GS Hoàng Tụy và những quan điểm thẳng thắn về trọng dụng nhân tài

Dân trí Sinh thời, GS Hoàng Tụy vô cùng tâm huyết với giáo dục, khoa học nước nhà. Ông có nhiều trăn trở về việc trọng dụng nhân tài để phát huy tinh hoa trí tuệ Việt đẩy đất nước đi lên. “Vì sao các nước nghèo đều rất ít nhân tài, phải chăng dân họ kém thông minh?”, ông đặt vấn đề.
>>GS Hoàng Tụy vào bản dịch tiếng Việt đề thi toán Olympic quốc tế 2019
>>Giáo sư Hoàng Tụy qua đời ở tuổi 92
>>Giáo sư Hoàng Tụy “Xin được nói thẳng” những trăn trở về khoa học - giáo dục

Sáng nay 19-7, lễ truy điệu GS Hoàng Tụy được tổ chức tại Hà Nội. Lễ điện táng và an táng tại công viên nghĩa trang Thiên Đức, huyện Phù Ninh, Phú Thọ vào chiều cùng ngày.

Giành giật tài năng trong thời toàn cầu hóa

Từ những năm 2000, GS Hoàng Tụy nêu ra câu hỏi: người Việt Nam vốn có tiềm năng trí tuệ không kém ai, tại sao hơn một phần tư thế kỷ sau khi độc lập thống nhất đất nước chưa thực sự vươn lên mạnh mẽ trong thời đại mà chính trí tuệ, sự khôn ngoan chứ không phải của cải vật chất sẵn có, là nguồn lực sức mạnh quyết định? Cái gì cản trở, níu kéo chúng ta, không cho chúng ta tiến nhanh?

Giải đáp nghịch lý đó, GS Hoàng Tụy cho rằng: từng người thông minh chưa đủ. Sự thông minh cá nhân chỉ phát huy được thông qua sự thông minh hệ thống của cả cộng động. 

GS Hoàng Tụy và những quan điểm thẳng thắn về trọng dụng nhân tài - 1

Theo GS Hoàng Tụy, cần đổi mới mạnh mẽ cơ chế quản lý, phát huy trí tuệ toàn dân, trọng dụng nhân tài để xây dựng đất nước. (ảnh minh họa).

GS Hoàng Tụy chia sẻ rằng, ở các nước văn minh, giá trị tài năng thường được đánh giá đúng nên ý thức quý trọng nhân tài ăn sâu trong các tầng lớp xã hội, buộc người lãnh đạo phải đủ bản lĩnh quy tụ nhân tài mới làm cho đất nước hay công ty của mình phát triển.

Tập quán đó đã thành truyền thống trong xã hội công nghiệp, đến thời kinh tế tri thức và toàn cầu hóa thì việc thu hút, sử dụng, gìn giữ, phát huy và phát triển tài năng càng là ưu tiên số một trong cuộc canh tranh sống mái giành giật thị trường. Kinh tế tri thức nói gọn lại là kinh tế dựa chủ yếu vào tài năng. Toàn cầu hóa dẫn đến tự do hóa di chuyển vốn, mà vốn quý giá nhất lại là tài năng. Cho nên xu thế tất yếu là với toàn cầu hóa, tài năng sẽ ngày càng di chuyển ập trung đến các nước giàu mạnh. Xu thế ấy đang làm cho các nước giàu đã giàu càng giàu thêm, còn những nước nghèo mà buông xuôi hay không biết chủ động ứng phó thì sẽ ngày càng thua thiệt.

Càng nghèo càng khó có điều kiện giữ chân được nhân tài của mình, nói gì là thu hút nhân tài từ các nước khác đến. Thật ra không riêng gì quốc gia kém phát triển mới lo lắng. Ngay cả nhiều nước tiên tiến ở châu Âu cũng đang báo động làn sóng chảy máu tài năng từ châu Âu vào Mỹ.

GS Hoàng Tụy và những quan điểm thẳng thắn về trọng dụng nhân tài - 2
Sinh thời, GS Hoàng Tụy có nhiều trăn trở về việc đổi mới cơ chế quản lý nhằm trọng dụng nhân tài.

Đất lành chim đậu

Mùa xuân năm 2005, GS Hoàng Tụy tiếp tục trăn trở: Ngày nay, Việt Nam đang đứng trước một thời kỳ lịch sử đầy trách nhiệm. Sau khi giành được độc lập, thống nhất, Việt Nam đã chậm trễ nhiều so với các dân tộc khác. Muốn đuổi kịp thiên hạ, xây dựng một nước Việt Nam hiện địa, phồn vinh, thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh xã hội công bằng, dân chủ, văn minh, thế hệ chúng ta phải nỗ lực phi thường.

“Kinh nghiệm nhiều nước lại chỉ rõ, trong thời đại này, khó khăn lớn nhất để thực hiện mục tiêu đó chưa phải là vốn, kỹ thuật hay tài nguyên, mà trước hết là nhân tài, cái yếu tố “nguyên khí quốc gia” mà cha ông ta đã từng nhắc đến. Vì vậy, hơn lúc nào hết, một chiến lược nhân tài nhằm động viên tổng lực trí tuệ, tài năng của dân tộc cho nhiệm vụ chấn hưng đất nước có ý nghĩa hết sức trọng đại”, ông viết. GS Hoàn Tụy cũng nhấn mạnh, dùng người tài – người lãnh đạo mới phải bản lĩnh.

Vì sao các nước nghèo đều rất ít nhân tài, phải chăng dân họ kém thông minh? Hoàn toàn không phải.

Ông chia sẻ: “Tôi nghĩ rằng Hàn Quốc, Singapore có nhiều người tài hơn ta, đâu phải vì dân họ thông minh hơn mà vì nguyên nhân khác. Ngẫm ra, tài năng là một thứ tài nguyên đặc biệt, rất khó tính ở chỗ nếu không được sử dụng, không có đất dụng võ thì nó không phát triển và mau chóng tàn lụi, cho nên nếu không dụng võ được ở một nơi nào, dù cho nơi đó là quê hương, thì nó có xu hướng tìm đến một nơi khác có thể dành cho nó điều kiện phát triển thuận lợi hơn.

Đừng bảo như thế là không yêu quê hương vì thật ra tìm nơi làm việc cho tài năng phát triển tột độ có khi còn giúp ích cho quê hương nhiều hơn là để tài năng mai một hay bị chôn vùi ở một nơi không cần hay chưa cần đến nó”.

Chính vì đặc điểm ấy mà nhiều nước nghèo không biết, hay không sử dụng được tài năng, thường để mất dần tài năng, rồi do đó tiếp tục nghèo, tụt hậu, rồi càng tụt hậu càng khó giữ nổi tài năng và tụt hậu thêm nữa. Trừ khi, như Nhật Bản hồi cuối thế kỳ XIX, như Hàn Quốc, Singapore cách đây vài ba thập kỷ hay Trung Quốc đã từng, quyết tâm thay đổi cách nghĩ về người tài và có chính sách sử dụng thích đáng nhân tài trong nước, do đó dần thu hút nhân tài từ ngoài về.

Theo GS Hoàng Tụy, chừng nào nhân tài trong nước còn chưa được sử dụng thích đáng, còn gặp quá nhiều khó khăn không đáng có trong đời sống và công việc, thì chưa thể khuyến khích nhân tài đang ở nước ngoài quay về quê hương. Chỉ hô hào, động viên không thôi chưa đủ.

Nên quan điểm nhân tài là tài sản quý của quốc gia, coi việc tạo điều kiện cho họ cống hiến là lợi ích thiết thân của cộng đồng, khi nào thuận lợi thì khuyến khích họ về giúp nước, chưa thuận lợi thì cứ để họ ở nước ngoài làm dự trữ cho tương lai.

“Đưa một người tài về chỉ để trang trí rồi để tài năng họ mòn mỏi dần, không chỉ là một sự lãng phí lớn, mà còn có tác dụng nược lại là cắt đứt đường về đối với những người tài khác đang còn làm việc ở nước ngoài và đang mong mỏi có dịp trở về quê hương”, ông thẳng thắn nêu quan điểm.

Lệ Thu

MỚI NHẤT
Điểm sàn Trường ĐH Bách khoa TPHCM từ 18 điểm
Điểm sàn Trường ĐH Bách khoa TPHCM từ 18 điểm

(Dân trí) - Trường ĐH Bách khoa (ĐHQG TPHCM) vừa công bố điểm sàn theo phương thức xét tuyển kết quả thi THPT quốc gia 2019 với mức 18 điểm cho tất cả các ngành.

Thứ sáu, 19/07/2019 - 03:09

“Hội chẩn” môn Lịch sử
“Hội chẩn” môn Lịch sử

(Dân trí) - Chiều 18/7, một cuộc tọa đàm tìm giải pháp nâng cao chất lượng môn Lịch sử trong trưởng phổ thông do Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ chủ trì đã được tổ chức.

Thứ sáu, 19/07/2019 - 03:01

GS. TSKH. Hồ Tú Bảo: Chúng ta không muộn trong đào tạo khoa học dữ liệu
GS. TSKH. Hồ Tú Bảo: Chúng ta không muộn trong đào tạo khoa học dữ liệu

(Dân trí) - Đó là nhận định của GS. TSKH. Hồ Tú Bảo - nhà khoa học với gần 40 năm kinh nghiệm giảng dạy và nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo, học máy và khoa học dữ liệu tại Việt Nam và Nhật Bản.

Thứ sáu, 19/07/2019 - 03:00

Khoa Luật – ĐH Quốc gia Hà Nội ra mắt ngành Luật Thương mại quốc tế
Khoa Luật – ĐH Quốc gia Hà Nội ra mắt ngành Luật Thương mại quốc tế

(Dân trí) - Sáng nay 19/7, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội đã công bố Chương trình đào tạo trình độ đại học Ngành Luật Thương mại quốc tế và ký kết các thỏa thuận hợp tác nhằm thực hiện chương trình này.

Thứ sáu, 19/07/2019 - 02:39

Vụ thí sinh có điểm thi lớp 10 tăng đột biến sau phúc khảo: Lỗi kỹ thuật, không có tiêu cực
Vụ thí sinh có điểm thi lớp 10 tăng đột biến sau phúc khảo: Lỗi kỹ thuật, không có tiêu cực

(Dân trí) - Liên quan đến vụ một số thi sinh thi vào lớp 10 có điểm tăng đột biến sau khi chấm phúc khảo, UBND TP. Hải Phòng khẳng định, sự cố trên không có hiện tượng tiêu cực mà là do lỗi kỹ thuật trong khâu đánh phách nhắc lại cũng như khớp phách bài thi dẫn đến điểm thi bị sai lệch.

Thứ sáu, 19/07/2019 - 02:33

Nỗi lo của nữ sinh mồ côi mẹ đạt điểm 10 môn Lịch sử
Nỗi lo của nữ sinh mồ côi mẹ đạt điểm 10 môn Lịch sử

(Dân trí) - Mẹ mất khi Quỳnh Trang đang học lớp 6, cô bé luôn phấn đấu học thật giỏi như một món quà tinh thần dành cho bố và những người thân yêu. Kỳ thi THPT quốc gia vừa qua, Quỳnh Trang đạt 27,25 điểm khối C, trong đó Lịch sử 10 điểm. Trang đang lo “Nếu em học đại học chắc bố không kham nổi!”.

Thứ sáu, 19/07/2019 - 01:50

Xét tuyển đại học 2019: Học phí hay quan niệm công-tư?
Xét tuyển đại học 2019: Học phí hay quan niệm công-tư?

(Dân trí) - Trường công hay trường tư thục, chất lượng đào tạo, học phí là những tiêu chí thông thường các thí sinh và phụ huynh cần phải quan tâm khi chọn lựa trường ĐH.

Thứ sáu, 19/07/2019 - 12:18

Những điều thí sinh cần biết trước khi điều chỉnh nguyện vọng
Những điều thí sinh cần biết trước khi điều chỉnh nguyện vọng

(Dân trí) - Từ 22 đến 31/7 là thời gian để thí sinh điều chỉnh nguyện vọng. Trước khi điều chỉnh nguyện vọng, thí sinh cần lưu ý những điều gì để tăng cơ hội trúng tuyển cho bản thân?

Thứ sáu, 19/07/2019 - 11:00

Điểm chuẩn xét học bạ vào ĐH Sư phạm TP.HCM cao “chót vót”
Điểm chuẩn xét học bạ vào ĐH Sư phạm TP.HCM cao “chót vót”

(Dân trí) - Trường ĐH Sư phạm TP.HCM vừa công bố điểm chuẩn các ngành ĐH hệ chính quy năm 2019 diện xét tuyển dựa vào kết quả học bạ THPT. Đáng chú ý, điểm chuẩn ngành cao nhất bằng phương thức xét tuyển học bạ lên tới 29,5 điểm và thấp nhất cũng đã 24,25 điểm.

Thứ sáu, 19/07/2019 - 10:48

Hàng nghìn người tới tiễn đưa GS Hoàng Tụy về nơi an nghỉ cuối cùng
Hàng nghìn người tới tiễn đưa GS Hoàng Tụy về nơi an nghỉ cuối cùng

(Dân trí) - Sáng nay 19/7, hàng nghìn người đã tới đưa tiễn GS Hoàng Tụy -  một nhà toán học xuất sắc, nổi tiếng thế giới, nhà sư phạm mẫu mực của Việt Nam vừa qua đời tại Hà Nội (hưởng thọ 92 tuổi) về nơi an nghỉ cuối cùng.

Thứ sáu, 19/07/2019 - 10:11

Đại học Luật - Đại học Huế dự kiến phổ điểm trúng tuyển năm 2019
Đại học Luật - Đại học Huế dự kiến phổ điểm trúng tuyển năm 2019

(Dân trí) - Dựa trên phổ điểm thi THPT quốc gia và số lượng thí sinh đăng ký nguyện vọng vào từng ngành, Trường Đại học Luật, Đại học Huế đã đưa ra mức dự kiến phổ điểm trúng tuyển 2019 cho các ngành đào tạo.

Thứ sáu, 19/07/2019 - 10:00

Về bản làng gặp nữ sinh có tổng điểm khối C đạt 30,25
Về bản làng gặp nữ sinh có tổng điểm khối C đạt 30,25

(Dân trí) - Cộng cả điểm ưu tiên vùng và dân tộc thiểu số, em Phạm Trần Thu Sương, ở bản Tờ, xã Yên Khê, huyện vùng cao Con Cuông, Nghệ An đạt tổng điểm khối C 30,25 trong kỳ thi THPT quốc gia 2019. Điều bất ngờ, chị gái em cũng từng nhận được Bằng khen vì có điểm thi cao chót vót.

Thứ sáu, 19/07/2019 - 09:11

ĐÁNG QUAN TÂM
Chiến sỹ công an nghĩa vụ ở Nghệ An giành vị trí thủ khoa toàn quốc khối C03
Chiến sỹ công an nghĩa vụ ở Nghệ An giành vị trí thủ khoa toàn quốc khối C03

(Dân trí) - Đang học dở năm thứ 3 đại học, Hồ Quang Vinh quyết định bỏ ngang, về đăng kí nghĩa vụ công an nhân dân để thực hiện ước mơ trở thành trinh sát điều tra giỏi. Từ học sinh khối A chuyển sang khối C03, Vinh xuất sắc giành vị trí thủ khoa toàn quốc khối C03 tại kỳ thi THPT quốc gia vừa qua.

Thứ sáu, 19/07/2019 - 08:28

Ứng dụng công nghệ vào giảng dạy tiếng Anh trẻ em trong thời đại 4.0
Ứng dụng công nghệ vào giảng dạy tiếng Anh trẻ em trong thời đại 4.0

(Dân trí) - “Tiếng Anh 4.0” hay “Tiếng Anh thời đại 4.0” là cụm từ được dùng đến khi hiện nay việc dạy tiếng Anh đang từng bước được ứng dụng công nghệ để nâng cao chất lượng giáo dục, phá bỏ các rào cản mà mô hình giáo dục truyền thống còn gặp hạn chế.

Thứ sáu, 19/07/2019 - 08:20

Mẹ của thủ khoa Cần Thơ: “Con trai mẹ học bình thường là được rồi”
Mẹ của thủ khoa Cần Thơ: “Con trai mẹ học bình thường là được rồi”

(Dân trí) - “Thấy con học căng thẳng quá nên nói với con giảm học giỏi lại đi. Con của mẹ học bình thường, vui vẻ, khỏe mạnh là được rồi.” - đó là tâm sự của chị Nguyễn Thị Lang, mẹ em Dương Nhật Nam, thủ khoa kỳ thi THPT quốc gia của Cần Thơ năm 2019 với điểm xét tuyển ĐH khối B 27,9.

Thứ sáu, 19/07/2019 - 07:55

Trắc nghiệm tiếng Anh: Bạn đã nắm rõ mọi quy tắc chia động từ số ít - số nhiều?
Trắc nghiệm tiếng Anh: Bạn đã nắm rõ mọi quy tắc chia động từ số ít - số nhiều?

(Dân trí) - Trong tiếng Anh, để chia động từ một cách chính xác, ngoài Thì của động từ (verb tenses), bạn còn phải để ý đến việc chủ ngữ trong câu là số ít hay số nhiều. Tuy nhiên, chủ ngữ trong tiếng Anh không phải lúc nào cũng dễ xác định.

Thứ sáu, 19/07/2019 - 04:24

Đôi bạn cùng lớp trường huyện chiếm lĩnh 2 vị trí thủ khoa
Đôi bạn cùng lớp trường huyện chiếm lĩnh 2 vị trí thủ khoa

(Dân trí) - Với 28,35 điểm, em Võ Mạnh Tùng (lớp 12A1, THPT số 2 Mộ Đức) là thí sinh có điểm xét tuyển khối B cao nhất tỉnh Quảng Ngãi. Còn cô bạn cùng lớp Lê Thị Ngọc Ánh cũng chiếm lĩnh ngôi vị thủ khoa khối A1 của tỉnh này với 27,95 điểm.

Thứ sáu, 19/07/2019 - 02:12

Thủ khoa tỉnh Đắk Nông xin đi làm thêm để ra học ĐH Luật Hà Nội
Thủ khoa tỉnh Đắk Nông xin đi làm thêm để ra học ĐH Luật Hà Nội

(Dân trí) - Trở thành thủ khoa khối C của tỉnh Đắk Nông trong kỳ thi THPT quốc gia 2019, Nguyễn Văn Thành Tâm (học sinh 12C3, trường THPT Lê Quý Đôn, huyện Tuy Đức) cũng là thí sinh duy nhất đạt điểm 10 môn Lịch sử của tỉnh này.

Thứ năm, 18/07/2019 - 06:58

Trường ĐH Mở Hà Nội công bố mức điểm nhận hồ sơ xét tuyển 2019
Trường ĐH Mở Hà Nội công bố mức điểm nhận hồ sơ xét tuyển 2019

(Dân trí) - Ngày 18/7, Trường Đại học Mở Hà Nội đã công bố ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (mức điểm nhận hồ sơ xét tuyển) đối với 17 ngành đào tạo trình độ đại học hệ chính quy. Theo đó, mức điểm nhận hồ sơ xét tuyển từ 14,5 trở lên.

Thứ năm, 18/07/2019 - 06:44

Học viện Chính sách và Phát triển: Điểm nhận hồ sơ xét tuyển theo tổ hợp từ 17,0
Học viện Chính sách và Phát triển: Điểm nhận hồ sơ xét tuyển theo tổ hợp từ 17,0

(Dân trí) - Ngày 18/7, Học viện Chính sách và Phát triển – Bộ Kế hoạch và Đầu tư thông báo mức điểm nhận hồ sơ xét tuyển theo kết quả thi THPT quốc gia năm 2019 (xét tuyển theo tổ hợp). Theo đó, mức điểm các ngành đều từ 17,0.

Thứ năm, 18/07/2019 - 06:32

Trường ĐH Giao thông vận tải công bố điểm nhận hồ sơ xét tuyển từ 14 – 18
Trường ĐH Giao thông vận tải công bố điểm nhận hồ sơ xét tuyển từ 14 – 18

(Dân trí) - Ngày 18/7, trường ĐH Giao thông vận tải công bố mức điểm nhận hồ sơ xét tuyển năm 2019. Theo đó, ngành có ngưỡng đảm bảo chất lượng cao nhất là 18 điểm và ngành thấp nhất là 14,5 điểm. Tại Phân hiệu TP HCM ngành có mức cao là 16,5 điểm và ngành có mức thấp là 14 điểm.

Thứ năm, 18/07/2019 - 05:02

Điểm sàn năm 2019 của Học Viện Nông nghiệp, ĐH Hà Nội
Điểm sàn năm 2019 của Học Viện Nông nghiệp, ĐH Hà Nội

(Dân trí) - 4 trường đại học, học viện trên đã công bố điểm sàn xét tuyển năm 2019 vào trường. Theo đó, mức điểm của các trường có nhỉnh hơn năm trước một chút.

Thứ năm, 18/07/2019 - 04:29

Điểm trúng tuyển dự kiến vào Trường ĐH PHENIKAA năm 2019
Điểm trúng tuyển dự kiến vào Trường ĐH PHENIKAA năm 2019

(Dân trí) - Ngày 18/7, Trường Đại học PHENIKAA đã công bố điểm trúng tuyển dự kiến đối với phương thức xét tuyển theo kết quả học tập THPT (xét tuyển theo học bạ THPT) và mức điểm xét tuyển dự kiến đối với phương thức xét tuyển theo kết quả thi THPT quốc gia năm 2019 cho 18 chương trình đào tạo đại học chính quy của Trường.

Thứ năm, 18/07/2019 - 02:47

Thủ khoa khối C tại Đắk Lắk ước mơ trở thành phóng viên
Thủ khoa khối C tại Đắk Lắk ước mơ trở thành phóng viên

(Dân trí) - Em Nguyễn Thị Kim Hồng (lớp 12A9, trường THPT Cư M’gar, huyện Cư M’gar, Đắk Lắk) là thí sinh của Đắk Lắk đạt điểm 10 môn Lịch sử trong kỳ thi THPT quốc gia. Ngoài ra, điểm thi khối C của em 26,5 điểm (Văn 7,25 điểm và Địa 9,25 điểm) là một trong ba thí sinh có điểm khối C cao nhất tỉnh Đắk Lắk.

Thứ năm, 18/07/2019 - 02:34