Lớp học xóa mù chữ "đơn độc" trong đêm tối ở lưng chừng núi

Dân trí Lớp học xóa mù chữ nằm đơn độc ở lưng chừng núi, xung quanh bốn bề chỉ toàn cây rừng; xa xa lại có đốm sáng trắng từ chiếc bóng đèn tiết kiệm hắt lên, nhưng dường như lại bị bóng tối của núi rừng nuốt trọn lớp học.

Vượt gần 30km đường đèo từ trung tâm huyện Quản Bạ - Hà Giang, băng qua hơn 40 cung đường gấp khúc mà người dân bản địa ví như “khúc cua tay áo”. Chúng tôi đã có mặt tại lớp học xóa mù chữ “đặc biệt” tại thôn Cốc Méo, xã Bát Đại Sơn để cùng tìm hiểu về những khó khăn xóa mù chữ nơi biên cương.

Lớp học xóa mù chữ đặc biệt nơi địa đầu Tổ quốc

Tuổi “học sinh” gấp 3 lần cô giáo

Lớp học nằm đơn độc ở lưng chừng núi, lúc này đã là 19h30 trời tối đen như mực, xung quang bốn bề chỉ toàn cây rừng; xa xa lại có đốm sáng trắng từ chiếc bóng đèn tiết kiệm hắt lên, nhưng dường như lại bị bóng tối của núi rừng nuốt trọn lớp học.

Dù đã tới giờ vào lớp, nhưng mới chỉ có lác đác vài ba “học sinh” tới. Một cô giáo dáng người nhỏ nhắn, vẫn đang đứng bên hiên, ngóng đợi đón từng “học sinh đặc biệt” vào lớp - đó là Cô giáo chủ nhiệm lớp xóa mù chữ Tăng Tố Hương.


Cô giáo Tăng Tố Hương hướng dẫn cả lớp đánh vần bài học

Cô giáo Tăng Tố Hương hướng dẫn cả lớp đánh vần bài học

Cô Tố Hương gọi đây là lớp học đặc biệt; đặc biệt ở vị trí, ở giờ học, ở cách học và ở khoảng cách độ tuổi của Cô và “ học sinh”. “Học sinh” thường đa dạng về độ tuổi từ 15 tới hơn 60 tuổi. Thậm chí có những người đi học tuổi đời gấp 3 lần cô giáo. Nhưng khi tới lớp vẫn là học sinh, được cô Hương gọi với cái tên thân mật các anh, chị, cô, chú như người thân thiết trong gia đình.

“học sinh 100% là dân tộc Mông đã cao tuổi, tôi gọi như vậy vừa không có khoảng cách, “học sinh” không bị áp lực, thấy thân thiết như người trong một nhà thì sẽ dễ học bài hơn. Một phần gọi vậy cũng để cho tôi thấy đỡ nhớ nhà, nhớ anh em của mình ở quê” cô Hương cười dịu dàng nói.

Tới hơn 8 giờ 30 phút tối, lớp học đã được bắt đầu với 15 học sinh. Cô Hương bắt đầu nhắc lại bài cũ bằng cách cho học sinh đánh vần 1 đoạn văn ngắn chừng 2 – 3 câu. Người nào nhớ thì đọc to theo Cô; người nào không nhớ thì ngại, cúi thấp mặt xuống đọc lí nhí chẳng ai hiểu họ đang thì thầm điều gì với cái hộc bàn.

Có trong mơ tôi cũng không thể tưởng tượng được rằng, ở những năm 2018 của thế kỉ 21 tiên tiến, lại vẫn có lớp học kiểu vỡ lòng cho những người đáng tuổi cha, chú mình như vậy.


Ông Vàng Nhìa Tráng, 57 tuổi đang nắn nót viết từng chữ một

Ông Vàng Nhìa Tráng, 57 tuổi đang nắn nót viết từng chữ một

Trò chuyện cùng ông Vàng Nhìa Tráng, 57 tuổi nhưng đã rụng hơn nửa số răng, da ngăm đen, những nếp nhăn đã kín khuôn mặt lam lũ ấy. Ông cặm cụi đánh vần từng chữ cái trên bảng tưởng chừng như rất khó nhọc:

- Ông học lớp này được lâu chưa ?

- Được 2 năm rồi, chữ trả cô hết, mà không nhớ tí nào.

- Ông có đọc được hết những chữ cái cô giáo dạy không ?

- Ở lớp đọc được, về nhà quên ngay.

- Tại sao mình tuổi cao rồi bây giờ mới đi học?

- Trước không có điều kiện, nên bây giờ mới được đi học.

Đoạn trò chuyện ngắn ngủi ấy thôi, nhưng so với cả lớp, ông Tráng là người duy nhất có thể trò chuyện, hiểu được tiếng phổ thông. Số còn lại khi được hỏi đều chỉ cười vì vừa ngại, vừa không thể nói được, phải nhờ đến sự phiên dịch của các cán bộ địa phương.

Theo như cô giáo lí giải về việc này cho rằng “cũng như chúng ta đi học ngoại ngữ, càng cao tuổi thì độ tiếp thu càng khó. Người dân không có nhu cầu thiết thực là đi học. Họ quan niệm học chữ quốc ngữ không ra tiền, không ra khoai, ra ngô.

Chưa kể những ngày mùa vụ, đi nương rẫy thì gần như học sinh đến lớp là không có. Hay có những người muốn đến lớp phải đi bộ 1 tiếng, 2 tiếng đường núi thì họ càng không có động lực để đi học sau một ngày đi làm vất vả. Một tuần duy trì được 3 buổi học, buổi nào nhiều thì có tầm 15 người đi học, buổi nào ít thì chỉ có 2 người đến lớp đã là quý lắm rồi.


Bà Hàu Thị Cắng khó khăn lắm mới viết được tên và đánh vần tên mình theo tiếng phổ thổng.

Bà Hàu Thị Cắng khó khăn lắm mới viết được tên và đánh vần tên mình theo tiếng phổ thổng.

Có nhiều khi đi vận động, dân cứ thấy bóng dáng cô giáo từ đầu bản đã đóng cửa không tiếp; có nhà thì giả ốm chùm chăn ngủ. Cô giáo đi về là “bật dậy” đi chơi, đi uống rượu luôn. Lí do duy nhất để thuyết phục họ “đi học mới viết được tên để nhận chính sách của Nhà nước hỗ trợ, vì không được điểm chỉ bằng vân tay nữa”. Ngoài ra, tất cả các lí do khác đều bị né tránh, cô Hương thẳng thắn chia sẻ.

Xóa mù rồi tái mù – vòng luẩn quẩn chưa hồi kết

Bắt đầu dạy lớp học xòa mù chữ từ năm 2014, tính đến nay đã được 4 lớp học, mục tiêu đặt ra khi công nhận “tốt nghiệp” lớp xóa mù chữ là học sinh có thể biết được mặt chữ, số; viết chữ và viết được cái tên của mình là điều mừng nhất, cô Hương chia sẻ.


Cô giáo luôn kiên trì chỉ tận tay cho từng học sinh đánh vần

Cô giáo luôn kiên trì chỉ tận tay cho từng học sinh đánh vần

Nội dung chương trình của lớp xóa mù chữ thì tương đương với chương trình học của tiểu học. Nhưng bên trong nội dung tập đọc thì có khác hơn, được thay thế bằng các nội dung liên quan tới đời sống sinh hoạt của người dân vừa dạy vừa tuyên truyền như: nạn tảo hôn, kế hoạch hóa gia đình, nạn vượt biên hay các nét văn hóa dân tộc sát thực nhất với bà con.

Sau hơn 4 năm đứng lớp, 80 học viên là con số đã được xóa mù trong 4 năm qua của xã Bát Đại Sơn nói chung, nhưng khi khảo sát lại thì trong đó có tới hơn 1/4 số học sinh tái mù chữ. Cô Hương rất trăn trở, mỗi lần như vậy lại vận động bà con tới lớp để ôn luyện lại từ đầu mới theo kịp được tiến độ của lớp.

Anh Thào Mí Quả, Phó Chủ tịch xã Bát Đại Sơn, Trưởng ban xóa mù chữ cho biết, xã đã có điện, có sóng phát thanh – truyền hình đấy nhưng vì nhiều người dân không quen nói tiếng phổ thông, toàn giao tiếp bằng tiếng Mông nên dù có tivi, có ra-đi-ô, có sách báo, bà con cũng chẳng thể tiếp cận. Thành thử ra, cứ không đi học vài tháng vài năm là lại có người tái mù chữ.

Anh Quả chia sẻ thêm, kết quả thì cũng có đấy, nhưng “gieo chữ” đã khó, việc giúp bà con “giữ chữ” lại càng gian nan hơn. Không ít người sau khi “tốt nghiệp” lớp xóa mù chữ, do trong sinh hoạt chỉ sử dụng ngôn ngữ của dân tộc mình nên số lượng từ phổ thông ít ỏi học được cứ rơi rụng dần.

Hơn nữa, thường các lớp xóa mù chữ chỉ được tổ chức trong 1 năm học (9 tháng). Trong thời gian ngắn ngủi đó, người học chỉ có thể tiếp cận được một ít từ vựng cơ bản. Khi về lại thôn bản, lại không thường xuyên sử dụng nên “tái mù” là điều dễ hiểu. Chương trình xóa mù chữ vì thế cứ làm suốt năm này sang năm khác.

Theo như số liệu Xã Bát Đại Sơn cung cấp, hiện này trên địa bàn toàn xã, số người mù chữ trong độ tuổi từ 15– 60 tuổi có khoảng hơn 400 người chưa kể số lượng bà con tái mù. Trong khi, sau mỗi 1 năm học chỉ có khoảng trên dưới 20 học sinh được xóa mù chữ. Con đường gieo chữ bản cao sẽ còn gian truân trường kì.

Hà Cường

MỚI NHẤT
Chính phủ chỉ đạo đảm bảo an toàn thực phẩm và điều kiện nhà vệ sinh trong trường học
Chính phủ chỉ đạo đảm bảo an toàn thực phẩm và điều kiện nhà vệ sinh trong trường học

(Dân trí) - Văn phòng Chính phủ vừa có văn bản đôn đốc thực hiện chỉ đạo của Chính phủ về bảo đảm môi trường giáo dục, an toàn thực phẩm và điều kiện nhà vệ sinh trong trường học.

Thứ tư, 25/04/2018 - 05:09

Thiêng liêng hai tiếng “Thầy ơi”
Thiêng liêng hai tiếng “Thầy ơi”

(Dân trí) - Khi sang xứ người giảng dạy, khi không còn nhận được nhiều tiếng “Thầy ơi” ấm áp đó, cũng như nhiều ánh mắt yêu mến từ học trò ngoài giờ học, tôi mới nhận ra rằng học trò ở quê nhà sao mà “dễ thương” quá…

Thứ tư, 25/04/2018 - 04:15

Nhật Bản hỗ trợ thiết bị, chương trình đào tạo cho ngành điều dưỡng Việt Nam
Nhật Bản hỗ trợ thiết bị, chương trình đào tạo cho ngành điều dưỡng Việt Nam

(Dân trí) - Tổ chức hỗ trợ nguồn lực Châu Á (AJK) vừa đến Việt Nam để hỗ trợ thiết bị chăm sóc sức khỏe ngành Điều dưỡng cho nhiều trường đại học Việt Nam.

Thứ tư, 25/04/2018 - 04:04

Thi lớp 10: Ồ ạt đăng ký vào trường tốp giữa
Thi lớp 10: Ồ ạt đăng ký vào trường tốp giữa

Số lượng học sinh đăng ký vào trường tốp 1 không có nhiều biến động, trong khi vào trường tốp 2 lại tăng đột biến.

Thứ tư, 25/04/2018 - 01:42

Ý kiến giáo viên: Là người thầy, cần lắm sự chân thành và tận tụy
Ý kiến giáo viên: Là người thầy, cần lắm sự chân thành và tận tụy

(Dân trí) - Thời gian qua, dư luận hoang mang chuyện cô giáo không giảng bài suốt 3 tháng, cô giáo bắt học sinh ngậm nước vắt từ giẻ lau bảng... Nhiều câu hỏi được đặt ra, làm sao để hình ảnh người giáo viên không bị ảnh hưởng tiêu cực? Làm sao để công chúng không bị mất niềm tin vào nhà giáo?

Thứ tư, 25/04/2018 - 08:22

Nữ sinh Cannada được 23 trường ĐH chào đón với tổng tiền học bổng... 2 triệu USD
Nữ sinh Cannada được 23 trường ĐH chào đón với tổng tiền học bổng... 2 triệu USD

(Dân trí) - Hiện tại Rachel Burns đang nắm giữ kỷ lục người giành được nhiều học bổng với tổng giá trị lớn nhất tại ngôi trường mà cô theo học.

Thứ tư, 25/04/2018 - 07:33

Danh sách các máy tính bỏ túi được mang vào phòng thi THPT quốc gia 2018
Danh sách các máy tính bỏ túi được mang vào phòng thi THPT quốc gia 2018

(Dân trí) - Bộ GD-ĐT vừa công bố danh sách máy tính bỏ túi được mang vào phòng thi THPT quốc gia 2018. Theo đó, các máy tính bỏ túi được phép mang vào phòng thi không có chức năng soạn thảo văn bản và không có thẻ nhớ để lưu dữ liệu.

Thứ tư, 25/04/2018 - 07:25

Đố bạn giải đúng các câu đố về Toán bậc tiểu học
Đố bạn giải đúng các câu đố về Toán bậc tiểu học

(Dân trí) - Thử giải các câu đố dưới đây xem bạn còn nhớ kiến thức Toán bậc tiểu học không nhé.

Thứ tư, 25/04/2018 - 01:03

Chính phủ sẽ sửa đổi chính sách học bổng khuyến khích đối với HSSV
Chính phủ sẽ sửa đổi chính sách học bổng khuyến khích đối với HSSV

(Dân trí) - Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam cho biết, thời gian tới, Chính phủ tiếp tục chỉ đạo Bộ GD&ĐT phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan liên quan rà soát, nghiên cứu, đề xuất sửa đổi bổ sung chính sách học bổng khuyến khích học tập đối với HSSV để tiếp tục tạo động lực cho các HSSV có thanh tích xuất sắc trong học tập và rèn luyện.

Thứ ba, 24/04/2018 - 08:35

Hà Nội: Ăn bớt khẩu phần của học sinh, hiệu trưởng phải chịu trách nhiệm cao nhất!
Hà Nội: Ăn bớt khẩu phần của học sinh, hiệu trưởng phải chịu trách nhiệm cao nhất!

(Dân trí) - "Nếu ăn bớt khiến khẩu phần ăn của các cháu không đủ lượng dinh dưỡng và calo theo yêu cầu hoặc không đảm bảo định lượng mà phụ huynh học sinh bỏ tiền ra để mua cho con, nguồn gốc không rõ ràng, đó là tội ác. Hiệu trưởng phải chịu trách nhiệm cao nhất..."

Thứ ba, 24/04/2018 - 08:31

Cô giáo dọa phạt học sinh “ngậm dép” bị hạ bậc thi đua
Cô giáo dọa phạt học sinh “ngậm dép” bị hạ bậc thi đua

(Dân trí) - Có hành vi phản sư phạm khi dọa phạt học sinh "ngậm dép", cô giáo dạy tiếng Anh tại Trường tiểu học Sông Lô (Phú Nhuận, TPHCM) bị xử lý với hình thức hạ bậc thi đua.

Thứ ba, 24/04/2018 - 07:33

Cảnh cáo thầy giáo xưng tao - mày, gọi học trò là “cẩu nam nữ”
Cảnh cáo thầy giáo xưng tao - mày, gọi học trò là “cẩu nam nữ”

(Dân trí) - Hội đồng kỷ luật trường THPT Hàn Thuyên (quận Phú Nhuận, TPHCM) vừa ra quyết định cảnh cáo đối với ông Trần Huy K., giáo viên dạy văn do dùng nhiều từ ngữ “thô tục” như xưng “tao - mày”, gọi học sinh là “cẩu nam nữ”… gây bức xúc cho học sinh.

Thứ ba, 24/04/2018 - 04:46

ĐÁNG QUAN TÂM
Cô giáo bị đồng nghiệp sát hại vừa tốt nghiệp thủ khoa cao học
Cô giáo bị đồng nghiệp sát hại vừa tốt nghiệp thủ khoa cao học

(Dân trí) - Học sinh, giáo viên Trường THPT Võ Thị Sáu và ngành giáo dục TPHCM đau xót trước sự việc cô giáo trường này bị đồng nghiệp dạy cùng trường sát hại ngay trên đường phố. Được biết, cô vừa tốt nghiệp thủ khoa cao học tại ĐH Sài Gòn.

Thứ ba, 24/04/2018 - 11:52

Học sinh dùng điện thoại, máy tính quá nhiều có thể trầm cảm
Học sinh dùng điện thoại, máy tính quá nhiều có thể trầm cảm

(Dân trí) - “Học sinh bây giờ dành quá nhiều thời gian sử dụng đồ công nghệ như điện thoại, máy tính. Thậm chí có những học sinh hay trẻ em lớn dành hơn 10 tiếng mỗi ngày để sử dụng thiết bị. Việc sử dụng các thiết bị như điện thoại, máy tính có thể dẫn đến thay đổi hoóc môn, gây trầm cảm hay bị tâm thần”, TS Amie Pollack, Trường ĐH Vanderbilt, Hoa Kì cho biết.

Thứ ba, 24/04/2018 - 11:14

Xin gửi lời cám ơn đến các thầy cô giáo của con tôi
Xin gửi lời cám ơn đến các thầy cô giáo của con tôi

(Dân trí) - Ngôi trường mà con trai tôi theo học rất chú trọng việc giáo dục đạo đức cho học sinh. Các con ngoài học văn hóa thì còn được tham gia rất nhiều phong trào có ý nghĩa. Thông qua các hoạt động, con ngày càng trưởng thành hơn về nhân cách.

Thứ ba, 24/04/2018 - 11:05

Cùng MC Đan Lê chọn lựa sân chơi hè lý tưởng cho con
Cùng MC Đan Lê chọn lựa sân chơi hè lý tưởng cho con

Giống như bao bậc cha mẹ khác, MC - diễn viên Đan Lê cũng có chung nỗi trăn trở làm sao để những thiên thần nhỏ của mình có một sân chơi hè phù hợp, cân bằng giữa hai yếu tố “chơi” và “học”. Hãy lắng nghe xem cô có bí quyết gì để lựa chọn và giúp hai nhóc tì phát triển tự nhiên, toàn diện mà vẫn tận hưởng một tuổi thơ vui vẻ, trọn vẹn!

Thứ ba, 24/04/2018 - 11:00

Nam sinh đất Cảng được 8 đại học Mỹ “chào đón” với học bổng tiền tỷ
Nam sinh đất Cảng được 8 đại học Mỹ “chào đón” với học bổng tiền tỷ

(Dân trí) - Nộp đơn vào 8 đại học Mỹ, Thái Thành Nhân chinh phục cả 8 trường. Mới đây, tất cả các trường đã gửi thư chấp nhận kèm học bổng tiền tỷ cho chàng trai Việt.

Thứ ba, 24/04/2018 - 09:54

Nên cho trẻ tham gia hoạt động gì vào mùa hè?
Nên cho trẻ tham gia hoạt động gì vào mùa hè?

Hè đến chính là lúc trẻ có cơ hội thỏa sức sáng tạo, theo đuổi đam mê, tạm quên những căng thẳng, áp lực của bài tập, những kỳ thi nhàm chán.... Tuy nhiên, đây cũng là lúc phụ huynh “đau đầu” tìm kiếm một địa chỉ để con vừa thỏa sức vui chơi lại phát triển toàn diện cả về kỹ năng lẫn kiến thức...

Thứ ba, 24/04/2018 - 09:00

GS.TS Phạm Hồng Quang: Trường Sư phạm không “bỏ quên” dạy đạo đức nhà giáo!
GS.TS Phạm Hồng Quang: Trường Sư phạm không “bỏ quên” dạy đạo đức nhà giáo!

(Dân trí) - “Không chương trình đào tạo nào của các trường sư phạm lại “bỏ quên” những nội dung căn cốt về đạo đức và nhân cách nghề nghiệp, vấn đề ở chỗ là triển khai, là thực nghiệp…”

Thứ ba, 24/04/2018 - 08:01

Trường “ma” liên kết tại Đắk Lắk: Mới thí điểm năm đầu tiên
Trường “ma” liên kết tại Đắk Lắk: Mới thí điểm năm đầu tiên

(Dân trí) - Theo Sở GD-ĐT Đắk Lắk, năm học 2017 – 2018 là năm học đầu tiên tỉnh nhà có một trường thí điểm việc hợp tác với trường “ma” quốc tế George Washington ở Mỹ.

Thứ ba, 24/04/2018 - 12:05

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu xử lý nghiêm hành vi vi phạm đạo đức nhà giáo
Thủ tướng Chính phủ yêu cầu xử lý nghiêm hành vi vi phạm đạo đức nhà giáo

(Dân trí) - Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc vừa ký văn bản 522/TTg-TH, yêu cầu các Bộ triển khai ngay nhiệm vụ Chính phủ giao. Trong đó yêu cầu Bộ GD-ĐT kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm đạo đức, phẩm chất nhà giáo, ảnh hưởng đến hình ảnh đội ngũ nhà giáo đối với xã hội.

Thứ hai, 23/04/2018 - 04:00

Giáo viên chỉ dọa phạt học sinh ngậm dép?
Giáo viên chỉ dọa phạt học sinh ngậm dép?

(Dân trí) - Trên mạng xã hội lan truyền thông tin giáo viên tiếng Anh Trường tiểu học Sông Lô (Phú Nhuận, TPHCM) phạt học sinh nói chuyện trong lớp bằng cách... bắt các em ngậm dép. Tuy nhiên, thông tin này được xác định là chưa chính xác.

Thứ hai, 23/04/2018 - 03:48

Hà Nội: Công bố khu vực và nguyện vọng tuyển sinh vào lớp 10 THPT
Hà Nội: Công bố khu vực và nguyện vọng tuyển sinh vào lớp 10 THPT

(Dân trí) - Sở Giáo dục - Đào tạo Hà Nội vừa ban hành hướng dẫn tuyển sinh lớp 10 THPT năm học 2018 - 2019. Theo đó, toàn thành phố có 12 khu vực tuyển sinh, mỗi học sinh có 2 nguyện vọng dự tuyển vào trường THPT công lập.

Thứ hai, 23/04/2018 - 03:44

TPHCM: Đề nghị ổn định tâm lý học sinh sau vụ cô giáo bị đồng nghiệp sát hại
TPHCM: Đề nghị ổn định tâm lý học sinh sau vụ cô giáo bị đồng nghiệp sát hại

(Dân trí) - Vụ việc một nữ giáo viên Trường THPT Võ Thị Sáu (quận Bình Thạnh, TPHCM) bị đồng nghiệp sát hại đang gây hoang mang cho giáo viên và học sinh. Sở GD-ĐT TPHCM yêu cầu nhà trường ổn định tâm lý cho học sinh và giáo viên.

Thứ hai, 23/04/2018 - 03:09