Chột nưa: Món “nhà quê” xứ Huế đi vào thi ca

Dân trí Từ chột nưa, người Huế đã chế biến nhiều món “đặc sản”. Món “nhà quê” chột nưa kho cá vụn đẫ nổi tiếng cả nước qua bài thơ Con cá chột nưa của cố nhà thơ Tố Hữu.

Thu hoạch nưa
Thu hoạch nưa

Cây nưa, khoai nưa, thuộc giống môn (khoai nước, khoai sọ, bạc hà nước, dọc mùng), tên khoa học Arisaema erubescens họ Ráy (Araceae). Cây nưa ưa đất ruộng ẩm nên thường được trồng vào cuối hè và thu hoạch gần cuối đông khi mưa ở Huế bắt đầu dai dẳng.

Lá nưa nhiều khuyết chẻ như lá đu đủ. Chột nưa là phần thân ăn được và rất ngon. Củ nưa ăn rất ngứa nên sau khi thu hoạch, nông dân thường đem đi bảo quản khô trên giàn bếp để làm giống cho mùa sau.

Củ nưa
Củ nưa

Ở Huế, chỉ bốn vùng có thổ nhưỡng “đặc biệt”: huyện Hương Trà có làng Hương Sơ và La Chữ, huyện Quảng Điền có làng Phú Lễ và Niêm Phò (quê quán của đại tướng Nguyễn Chí Thanh và nhà thơ Tố Hữu) thì củ nưa trồng ở đây có thể ăn được và rất ngon vì hương vị độc đáo hơn hẳn các loại khoai sọ khác.

Người Phú Lễ cho nưa là đặc sản của làng mình, nên có bài thơ ca tụng:

Ai về Phú Lễ thì về,

Nưa khoai bộn bề, gạo vãi ngon cơm.

Gạo ngon cơm vừa đơm vừa dẻo,

Nưa ruột vàng vừa đẽo vừa ăn.

Chột nưa là phần chính để chế biến nhiều món ăn riêng của địa phương. Một món ăn rất bình dân nhưng “cực kỳ” Huế là chột nưa kho với cá vụn nước lụt mùa đông như cá cấn, cá mại, cá mương, cá sơn... tên địa phương gọi chung là cá cù (cù rủ nhau). Thừa Thiên-Huế là tỉnh có mùa đông mưa lụt đến thối đất, bù lại đây là mùa thu hoạch vụ nưa và dưới sông rạch lại có lắm cá cù. Món con cá chột nưa được người Huế nghĩ ra một cách sáng tạo để ăn với cơm nóng hổi trong cái ẩm lạnh cắt da cắt thịt của mùa đông.

Con cá chột nưa
Con cá chột nưa

Cách chế biến món chột nưa kho cá vụn này lại vô cùng đơn giản: chột nưa được lột sạch vỏ dọc từ gốc lên ngọn, xong thái thành lát dày khoảng một lóng tay; cá con, cá vụn, rửa sạch để nguyên cả con không bóc mang, bỏ ruột, thêm mắm muối, tiêu hành và ít thịt mỡ rồi kho vừa nước. Có thể nói cái độc đáo, cái hồn của món nhà quê đặc hữu Huế này là con cá vụn nước lụt. Vì được để nguyên con không bỏ ruột nên nồi cá kho chột nưa có một khẩu vị không lẫn với món ăn nào khác, đó là vị đăng đắng, nhẫn nhẫn, bùi bùi khó tả rõ...

Không những người địa phương mà cả người tứ xứ nếu đã có lần dùng qua chột nưa kho cá vụn gần như đều cảm nhận mùi vị và có thể “ghiền” món này. Chột nưa kho cá vụn cũng đã đi vào thơ Tố Hữu với bài thơ Con cá chột nưa quen thuộc với chúng ta.

Chột nưa còn được dùng để nấu ra nhiều món canh, hầm độc đáo địa phương khác như: canh chua cá hẻn mồi (cá trê nhỏ), canh chua cá lóc (tràu), canh chột nưa nấu với tôm, chột nưa hầm thịt…Chột nưa còn được dùng kèm trong các loại lẩu như một loại rau thong thường.

Từ chột nưa người Huế tạo ra một món bình dị nhưng độc đáo “chẳng nơi nào có được” là dưa nưa hay chột nưa muối chua. Kỹ thuật làm dưa nưa nói chung cũng tương tự như làm như dưa cải hay dưa môn, nhưng khi ăn dưa nưa có vị bùi, thơm hơn và đặc biệt không bao giờ bị ngứa miệng cả.

Người Huế thường dùng dưa nưa ăn kèm với cá nướng, đặc biệt là cá trê đồng nướng chấm nước mắm gừng; mùa mưa lạnh món này có thể dùng để nhâm nhi với ít chất “cay” cũng bắt mồi lắm đấy!

Chột nưa: Món “nhà quê” xứ Huế đi vào thi ca - 4

Theo Đông y, nưa có vị cay, tính ấm, tác dụng diệt khuẩn tiêu viêm, hạ sốt, giải độc. Củ nưa tươi giã nát đắp lên chỗ viêm, mụn nhọt, sưng tấy, nơi rắn cắn. Củ nưa phơi khô 4-12g sắc uống chữa sốt rét, ăn chậm tiêu. Người Nhật dùng tinh bột chột nưa để ăn và nấu rượu nưa.

Ngày trước, củ nưa được dùng trong các đơn thuốc chữa liệt nửa người như sau tai biến mạch máu não, chấn thương nặng vùng thắt lưng…

Ở Nhật Bản, có loại nưa tương tự là nưa konjac. Nưa konjac được trồng lấy rễ chiết tinh bột để làm mỳ sợi, kẹo và món tráng miệng. Củ nưa konjac chứa hàm lượng polysaccharide glucomannan cao. Glucomannan là một loại chất xơ hòa tan là một thực phẩm chức năng rất tốt dùng cho những người béo phì, đái tháo đường, rối loạn chuyển hóa, tăng huyết áp. Bột nưa konjac ngăn ngừa táo bón rất tốt cho trẻ em.

TS.BS Trần Bá Thoại

Ủy viên BCH Hội Nội tiết Việt Nam

MỚI NHẤT
Rùng mình đi trên cây cầu kính cao 1.400 mét
Rùng mình đi trên cây cầu kính cao 1.400 mét

(Dân trí) - Nếu bạn sợ độ cao thì bạn đừng bao giờ bước chân lên cây cầu này: nó có thể là cơn ác mộng kinh hoàng nhất trong cuộc đời bạn.

Thứ tư, 17/08/2016 - 01:21

Paris "nối gót" London, chuẩn bị mở nhà hàng nude đầu tiên
Paris "nối gót" London, chuẩn bị mở nhà hàng nude đầu tiên

(Dân trí) - Sau thành công vượt mong đợi ở London, nhà hàng khỏa thân đầu tiên ở Paris dự kiến sẽ mở cửa đón khách vào tháng 10 tới đây.

Thứ tư, 17/08/2016 - 12:35

Những bãi biển nhiều màu sắc nhất hành tinh
Những bãi biển nhiều màu sắc nhất hành tinh

(Dân trí) - Từ trắng, đen đến hồng,... bạn sẽ ngạc nhiên trước sự kì ảo của những bãi biển trên khắp thế giới.

Thứ tư, 17/08/2016 - 08:17

Nữ du khách khỏa thân tại khu vực gần lăng Tần Thủy Hoàng
Nữ du khách khỏa thân tại khu vực gần lăng Tần Thủy Hoàng

(Dân trí) - Hình ảnh một nữ du khách trẻ tuổi trong tư thế không mảnh vải che thân, tươi cười tạo dáng tại khu vực gần lăng Tần Thủy Hoàng ở Thiểm Tây, Trung Quốc, khiến dư luận nước này phẫn nộ.

Thứ tư, 17/08/2016 - 06:55

Phượt thủ 25 tuổi chia sẻ kinh nghiệm tới 70 nước
Phượt thủ 25 tuổi chia sẻ kinh nghiệm tới 70 nước

(Dân trí) - 25 tuổi với chuyến đi dài tới hơn 70 quốc gia trong vòng 5 năm, phượt thủ người Mỹ có những trải nghiệm quý giá, dù một số điểm đến “hoàn toàn không như anh tưởng tượng”.

Thứ tư, 17/08/2016 - 06:06

NASA công bố hơn 1000 bức ảnh mới nhất chụp từ sao Hỏa
NASA công bố hơn 1000 bức ảnh mới nhất chụp từ sao Hỏa

(Dân trí) - Chúng ta luôn cho rằng sao Hỏa có màu đỏ, giống như tên gọi của nó. Tuy nhiên, với những bức ảnh mới nhất mà NASA công bố, bạn có thể thấy bề mặt hành tinh Đỏ đa dạng sắc màu hơn rất nhiều.

Thứ tư, 17/08/2016 - 06:00

Nữ du khách được cứu sống thần kỳ sau 38 giờ rơi xuống biển
Nữ du khách được cứu sống thần kỳ sau 38 giờ rơi xuống biển

(Dân trí) - Một nữ du khách 32 tuổi đến từ Thượng Hải vừa được cứu sống sau 38 giờ rơi xuống biển trong cuộc hành trình từ Nhật Bản về Trung Quốc.

Thứ ba, 16/08/2016 - 03:15

Đà Lạt chấn chỉnh tình trạng “cò” du lịch, đặc sản “giả”
Đà Lạt chấn chỉnh tình trạng “cò” du lịch, đặc sản “giả”

(Dân trí) - Thời gian qua, Đà Lạt xuất hiện tình trạng nhiều “cò” lừa du khách đến thăm các nhà vườn, cơ sở bán đặc sản rồi ép du khách mua đặc sản để thu lợi. Còn nhà vườn thì lấy hàng hóa ở nơi khác giả làm đặc sản Đà Lạt để lừa du khách.

Thứ ba, 16/08/2016 - 01:11

Khoảnh khắc tuyệt vời của gia đình Tổng thống Obama trong các kì nghỉ
Khoảnh khắc tuyệt vời của gia đình Tổng thống Obama trong các kì nghỉ

Gia đình Tổng thống Obama đã có những phút giây tuyệt vời bên nhau trong những kì nghỉ của họ.

Thứ ba, 16/08/2016 - 01:10

Nghỉ hè, các nguyên thủ quốc gia đi đâu?
Nghỉ hè, các nguyên thủ quốc gia đi đâu?

Thủ tướng Anh Theresa May đi leo núi ở Thụy Sĩ, Tổng thống Mỹ Barack Obama cùng gia đình nghỉ ngơi ở đảo Martha's Vineyard, còn Thủ tướng Đức Angela Merkel tới Italia.

Thứ ba, 16/08/2016 - 07:15

Bangladesh đẹp mê hồn qua góc nhìn mới
Bangladesh đẹp mê hồn qua góc nhìn mới

(Dân trí) - Dưới góc chụp của Shamim Shorif Susom, một phi công thuộc Không quân Bangladesh, người xem có cái nhìn hoàn toàn mới lạ về quốc gia Nam Á, cùng những điều bất ngờ ẩn chứa phía sau.

Thứ ba, 16/08/2016 - 07:10

“Thiên đường hạ giới” nổi tiếng bậc nhất Trung Quốc đông nghẹt thở
“Thiên đường hạ giới” nổi tiếng bậc nhất Trung Quốc đông nghẹt thở

(Dân trí) - Cửu Trại Câu, khu thắng cảnh thuộc miền bắc tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc, vốn được mệnh danh là “thiên đường hạ giới”, bắt đầu bước sang mùa cao điểm du lịch khi mỗi ngày tiếp đón tới hàng chục nghìn lượt khách.

Thứ ba, 16/08/2016 - 06:59

ĐÁNG QUAN TÂM
Làm thế nào để biến khu vườn cỏ dại thành điểm du lịch hút khách?
Làm thế nào để biến khu vườn cỏ dại thành điểm du lịch hút khách?

Một cụ ông đã biến khu vườn yêu quý của mình trở thành một điểm thu hút khách du lịch sau khi chuyển nó từ một rừng cỏ dại thành một khu vườn cổ tích.

Thứ ba, 16/08/2016 - 06:48

Mai Hịch - điểm đến mới bạn sẽ chọn lựa?
Mai Hịch - điểm đến mới bạn sẽ chọn lựa?

(Dân trí) - Mai Hịch là một bản du lịch tỉnh Hòa Bình được nhắc nhiều trong thời gian gần đây. Nơi đây nổi bật với khung cảnh xanh tươi, yên bình tự như cảm nhận rõ sự hòa quyện giữa con người và thiên nhiên.

Thứ ba, 16/08/2016 - 06:47

Theo chân thợ săn chó sói ở nơi lạnh nhất thế giới
Theo chân thợ săn chó sói ở nơi lạnh nhất thế giới

(Dân trí) - Khí hậu khắc nghiệt khiến cuộc sống của người dân bản địa ở Yakutia, Siberia, càng trở nên khó khăn. Đàn tuần lộc là tài sản quý giá với mỗi gia đình. Trước sự tấn công của đàn chó sói đói khát và hung tợn, họ buộc phải dùng những biện pháp quyết liệt để bảo vệ đàn gia súc.

Thứ hai, 15/08/2016 - 03:32

Kỳ lạ bộ lạc ướp xác tổ tiên bằng cách… hun khói
Kỳ lạ bộ lạc ướp xác tổ tiên bằng cách… hun khói

(Dân trí) - Một bộ lạc sống tại Papua có kĩ thuật ướp xác bằng cách hun khói để giữ hài cốt của tổ tiên trong tình trạng gần như hoàn hảo hàng trăm năm.

Thứ hai, 15/08/2016 - 02:56

Phố cổ Hà Nội trước kế hoạch bỏ "giờ giới nghiêm"
Phố cổ Hà Nội trước kế hoạch bỏ "giờ giới nghiêm"

(Dân trí) - Vào cuối tuần, phố cổ Hà Nội trở thành trung tâm vui chơi giải trí về đêm vô cùng sôi động. Kinh doanh dịch vụ nở rộ, song hiện chỉ được phép hoạt động đến 24h. Trước khả năng “giờ giới nghiêm” sắp được gỡ bỏ, nhiều ý kiến bày tỏ đồng tình, cho rằng đây là cách để thu hút khách du lịch quốc tế hiệu quả, thiết thực.

Thứ hai, 15/08/2016 - 02:32

Lễ hội bia đầu tiên ở "đất nước bí ẩn nhất thế giới"
Lễ hội bia đầu tiên ở "đất nước bí ẩn nhất thế giới"

(Dân trí) - Lần đầu tiên tổ chức, nhưng lễ hội bia ở Triều Tiên đã thu hút lượng lớn thực khách tới tham dự. Cả người dân địa phương và du khách đều hào hứng dự lễ hội bia tổ chức tại một nhà hàng nổi trên sông.

Thứ hai, 15/08/2016 - 10:20

Khách sạn “sở hữu” cả rừng nhiệt đới và bãi biển nhân tạo đầu tiên trên thế giới
Khách sạn “sở hữu” cả rừng nhiệt đới và bãi biển nhân tạo đầu tiên trên thế giới

(Dân trí) - Một khách sạn tuyệt đẹp với thiết kế gồm có rừng mưa và bãi biển nhân tạo sẽ mở cửa vào năm 2018 ở Dubai - thành phố tập trung những du khách sang chảnh bậc nhất thế giới.

Thứ hai, 15/08/2016 - 10:09

Choáng với kỳ nghỉ hè xa xỉ của hội con nhà giàu
Choáng với kỳ nghỉ hè xa xỉ của hội con nhà giàu

Du thuyền, phi cơ, những bữa tiệc xa xỉ… tất cả đều có trong mùa hè của "Hội con nhà giàu" trên Instagram.

Thứ hai, 15/08/2016 - 08:35

Giới du lịch hào hứng với việc Hà Nội chuẩn bị gỡ bỏ “giờ giới nghiêm”
Giới du lịch hào hứng với việc Hà Nội chuẩn bị gỡ bỏ “giờ giới nghiêm”

(Dân trí) - Sắp tới, Hà Nội dự kiến sẽ bỏ "giờ giới nghiêm" nhằm làm phong phú các hoạt động vui chơi giải trí về đêm. Chủ trương vừa được đưa ra đã được nhiều doanh nghiệp lữ hành ở Hà Nội hào hứng đón nhận…

Thứ hai, 15/08/2016 - 08:09

Đầm nước màu hồng tự nhiên trở thành điểm đến ưa thích của giới trẻ
Đầm nước màu hồng tự nhiên trở thành điểm đến ưa thích của giới trẻ

(Dân trí) - Mới thoạt nhìn, nhiều người có thể nhầm tưởng đây là sản phẩm của photoshop. Trên thực tế, sắc hồng của đầm nước lại do chính "mẹ thiên nhiên" ưu ái ban tặng cho người dân Mexico.

Thứ hai, 15/08/2016 - 06:57

Dịch vụ... “nhà nghỉ bay” tại Mỹ
Dịch vụ... “nhà nghỉ bay” tại Mỹ

Trong khi hầu hết các hãng hàng không đều nghiêm cấm việc hành khách làm chuyện tế nhị trên máy bay, thì có một số hãng hàng không Mỹ lại hết sức khuyến khích việc làm này.

Chủ nhật, 14/08/2016 - 05:00

Đến thăm Hòn Phụ Tử… những ngày “không còn cha”
Đến thăm Hòn Phụ Tử… những ngày “không còn cha”

(Dân trí) - Những người lần đầu đặt chân đến tham quan Hòn Phụ Tử đều có chung một tâm trạng là tiếc nuối khi không thấy mặt cha – hòn Phụ. Tuy nhiên, quang cảnh non nước nơi đây làm đắm say lòng người nên sự nuối tiếc ấy cũng mau ùa vào con sóng xô ra biển…

Chủ nhật, 14/08/2016 - 01:28