Ba phút cùng luật sư:

Quy định mới sẽ giúp ngăn chặn "cơn bão" tín dụng "đen" hoành hành?

Dân trí “Tín dụng đen” là một hình thức cho vay nặng lãi đang hoành hành khắp các vùng quê nhưng rất ít trường hợp bị xử lý hình sự. Bộ luật Hình sự 2015 (sẽ có hiệu lực vào ngày 1/7/2016) đã có những quy định cụ thể hơn để các cơ quan pháp luật xử lý hình sự “tín dụng đen”.
>>“Cẩu tặc” hung tợn hoành hành, dân hỏi chính quyền ở đâu?
>>Công an được tạm giữ người theo thủ tục hành chính trong những trường hợp nào?
>>Vụ cổ phần hoá “vịt trời” tại HACINCO: Sở Tài chính TP Hà Nội không thể trốn trách nhiệm!

Dù Bộ luật Hình sự hiện hành có quy định xử lý hình sự hành vi cho vay lãi nặng nhưng quy định còn mơ hồ, thiếu hướng dẫn nên rất ít trường hợp cho vay lãi nặng bị xử lý hình sự. Tuy nhiên, mọi việc sẽ thay đổi khi Bộ luật Hình sự 2015 có hiệu lực từ ngày 1/7/2016.

Trong chương trình “Ba phút cùng luật sư” của báo Dân trí kỳ này, luật sư Nguyễn Đức Chánh, cộng tác viên Thư Viện Pháp Luật, sẽ nói rõ hơn về việc xử lý hình sự hành vi cho vay lãi nặng và “tín dụng đen”.

Thưa luật sư, hiện nay xuất hiện rất nhiều hoạt động “tín dụng đen”, gây ra rất nhiều bất ổn về an ninh, trật tự và có thể đẩy người đi vay vào con đường kiệt quệ… Vậy, pháp luật quy định như thế nào về vấn đề này?

“Tín dụng đen” thực chất là một hình thức cho vay nặng lãi với lãi suất cao vượt quá nhiều lần mức lãi suất quy định của pháp luật cho phép.

Hiện nay, theo quy định tại Điều 476 BLDS 2005, lãi suất cho vay không được quá 150% mức lãi suất cơ bản của Ngân hàng Nhà nước quy định.

Như vậy, hành vi hoạt động tín dụng đen đã vi phạm quy định của Bộ luật dân sự 2005.

Tín dụng đen có mặt ở khắp nơi, từ quê nghèo đến thành thị
"Tín dụng đen" có mặt ở khắp nơi, từ quê nghèo đến thành thị

Cho vay nặng lãi, tín dụng đen trong trường hợp nào thì bị xử lý hình sự thưa ông?

Đối với hành vi cho vay lãi nặng, tùy theo tính chất và mức độ của hành vi cho vay lãi nặng mà người có hành vi vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Theo quy định tại Điều 11 Nghị định 167/2013/NĐ-CP, người có hành vi “Cho vay tiền có cầm cố tài sản, nhưng lãi suất cho vay vượt quá 150% lãi suất cơ bản do Ngân hàng nhà nước Việt Nam công bố tại thời điểm cho vay” sẽ bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng.

Còn về trách nhiệm hình sự, Bộ luật hình sự 1999 (sửa đổi, bổ sung năm 2009) đã quy định tội cho vay lãi nặng tại Điều 163.

Theo đó, người nào cho vay với mức lãi suất cao hơn mức lãi suất cao nhất mà pháp luật quy định từ mười lần trở lên có tính chất chuyên bóc lột, thì bị phạt tiền từ một lần đến mười lần số tiền lãi hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến một năm. Nếu có thu lợi bất chính lớn thì bị phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.

Nếu đã có quy định xử lý hình sự vì sao rất ít trường hợp cho vay nặng lãi bị xử lý hình sự, thưa luật sư?

Hiện nay, theo quy định của Bộ luật hình sự, chỉ những hành vi cho vay với mức lãi suất cao hơn mức lãi suất cao nhất mà pháp luật quy định từ mười lần trở lên có tính chất chuyên bóc lột thì mới bị xử lý hình sự. Hiện chưa có hướng dẫn rõ ràng thế nào là có tính chuyên bóc lột, nhưng có thể hiểu là hành vi cho vay lãi nặng nhằm trục lợi bất chính, người phạm tội chuyên sống bằng nghề cho vay lãi nặng.

Do đó, mặc dù tình trạng cho vay lãi nặng xảy ra tương đối phổ biến, có trường hợp rất nghiêm trọng nhưng có rất ít trường hợp cho vay lãi nặng bị truy cứu trách nhiệm hình sự,

Thấy được bất cập này, nên Bộ luật Hình sự 2015 (sẽ có hiệu lực vào ngày 1/7/2016) đã có những quy định cụ thể hơn về hành vi cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự tại Điều 201.

Theo đó, người nào trong giao dịch dân sự mà cho vay với lãi suất gấp 5 lần mức lãi suất cao nhất quy định trong Bộ luật dân sự, thu lợi bất chính từ 30.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng hoặc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm.

Phạm tội thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tiền từ 200.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm.

Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm

Vâng, xin cảm ơn Thư Viện Pháp Luật và luật sư Nguyễn Đức Chánh đã hỗ trợ thực hiện chương trình này!

Tùng Nguyên - Phạm Nguyễn - Ngọc Tiến (thực hiện)

MỚI NHẤT
Quận Hà Đông chỉ đạo xử lý nghiêm vụ dàn ki ốt “bủa vây” công ty Giống cây trồng Hà Tây
Quận Hà Đông chỉ đạo xử lý nghiêm vụ dàn ki ốt “bủa vây” công ty Giống cây trồng Hà Tây

(Dân trí) - Sau khi báo Dân trí thông tin hơn 30 ki ốt của công ty cổ phần Giống cây trồng Hà Tây tại phố Xốm - Phù Lãm - Hà Đông (Hà Nội) với mục đích trưng bày, buôn bán sản phẩm giống cây trồng do công ty sản xuất ra nhưng suốt nhiều năm nay đã biến tướng thành cửa hàng kinh doanh, dịch vụ sầm uất, UBND quận Hà Đông có công văn cho biết đã kết luận sai phạm, chỉ đạo xử lý nghiêm.

Thứ năm, 21/04/2016 - 08:24

Có thể kiện Sở Công thương Bắc Giang cấp phép cho siêu lừa lãnh đạo công ty đa cấp
Có thể kiện Sở Công thương Bắc Giang cấp phép cho siêu lừa lãnh đạo công ty đa cấp

(Dân trí) - “Về việc Sở công thương tỉnh Bắc Giang cấp phép kinh doanh đa cấp cho Công ty cổ phần Liên minh tiêu dùng Việt Nam với chức danh là Tổng giám đốc là Vũ Ngọc Thuyển trong khi đối tượng này đang trong quá trình bị khởi tố điều tra, truy tố về hành vi chiếm đoạt tài sản là sai phạm. Từ sai phạm này, các nạn nhân của công ty đa cấp Liên minh tiêu dùng có thể khởi kiện Sở Công thương Bắc Giang ra toà”, luật sư Vi Văn Diện nhận định.

Thứ năm, 21/04/2016 - 07:22

Giao kết hợp đồng và nhận tiền của nhiều người: Lừa đảo chiếm đoạt tài sản?
Giao kết hợp đồng và nhận tiền của nhiều người: Lừa đảo chiếm đoạt tài sản?

(Dân trí) - Như Dân trí đã đưa tin, liên quan đến vụ việc một ngôi nhà nhưng được bán cho rất nhiều người xảy ra tại huyện Hoài Đức, theo nội dung đơn của ông Vũ Văn Trọng (trú tại: số 119 ngõ Thịnh Hào 3, phường Hàng Bột, quận Đống Đa, Hà Nội) thì sau khi bà Nguyễn Thị Thu Hiền mua đất của ông Nguyễn Đình Chí, bà Hiền đã chuyển nhượng lại cho ông Trọng và rất nhiều người khác.

Thứ tư, 20/04/2016 - 09:15

Vụ 1 thửa đất cấp 4 sổ đỏ: Kỷ luật 7 cán bộ “nhúng chàm” từ khiển trách đến cảnh cáo!
Vụ 1 thửa đất cấp 4 sổ đỏ: Kỷ luật 7 cán bộ “nhúng chàm” từ khiển trách đến cảnh cáo!

(Dân trí) - Chủ tịch UBND thành phố Thanh Hóa vừa ký Quyết định kỷ luật 7 cán bộ vì có sai phạm trong việc cấp GCNQSDĐ cho bà Nguyễn Thị Cúc, số nhà 38 Tống Duy Tân, phường Lam Sơn. Những cán bộ gây ra “sai phạm nghiêm trọng” này chỉ bị kỷ luật với hình thức “cảnh cáo” và “khiển trách”.

Thứ tư, 20/04/2016 - 08:46

Bắc Giang: Đất của dân được “phù phép” ra sổ đỏ cho doanh nghiệp?
Bắc Giang: Đất của dân được “phù phép” ra sổ đỏ cho doanh nghiệp?

(Dân trí) - Năm 2003, hàng chục hộ dân tại thôn Nùa Quán - Đào Mỹ - Lạng Giang (Bắc Giang) cho công ty Anh Đào thuê để mở nhà xưởng sản xuất, chế biến gỗ với thời hạn 10 năm. Hết thời hạn cho thuê, các hộ dân đến đòi đất thì “ngã ngửa” khi toàn bộ số đất của họ đã được UBND huyện Lạng Giang cấp thành "sổ đỏ" cho doanh nghiệp này từ bao giờ.

Thứ tư, 20/04/2016 - 08:35

“Lỗ hổng” thực thi pháp luật vụ trùm lừa đảo MB24 lĩnh án vẫn lãnh đạo công ty đa cấp
“Lỗ hổng” thực thi pháp luật vụ trùm lừa đảo MB24 lĩnh án vẫn lãnh đạo công ty đa cấp

(Dân trí) - “Vũ Ngọc Thuyển đang là tội phạm, đối tượng bị truy tố trong thời gian chuẩn bị xét xử phúc thẩm, bản án sơ thẩm chưa có hiệu lực thi hành để đối tượng chuyển sang hình phạt tù, theo luật thi hành án hình sự lẽ ra đối tượng phải bị áp dụng biện pháp ngăn chặn “cấm đi khỏi nơi cư trú” nhưng trong trường hợp này đối tượng vẫn ung dung, vô tư rời khỏi nơi cư trú để quản lý Công ty đa cấp, trở thành lãnh đạo trong hệ thống quản trị của doanh nghiệp này. Đó là lỗ hổng pháp luật”, luật sư Vi Văn Diện phân tích.

Thứ tư, 20/04/2016 - 07:24

Sóc Trăng: Nhà trưởng ấp xây trái phép vẫn "án ngữ" ngay tại đầu cầu
Sóc Trăng: Nhà trưởng ấp xây trái phép vẫn "án ngữ" ngay tại đầu cầu

(Dân trí) - Liên quan đến vụ nhà Trưởng ấp xây trái phép ngay đầu cầu, sau khi Dân trí phản ánh, địa phương đã xử lý xong “vồng khoai” nhưng căn nhà xây trái phép của Trưởng ấp vẫn còn nguyên vẹn.

Thứ tư, 20/04/2016 - 05:00

Biệt thự trái phép ở Ba Vì: Sai phạm do chuyển giao nhiệm kỳ?
Biệt thự trái phép ở Ba Vì: Sai phạm do chuyển giao nhiệm kỳ?

Báo cáo kết quả bước đầu về những sai phạm liên quan đến gần 60 biệt thự xây dựng trái phép mà dư luận đã phản ánh, lãnh đạo UBND huyện Ba Vì thừa nhận có chuyện “bỏ lọt” khi chuyển giao nhiệm kỳ.

Thứ ba, 19/04/2016 - 11:43

Bình Định: Nhà máy xử lý nước thải triệu đô “hành dân” vì mùi xú uế
Bình Định: Nhà máy xử lý nước thải triệu đô “hành dân” vì mùi xú uế

(Dân trí) - Dù đầu tư với số tiền lớn, công nghệ hiện đại, nhưng Nhà máy Xử lý nước thải Nhơn Bình (phường Nhơn Bình, TP Quy Nhơn, Bình Định) đi vào hoạt động không lâu đã bốc mùi xú uế làm ảnh hưởng đến đời sống của hàng trăm hộ dân khu vực lân cận.

Thứ ba, 19/04/2016 - 08:38

Vụ “chây ì” trả tiền đền nứt nhà cho dân: Sẽ chi trả trong tháng 4/2016
Vụ “chây ì” trả tiền đền nứt nhà cho dân: Sẽ chi trả trong tháng 4/2016

(Dân trí) - Sau khi Dân trí có bài viết phản ảnh ý kiến của người xã Điện Phước và Điện Thọ (thị xã Điện Bàn, Quảng Nam) về việc nhà thầu gói 3A dự án đường cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi “chây ì” trả tiền để người dân sửa lại nhà cửa; đại diện nhà thầu cho biết sẽ trả tiền cho người dân trong tháng 4 này.

Thứ ba, 19/04/2016 - 08:00

Nước mắt lao động “chui”: Đường vượt biên
Nước mắt lao động “chui”: Đường vượt biên

(Dân trí) - Nhẹ thì bị bắt bớ, đánh đập, bị chủ bắt làm việc trong những môi trường độc hại, nguy hiểm… nặng thì phải bỏ mạng nơi xứ người là thực trạng mà những lao động “chui” đang phải đối mặt. Song hàng năm ở tỉnh Thanh Hóa vẫn có cả chục nghìn người đi lao động chọn con đường này, bất chấp vi phạm pháp luật và cả những hiểm nguy rình rập.

Thứ ba, 19/04/2016 - 07:56

“Hậu trường” vụ trùm lừa đảo MB24 lĩnh án vẫn ung dung lãnh đạo công ty đa cấp
“Hậu trường” vụ trùm lừa đảo MB24 lĩnh án vẫn ung dung lãnh đạo công ty đa cấp

(Dân trí) - Ngày 28/1/2015, “trùm sò” trong đường dây lừa đảo Muaban24 là Vũ Ngọc Thuyển (SN 1976), trú tại Lạng Giang - Bắc Giang đã bị tuyên phạt 4 năm tù về hành vi chiếm đoạt tài sản. Thế nhưng sau khi lĩnh án, siêu lừa này vẫn đang tại ngoại, tham gia lãnh đạo Công ty CP Liên minh tiêu dùng Việt Nam. Vậy “hậu trường” phía sau câu chuyện này là gì?

Thứ ba, 19/04/2016 - 07:21

ĐÁNG QUAN TÂM
Nhận án 4 năm tù, “trùm sò” lừa đảo MB24 vẫn ung dung làm lãnh đạo công ty đa cấp
Nhận án 4 năm tù, “trùm sò” lừa đảo MB24 vẫn ung dung làm lãnh đạo công ty đa cấp

(Dân trí) - Ngày 28/1/2015, “trùm sò” trong đường dây lừa đảo Muaban24 là Vũ Ngọc Thuyển (SN 1976), trú tại Lạng Giang - Bắc Giang) đã bị TAND tỉnh Bắc Giang tuyên phạt 4 năm tù về tội "Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, internet thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản". Thế nhưng bất ngờ là sau khi lĩnh án, siêu lừa này vẫn đang tại ngoại và trở thành Phó chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty CP Liên minh tiêu dùng Việt Nam.

Thứ hai, 18/04/2016 - 07:55

Thực hư việc cửa hàng Domino’s Pizza bị phạt vì sử dụng nguyên liệu “quá đát 3 năm”
Thực hư việc cửa hàng Domino’s Pizza bị phạt vì sử dụng nguyên liệu “quá đát 3 năm”

(Dân trí) - Sau khi bị Chi cục An toàn Vệ sinh Thực phẩm TP.HCM ra quyết định xử phạt 4 triệu đồng vì sử dụng nguyên liệu đã hết hạn sử dụng từ 3 năm trước, nhà cung cấp nguyên liệu này cho rằng đây chỉ là lỗi kỹ thuật, do bất cẩn từ phía nhân viên đóng gói đã đóng nhầm dấu hạn sử dụng!

Chủ nhật, 17/04/2016 - 08:51

Ninh Bình:  “Sới bạc” núp bóng hội thi chọi gà
Ninh Bình: “Sới bạc” núp bóng hội thi chọi gà

(Dân trí) - Hoạt động đánh bạc dưới hình thức đá gà diễn ra công khai ngay trong hội thi chọi gà ở lễ hội Trường Yên, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Hàng chục “con bạc” tham gia cá cược, sát phạt nhau số tiền lên tới chục triệu đồng.

Chủ nhật, 17/04/2016 - 06:50

Tỉnh Nghệ An yêu cầu kiểm tra, xử lý xưởng chế biến bột sắn ngang nhiên xả thải ra môi trường
Tỉnh Nghệ An yêu cầu kiểm tra, xử lý xưởng chế biến bột sắn ngang nhiên xả thải ra môi trường

(Dân trí) - Sau khi bài viết “Hãi hùng nhìn dòng nước thải của xưởng chế biến bột sắn” được đăng tải trên Báo điện tử Dân trí, UBND nhân dân tỉnh Nghệ An đã có Công văn gửi UBND huyện Nghĩa Đàn, yêu cầu nhanh chóng xác minh, xử lý dứt điểm những vấn đề báo nêu.

Chủ nhật, 17/04/2016 - 06:47

Tổ chức đường dây cá độ nghìn tỷ: 13 đối tượng đối mặt những mức án nào?
Tổ chức đường dây cá độ nghìn tỷ: 13 đối tượng đối mặt những mức án nào?

(Dân trí) - 2 đối tượng cầm đầu và 11 đối tượng tham gia đường dây đánh bạc nghìn tỷ sẽ phải đối mặt với nhiều án phạt nặng, lên tới 10 năm tù

Thứ bảy, 16/04/2016 - 08:03

Sóc Trăng: Nguyên đơn rượt đánh bị đơn, chửi bới chủ tọa xét xử tại tòa
Sóc Trăng: Nguyên đơn rượt đánh bị đơn, chửi bới chủ tọa xét xử tại tòa

(Dân trí) - Không được HĐXX TAND tỉnh Sóc Trăng chấp nhận yêu cầu kháng cáo, nguyên đơn trong một vụ kiện dân sự đã đuổi đánh bị đơn ngay tại tòa khiến chốn pháp đình trở nên náo động.

Thứ bảy, 16/04/2016 - 07:59

Bài 3: Đổ máu, tù tội vì đất rừng
Bài 3: Đổ máu, tù tội vì đất rừng

(Dân trí) - 6 người đã vướng vào vòng lao lý, nhiều gia đình tan nát vì tranh chấp đất rừng. Để xảy ra những hậu quả nặng nề, đau thương này trách nhiệm một phần lớn thuộc về các ngành chức năng Hà Tĩnh vì đã tắc trách, thiếu trách nhiệm, chậm trễ…

Thứ sáu, 15/04/2016 - 06:06

“Cần nhìn nhận lại một sự thật học viên cai nghiện không phải là tội phạm”
“Cần nhìn nhận lại một sự thật học viên cai nghiện không phải là tội phạm”

(Dân trí) - Ngày 13/4, gần 400 học viên đang cai nghiện tại Trung tâm Giáo dục lao động và dạy nghề tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (đóng tại huyện Tân Thành, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu) đã xảy ra vụ việc, hàng trăm học viên đã dùng đá ném vào cổng chính của trại, đập tường để bỏ trốn. PV Dân trí có cuộc phỏng vấn nhanh với Luật sư Trương Anh Tú (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội) về sự việc này.

Thứ sáu, 15/04/2016 - 06:04

Treo biển “Sườn cây”, một công ty bị kiện, buộc bồi thường 1 tỷ đồng
Treo biển “Sườn cây”, một công ty bị kiện, buộc bồi thường 1 tỷ đồng

(Dân trí) - Cho rằng Công ty CP Dịch Vụ Ăn Uống & Giải Trí Anh Em sử dụng nhãn hiệu “Sườn Cây” trên bảng hiệu công ty khi chưa có sự đồng ý của mình nên Công ty Cổ phần Đầu tư Viên Ngọc Mới đã khởi kiện, yêu cầu Công ty CP Dịch Vụ Ăn Uống & Giải Trí Anh Em phải xin lỗi công khai về hành vi vi phạm và bồi thường 1 tỉ đồng.

Thứ năm, 14/04/2016 - 04:35

Bắc Giang: Cưỡng chế xong mới ra quyết định hoãn thi hành án!
Bắc Giang: Cưỡng chế xong mới ra quyết định hoãn thi hành án!

(Dân trí) - Sau buổi cưỡng chế thi hành án, nhiều đối tượng lạ mặt cầm gậy gộc đã ngang nhiên chiếm giữ hoàn toàn khuôn viên công ty Hải Hà, đuổi hàng chục cán bộ công nhân ra khỏi cổng nhà máy trong khi nhiều tài sản và cả hơn chục ha diện tích mặt bằng nhà máy đều đang là tài sản của Công ty Hải Hà. Điều khó hiểu hơn nữa là cưỡng chế xong, Chi cục thi hành án huyện Yên Dũng mới ra quyết định hoãn thi hành án.

Thứ năm, 14/04/2016 - 08:48

“Hot girl” 17 tuổi phạm tội môi giới mại dâm: Trách nhiệm thuộc về gia đình?
“Hot girl” 17 tuổi phạm tội môi giới mại dâm: Trách nhiệm thuộc về gia đình?

(Dân trí) - Mới 17 tuổi “hot girl” ở Hải Phòng đã phải đối mặt với mức án phạt của pháp luật do hành vi môi giới mại dâm. Luật sư cho rằng, để trẻ vị thành niên phạm tội là trách nhiệm không chỉ từ gia đình mà còn từ đoàn thể và cơ quan quản lý cấp chính quyền.

Thứ năm, 14/04/2016 - 07:51

Quảng Trị: Ruộng đồng bị bồi lấp, dân kêu trời “tố” doanh nghiệp khai thác quặng
Quảng Trị: Ruộng đồng bị bồi lấp, dân kêu trời “tố” doanh nghiệp khai thác quặng

(Dân trí) - Khi tiến hành khai thác quặng sắt tại xã Hướng Sơn (huyện Hướng Hóa, tỉnh Quảng Trị), Công ty CP Công nghiệp TM&DV Hoành Sơn đã chặt cây, đào đất lấy quặng, khiến hàng chục ha đất canh tác của người dân Vân Kiều gần đó bị bồi lấp, không thể sản xuất được; nhưng khi doanh nghiệp này rời đi lại không chịu hoàn thổ, khắc phục đất sản xuất cho bà con.

Thứ năm, 14/04/2016 - 07:45