hoạch sản xuất của mình. Cần phải có các chính sách và lộ trình cụ thể đối với người nông dân để họ không bị tổn thương và lâm vào tình cảnh như hiện nay”, bà Thái Hương nói.

 

Như vậy, tính minh bạch là nền tảngcốt lõi cần thiết để bảo vệ người tiêu dùng, bảo vệ người chăn nuôi, bảo vệcơ sở sản xuất chân chính và bảo vệ nền kinh tế và lợi ích chung toàn xã hội. Sự nhập nhèm là nguồn gốc sâu xa của các vấn đề đang xảy ra hiện nay. Điều này TH true MILK, ngay khi mới gia nhập thị trường, đã có văn bản kiến nghị các cơ quan chức năng ban hành các quy định yêu cầu nhà sản xuất ghi thông tin về xuất xứ nguyên liệu đầu vào trên bao bì sản phẩm vì nguyên liệu đầu vào là yếu tố quyết định chất lượng sản phẩm sữa. Đối với trẻ em, sữamẹ là nguồn dinh dưỡng kỳ diệu nhất, sữa tươi sạch là loại sữa tốt nhất. Hiện nay, tại các nước tiên tiến trên thế giới, sữa bột công thức sản xuất trực tiếp từ sữa tươi đang dần thay thế sản phẩm được sản xuất từ sữa bột nguyên liệu.
 
Bò tại trang trại TH True Milk
Bò tại trang trại TH True Milk

 

“Cô bò” gắn chíp

 

Trở lại với chuyện nông dân đổ sữa, bà chủ TH true Milk xem đây là bài học cay đắng. Kinh nghiệm với các hộ dân là phải nắm chắc hợp đồng, rõ ràng các cam kết. Cùng đó là trách nhiệm về định hướng của nhà thu mua.

 

Dù vậy, bà Thái Hương cảnh báo về một xu hướng, mà nếu người nông dân không thay đổi nhãn quan và cách làm thì trong tương lai khó tránh chuyện bị bỏ rơi giữa đường. Đó là yêu cầu đối với chất lượng sữa nguyên liệu đầu vào ngày càng khắt khe.

 

Chất lượng sản phẩm sữa phụ thuộc phần lớn vào chất lượng nguyên liệu đầu vào, phương pháp và thiết bị chế biến chỉ đóng vai trò hỗ trợ. Đại đa số các doanh nghiệp sản xuất sữa tại các nước trên thế giới và cả ở Việt Nam đều sử dụng các biện pháp, thiết bị chế biến hiện đại, chuẩn quốc tế (ngoại trừ một số rất ít doanh nghiệp nhỏ ở Việt Nam đang sử dụng các thiết bị nguồn gốc Trung Quốc).

 

Theo bà Thái Hương - chủ của hãng sữa lớn này, đến nay và về sau, khi mức độ nhận biết của người tiêu dùng ngày càng cao, thì sự sàng lọc, đào thải của thị trường sẽ càng khắc nghiệt, thậm chí hơn cả chuyện đổ sữa. Người tiêu dùng đã hiểu sữa nguyên liệu đầu vào có quy trình chuẩn hóa từ khâu chọn giống, chăm sóc, thức ăn, thú y sẽ hoàn toàn khác và có chất lượng vượt trội so với sữa nguyên liệu được sản xuất theo quy trình, phương pháp chăn nuôi, thu gom thủ công, quy mô nhỏ lẻ, vi chất dinh dưỡng trong sữa tươi sạch sẽ bị mất do quá trình gia nhiệt nhiều lần khi sản xuất sữa bột nguyên liệu và hoàn nguyên, hiểu thế nào là nhiễm khuẩn do điều kiện tiểu khí hậu thâm nhập vào quy trình, hay chuyện dòng sữa có phải từ “cô bò” được gắn chíp hay không…

 

Một số các ví dụ được bà Thái Hương đưa ra: Nuôi bò sữa cần chú ý nhất là bệnh viêm vú. Đàn bò của TH True Milk được gắn chíp cảnh báo được bệnh này trước 4 ngày. Khi có biểu hiện của bệnh trước 4 ngày, máy vắt sữa sẽ tự động “từ chối” vắt sữa đối với “cô bò” đó. Nếu không có hệ thống này thì khả năng nguồn sữa nguyên liệu bị lẫn, nhiễm mủ và máu là đương nhiên.

 

Hơn thế nữa, hệ thống vắt sữa của TH true MILK còn thiết lập hệ thống các tiêuchuẩn đối với chất lượng sữa từ các “cô bò”, theo đó khi sữa tươi nguyên liệu không đáp ứng các chỉ tiêu đã thiết lập thì hệ thống sẽ cảnh báo và đề nghị điều chỉnh thành phần thức ăn để đảm bảo chất lượng sữa tiêu chuẩn. Thêm vào đó, hệ thống vắt sữa hoàn toàn khép kín, hạ lạnh 2 – 4 độ C có thể hoàn toàn bảo đảm chất lượng sữa khỏi nguy cơ nhiễm khuẩn vùng tiểu khí hậu khi vắt sữa.

 

Xu hướng mà bà Thái Hương cảnh báo là chất lượng đầu vào, như ở ví dụ gắn chíp nói trên, sẽ ngày càng chặt chẽ và đặt các hộ dân nuôi bò vào các lựa chọn: một là tiếp tục làm như hiện nay và có thể chuyện đổ sữa lại xảy ra; hai là chỉ tham gia vào chuỗi quy trình ở mắt xích là trồng vùng nguyên liệu nuôi bò; ba là thực sự nhập cuộc, đầu tư chuẩn hóa công nghệ để đảm bảo sự khắt khe chất lượng đầu vào đó.

 

Từ thực tiễn trên, thị trường sữa Việt Nam phải được chuẩn hóa và điều tiết, không có con đường nào khác ngoài con đường mà TH true MILK đang đi, nghĩa là phải chuẩn hóa ngay từ giống, có phả hệ rõ ràng, đến quy trình chuẩn chăm sóc, thức ăn, chế biến, bảo quản … thì mới có thể đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường.

 

Hướng tháo gỡ mà bà chủ TH True Milk đưa ra: “Sữa là nguồn dinh dưỡng kỳ diệu cho sức khỏe của trẻ em, người già nói riêng, người tiêu dùng các lứa tuổi nói chung. Để bảo vệ nguồn dinh dưỡng quý giá này, các cơ quan chức năng cần nghiêm túc đánh giá lại bộ chỉ tiêu, tiêu chuẩn về sữa nguyên liệu đầu vào và sản phẩm sữa theo chuẩn quốc tế, tuyên truyền, phổ biến sâu rộng kiến thức về sữa, sản phẩm sữa tới mọingười tiêu dùng, ban hành các quy định yêu cầu nhà sản xuất ghi thông tin về xuất xứ nguyên liệu đầu vào, chất lượng sản phẩm, quy trình sản xuất trên bao bì sản phẩm để người tiêu dùng có đủ thông tin về chất lượng, nguồn gốc của các sản phẩm sữa khi lựa chọn và quyết định mua hàng. Và từ đó, các hộ chăn nuôi bò sữa được cảnh báo sớm và có khả năng tiên lượng, chủ độngđối với kế hoạch sản xuất của mình, tránh tình cảnh bị thiệt hại và tổn thương như hiện nay”.

 

Chân Nguyên
 

Hà Nội: Tận mục bến xe khách ngầm trên “đất vàng”

MỚI NHẤT
Những con tem bị bỏ quên bỗng có giá 8 tỉ đồng
Những con tem bị bỏ quên bỗng có giá 8 tỉ đồng

(Dân trí) - Một bộ tem hiếm có đã bị lãng quên, nằm phủ bụi trên tầng gác mái suốt hơn 100 năm, bỗng bất ngờ được phát hiện trở lại và có giá trị ngang một gia tài.

Thứ ba, 10/02/2015 - 10:56

Thị trường bia Tết : Nhộn nhịp nhưng không nhốn nháo!
Thị trường bia Tết : Nhộn nhịp nhưng không nhốn nháo!

Chỉ còn 10 ngày nữa là đến Tết Nguyên đán 2015, vì vậy sức mua trên thị trường bia, nước giải khát đã tăng nhiệt mạnh từ nhiều ngày qua. Theo nhiều doanh nghiệp, năm nay nguồn cung được đảm bảo dồi dào nên khó có tình trạng nhốn nháo như mọi năm.

Thứ ba, 10/02/2015 - 10:00

Tiền giả mệnh giá 5.000 đồng len lỏi vào chợ
Tiền giả mệnh giá 5.000 đồng len lỏi vào chợ

Bản thân phóng viên Dân Việt sau nhiều lần qua lại các chợ cóc, chợ tạm ở Hà Nội để mua hàng cũng đã bị người bán trả lại tờ tiền giả mệnh giá 5.000 đồng có màu xanh nhòe nhoẹt, hình vẽ, hoa văn mất nét.

Thứ ba, 10/02/2015 - 09:46

Vàng SJC đang cao hơn giá thế giới 3,3 triệu đồng/lượng
Vàng SJC đang cao hơn giá thế giới 3,3 triệu đồng/lượng

(Dân trí) - Sáng nay 10/2, giá vàng SJC đồng loạt đi ngang dù giá thế giới đang có xu hướng tăng do khoảng cách chênh lệch giữa hai thị trường đang được duy trì ở mức cao 3,3 triệu đồng/lượng.

Thứ ba, 10/02/2015 - 09:30

Tân Hiệp Phát nói gì về “con ruồi giá 500 triệu”?
Tân Hiệp Phát nói gì về “con ruồi giá 500 triệu”?

(Dân trí) - Công ty Tân Hiệp Phát vừa có thông cáo báo chí, trong đó nói rằng việc “chai nước Number 1 có ruồi” là bịa đặt, và cho rằng hành vi của ông Võ Văn Minh là “tống tiền”.

Thứ ba, 10/02/2015 - 09:14

Người nước ngoài ồ ạt đi khỏi Trung Quốc
Người nước ngoài ồ ạt đi khỏi Trung Quốc

Suốt nhiều năm qua, Trung Quốc được coi là miền đất hứa cho các công ty nước ngoài muốn mở rộng hoạt động, thu hút một số lượng lớn người nước ngoài tới nước này làm việc. Tuy nhiên, theo tờ Wall Street Journal, thời kỳ đó có vẻ như đã qua.

Thứ ba, 10/02/2015 - 08:53

Trái cây Việt bị rẻ rúng ở nước ngoài
Trái cây Việt bị rẻ rúng ở nước ngoài

Không chỉ yếu về công nghệ bảo quản mà cách tiếp thị, bán hàng của nông sản Việt Nam ở nước ngoài quá kém khiến giá trị giảm sút, khách hàng quay lưng.

Thứ ba, 10/02/2015 - 08:41

Những sản vật tiến vua giá bạc triệu tại hội chợ Tết
Những sản vật tiến vua giá bạc triệu tại hội chợ Tết

Gà Đông Tảo, gà Hồ, chim trĩ 7 màu, vịt uyên ương, cá Lăng Vàng… là những loài vật quý được trưng bày trong khu sản vật tiến vua của hội chợ Tết ở Hà Nội năm nay.

Thứ ba, 10/02/2015 - 08:06

Dân công sở liều vay tiền tỷ buôn đồ Tết
Dân công sở liều vay tiền tỷ buôn đồ Tết

Tết này, chị Thanh Loan - nhân viên một công ty trên đường Nguyễn Trãi (Thanh Xuân, Hà Nội) chấp nhận vay lãi cả tỷ đồng để “ôm” mấy vườn cam Cao Phong về bán.

Thứ ba, 10/02/2015 - 07:09

Ngắm gốc thanh mai hương cổ thụ có giá 90 triệu đồng
Ngắm gốc thanh mai hương cổ thụ có giá 90 triệu đồng

(Dân trí) - "Gốc thanh mai hương ngoài dáng thế đẹp, tuổi thọ cây lâu năm thì nó còn có điểm đặc biệt khác với các dòng mai khác khi hoa nở tỏa ra mùi hương tham ngát. Có vị “đại gia” ở Hà Nội ra giá 80 triệu nhưng nhất định phải 90 triệu tôi mới bán"

Thứ ba, 10/02/2015 - 07:02

Trung Quốc chỉ thích đầu tư ở các nước giàu
Trung Quốc chỉ thích đầu tư ở các nước giàu

(Dân trí) - Trung Quốc đã đầu tư hơn 317 tỷ USD vào 10 nước lớn và giàu có trên thế giới. Trong khi đó, giá trị hợp đồng xây dựng mà Trung Quốc ký kết với các nước đang phát triển lại khiêm tốn hơn nhiều – trong đó Việt Nam thu hút được 17,3 tỷ USD.

Thứ ba, 10/02/2015 - 06:28

Doanh nghiệp Việt mang 19,78 tỷ USD “đi đánh xứ người”
Doanh nghiệp Việt mang 19,78 tỷ USD “đi đánh xứ người”

(Dân trí) - Trong năm 2014, mặc dù kinh tế trong nước còn gặp nhiều khó khăn song tổng vốn đăng ký đầu tư ra nước ngoài (gồm cả cấp mới và tăng vốn) của các doanh nghiệp Việt vẫn đạt trên 1,786 tỷ USD. Năm 2015 có khoảng 150 dự án với tổng vốn đăng ký 1,5-2 tỷ USD.

Thứ hai, 09/02/2015 - 08:28

ĐÁNG QUAN TÂM
Topcare ra đi, các doanh nghiệp điện máy đã tỉnh cơn mê?
Topcare ra đi, các doanh nghiệp điện máy đã tỉnh cơn mê?

Theo ông Vũ Vinh Phú, Chủ tịch Hội siêu thị Hà Nội, các DN điện máy chỉ có thể tồn tại và phát triển bền vững khi tạo ra những giá trị khác biệt. Còn vẫn cạnh tranh theo kiểu đua nhau hạ giá, mở siêu thị mới thì chắc chắn sẽ khó tránh khỏi kết cục buồn.

Thứ hai, 09/02/2015 - 02:34

Thực phẩm Tết tăng giá từng ngày
Thực phẩm Tết tăng giá từng ngày

Hơn một tuần nữa đến Tết Ất Mùi 2015, các mặt hàng thực phẩm lập mặt bằng giá mới. Đặc biệt, giá gia cầm tăng chóng mặt.

Thứ hai, 09/02/2015 - 01:45

Điệp viên 007 trở thành đại sứ thương hiệu đồng hồ cao cấp Speake-Marin
Điệp viên 007 trở thành đại sứ thương hiệu đồng hồ cao cấp Speake-Marin

Một hợp đồng không có nhiều ý nghĩa thương mại, nhưng chứa đựng câu chuyện về sự gặp gỡ giữa điện ảnh và đồng hồ cơ khí, về tình bạn đích thực của hai quý ông nước Anh Peter Speake-Marin và cựu điệp viên 007.

Thứ hai, 09/02/2015 - 01:30

Nhà hàng sang lập bãi trông xe sai phép ngay cạnh Hồ Gươm
Nhà hàng sang lập bãi trông xe sai phép ngay cạnh Hồ Gươm

(Dân trí) - Việc để xe tràn lan của khách đến quán Lục Thủy đang gây nhiều bức xúc cho người dân và chính là nguyên dân dẫn tới việc ghế đá lịch sử bị ô tô húc vỡ tan tành.

Thứ hai, 09/02/2015 - 01:00

Đại gia bán lẻ điện máy dành 1 triệu USD “tiếp sức” khách hàng mua sắm Tết
Đại gia bán lẻ điện máy dành 1 triệu USD “tiếp sức” khách hàng mua sắm Tết

Trung tâm Mua sắm Nguyễn Kim vừa thông báo sẽ dành số tiền lên đến 1 triệu USD cho chương trình “Nguyễn Kim và Mùa mua sắm 2015” nhằm tiếp sức cho khách hàng trong dịp mua sắm Tết nguyên đán 2015 này.

Thứ hai, 09/02/2015 - 10:42

Thăm làng hương trầm ở “xứ sở” bà chúa thơ Nôm
Thăm làng hương trầm ở “xứ sở” bà chúa thơ Nôm

(Dân trí) - Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An - mảnh đất sinh ra bà chúa Thơ Nôm Hồ Xuân Hương cũng là một trong những làng nghề làm hương trầm nổi tiếng xứ Nghệ.

Thứ hai, 09/02/2015 - 10:13

Vàng đồng loạt tăng giá
Vàng đồng loạt tăng giá

(Dân trí) - Sáng nay 9/2, giá vàng thế giới đang đi lên đã giúp giá vàng SJC đồng loạt tăng nhẹ sau khi đã giảm gần 300.000 đồng/lượng trong tuần qua.

Thứ hai, 09/02/2015 - 09:25

Thương mại điện tử Việt Nam và “bức tường” niềm tin
Thương mại điện tử Việt Nam và “bức tường” niềm tin

(Dân trí) - Theo dự báo của Hiệp hội thương mại điện tử, giao dịch TMĐT tại VN có thể chạm mốc 4 tỷ USD ngay trong năm nay. Nhưng con số đó vẫn còn là nhỏ nhoi so với một thị trường 90 triệu dân và có tốc độ bùng nổ internet mạnh mẽ nhất thế giới.

Thứ hai, 09/02/2015 - 09:19

Vụ con ruồi đổi lấy 500 triệu: Luật pháp và văn hóa ứng xử với người tiêu dùng
Vụ con ruồi đổi lấy 500 triệu: Luật pháp và văn hóa ứng xử với người tiêu dùng

(Dân trí) - Liên quan đến vụ việc “Con ruồi đổi lấy 500 triệu”, phóng viên Dân trí đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Mạnh Hùng - PCT Hội tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng.

Thứ hai, 09/02/2015 - 09:04

Mai đỏ Trung Quốc giá rẻ tràn lấn tại "thủ phủ" đào Việt
Mai đỏ Trung Quốc giá rẻ tràn lấn tại "thủ phủ" đào Việt

Còn hơn mười ngày nữa là tới Tết Nguyên Đán Ất Mùi, nhiều người dân đang rục rịch sắm cho gia đình mình những chậu hoa ưng ý nhất đồng thời cũng hợp với ví tiền để đón xuân. Mai đỏ là loài cây được nhập khẩu từ Trung Quốc, do có thế cây đẹp giá cả bình dân nên nhiều người đã chọn loại cây này về chưng Tết.

Thứ hai, 09/02/2015 - 08:30

2 triệu đồng/ngày công gói bánh tét
2 triệu đồng/ngày công gói bánh tét

Vào mùa gói bánh tét phục vụ Tết, những người thợ giỏi làm công cho các cơ sở sản xuất bánh ở Trà Cuôn (xã Kim Hòa, huyện Cầu Ngang, tỉnh Sóc Trăng) kiếm được 2 triệu tiền công mỗi ngày.

Thứ hai, 09/02/2015 - 07:31

Quyền lực trong định giá dầu mỏ thế giới
Quyền lực trong định giá dầu mỏ thế giới

Cuộc chiến giá dầu giữa OPEC và Mỹ đang diễn ra rất quyết liệt. Do vậy, liệu thế giới có chứng kiến một lần nữa sự chuyển giao quyền lực định giá dầu mỏ hay không? Quyền lực định giá dầu mỏ trong thời gian tới sẽ trong tay ai?

Thứ hai, 09/02/2015 - 07:19