Vẻ đẹp đi cùng năm tháng của "bông hồng" điện ảnh cách mạng NSND Trà Giang

NSND Trà Giang tên thật là Nguyễn Thị Trà Giang, sinh năm 1942 tại Quảng Ngãi, được xem là một trong những tượng đài của nền điện ảnh cách mạng Việt Nam, khi ghi dấu ấn qua nhiều vai diễn kinh điển. Từ thuở bé, Trà Giang sớm bộc lộ năng khiếu nghệ thuật, thừa hưởng từ cha là NSƯT, đạo diễn Nguyễn Văn Khánh (Ảnh: Nhân vật cung cấp).

Năm 17 tuổi, bà thi đỗ vào trường múa và không lâu sau, bà trở thành sinh viên khóa 1 của Đại học Điện ảnh Việt Nam (sau này là Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội) (Ảnh: Nhân vật cung cấp).

Lần đầu chạm ngõ điện ảnh năm 1962 với bộ phim Một ngày đầu thu, Trà Giang nhanh chóng gây ấn tượng với vai chị Kiên - người phụ nữ dịu dàng, đôn hậu. Tuy nhiên, bước ngoặt thực sự đến khi bà đảm nhận vai chính trong Chị Tư Hậu (Ảnh: Hãng Phim truyện Việt Nam).

Ở tuổi 20, Trà Giang đã có màn hóa thân xuất sắc vào hình tượng người phụ nữ Nam Bộ giàu đức hy sinh, qua đó đưa tên tuổi mình tỏa sáng mạnh mẽ. Vai diễn không chỉ ghi dấu trong lòng khán giả mà còn mang về cho bà Huy chương Bạc tại Liên hoan phim Quốc tế Moscow 1963.

Nữ nghệ sĩ từng thừa nhận, khi hóa thân vào vai chị Tư Hậu, ngoại hình và thần thái của bà trông già dặn hơn so với tuổi thật - nhưng chính điều đó lại góp phần tạo nên chiều sâu và sức thuyết phục cho nhân vật (Ảnh: Hãng Phim truyện Việt Nam).

NSND Trà Giang năm 21 tuổi gây chú ý bởi nhan sắc xinh đẹp, thuần khiết và ấn tượng. Bức ảnh được nhà báo Lê Quang Thanh Tâm công bố thu hút sự chú ý của công chúng. Chia sẻ với phóng viên Dân trí, nhà báo Thanh Tâm tiết lộ: "Cách đây hơn 15 năm, khi còn làm việc tại báo Thế giới nghệ sĩ, tôi may mắn được một nhiếp ảnh gia nước ngoài gửi tặng bức ảnh này qua email. Đây là khoảnh khắc của NSND Trà Giang tại Liên hoan phim quốc tế Moskva năm 1963. Tuy nhiên, tôi không còn lưu tên tác giả, cũng chưa có dịp đăng tải, nên đến nay vẫn giữ lại trong tư liệu cá nhân”.

NSND Trà Giang cũng cho biết, bức ảnh ghi lại lúc bà gặp gỡ, giao lưu với các khán giả trẻ người Nga sau buổi chiếu phim. Thời điểm bấy giờ, họ vây quanh, chào đón rất nồng nhiệt và quý mến. Tác giả của tấm hình là một phóng viên nước ngoài tại Moskva. Sau khi chụp, người này tặng cho Trà Giang và bà đã mang về Việt Nam (Ảnh: Nhà báo Lê Quang Thanh Tâm cung cấp). 

Với vẻ đẹp mộc mạc, đài các mà gần gũi, cùng lối diễn xuất chân thật, giàu chiều sâu đã giúp Trà Giang chinh phục nhiều dạng vai khác nhau. Bà ghi dấu ấn từ hình tượng người vợ thời kháng chiến trong Huyền thoại về người mẹ, cô giáo giàu lòng nhân ái trong Em bé Hà Nội, đến vai diễn trong bộ phim Hoàng Hoa Thám.

Dù ở bất kỳ dạng vai nào, nữ nghệ sĩ cũng thể hiện khả năng nhập vai tinh tế, khắc họa nhân vật bằng cảm xúc chân thành, để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng khán giả (Ảnh: Hãng Phim truyện Việt Nam).

Trong suốt thập niên 1960 đến cuối thập niên 1980, Trà Giang là gương mặt tiêu biểu cho vẻ đẹp người phụ nữ Việt Nam trên màn ảnh - dịu dàng, kiên cường và đầy nội lực. Trong ảnh là NSND Trà Giang năm 30 tuổi phim Vĩ tuyến 17 ngày và đêm(Ảnh: Hãng Phim truyện Việt Nam).

Điều khiến khán giả nhớ mãi về Trà Giang không chỉ nằm ở vẻ đẹp đậm chất Á Đông, mà còn bởi khả năng truyền tải cảm xúc tinh tế qua ánh mắt. Bà được xem là diễn viên “có đôi mắt biết nói”. 

Đạo diễn, NSND Bạch Diệp - bạn học cùng thời với bà - từng nhận xét: “Trà Giang không phải người đẹp nhất khóa, nhưng đôi mắt thì vô địch”. Đôi mắt to, đen và sâu thẳm ấy từng khiến bao khán giả rung động, cũng là "vũ khí" giúp nữ nghệ sĩ biểu đạt trọn vẹn mọi cảm xúc nhân vật: Từ nỗi đau, niềm hy vọng, hay tình mẫu tử thiêng liêng giữa những mất mát của chiến tranh mà không cần đến lời thoại (Ảnh: Hãng Phim truyện Việt Nam).

Mới đây, nhà báo Lê Quang Thanh Tâm cũng công bố bộ ảnh hiếm ghi lại khoảnh khắc Trà Giang (31 tuổi) nhận giải tại Liên hoan phim quốc tế Moskva 1973 từ tay đạo diễn huyền thoại Sergei Bondarchuk. Theo nhà báo Thanh Tâm, tư liệu quý này do con trai của đạo diễn kiêm diễn viên Sergei Bondarchuk gửi tặng báo Thế giới nghệ sĩ vào khoảng năm 2002-2003, đánh dấu lần đầu những hình ảnh từ phim âm bản được công bố.

"Bức ảnh đầu tiên được chụp trong buổi chiêu đãi trang trọng tại Đại sảnh St. George, Điện Kremlin, nơi quy tụ nhiều gương mặt điện ảnh nổi bật trên thế giới. Bên trái là thành viên ban giám khảo - nam diễn viên Nhật Bản Toshiro Mifune cùng phu nhân, xuất hiện với phong thái lịch lãm.

Đứng thứ ba từ bên trái là nữ diễn viên Ấn Độ Sharada - gương mặt tiêu biểu của điện ảnh nước này thời bấy giờ. Ở phía bên phải, Trà Giang nổi bật với vẻ đẹp dịu dàng, thần thái thanh lịch - một biểu tượng của điện ảnh cách mạng Việt Nam. Ngoài cùng bên phải là nam diễn viên Liên Xô Oleg Vidov.

Không chỉ ghi lại khoảnh khắc vinh danh cá nhân, bức ảnh còn phản ánh sự giao thoa văn hóa và kết nối đặc biệt của điện ảnh thế giới trong những năm đầu thập niên 1970", nhà báo Thanh Tâm thông tin (Ảnh: Nhà báo Lê Quang Thanh Tâm cung cấp). 

Trong hình, đạo diễn, diễn viên nổi tiếng Liên Xô Sergei Bondarchuk - Trưởng Ban giám khảo hạng mục Phim truyện - đang trao giải thưởng danh giá cho Trà Giang nhờ vai diễn ấn tượng trong bộ phim Vĩ tuyến 17 ngày và đêm.

Khoảnh khắc này không chỉ là niềm vinh dự lớn với cá nhân nữ nghệ sĩ, mà còn trở thành dấu mốc quan trọng, góp phần khẳng định vị thế và tiếng nói của điện ảnh Việt Nam trên trường quốc tế (Ảnh: Nhà báo Lê Quang Thanh Tâm cung cấp). 

Nhà báo Thanh Tâm chia sẻ, bức ảnh thứ 3 này ghi lại khoảnh khắc đầy niềm vui sau lễ trao giải, khi các nghệ sĩ quốc tế tụ họp ngoài trời, tay cầm hoa và kỷ niệm chương, nở nụ cười rạng rỡ. Không khí thân mật, gần gũi cho thấy sự gắn kết đặc biệt giữa những con người đến từ nhiều nền điện ảnh khác nhau.

Ở vị trí trung tâm là đạo diễn, diễn viên Liên Xô Sergei Bondarchuk. Bên cạnh ông là các nghệ sĩ vừa được vinh danh, trong đó có Trà Giang nổi bật với nhan sắc rạng rỡ, nụ cười hiền hậu và tà áo dài duyên dáng (Ảnh: Nhà báo Lê Quang Thanh Tâm cung cấp). 

Từ năm 1989, nghệ sĩ Trà Giang vắng bóng dần trên màn ảnh. Khi được hỏi, bà cho biết mình vẫn chờ một vai diễn phù hợp. Đầu thập niên 1990, khi dòng phim "mì ăn liền" lên ngôi, bà thấy bản thân càng khó tìm vai diễn tâm đắc (Ảnh: Nhân vật cung cấp).

Ở tuổi xế chiều NSND Trà Giang vẫn giữ được vẻ đẹp quý phái, cổ điển, đằm thắm và phúc hậu. 

Nữ nghệ sĩ gạo cội cho biết, bản thân cảm thấy “mãn nguyện” với cuộc sống hiện tại và ưu tiên lớn nhất của bà là giữ gìn sức khỏe. Mỗi sáng, Trà Giang đều duy trì thói quen ra công viên tập thể dục từ 30 phút đến 1 tiếng. Dù có những ngày cũng thấy "lười" một chút, nhưng bà luôn tự nhủ phải quyết tâm vận động để giữ cho cơ thể khỏe mạnh và tinh thần minh mẫn.

“Niềm vui hằng ngày của tôi rất giản đơn: Đọc sách, nghe tin tức và vẽ tranh. Nếu trước đây tôi có thể ngồi trước giá vẽ cả ngày thì nay mỗi tuần chỉ vẽ đôi ba lần để tìm thấy sự thư thái trong tâm hồn. Tôi không có bí quyết gì đặc biệt hay kế hoạch lớn lao cho tương lai. Bản thân chỉ chọn cách sống trọn vẹn và có trách nhiệm với mình trong từng 24 giờ của mỗi ngày. Khi mình khỏe mạnh và tự tìm thấy niềm vui trong những việc có ích, tự khắc tinh thần sẽ trở nên lạc quan”, NSND Trà Giang chia sẻ với phóng viên Dân trí (Ảnh: VTV).