Căng thẳng xung đột Mỹ - Israel và Iran: Bộ Công Thương cảnh báo nóng

Ngày 2/3, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) đã có văn bản gửi các hiệp hội ngành hàng xuất nhập khẩu, các hiệp hội hoạt động trong lĩnh vực logistics nhằm khuyến nghị giải pháp giảm thiểu tác động từ xung đột giữa liên minh Mỹ - Israel với Iran và tình hình căng thẳng tại Trung Đông.

Theo đó, cơ quan này cho biết từ ngày 28/2, Mỹ và Israel đã tiến hành cuộc không kích quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran, đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng trong căng thẳng khu vực. Trong vòng 24-48 giờ sau cuộc không kích, các bên đều tuyên bố đã chuẩn bị cho kịch bản chiến tranh có thể kéo dài nhiều ngày.

"Các đợt tấn công và phản công quân sự đã gây ra tình trạng bất ổn nghiêm trọng, tạo môi trường rủi ro cao đối với hoạt động vận tải, giao thương quốc tế và chuỗi cung ứng toàn cầu", Cục Xuất nhập khẩu đánh giá.

Cơ quan này dự báo giá các mặt hàng tiêu dùng, giá nhiên liệu và giá dầu thế giới có thể tăng trong thời gian tới, gây tác động tiêu cực gián tiếp và đa chiều đến hoạt động sản xuất, xuất nhập khẩu của Việt Nam nói chung cũng như thương mại với khu vực Trung Đông nói riêng.

Đối với dịch vụ logistics, giá nhiên liệu tăng sẽ đẩy giá cước vận tải biển và vận tải hàng không leo thang, đồng thời ảnh hưởng đến các tuyến vận tải hàng hóa tới khu vực vùng Vịnh. Nhiều quốc gia Trung Đông đã hạn chế hoặc đóng cửa không phận do lo ngại an ninh, khiến các chuyến bay vận tải và chở hàng phải chuyển hướng, kéo dài thời gian bay và làm tăng chi phí logistics.

"Hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz gần như đình trệ sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Iran đã cảnh báo tàu thuyền rằng việc đi qua Hormuz hiện không an toàn, buộc các hãng tàu phải tránh xa khu vực chiến sự hoặc thay đổi lộ trình, làm tăng đáng kể thời gian vận chuyển và chi phí nhiên liệu", cơ quan quản lý thông tin.

Trước tình hình trên, Cục Xuất nhập khẩu đề nghị các hiệp hội ngành hàng và hiệp hội logistics theo dõi sát diễn biến, thường xuyên trao đổi với cơ quan quản lý liên quan.

Từ đó kịp thời cập nhật thông tin cho hội viên, chủ động kế hoạch sản xuất, phương án tổ chức xuất nhập khẩu và vận tải hàng hóa, tránh phát sinh ùn tắc và giảm thiểu tác động tiêu cực từ căng thẳng hiện nay.

Đồng thời nâng cao tính linh hoạt và khả năng chống chịu trước các biến động của môi trường kinh doanh quốc tế trong trường hợp xảy ra sự cố ngoài mong muốn trong tương lai.

Cục Xuất nhập khẩu khuyến nghị doanh nghiệp đa dạng hóa nguồn cung và thị trường tiêu thụ, tìm kiếm các thị trường có nhu cầu tương tự để chủ động phương án thay thế, giảm thiểu tác động khi xuất khẩu sang Israel, Iran và khu vực Trung Đông gặp khó khăn; đồng thời xây dựng kịch bản ứng phó dài hạn cho các tình huống tương tự.

Khi đàm phán, ký kết hợp đồng, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý các điều khoản về logistics, vận chuyển, giao hàng, bảo hiểm và bất khả kháng nhằm bảo vệ quyền lợi, phân định rõ trách nhiệm và chi phí khi xảy ra rủi ro; đồng thời mua bảo hiểm đầy đủ cho hàng hóa để hạn chế tổn thất.

Bên cạnh đó, cần thường xuyên phối hợp, trao đổi thông tin với các bộ, ngành liên quan về số liệu xuất nhập khẩu, biến động địa chính trị, tình hình vận tải, giá cước và phụ phí… để kịp thời thống nhất phương án ứng phó.

Doanh nghiệp cũng được khuyến nghị chủ động xây dựng kế hoạch phòng ngừa, nâng cao khả năng thích ứng, chuẩn bị phương án phản ứng nhanh nhằm hạn chế ảnh hưởng tới chuỗi cung ứng.

Ngoài ra, cần tăng cường trao đổi với các cơ quan như Cục Xuất nhập khẩu, Cục Xúc tiến thương mại, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài và hệ thống Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài để tìm kiếm đơn hàng, thị trường tiềm năng mới, qua đó tận dụng cơ hội và giảm phụ thuộc vào các thị trường rủi ro.