Chuyên gia gợi ý ngày giờ đẹp cúng rằm tháng Giêng, bài văn khấn rằm chuẩn

Có nên cúng trước rằm?

Rằm tháng Giêng (Tết Nguyên tiêu) từ lâu được người Việt coi là một trong những dịp lễ quan trọng nhất trong năm.

Năm Bính Ngọ 2026, rằm tháng Giêng rơi vào thứ ba ngày 3/3 dương lịch. Nhiều gia đình băn khoăn có nên cúng sớm vào cho thuận tiện hay cần thực hiện đúng ngày.

Trao đổi với phóng viên, nhà nghiên cứu văn hóa Phạm Đình Hải cho rằng, nên ưu tiên làm lễ đúng ngày 15 tháng Giêng âm lịch.

Rằm tháng Giêng còn được gọi là Tết Nguyên Tiêu hay lễ Thượng Nguyên. Theo Đạo giáo, một năm có ba "nguyên" gồm Thượng Nguyên (tháng Giêng), Trung Nguyên (tháng Bảy) và Hạ Nguyên (tháng Mười). 

Ngày rằm tháng Giêng là ngày Thánh Đản (ngày vía, ngày sinh) của đức Thiên Quan nên nhân dân khắp nơi treo đèn kết hoa, làm lễ cúng tế, chúc mừng, cầu phúc.

Theo ông Hải, rằm tháng Giêng không chỉ là ngày trăng tròn đầu tiên của năm mới mà còn là ngày vía Thiên Quan. “Đây vừa là ngày rằm, vừa là sinh nhật Thiên Quan. Vì vậy, cúng đúng ngày sẽ trọn vẹn ý nghĩa tâm linh hơn”, ông Hải nói.

Theo tư liệu trong cuốn Văn khấn cổ truyền Việt Nam, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin, vào ngày này, người Việt thường đi lễ chùa, lễ Phật để cầu mong sự bình yên, mạnh khỏe quanh năm. Đây là lễ tiết quan trọng nên ông bà ta có câu: "Cúng cả năm không bằng ngày rằm tháng Giêng”. 

Ngày giờ đẹp cúng rằm tháng Giêng năm 2026

Theo nhà nghiên cứu Phạm Đình Hải, năm Bính Ngọ 2026, rằm tháng Giêng rơi vào ngày Bính Tý, là ngày Thanh Long Hoàng đạo - một trong những ngày được đánh giá rất tốt theo lịch cổ truyền.

Nhà nghiên cứu Phạm Đình Hải gợi ý, khung giờ đẹp nhất để cúng trong ngày là từ 15h đến 19h, khoảng thời gian từ 17h đến 19h không có cấm kỵ, thuận lợi để gia chủ tiến hành nghi lễ.

Trong trường hợp bận rộn công việc, gia chủ có thể làm lễ sớm vào buổi sáng, từ 5h đến 7h. Đây cũng là khung giờ phù hợp, đảm bảo tính trang nghiêm và thuận tiện cho sinh hoạt gia đình.

Tuy nhiên, ông Hải nhấn mạnh, việc chọn giờ đẹp mang ý nghĩa tham khảo. “Quan trọng nhất vẫn là lòng thành. Nếu điều kiện không cho phép, gia chủ có thể cúng vào đúng ngày rằm mà không cần quá khắt khe về giờ giấc”, ông nói.

Ông cũng lưu ý, rằm tháng Giêng khác với các lễ tiết thông thường vì đây là ngày mở đầu vận khí của cả năm. Việc làm lễ đúng ngày mang giá trị biểu tượng về sự khởi đầu tròn đầy, hanh thông.

Văn khấn rằm tháng Giêng năm 2026 theo văn hóa dân gian

Văn khấn rằm tháng Giêng 2026 theo gợi ý của nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Tuệ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kiến trúc và Văn hóa phương Đông:

Đạo trời huyền diệu, phúc họa chẳng do nhân tâm tự chuyển. Xưa nay lòng người đều mong được thập phần an lạc, nhưng thiên cơ khó lường, vận đất khó thông, nên đều phải cậy nhờ Thiên quan tứ phúc.

Nay tại:...

Tín chủ con là : …………………………….

Nhân lễ Thượng Nguyên, vi kỳ thánh đản, sắm sửa hương hoa vật thực, thành tâm dâng lễ.

- Cung thỉnh đức : Thượng Nguyên tứ phúc Thiên Quan nhất phẩm Tử vi đại đế.

- Cung thỉnh: Tôn thần bản gia thần linh, Thành Hoàng bản thổ, Đông trù tư mệnh Táo phủ thần quân, Bản gia chấp sự chư vị tôn thần, Ngũ phương ngũ thổ Phúc đức chính thần, Ngũ phương ngũ lộ Long mạch tài thần và Hội đồng nội ngoại gia tiên.

Lai lâm chứng giám lòng thành tín chủ.

Đức ngài Thiên Quan đại đế quyền thông ba cõi, thần uy nghiêm lắng, mắt thánh chiếu soi. Thượng nguyên ban phúc khắp vô cùng, trần gian ngưỡng cầu ơn mưa móc.

Hôm nay gặp dịp Tết Thượng Nguyên, vi kỳ thánh đản, Thiên Quan ban phúc muôn nơi, tín chủ con thành tâm quét dọn nhà cửa, sửa biện hương hoa, đèn nhang, lễ vật... dâng cúng trước án.

Nhất tâm phụng thỉnh, mong ngài ban phúc, tống ách, trừ tai, giải họa. Mong cho được mạnh khỏe bình an, nhân khang vật thịnh, chốn chốn yên vui, nhà nhà lợi lạc, người người đều được hạnh phúc an khang.

Tín chủ con xin lòng thành nhất tâm sám hối, hành thiện thi nhân.

Con xin khấu thủ trước án, mong được soi xét!

Bài văn khấn rằm tháng Giêng tham khảo trong cuốn Văn khấn cổ truyền Việt Nam, Nhà xuất bản Văn hóa Thông tin:

Nam mô a di Đà Phật!

Nam mô a di Đà Phật!

Nam mô a di Đà Phật!

- Con lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.

- Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.

- Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành Hoàng, ngài Bản xứ thổ địa, ngài Bản gia táo quân cùng chư vị Tôn thần.

- Con kính lạy Cao tằng tổ khảo, Cao tằng tổ tỷ, Thúc bá huynh đệ, Cô di tỷ muội họ nội họ ngoại.

Tín chủ (chúng) con là…

Ngụ tại:…

Hôm nay là ngày Rằm tháng Giêng năm… gặp tiết Nguyên Tiêu, tín chủ con lòng thành, sửa sang hương đăng, sắm sanh lễ vật, dâng lên trước án.

Chúng con kính mời ngài Bản cảnh Thành Hoàng

Chư vị Đại vương, ngài Bản xứ thần linh thổ địa, ngài Bản gia táo quân, Ngũ phương, long mạch, tài thần.

Cúi xin các ngài linh thiêng nghe thấu lời mời, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật.

Chúng con kính mời các cụ Tổ khảo tổ tỷ, chư vị hương linh gia tiên nội ngoại họ nghe lời khẩn cầu, kính mời của con cháu, giáng về chứng giám tâm thành, thụ hưởng lễ vật.

Tín chủ con lại kính mời ông bà Tiền chủ, Hậu chủ tại về hưởng lễ vật, chứng giám lòng thành phù hộ độ cho gia chung chúng con được vạn sự tốt lành. Bốn mùa không hạn ách, tám tiết hưởng an bình.

Nam mô a di Đà Phật!

Nam mô a di Đà Phật!

Nam mô a di Đà Phật!

Những lưu ý khi cúng rằm tháng Giêng

Theo các chuyên gia văn hóa dân gian, khi chuẩn bị lễ cúng rằm tháng Giêng, gia chủ cần lưu ý một số điểm sau.

Thứ nhất, không gian thờ cúng cần sạch sẽ, gọn gàng trước khi bày lễ. Đèn, nến, hương phải được chuẩn bị đầy đủ.

Thứ hai, mâm cúng có thể là mâm chay hoặc mâm mặn tùy điều kiện và truyền thống mỗi gia đình. Với nhiều gia đình, mâm cỗ chay được ưu tiên trong ngày này với các món thanh tịnh như xôi, chè, nem chay, rau củ, hoa quả, bánh trôi nước…

Khi cúng rằm tháng Giêng không nên đặt nặng hình thức hay mâm cao cỗ đầy. Điều quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm và ý thức hướng về cội nguồn.