Vụ nữ du khách đi trekking bị quấy rối: Có thể khởi kiện không?

Như Dân trí thông tin, từ ngày 21 đến 23/11, chị L. (28 tuổi, ở Đồng Nai) đặt tour trekking Phu Sa Phin với đích đến cuối cùng là đỉnh Tà Xùa cao 2.865m thuộc dãy Hoàng Liên Sơn, nằm giữa ranh giới 2 tỉnh Sơn La và Lào Cai. Đoàn trekking có 15 người tham gia, được dẫn dắt bởi leader tên T. và L. Trong đó, T. đi đầu còn L. đi cuối đoàn. 

Quá trình leo núi, chị L. phản ánh về việc người dẫn đầu chỉ quan tâm tới việc hỗ trợ một người phụ nữ đặt tour riêng, bỏ mặc những người còn lại tự tìm đường còn người dẫn đoàn tên L. đi cuối có hành vi cố tình tách chị khỏi nhóm, liên tục sờ má, ôm và đòi hôn, kèm theo đe dọa nếu chị không nghe theo sẽ dẫn đi đường khác để chị không thể đến nơi. 

Sau khi nội dung được chia sẻ trên các hội nhóm, công ty tổ chức tour đã xin lỗi khách hàng và thừa nhận hành vi thiếu chuẩn mực của nhân viên, đồng thời thông báo chấm dứt hợp tác với 2 cá nhân dẫn tour ngày 21-23/11. Tuy nhiên, nhiều người cho rằng cần có những động thái quyết liệt hơn, trong đó yêu cầu sự vào cuộc của các cơ quan Nhà nước và áp dụng các chế tài nhằm nghiêm trị, ngăn chặn hành vi tương tự có thể xảy ra. 

"Nên đưa ra pháp luật. Thói quen quấy rối, biến thái như vậy sẽ làm ảnh hưởng rất lớn tới hoạt động du lịch", anh Nguyen Tien Cuong bình luận. 

"Tôi không đánh đồng, nhưng rất nhiều kẻ vô học tự nhận là hướng dẫn viên bản xứ trong những tour rừng núi. Đã đi thì nên đi theo cặp, theo nhóm, có người thân và sẵn đồ phòng thân", anh Quang Nguyễn bình luận. 

"Thứ nhất, người phụ nữ này nên báo công an để tiến hành xác minh, không chỉ phản ánh đơn thuần lên mạng, cần có các biện pháp xử lý nghiêm. Thứ hai, về phía công ty, cần có phương án bồi thường thiệt hại cho khách hàng, đồng thời phối hợp công an xác minh để xử lý đúng quy định, làm trong sạch hoạt động kinh doanh và thu hút khách du lịch. Nếu không nghiêm khắc, hệ lụy sẽ khó lường", bạn đọc có nickname Diệp Tử Nhi nhấn mạnh. 

Còn với chủ tài khoản Chuột Mèo, người này đưa ra ý kiến như sau: "Bạn nữ nên thu thập chứng cứ, kêu gọi những khách hàng khác gặp trường hợp tương tự để cùng kiện đơn vị tổ chức và cá nhân hướng dẫn viên. Nên mạnh dạn làm lớn để dọn dẹp các thành phần gây xấu xí cho ngành. Rút kinh nghiệm và lời xin lỗi không thể thay đổi được hiện trạng". 

Vậy theo quy định của pháp luật, với hành vi có dấu hiệu quấy rối tình dục, người vi phạm có thể bị xử lý ra sao?

Luật sư Hoàng Trọng Giáp (Giám đốc Công ty Luật Hoàng Sa, Đoàn Luật sư TP Hà Nội) nhìn nhận tại nhiều quốc gia, quấy rối tình dục là một khái niệm pháp lý thông dụng và phổ biến nhưng tại Việt Nam, khái niệm này mới được sử dụng nhiều trong lĩnh vực xã hội, ít được sử dụng trong lĩnh vực pháp lý và chưa có định nghĩa cụ thể. 

Tuy nhiên, dưới góc độ xã hội, quấy rối tình dục có thể hiểu là hành vi có tính chất tình dục của bất kì người nào mà chưa được sự chấp thuận, làm gây ảnh hưởng tới nhân phẩm của người khác, được thể hiện thông qua nhiều hình thức như hành động, lời nói, hình ảnh... và có thể xảy ra ở bất cứ đâu như nơi công cộng, nơi làm việc hoặc trên phương tiện thông tin. 

Về chế tài xử lý, căn cứ Điều 7 Nghị định 144/2021/NĐ-CP của Chính phủ, người có hành vi sàm sỡ, quấy rối tình dục có thể bị áp dụng mức phạt là 5-8 triệu đồng còn theo Điều 11 Nghị định 12/2022/NĐ-CP của Chính phủ, mức phạt đối với hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự là phạt tiền 15-30 triệu đồng. 

Dưới góc độ hình sự, người có hành vi quấy rối tình dục có thể bị xem xét trách nhiệm về hành vi Làm nhục người khác nếu người bị quấy rối có đầy đủ chứng cứ chứng minh danh dự, nhân phẩm bị xâm phạm nghiêm trọng bởi hành vi này. Tuy nhiên, hành vi làm nhục người khác là mức độ biểu hiện cao nhất của hành vi quấy rối tình dục, trong khi trên thực tế, phần lớn sự việc hiện chưa có tính nghiêm trọng tới mức phải xử lý hình sự.

Như vậy, đối chiếu quy định của pháp luật hiện hành, trong trường hợp nạn nhân trình báo cơ quan công an và kết quả xác minh cho thấy có dấu hiệu của việc quấy rối tình dục, người vi phạm có thể đối diện mức phạt là phạt tiền 5-8 triệu đồng. Trường hợp hành vi gây hậu quả nghiêm trọng, có thể xem xét dấu hiệu hình sự về tội Làm nhục người khác. 

Dưới góc độ dân sự, căn cứ Điều 592 Bộ luật Dân sự 2015, nữ du khách có quyền yêu cầu hướng dẫn viên bồi thường thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm, bao gồm các khoản như Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại; Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút và các thiệt hại khác do luật quy định.

Ngoài ra, người chịu trách nhiệm bồi thường còn phải bồi thường một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu. Mức bồi thường do các bên thỏa thuận, nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa không quá 10 lần mức lương cơ sở, tức 23,4 triệu đồng. 

Việc xác định trách nhiệm và mức bồi thường do các bên thỏa thuận. Trường hợp không thỏa thuận được, các bên có quyền yêu cầu Tòa án có thẩm quyền giải quyết theo quy định pháp luật.