“Bóng ma điện tử” mới của Nhật Bản gây nhiễu radar từ ngoài tầm bắn tên lửa

Mới đây, Nhật Bản đã giới thiệu máy bay gây nhiễu tầm xa Kawasaki EC-2 (EC-2 SOJ), nền tảng tác chiến điện tử mới được phát triển nhằm gây nhiễu radar và hệ thống thông tin của đối phương từ khoảng cách an toàn.

Máy bay này được kỳ vọng sẽ trở thành thành phần quan trọng trong năng lực chiến tranh điện tử của Japan Air Self-Defense Force, lực lượng không quân của Nhật Bản.

Gây nhiễu radar từ khoảng cách an toàn

EC-2 SOJ được phát triển dựa trên khung thân của C-2, loại máy bay vận tải phản lực cỡ trung do tập đoàn Kawasaki Heavy Industries chế tạo.

Máy bay được thiết kế để vận chuyển tải trọng lớn trên khoảng cách xa với tốc độ hành trình cao, nhờ đó trở thành nền tảng phù hợp cho các biến thể đặc biệt như trinh sát điện tử hoặc tác chiến điện tử.

Theo Army Recognition, với chiều dài gần 44m và sải cánh hơn 44.4m, Kawasaki EC-2 có thể đạt tốc độ khoảng 1.000km/h và tầm bay lên tới khoảng 7.600km, cho phép thực hiện các nhiệm vụ tác chiến tầm xa trong khu vực.

Tận dụng nền tảng này, EC-2 SOJ được trang bị các hệ thống cảm biến, ăng-ten và thiết bị gây nhiễu điện tử nhằm thu thập tín hiệu vô tuyến và làm suy giảm hoặc gây nhiễu radar của đối phương.

Trong cấu trúc tác chiến, nhiệm vụ chính của EC-2 SOJ là làm suy giảm hiệu quả của các hệ thống cảm biến và mạng lưới thông tin của đối phương.

Bên cạnh đó, Kawasaki EC-2 còn đóng vai trò hỗ trợ cho các chiến dịch chế áp phòng không, thường được gọi là nhiệm vụ SEAD (Suppression of Enemy Air Defenses), nhằm tạo điều kiện an toàn hơn cho các lực lượng không quân thực hiện nhiệm vụ tấn công.

Máy bay tác chiến điện tử này được thiết kế như một "trạm thu thập tín hiệu điện tử trên không", có khả năng phát hiện, phân tích và định vị các nguồn phát sóng radar cũng như tín hiệu liên lạc của đối phương trong phạm vi rộng.

Cụ thể, EC-2 SOJ được trang bị nhiều cụm ăng-ten thu tín hiệu bố trí dọc thân và cánh máy bay. Các ăng-ten này hoạt động như những cảm biến của hệ thống SIGINT (Signals Intelligence), cho phép thu thập nhiều loại tín hiệu điện từ phát ra từ chiến trường, bao gồm tín hiệu radar cảnh giới, radar điều khiển hỏa lực và các kênh liên lạc vô tuyến quân sự.

Khi radar của đối phương phát sóng, các cảm biến ELINT trên EC-2 SOJ có thể ghi nhận các tham số như tần số phát, độ rộng xung, chu kỳ lặp xung và cường độ tín hiệu. Dữ liệu này được chuyển về máy tính xử lý tín hiệu trên máy bay để xác định loại radar đang hoạt động, từ đó giúp phân biệt giữa radar cảnh giới, radar điều khiển hỏa lực hay radar dẫn bắn tên lửa phòng không.

Việc hoạt động ở khoảng cách xa nằm ngoài tầm bắn của các hệ thống phòng không và tên lửa đối phương cho phép máy bay duy trì hiệu quả hỗ trợ tác chiến mà không cần tiếp cận trực tiếp khu vực nguy hiểm.

Chương trình EC-2 SOJ được gắn liền với mục tiêu thay thế máy bay tác chiến điện tử Kawasaki EC-1, nền tảng đã phục vụ trong lực lượng Japan Air Self-Defense Force từ thập niên 1980. EC-1 vốn được phát triển dựa trên máy bay vận tải Kawasaki C-1 và từng đảm nhiệm các nhiệm vụ trinh sát tín hiệu điện tử cũng như gây nhiễu radar.

Tuy nhiên, sau nhiều thập kỷ hoạt động, hệ thống này dần bộc lộ những hạn chế trước sự phát triển nhanh chóng của các công nghệ radar và phòng không thế hệ mới. Vì vậy, Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã triển khai chương trình EC-2 SOJ nhằm thay thế các nền tảng cũ và tăng cường đáng kể năng lực tác chiến điện tử của lực lượng phòng vệ.

Theo kế hoạch, Nhật Bản dự kiến trang bị ít nhất bốn máy bay EC-2 SOJ trong giai đoạn đầu, qua đó từng bước xây dựng năng lực tác chiến điện tử tầm xa, phù hợp với yêu cầu tác chiến trong môi trường chiến tranh công nghệ cao.

Tăng cường năng lực chiến tranh điện tử

Trong môi trường tác chiến công nghệ cao, các hệ thống radar, thiết bị dẫn đường và mạng lưới thông tin liên lạc đóng vai trò trung tâm trong việc phát hiện mục tiêu, điều khiển vũ khí và duy trì khả năng chỉ huy, kiểm soát lực lượng.

Chính vì vậy, khả năng gây nhiễu, đánh lừa hoặc vô hiệu hóa các hệ thống điện tử của đối phương ngày càng trở thành yếu tố quan trọng trong nhiều chiến dịch quân sự.

Các nền tảng tác chiến điện tử trên không như EC-2 SOJ cho phép lực lượng không quân làm suy giảm khả năng phát hiện mục tiêu của đối phương, đồng thời tạo ra một "hành lang điện tử" giúp các máy bay chiến đấu tiếp cận khu vực tác chiến với mức độ rủi ro thấp hơn.

Trong nhiều kịch bản tác chiến, những máy bay này còn hỗ trợ các chiến dịch chế áp hệ thống phòng không, làm gián đoạn hoạt động của radar và hệ thống chỉ huy của đối phương.

Trong bối cảnh các hệ thống cảm biến và mạng lưới thông tin quân sự ngày càng đóng vai trò quan trọng trên chiến trường, việc phát triển các nền tảng có khả năng thu thập tín hiệu, phân tích dữ liệu và gây nhiễu điện tử được xem là bước đi cần thiết nhằm tăng cường năng lực tác chiến của lực lượng không quân.