Kịch bản gỡ nút thắt tỷ USD eo Hormuz, định đoạt giá dầu toàn cầu

Toàn bộ sự chú ý của giới tài chính quốc tế lúc này đang đổ dồn về một dải nước hẹp chỉ dài vỏn vẹn 160km tại Trung Đông. Đó là eo biển Hormuz, nơi được mệnh danh là mạch máu của thị trường năng lượng toàn cầu. Bất kỳ một biến động nhỏ nào tại khu vực này cũng đủ sức tạo ra những cơn địa chấn lan rộng khắp các sàn giao dịch.

Thị trường đang trải qua những giờ phút nhạy cảm nhất khi mọi quyết định đầu tư đều phụ thuộc vào các diễn biến địa chính trị. Việc eo biển này đóng hay mở, trong thời gian bao lâu, sẽ là vạch kẻ định đoạt bức tranh lạm phát và tăng trưởng của kinh tế toàn cầu trong năm nay.

Tia hy vọng từ bàn đàm phán và sự bứt tốc của chứng khoán

Theo The Guardian, một luồng sinh khí mới vừa được thổi vào thị trường khi xuất hiện thông tin Mỹ đã gửi tới Iran một khuôn khổ hòa bình bao gồm 15 điểm. Động thái này lập tức làm dấy lên kỳ vọng lớn lao về một lệnh ngừng bắn, giúp xoa dịu những cái đầu đang căng thẳng. Tâm lý tích cực càng được củng cố khi Tehran tuyên bố sẽ cho phép các tàu thương mại không mang tính thù địch đi qua eo biển Hormuz một cách an toàn.

Phản ứng của thị trường diễn ra gần như ngay lập tức và đầy mạnh mẽ. Trong những giờ giao dịch đầu ngày 25/3, giá dầu đã ghi nhận mức giảm khoảng 4%, với dầu Brent có thời điểm lùi sâu xuống dưới mốc 100 USD/thùng. Giới giao dịch đang đặt cược lớn vào triển vọng nguồn cung năng lượng sẽ sớm được cải thiện sau chuỗi ngày ách tắc.

Sự hạ nhiệt của giá "vàng đen" đã trở thành bệ phóng hoàn hảo cho chứng khoán toàn cầu đồng loạt bứt tốc. Tại châu Á, chỉ số Nikkei của Nhật Bản dẫn đầu đà tăng với mức vọt lên 2,9%, trong khi Hang Seng của Hong Kong cũng cộng thêm hơn 1%. Làn sóng lạc quan nhanh chóng lan sang châu Âu, đẩy chỉ số FTSE 100 của Anh tăng 1,4%, DAX của Đức và CAC 40 của Pháp cùng tăng khoảng 1,3%.

Bên kia bờ đại dương, phố Wall cũng không nằm ngoài cuộc vui khi chỉ số Nasdaq tăng 0,7%, còn S&P 500 và Dow Jones đều nhích thêm khoảng 0,6%. Theo Business Insider, quyết định trì hoãn các cuộc tấn công quân sự của Tổng thống Donald Trump là một chất xúc tác quan trọng, khiến giới đầu tư tin rằng các tàu chở dầu sẽ sớm được tự do rẽ sóng.

Bà Amelie Derambure, quản lý danh mục đa tài sản cấp cao tại quỹ Amundi, nhận định rằng tâm lý thị trường đang nghiêng hẳn về kịch bản tích cực. Dòng tiền hiện được giao dịch dựa trên niềm tin mãnh liệt rằng các cuộc đàm phán ngoại giao sẽ mang lại kết quả thực chất trong ngắn hạn.

Tuy nhiên, thực tế trên biển vẫn đang là một bức tranh đầy thách thức. Theo S&P Global, chỉ vỏn vẹn 4 con tàu đi qua eo biển Hormuz trong ngày 24/3, một con số vô cùng khiêm tốn so với mức trung bình 138 tàu mỗi ngày trước khi căng thẳng bùng phát.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế đánh giá đây là cú sốc gián đoạn nguồn cung dầu mỏ lớn nhất trong lịch sử, buộc hơn 30 quốc gia phải ký tuyên bố chung để phối hợp bảo vệ tuyến hàng hải này.

3 kịch bản định hình lại túi tiền của nhà đầu tư

Sự biến động mạnh và mức độ nhạy cảm cao với tin tức đang biến việc ra quyết định đầu tư trở thành một bài toán cân não. Theo Business Insider, cách thức cuộc khủng hoảng Hormuz được giải quyết sẽ tác động trực tiếp đến dòng chảy vốn toàn cầu. Các chiến lược gia tại Morgan Stanley đã phác thảo 3 kịch bản khả thi nhất để giới đầu tư có thể chủ động xoay chuyển danh mục.

Kịch bản đầu tiên và cũng là điều thị trường mong đợi nhất, đó là căng thẳng hạ nhiệt nhanh chóng.

Nếu hoạt động vận chuyển qua eo biển trở lại bình thường trong vòng một tháng, giá dầu Brent dự kiến sẽ dao động trong vùng 80 đến 90 USD/thùng trong năm 2026, trước khi lùi dần về mốc 75 USD. Đây là môi trường lý tưởng cho tăng trưởng, nhà đầu tư được khuyến nghị ưu tiên tài sản rủi ro, tăng tỷ trọng cổ phiếu và giảm nắm giữ tiền mặt.

Kịch bản thứ 2 mang tính thực tế hơn, đó là sự gián đoạn kéo dài.

Trong trường hợp này, khoảng 80% lưu lượng tàu được khôi phục trong một tháng, nhưng phải mất cả một quý để mọi thứ hoàn toàn bình thường. Giá dầu Brent sẽ neo ở mức cao từ 100-110 USD/thùng trong năm nay. Thị trường sẽ chứng kiến những nhịp rung lắc mạnh, đòi hỏi nhà đầu tư phải vừa giữ cổ phiếu nhưng cũng cần tăng tỷ lệ tiền mặt để phòng thủ.

Kịch bản thứ 3 là viễn cảnh u ám nhất, là đóng cửa kéo dài.

Nếu eo biển bị phong tỏa trong nhiều tháng, nguồn cung đứt gãy sẽ đẩy giá dầu Brent vọt lên mức 150-180 USD/thùng. Lúc này, chiến lược phòng thủ phải được đặt lên hàng đầu. Dòng tiền sẽ tháo chạy khỏi cổ phiếu để tìm đến nơi trú ẩn an toàn là trái phiếu chính phủ và tiền mặt, nhằm ứng phó với rủi ro suy thoái kinh tế gia tăng.

Dòng tiền chực chờ và sự dịch chuyển của các lớp tài sản

Bất chấp những rủi ro bủa vây, tâm lý của giới đầu tư dường như vẫn rất vững vàng. Chia sẻ với BNN Bloomberg, ông Jimmy Lee, CEO của Wealth Consulting Group, cho biết nhiều người đang tận dụng các nhịp điều chỉnh gần đây để tích cực giải ngân. Mức giảm của chỉ số S&P 500 từ đầu năm đến trước nhịp hồi phục mới nhất chỉ loanh quanh 5%, minh chứng cho lực cầu bắt đáy luôn chực chờ.

Một lượng lớn tiền mặt vẫn đang nằm ngoài thị trường, sẵn sàng đổ bộ nếu nút thắt Hormuz được tháo gỡ. Theo ông Lee, nếu dòng chảy hàng hải được khôi phục, áp lực lạm phát sẽ lập tức xẹp xuống, tạo bệ phóng cho chứng khoán bước vào một chu kỳ phục hồi trên diện rộng. Khi đó, dòng tiền có thể sẽ không chỉ quẩn quanh ở các ông lớn công nghệ như 5 năm qua.

Thị trường đang nhen nhóm xu hướng xoay trục sang các nhóm ngành mang tính chu kỳ. Cổ phiếu công nghiệp được đánh giá cao nhờ hưởng lợi từ làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng, trong khi nhóm tài chính đang trở nên hấp dẫn nhờ mức định giá rẻ. Ngay cả cổ phiếu vốn hóa nhỏ cũng là một mỏ vàng tiềm năng, dù đà tăng của nhóm này vẫn phải phụ thuộc nhiều vào lộ trình nới lỏng chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ.

Tuy nhiên, những rủi ro ngầm vẫn đang chực chờ bùng phát nếu căng thẳng không được giải quyết dứt điểm. Theo The Guardian, eo biển Hormuz không chỉ chở dầu mà còn gánh vác tới 1/3 lượng phân bón toàn cầu. Tổ chức Thương mại Thế giới đã phát đi cảnh báo đỏ, lo ngại rằng sự gián đoạn này sẽ đánh thẳng vào an ninh lương thực, làm giảm sản lượng nông nghiệp và đẩy giá cả leo thang sang tận năm sau.

Một điểm thú vị trong cuộc khủng hoảng lần này là sự thất thế của vàng. Vốn luôn được coi là hầm trú ẩn bất khả xâm phạm mỗi khi có biến cố, nhưng giá vàng hiện đã "bốc hơi" khoảng 18%, rơi từ đỉnh lịch sử 5.600 USD/ounce hồi tháng 1 xuống chỉ còn khoảng 4.550 USD/ounce. Diễn biến lạ lùng này đang khiến giới phân tích phải đặt dấu hỏi lớn về vai trò thực sự của kim loại quý trong bối cảnh hiện tại.

Mối đe dọa lớn nhất đối với nền kinh tế lúc này chính là bóng ma lạm phát từ giá năng lượng. Ông Larry Fink, CEO của tập đoàn quản lý tài sản khổng lồ BlackRock, đã thẳng thắn cảnh báo rằng nếu tình hình kéo dài và giá dầu chạm ngưỡng 150 USD/thùng, kinh tế toàn cầu hoàn toàn có thể trượt dài vào suy thoái. Khi người dân phải thắt lưng buộc bụng để trả nợ thay vì chi tiêu, mọi nỗ lực kích thích kinh tế sẽ trở nên vô nghĩa.

Khủng hoảng tại eo biển Hormuz đã vượt ra khỏi ranh giới của một điểm nóng địa chính trị để trở thành biến số vĩ mô chi phối toàn cầu. Mọi ánh mắt giờ đây đều hướng về các nỗ lực ngoại giao, bởi chỉ một cái gật đầu trên bàn đàm phán cũng đủ để định hình lại trật tự của thị trường tài chính trong năm 2026.

"Thị trường đang bị nén lại bởi những rủi ro địa chính trị, nhưng nền tảng kinh tế vẫn cho thấy sức chống chịu đáng kinh ngạc. Nếu nút thắt năng lượng được cởi bỏ, chúng ta hoàn toàn có thể chứng kiến một làn sóng bứt phá mới của dòng vốn toàn cầu", ông Jimmy Lee nhấn mạnh.