Cửa nâng hạng MSCI: Chứng khoán Việt sẵn sàng đón dòng vốn tỷ USD

Mục tiêu được MSCI xem xét nâng hạng

Bà Vũ Thị Chân Phương - Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước - chia sẻ thị trường chứng khoán Việt Nam hiện nay đang đứng trước một giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội quan trọng.

Việc FTSE Russell nâng hạng chứng khoán Việt lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp không chỉ mang ý nghĩa về mặt kỹ thuật xếp hạng mà còn mở ra cơ hội rất lớn để thu hút dòng vốn đầu tư quốc tế quy mô lớn, đặc biệt là các quỹ đầu tư dài hạn và các quỹ đầu tư thụ động toàn cầu.

Lộ trình nâng hạng từ FTSE Russell có thể diễn ra từ tháng 9. Tuy nhiên, mục tiêu tiếp theo mang tính trung và dài hạn của thị trường chứng khoán Việt Nam là được MSCI xem xét nâng hạng.

Theo Chứng khoán Vietcap (VCI), MSCI sẽ công bố kết quả Đánh giá khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu vào ngày 19/6 và Đánh giá phân loại thị trường thường niên vào ngày 24/6. Cả hai thông báo sẽ được công bố ngay sau 3h30 (giờ Việt Nam).

Trong đó, Báo cáo Đánh giá khả năng tiếp cận thị trường toàn cầu cập nhật đánh giá đối với tất cả các thị trường và so sánh với kỳ đánh giá năm 2025. Mục tiêu của báo cáo là đánh giá và theo dõi sự tiến triển về khả năng tiếp cận tại từng thị trường riêng lẻ, đồng thời thông tin cho các cơ quan quản lý thị trường về những lĩnh vực mà các nhà đầu tư tổ chức toàn cầu nhận thấy chưa đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và mong muốn được cải thiện.

Báo cáo này đánh giá 5 tiêu chí về khả năng tiếp cận thị trường sau đây: Độ mở đối với sở hữu nước ngoài; mức độ thuận lợi của dòng vốn vào và ra; hiệu quả của khuôn khổ vận hành; mức độ sẵn có của các công cụ đầu tư; tính ổn định của khuôn khổ thể chế.

Còn Đánh giá phân loại thị trường thường niên cung cấp một số điểm nhấn chọn lọc từ kỳ đánh giá của MSCI bao gồm việc tái phân loại thị trường, khởi xướng các cuộc tham vấn về khả năng tái phân loại các thị trường và các cập nhật về khả năng tiếp cận thị trường.

Chuyên gia của Chứng khoán Vietcap cho rằng thị trường đang theo dõi sát khả năng MSCI khởi động quá trình tham vấn để xem xét nâng hạng Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi.

Theo báo cáo của SSI Research, Việt Nam có khả năng cao được đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng (Watchlist) của MSCI trong kỳ đánh giá tháng 6. Thị trường đã đáp ứng 10/18 tiêu chí về khả năng tiếp cận thị trường của MSCI và đang tiếp tục cải thiện các tiêu chí còn lại.

Một số bước tiến đáng chú ý gồm việc triển khai cơ chế non-prefunding (mua bán cổ phiếu không cần ký quỹ), lộ trình áp dụng cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) và mở rộng công cụ tạo vị thế bán thông qua hợp đồng tương lai chỉ số VN30. Bên cạnh đó, mức độ công bố thông tin bằng tiếng Anh từ phía cơ quan quản lý và doanh nghiệp niêm yết cũng được cải thiện.

Về giới hạn sở hữu nước ngoài, tỷ lệ sở hữu nước ngoài thực tế trên sàn HOSE đã tăng từ 41,4% lên 46% trong tháng 4, chủ yếu nhờ các doanh nghiệp vốn hóa lớn mới niêm yết với tỷ lệ “room ngoại” 100%.

Nhờ đó, 17/18 tiêu chí của MSCI đã tiệm cận mức đáp ứng cơ bản. Thách thức còn lại chủ yếu liên quan đến việc tự do hóa thị trường ngoại hối. Tuy nhiên, đây không được xem là rào cản tuyệt đối, bởi nhiều thị trường mới nổi hiện nay của MSCI cũng chưa hoàn toàn đáp ứng tiêu chí này.

Đáng chú ý, các thảo luận gần đây về việc cho phép ngân hàng thương mại cung cấp công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá được xem là tín hiệu tích cực, qua đó củng cố thêm triển vọng Việt Nam được đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng của MSCI.

“Tin tưởng Việt Nam có cơ sở để tiếp tục theo đuổi mục tiêu MSCI”

Ông Nguyễn Duy Hưng - Chủ tịch SSI - nói điều kiện của MSCI cao và khó hơn nhiều so với FTSE Russell. Tuy nhiên, ông cho rằng nếu không bắt đầu thì sẽ không bao giờ đạt được mục tiêu.

Bước đầu tiên, Chủ tịch SSI nói Việt Nam cần được đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng (Watchlist). Sau đó, thị trường sẽ tiếp tục hoàn thiện các tiêu chí mà MSCI yêu cầu để tiến tới nâng hạng chính thức.

Với kinh nghiệm đã có trong quá trình làm việc với FTSE Russell, ông Hưng tin tưởng Việt Nam có cơ sở để tiếp tục theo đuổi mục tiêu MSCI. Khả năng được đưa vào danh sách theo dõi có thể sẽ sớm xảy ra và các điều kiện còn lại cũng sẽ từng bước được hoàn thiện.

Chủ tịch SSI cũng nhấn mạnh, nhiều người cho rằng FTSE hay MSCI là bên “quyết định” nâng hạng. Tuy nhiên, nâng hạng là kết quả của cả quá trình nỗ lực từ phía Việt Nam để đáp ứng các tiêu chí quốc tế. Bản thân các tổ chức xếp hạng cũng mong muốn có thêm những thị trường đủ điều kiện để nâng hạng chứ không phải cố tình gây khó khăn. Thời gian qua, Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã có nhiều nỗ lực cải thiện các tiêu chí theo yêu cầu của FTSE và MSCI.