Kỷ niệm chiến thắng Điện Biên Phủ 7/5-1954

Hò kéo pháo – bản hùng ca còn mãi

Trong dòng nhạc cách mạng Việt Nam, có những bài hát mà khi hát lên khiến người ta nghĩ ngay đến dấu mốc lịch sử ấy. Nhắc đến chiến dịch Điện Biên Phủ, ta không thể không nhắc đến “Hò kéo pháo” – một sáng tác của nhạc sĩ Hoàng Vân.


Kéo pháo ở Chiến dịch Điện Biên Phủ. (Ảnh tư liệu)

Kéo pháo ở Chiến dịch Điện Biên Phủ. (Ảnh tư liệu)

Những người từng tham gia chiến dịch Điện Biên Phủ năm xưa kể lại rằng: những khẩu pháo nặng hàng tấn ấy đều được kéo lên trận địa trên núi cao chỉ bằng đôi vai, đôi tay của người lính cùng với lòng quyết tâm của họ. Kéo pháo vào đã khó, nhưng khi ta thay đổi chiến thuật từ đánh nhanh thắng nhanh sang đánh chắc tiến chắc thì mật lệnh “kéo pháo ra” được truyền xuống. Để chuyển được những khối thép nặng hàng tấn ấy lại phải dùng sức người quay những cuộn tời kéo ra ngoài, bố trí theo phương án mới. Nhiều tấm gương đã anh dũng hy sinh để bảo vệ pháo, bảo vệ công sức của biết bao người, và trên hết để trận đánh đảm bảo bí mật, thắng lợi đến cùng.

Trong chiến dịch Điện Biên Phủ, Hoàng Vân là một văn công, cũng đã cùng các chiến sĩ “khoét núi ngủ hầm mưa dầm cơm vắt, máu trộn bùn non”, nên ông hiểu thế nào là nỗi vất vả, cùng sự hy sinh to lớn của các anh để đưa được khẩu pháo đến nơi an toàn. Ông khâm phục tận đáy lòng những người lính quả cảm ấy. Những tiếng “hò dô ta nào” của bộ đội ta mỗi khi bắt nhịp để kéo pháo lên khiến ông nảy ra một “tứ”. Ông dự định sẽ sáng tác một bài hát về lối vận chuyển khí tài độc đáo có một không hai này, mặc dù lúc tham gia chiến dịch, vốn âm nhạc của Hoàng Vân chỉ là những kiến thức học được thời phổ thông, biết sơ qua một vài loại đàn thông dụng, nhưng ông đã viết “hò kéo pháo” bằng cả tấm lòng.

Bài hát được viết theo giọng son trưởng, thể hành khúc 2 đoạn. Đoạn 1 chậm rãi, chắc nịch như mô phỏng từng nhịp kéo pháo của chiến sĩ Điện Biên gan dạ mình đồng vai sắt. Ca từ được lặp lại như từng bước, từng bước chắc chắn nhích dần khẩu pháo: “Hò dô ta nào! Kéo pháo ta vượt qua đèo. Hò dô ta nào! Kéo pháo ta vượt qua núi.” và thể hiện quyết tâm bằng mọi cách phải đưa được pháo vào trận địa “Dốc núi cao cao, nhưng lòng quyêt tâm còn cao hơn núi. Vực sâu thăm thẳm, vực nào sâu bằng chí căm thù”. Xen giữa lời của 2 câu là tiếng hô “Hai ba nào!” rất gần gũi bình dị mà trong sáng, giản dị mà thiết thực đi vào lòng người.

Sang đoạn 2, giai điệu như một tiếng reo vui khi pháo đã gần tới đích “Gà rừng gáy trên nương rồi, vững bước ta đi lên nào, kéo pháo ta ngang qua đèo trước khi trời hửng sáng”. Một niềm tin sắt đá vào quyết tâm chiến thắng: “Kéo pháo lên, trận địa của chúng ta, tin chắc thắng ta tin tưởng ở trên”. Rồi như một tiếng reo vui vỡ òa khi thành quả lao động bao đêm ngày vất vả đã được đến đích: “Tới đích rồi, đồng chí pháo binh ơi!” và khẳng định “lòng quyết tâm sắt gang nào bằng”.

Nhắc đến kỷ niệm viết ca khúc “Hò kéo pháo”, nhạc sĩ Hoàng Vân nhớ lại: Khi viết được đoạn đầu của bài hát với nét nhạc hào hùng và ca từ “hò dô ta nào, kéo pháo ta vượt qua đèo. Hò dô ta nào kéo pháo ta vượt qua núi. Dốc núi cao cao nhưng lòng quyết tâm còn cao hơn núi. Vực sâu thăm thẳm vực nào sâu bằng chí căm thù…” thì ông đi ngủ. Đang bí chưa biết phát triển tiếp như thế nào, ông thao thức mãi đến hơn 3 giờ sáng, chợt nghe tiếng gà gáy văng vẳng trên nương. Tiếng gà gáy báo hiệu một ngày mới, báo hiệu một cuộc sống thanh bình ấy đã giúp tác giả hoàn thành nốt bài hát ngay sau đó. Giai điệu cứ thế tuôn chảy tự nhiên “Gà rừng gáy trên nương rồi, vững bước ta đi lên nào, kéo pháo ta băng qua đồi, trước khi trời hửng sáng. Kéo pháo lên, trận địa của chúng ta, tin chắc thắng ta tin tưởng ở trên…”. Mạch cảm xúc tuôn trào, Hoàng Vân đã nghĩ đến niềm vui sướng của các chiến sĩ kéo pháo động viên nhau “Sắp tới nơi còn một đoạn nữa thôi, vai ướt đẫm sương đêm cùng mồ hôi”. Rồi tiếng reo vang bật ra sung sướng “Tới đích rồi, đồng chí chúng ta ơi. Mai đây nghe pháo gầm vang trời, cùng bộ binh đánh tan đồn thù” và kết luận “lòng quyết tâm sắt gang nào bằng”.

Khi viết xong, tác giả lấy que găm lên vách hầm như một bài báo tường. Liền sau đó, bài hát được thu thanh, các chiến sĩ văn công hát trên miệng giao thông hào và Hoàng Vân trực tiếp kéo ac-cooc đệm. Bài hát nhanh chóng lan truyền trong chiến dịch như một lời khích lệ động viên người lính quyết tâm đánh thắng cho dù có phải “máu trộn bùn non” nhưng “gan không núng, chí không mòn”. Bài hát đã được trao giải nhất tại Đại hội liên hoan toàn quân. Sau chiến dịch Điện Biên, Hoàng Vân được tặng thưởng Huân chương chiến công hạng ba và huy hiệu Chiến sĩ Điện Biên. Rồi ông được Tổng cục cho đi học âm nhạc 5 năm tại Trung Quốc, và trở thành Nhạc trưởng dàn nhạc giao hưởng Việt Nam sau này.

Hôm nay, toàn dân tộc ta đang hướng đến kỷ niệm chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ. Hòa trong không khí tưng bừng khắp nơi, cùng với nhiều hoạt động thiết thực về miền Tây Bắc, những giai điệu của chiến dịch “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” năm xưa lại cất vang, gợi trong ta nhớ về những hoạt động sôi nổi của chiến dịch: Nào dân công tải đạn, xe đạp thồ lương thực, gánh gạo bằng đôi vai, nào công binh đào công sự… Nhưng một công việc mà có lẽ chỉ trong chiến dịch Điện Biên của Việt Nam mới có, đó là kéo pháo vào trận địa hoàn toàn bằng sức người. Đồng hành với hoạt động ấy là giai điệu ca khúc “Hò kéo pháo” của nhạc sĩ Hoàng Vân.

Chiến tranh đã lùi vào dĩ vãng. Hôm nay, những người lính kéo pháo năm xưa tự hào ôn lại kỷ niệm một thời gian khổ của cuộc kháng chiến thần kỳ đã làm nên một huyền thoại Điện Biên “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”. Ngay cả những người bên kia chiến tuyến cũng phải thốt lên lời khâm phục ý chí sắt đá của quân và dân Việt Nam. Ý chí ấy đã tạo nên sức mạnh, ý chí ấy cùng sự đoàn kết đã làm nên một chiến thắng lịch sử. Và chiều mồng 7 tháng 5 năm 1954, lá cờ Quyết chiến quyết thắng của ta đã tung bay trên nóc hầm Đờ Cát. Góp vào chiến thắng đó, ngoài công lao của người dân công tải đạn bằng xe thồ, gánh lương thực bằng đôi vai sắt chân đồng, bên cạnh những người lính bộ binh “khoét núi ngủ hầm”, có công lao không nhỏ của người lính kéo pháo vào trận địa.

Điện Biên bây giờ đã thay da đổi thịt. Những hố bom năm xưa đã thay thế bằng màu xanh ngút ngàn của cây rừng. Chỉ có những chiến công của quân và dân ta vẫn mãi còn đó, là mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc. Mỗi khi nhắc đến Điện Biên, ta không thể quên giai điệu hào hùng của những khúc ca. Bên cạnh “Giải phóng Điện Biên” , “Trên đồi Him lam”, “Hành quân xa” (Đỗ Nhuận), “Qua miền Tây bắc” (Nguyễn Thành)… ca khúc “Hò kéo pháo” của Hoàng Vân khiến ta không thể quên Điện Biên một thời máu lửa và Điên Biên hôm nay rực rỡ cờ hoa.

Nhiều năm qua đi, tác giả của “Hò kéo pháo” đã là một ông già, những chiến sĩ kéo pháo năm xưa người còn người mất, nhưng giai điệu hào sảng của “Hò kéo pháo” thì còn trẻ mãi, như chiến công của các anh còn vang dậy “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”. Thế hệ trẻ ngày hôm nay vẫn hát tiếp mãi bản hùng ca bất tận, để tự hào, và mãi noi theo.

Nguyễn Thị Diệp

(Hiệu trưởng THCS Đức Thượng – Hoài Đức - Hà Nội)

MỚI NHẤT
Món quà cảm động của nữ nhà báo Pháp Madeleine Riffaud gửi tới  Bác Hồ
Món quà cảm động của nữ nhà báo Pháp Madeleine Riffaud gửi tới Bác Hồ

Kính tặng Người mà cũng là Bác rất kính yêu của chúng tôi mấy đĩa hát kỷ niệm Paris ngày xưa

Thứ năm, 18/05/2017 - 06:12

Doanh nghiệp nghĩ và nghĩ về doanh nghiệp
Doanh nghiệp nghĩ và nghĩ về doanh nghiệp

Hội nghị Thủ tướng với doanh nghiệp (DN) năm 2017 diễn ra ngày 17/5 vừa qua, trước các ý kiến chân tình, thẳng thắn của Thủ tướng và các thành viên Chính phủ, nhiều doanh nhân giãi bày những rào cản trong hoạt động sản xuất kinh doanh mà họ vướng phải bấy lâu.

Thứ năm, 18/05/2017 - 12:33

Sao lại đem bán cái nguy hiểm?
Sao lại đem bán cái nguy hiểm?

(Dân trí) - Tôi hỏi những bậc cao niên trải đời rằng sao ở đây lại đem bán cái nguy hiểm, các bác bảo không lý giải được. tôi lại hỏi những bậc trí giả kiến thức đầy mình, các vị ấy cũng chịu không thể lý giải được.

Thứ tư, 17/05/2017 - 05:00

Lưỡi không xương…
Lưỡi không xương…

Lẽ nào lại hợp đồng là thép Hàn Quốc/Nhật Bản bỗng hóa thành thép Trung Quốc. Còn máy móc, thiết bị của Nhật quá "xịn" nên mau… hỏng?

Thứ ba, 16/05/2017 - 09:00

Mẹ tôi
Mẹ tôi

Nhân Ngày của Mẹ

Chủ nhật, 14/05/2017 - 11:48

Giải cứu
Giải cứu

Một thị trường trục trặc / Bao trang trại tiêu điều / Một tin đồn thất thiệt / Bao hộ dân liêu xiêu

Chủ nhật, 14/05/2017 - 12:00

Lại xung khắc lợi ích nhóm và lợi ích nhân dân
Lại xung khắc lợi ích nhóm và lợi ích nhân dân

Gần đây, công luận lên tiếng nhiều về việc một số cán bộ làm sai nhưng vẫn “đúng quy trình”. Mong rằng việc bán đất công ở huyện Tam Nông, Đồng Tháp mới đây sẽ đúng sai phân minh, không bị kết luận là đúng quy trình và đúng quy định nữa, để dân khỏi bức xúc.

Thứ bảy, 13/05/2017 - 09:54

Báo chí có nên đi quá sâu vào đời thường
Báo chí có nên đi quá sâu vào đời thường

Lái cộng đồng theo đường hướng quên chuyện lớn, quốc gia đại sự, để chỉ chú trọng đến chuyện đời tư của những người nổi tiếng – dù người đó là một chính khách hay một diễn viên, ca sĩ. Điều đó không nên.

Thứ sáu, 12/05/2017 - 12:44

Nghĩ về chuyện tặng xe sang từ nguồn tiền an sinh xã hội
Nghĩ về chuyện tặng xe sang từ nguồn tiền an sinh xã hội

Nguồn an sinh – xã hội vốn dĩ dành cho đối tượng “yếu thế” trong xã hội, nay có nơi lại biến thành “quà tặng cấp trên”, chắc hẳn sẽ gây ra nhiều hệ lụy, mất uy tín cả bên cho lẫn bên nhận và để lại dư luận không hay.

Thứ tư, 10/05/2017 - 12:00

Bán sạch, bán bẩn  – ai mua bán tuốt?
Bán sạch, bán bẩn – ai mua bán tuốt?

(Dân trí) - Suy nghĩ của trẻ nhỏ làm khó cho những người lớn chúng ta.

Thứ ba, 09/05/2017 - 08:30

Homeschooling – học tại nhà?
Homeschooling – học tại nhà?

Học ở trường hay học tại nhà, giải pháp nào tốt hơn?

Thứ ba, 09/05/2017 - 12:00

Nơi bình yên đang không bình yên
Nơi bình yên đang không bình yên

Vì sao tình hình báo động về trật tự an ninh ở những bệnh viện, trường học – nơi được coi là môi trường yên bình nhất vẫn diễn biến ngày càng phức tạp?

Chủ nhật, 07/05/2017 - 07:46

ĐÁNG QUAN TÂM
Sao lại có một kẻ rạch giời nhẩy xuống
Sao lại có một kẻ rạch giời nhẩy xuống

(Dân trí) - Nếu phải trả lời thì e rằng lại làm khó cho tỉnh và Bộ Tài nguyên - Môi trường rồi?

Thứ bảy, 06/05/2017 - 09:46

Điệp khúc “nước đến chân mới nhảy”
Điệp khúc “nước đến chân mới nhảy”

Chuyện “nước đến chân mới nhảy” công luận nói đã nhiều, nhưng chỉ 2 tin rất thời sự là, chuyện nước thối ở bãi biển Sầm Sơn và việc truy trách nhiệm bồi hoàn số tiền hơn 10 tỉ đồng bồi thường oan sai cho ông Huỳnh Văn Nén cho thấy rõ điệp khúc nêu trên.

Thứ sáu, 05/05/2017 - 11:19

"kiểm điểm", "rút kinh nghiệm" và… "chờ Thủ tướng"!
"kiểm điểm", "rút kinh nghiệm" và… "chờ Thủ tướng"!

Thế cho nên "máu" của rừng vẫn chảy. và kỉ cương phép nước không được coi trọng...

Thứ sáu, 05/05/2017 - 06:00

Sao nhanh thì nhanh thế, chậm thì chậm thế !?
Sao nhanh thì nhanh thế, chậm thì chậm thế !?

(Dân trí) - Ai giúp tôi trả lời câu hỏi lớn này, tôi xin trân trọng cám ơn!

Thứ năm, 04/05/2017 - 08:27

Lại nghĩ về chuyện kẹt xe
Lại nghĩ về chuyện kẹt xe

Sau kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5, hàng vạn người trở lại Thủ đô gây ùn tắc nghiêm trọng

Thứ tư, 03/05/2017 - 05:04

Lạ mà không lạ
Lạ mà không lạ

(Dân trí) - Hóa ra, dân ta phải biết sử ta là điều cần thiết vô cùng, nhưng làm thế nào để biết sử ta thì còn là một câu hỏi lớn mà ngành giáo dục và các ngành hữu quan phải trả lời.

Thứ tư, 03/05/2017 - 12:05

Vì sao có liên tiếp các công trình lớn xây không phép, sai phép
Vì sao có liên tiếp các công trình lớn xây không phép, sai phép

Phải chăng, đó cũng là lý do, hết công trình lớn này đến công trình to lớn khác vẫn tiếp tục xây dựng không phép, sai phép?

Thứ ba, 02/05/2017 - 08:00

Đã ngỡ ngàng lại càng ngỡ ngàng
Đã ngỡ ngàng lại càng ngỡ ngàng

(Dân trí) - Thật đáng lo ngại cho chất lượng công chức hiện nay cả về đức lẫn về tài .

Thứ hai, 01/05/2017 - 11:23

Vì sao nông sản rớt giá thảm hại cứ dài lê thê?
Vì sao nông sản rớt giá thảm hại cứ dài lê thê?

Đã đến lúc, không thể đổ lỗi cho nông dân về sự rớt giá thảm hại này. Phải thấy, rất cần thấy, trách nhiệm chính phải là các cơ quan quản lý nhà nước.

Chủ nhật, 30/04/2017 - 07:31

Không thể đánh đổi môi trường lấy sân golf
Không thể đánh đổi môi trường lấy sân golf

Nực cười hơn khi mà chính cái công ti đã và đang xóa sổ hàng trăm ha rừng phòng hộ ấy lại còn được UBND tỉnh Phú Yên tặng bằng khen cho thành tích "đặc biệt xuất sắc" này.

Thứ tư, 26/04/2017 - 12:00

Quyền gian dối?
Quyền gian dối?

Điều nguy hại là từ chỗ ghét bỏ gian dối thì bây giờ một số ngườilại đang dung nạp nó, mặc nhiên công nhận nó. Nếu ai cũng có thể tự cho mình quyền được gian dối, tới mức không cần biết đến hậu quả của hành vi này gây ra cho xã hội, cho cả bản thân mình thì thạt đáng lo..

Thứ ba, 25/04/2017 - 10:27

Những trăn trở hiện nay về thư viện trong trường học
Những trăn trở hiện nay về thư viện trong trường học

Thư viện là nơi để lưu trữ, cung cấp, truyền bá thông tin, tài liệu tới tất cả mọi người. Thư viện trường học không nằm ngoài số ấy. Hiện nay, mỗi trường học đều có một hệ thống thư viện, nhiều nơi còn đạt Thư viện chuẩn, nhưng vì sao thư viện trường học vẫn chưa được học sinh mặn mà lui tới thường xuyên

Thứ bảy, 22/04/2017 - 12:32