Thanh Hóa:

Xuân ấm ở xứ sở được ví "nóc nhà" xứ Thanh

Dân trí Một thời gian dài, đồng bào Mông ở bản Pha Đén, xã Pù Nhi, huyện miền núi Mường Lát sống trong đói nghèo, lạc hậu. Nhưng mấy năm trở lại đây, được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước Pha Đén đang dần khoác lên mình “chiếc áo” của sự ấm no.

Pha Đén là bản cao nhất ở xã Pù Nhi, với độ cao gần 1.500m so với mực nước biển, đây cũng là bản Mông cao nhất ở huyện biên viễn Mường Lát, đồng thời cũng là bản cao nhất của tỉnh Thanh Hoá, chính vì thế Pha Đén được ví như “nóc nhà” của xứ Thanh.

Gian nan đường lên Pha Đén

Đã nhiều lần lên Mường Lát, nghe cán bộ ở đây nói nhiều đến bản “nóc nhà” của xứ Thanh, nhưng chưa lần nào chúng tôi được đặt chân đến đó. Sau nhiều dự định, trong chuyến “thượng sơn” lên Mường Lát ngày cuối năm này, chúng tôi đã quyết định ngược Pha Đén trong gió lạnh se sắt của những ngày đông.

Bản Pha Đén nằm gọn trong một thung lũng nhỏ.
Bản Pha Đén nằm gọn trong một thung lũng nhỏ.

Khi biết tôi có ý định lên “nóc nhà” xứ Thanh, anh Nguyễn Thái Việt, cán bộ huyện Mường Lát, người có “thâm niên” đường rừng tại vùng biên viễn này cho hay: “Mấy hôm nay trời đổ mưa, không biết có đi được không?”.
 
Thấy chúng tôi hăng hái, anh Việt đồng ý làm người dẫn đường, anh bảo: “Mới chỉ đi dọc Tỉnh lộ 520 và một số bản quanh thị trấn thì chưa thực sự hiểu hết Mường Lát, muốn biết những đặc trưng và hoàn cảnh sống của đồng bào Mông nơi đây, phải đến bản Cang, bản Nà Hin của xã Mường Chanh, còn muốn biết những đổi thay đáng ghi nhận thì chỉ có lên Pha Đén của xã Pù Nhi thôi”.

Ngược Pha Đén vào buổi sáng sớm mưa phùn giăng giăng khắp lối khiến cho núi rừng Mường Lát trở nên âm u, lạnh lẽo. Nếu đi dọc Tỉnh lộ 520, tuyến đường độc đạo nối các huyện miền xuôi với Mường Lát, điểm cao nhất lữ khách phải qua là bản Pù Toong, xã Pù Nhi.
 
Nhưng so với Pha Đén, Pù Toong mới chỉ là nơi bắt đầu cuộc hành trình vượt núi. Đứng ở cuối bản Pù Toong, ngước nhìn con đường ngoằn ngoèo ngày một nhỏ dần như một dãi lụa vút lên tận trời xanh.

 Gần 100% trẻ em nơi đây đều được đến trường.
 Gần 100% trẻ em nơi đây đều được đến trường.

Đặt chân tới cầu treo Na Tao, những triền núi cao chót vót như muốn đâm toạc mây trời bắt đầu hiện hữu. Con “ngựa sắt” của chúng tôi gồng mình, chồm lên bò qua những con đường vắt ngang sườn núi bồng bềnh trong mây.
 
Vượt qua 3 ngọn núi khá cao, thuộc dãy Pha Đén hùng vĩ, thấp thoáng đâu đó bắt đầu xuất hiện những ngôi nhà sàn vắt vẻo giữa lưng chừng trời. Bản Pha Đén hiện ra đẹp như một bức tranh, không gian rất đỗi bình yên. Tuy đất rộng, người thưa nhưng không khí lao động nơi đây vẫn khá tấp nập bởi những người làm lúa nương, người đi lấy nước, đuổi bò... trên triền núi.

Bản người Mông này luôn có mây mù quanh năm bao phủ. Khí hậu Pha Đén bốn mùa mát mẻ. Cái tên của mảnh đất “ngày đến sớm, đêm về muộn” này cũng xuất phát từ thực tế ấy. Theo ngôn ngữ của người bản địa, “Pha” nghĩa là núi, “Đén” là ở trên trán, có nghĩa là cao, muốn nhìn thấy thì phải ngước mắt lên.
 
Đường lên Pha Đén bồng bềnh trong mây.
Đường lên Pha Đén bồng bềnh trong mây.

Đói nghèo lùi xa

Bản Pha Đén hiện có 67 hộ người Mông, phân bố trải dài theo con đường mòn tới 4,7km. Do khó khăn về giao thông nên đồng bào nơi đây sớm hình thành kiểu làm ăn, buôn bán tự cung tự cấp. Cây trồng chủ lực là lúa nương, ngô.
 
Để cây lúa cho năng suất cao, đồng bào nơi đây đã biết “ứng dụng” ống luồng làm đường dẫn nước từ các suối nhỏ về nương tạo nguồn “thuỷ nông” liên tục, ổn định. Lợi dụng khí hậu mát mẻ trên cao, bà con còn trồng nhiều loại rau ưa lạnh làm nguồn thực phẩm như cải, su su, bầu bí… để cải thiện cuộc sống.

Đón tiếp chúng tôi, Trưởng bản Lầu Văn Sung trầm ngâm: “Bản ta trước đây nghèo lắm, lại đẻ nhiều, cuộc sống của bà con quanh năm thiếu thốn. Nhiều người trẻ còn nghiện thuốc phiện, không làm được gì nên càng cơ cực.
 
Gần đây, bà con được cán bộ cấp giống ngô lai, được hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc, các chú bộ đội tuyên truyền phải chăn nuôi nhiều bò, chăm sóc rừng nên đời sống ngày càng khá giả, nhà nào cũng mua được xe máy, tivi. Dân bản cám ơn Đảng, cám ơn Chính phủ nhiều lắm”.
 
 Thanh niên người Mông trong lễ hội Tết.
Thanh niên người Mông trong lễ hội Tết.

Được biết, từ năm 2000, trường Tiểu học Pù Nhi đã mở được khu lẻ tại Pha Đén nên ở đây không còn cảnh thất học. Đến nay, gần như 100% số trẻ trong độ tuổi đều được đến trường, hiện tại Pha Đén có gần 20 học sinh trung học cơ sở, 10 học sinh đang trọ học THPT trên thị trấn.
 
Không như một số bản xa của Mường Lát, người Mông ở Pha Đén hoàn toàn có quyền tự hào bởi trong bản đã có nhiều người làm cán bộ. Đơn cử như ông Lầu Minh Pó, Trưởng ban Tổ chức Huyện uỷ Mường Lát cũng là người con của bản này. Lớp kế cận thì có anh Lầu Mai Dơ, hiện đang là Phó Bí thư Huyện đoàn Mường Lát.

Ngày trước, bản toàn hộ nghèo, hộ đói, phải chạy ăn từng bữa. Từ khi chuyển đổi cơ cấu cây trồng, áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, cuộc sống của bà con có nhiều thay đổi, nhiều gương điển hình làm kinh tế giỏi đã xuất hiện. Anh Chá Văn Dơ là một ví dụ điển hình.
 
Tại bản Pha Đén, Dơ được coi là trí thức và là người có tư duy đổi mới, anh đã tốt nghiệp THPT từ năm 2005, sau đó đi nghĩa vụ quân sự. Ra quân, anh quyết định tìm cách làm giàu trên chính mảnh đất quê hương mình.

Tiếp cận nhiều cái mới, với tư duy dám nghĩ, dám làm, Dơ đã nhận chăm sóc rừng cho Nhà nước, chăn nuôi bò, dê theo hướng hàng hoá. Đến nay, đàn bò của anh có 9 con, mỗi năm, từ bán bò và các hoạt động làm kinh tế khác, gia đình anh thu nhập hàng chục triệu đồng. Trong bản, Dơ cũng chính là người tích cực tuyên truyền cho dân bản xoá bỏ các hủ tục, sống theo lối sống mới. Hiện tại, Dơ đang là Đảng viên dự bị.

 Đồng bào Mông trong ngày Tết.
 Đồng bào Mông trong ngày Tết.

Tâm sự với chúng tôi, Dơ cho biết: “Trình độ dân trí của bà con đang dần được nâng cao. Gần như không còn tình trạng cúng bái đuổi ma tà mỗi khi có người ốm. Nếu có bệnh, đồng bào đã biết xuống trạm y tế khám.
 
Trước đây không biết chăn nuôi phát triển, trâu bò cứ thả rông trong rừng rồi bị bệnh chết. Giờ đây được cán bộ huyện tập huấn về công tác thú y nên tôi cũng đã chủ động tiêm phòng được cho trâu, bò. Kinh tế ổn định, tôi đã có thể giúp đỡ bà còn cùng vươn lên làm giàu”.

Chia tay Pha Đén, chia tay “nóc nhà” xứ Thanh sau một ngày rong ruổi trên bản người Mông, những tưởng tượng trước đây trong tôi về một “miền sơn cước” lạc hậu, khốn khổ đã không còn.

 

Ông Lương Văn Xích, Chủ tịch UBND xã Phù Nhi cho biết: “Mấy năm nay, Tết nào trẻ con cũng có quần áo mới để mặc, nhà nào cũng có lợn để mổ, có bia, nước ngọt để uống… Tất cả là nhờ cán bộ, bồ đội biên phòng giúp dân thay đổi tư duy sản xuất đấy. Với địa hình của xã, cây ngô vẫn là chủ đạo, trước đây dân bản trồng được có một vụ, không phân tro, không chăm sóc, cứ phó mặc cho trời, nên quanh năm đói nghèo.

 

Từ ngày mô hình trồng ngô hai vụ được triển khai rộng rãi tới từng hộ gia đình với quy trình chọn giống, áp dụng khoa học kỹ thuật có sự tư vấn thường xuyên của đội ngũ cán bộ khuyến nông, năng suất ngô của Pù Nhi không ngừng tăng, đời sống của bà con dần ổn định. Tết người Mông ở Pù Nhi bây giờ ăn to lắm, nhất là Tết Nguyên đán”.

 
Nguyễn Thùy
MỚI NHẤT
Cảm phục tình yêu đầy nghị lực của đôi vợ chồng khiếm thị
Cảm phục tình yêu đầy nghị lực của đôi vợ chồng khiếm thị

(Dân trí) - Mất đi ánh sáng của đôi mắt, bị gia đình ngăn cản, nhưng Phong và Hùng vẫn quyết tâm đến với nhau bằng tình yêu, sự đồng cảm. Và kết tinh tình yêu của 2 người là cô con gái hơn 3 tuổi lành lặn.

Thứ tư, 13/02/2013 - 12:06

Xe máy đối đầu ô tô, 3 người nhập viện
Xe máy đối đầu ô tô, 3 người nhập viện

(Dân trí) - Lúc 12 giờ trưa nay 11/2, tại ngã tư đường mòn Hồ Chí Minh giao nhau với đường liên xã thuộc địa bàn trung tâm xã Nghĩa Bình, huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An xảy ra một vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng, khiến 3 người trên chiếc xe máy phải đi cấp cứu.

Thứ ba, 12/02/2013 - 08:08

Nhộn nhịp cúng tiễn ông bà ngày mùng 3
Nhộn nhịp cúng tiễn ông bà ngày mùng 3

(Dân trí) - Dù khá giả hay bình dân, mỗi gia đình cũng cố gắng sắm sửa một mâm cơm tươm tất cúng tiễn ông bà tổ tiên và cầu mong một năm mới an lành, nhiều may mắn.

Thứ ba, 12/02/2013 - 04:35

Xuất quân ra khơi đánh bắt thủy sản đầu năm
Xuất quân ra khơi đánh bắt thủy sản đầu năm

(Dân trí) - Sáng ngày 12/2, tại cửa biển Sa Huỳnh (xã Phổ Thạnh, huyện Đức Phổ, Quảng Ngãi), ngư dân đã tổ chức Lễ ra quân đánh bắt xa bờ đầu năm Quý Tỵ 2013.

Thứ ba, 12/02/2013 - 04:17

 Phân bến phà theo ngày “chẵn - lẻ” làm khốn đốn người đi chơi Tết
Phân bến phà theo ngày “chẵn - lẻ” làm khốn đốn người đi chơi Tết

(Dân trí) - Theo sự phân chia của chính quyền, mỗi ngày chỉ có một chủ phà được hoạt động, chủ phà còn lại phải án binh bất động. Quy định bất hợp lý này đã làm lãng phí nhiều thời gian của người dân trong dịp Tết khi phải xếp hàng, chờ đợi…

Thứ ba, 12/02/2013 - 04:15

Phiên chợ xuân ở xã vùng biên Na Mèo
Phiên chợ xuân ở xã vùng biên Na Mèo

(Dân trí) - Chợ biên giới Na Mèo - phiên chợ vùng biên là nơi tụ họp, giao thương của đồng bào các dân tộc huyện Quan Sơn và người dân nước bạn Lào.

Thứ ba, 12/02/2013 - 04:12

Bị ô tô kéo lê hơn 200m, hai thanh niên tử nạn
Bị ô tô kéo lê hơn 200m, hai thanh niên tử nạn

(Dân trí) - Vào lúc 19h tối qua, 11/2, một tai nạn đặc biệt nghiêm trọng xảy ra trên địa bàn TP Hà Tĩnh đã khiến 2 thanh niên đi chơi tết chết thảm.

Thứ ba, 12/02/2013 - 03:56

Tắm biển ngày Tết, 3 nữ sinh chết đuối
Tắm biển ngày Tết, 3 nữ sinh chết đuối

(Dân trí) - Nhóm nữ sinh rủ nhau đi chơi Tết, sau đó cùng tắm biển ở bãi biển Khe Hai vào chiều 11/2 (mùng 2 Tết). Trong quá trình tắm biển, 3 nữ sinh đã bị sóng cuốn trôi.

Thứ ba, 12/02/2013 - 03:35

Táng xác “cá ông” nặng gần 12 tấn “lụy” bờ
Táng xác “cá ông” nặng gần 12 tấn “lụy” bờ

(Dân trí) – Ngày 12/2 (tức mùng 3 Tết), trao đổi với PV Dân trí, một lãnh đạo xã Điện Dương (huyện Điện Bàn, Quảng Nam) cho biết, ngư dân thôn 5 của xã đã táng xác cá ông theo nghi lễ của ngư dân miền biển ở khu vực thờ cá ông của làng.

Thứ ba, 12/02/2013 - 02:55

Chuyện tình anh lính biên phòng và cô giáo miền xuôi
Chuyện tình anh lính biên phòng và cô giáo miền xuôi

(Dân trí) - Khoe với chúng tôi cậu con trai vừa chào đời 20 ngày tuổi, chàng thiếu úy biên phòng người Chứt - Hồ Văn Kiều (đồn biên phòng 575) không giấu nổi xúc động. Đó là kết tinh hạnh phúc cho mối tình của anh với cô giáo miền xuôi Dương Thị Phượng.

Thứ ba, 12/02/2013 - 01:50

Gặp người anh hùng lái xe trên dãy Trường Sơn
Gặp người anh hùng lái xe trên dãy Trường Sơn

(Dân trí) - Sau 2 lần bị thương, sau hàng trăm nghìn km lái xe an toàn cùng với việc vận tải hàng đạt khối lượng xuất sắc, lái xe Đoàn Minh Nguyệt được phong tặng danh hiệu AHLLVT nhân dân. Hết chiến trận, người lính năm xưa lại lập kỳ tích trên mặt trận chống đói nghèo.

Thứ ba, 12/02/2013 - 01:45

Pháo vẫn nổ ở Lào Cai
Pháo vẫn nổ ở Lào Cai

(Dân trí) - Mặc dù tình trạng đốt pháo được đánh giá là hạn chế hơn năm ngoái nhưng một số nơi thuộc thành phố Lào Cai và huyện Bảo Thắng (Lào Cai) vẫn còn có những trường hợp cố tình đốt pháo nổ trong đêm giao thừa Quý Tỵ 2013.

Thứ ba, 12/02/2013 - 12:25

ĐÁNG QUAN TÂM
Phát hiện vích biển được gắn chíp theo dõi
Phát hiện vích biển được gắn chíp theo dõi

(Dân trí) - Vào khoảng 8h ngày 11/2 trong lúc kéo lưới trên sông Hộ Độ, huyện Lộc Hà một ngư dân tại huyện này đã phát hiện con vích nặng 11kg biển (rùa da xanh), được gắn chíp bảo vệ, .

Thứ ba, 12/02/2013 - 11:23

“Dòng họ” kể sử thi dài... hàng vạn trang giấy
“Dòng họ” kể sử thi dài... hàng vạn trang giấy

(Dân trí) - Sống rải rác trên địa bàn 2 tỉnh Đắk Lắk và Đắk Nông, dòng họ Điểu của anh em nhà nghệ nhân Điểu K’lứt, Điểu Kâu và Điểu K’lung vốn nổi tiếng khắp vùng Tây Nguyên vì khả năng hát kể Sử thi “siêu đẳng” dài hàng vạn trang giấy.

Thứ ba, 12/02/2013 - 10:31

Ly kỳ chuyện “cá voi cứu người, chữa bệnh”
Ly kỳ chuyện “cá voi cứu người, chữa bệnh”

Câu chuyện truyền tai nhau hàng trăm năm nay khi cá voi cứu người đi biển bị nạn vào bờ sau đó mắc cạn chết. Người dân (xã Ngư Lộc, huyện Hậu Lộc, Thanh Hóa) lập thành phủ thờ thần cá. Nhiều câu chuyện kỳ bí còn lưu truyền đến ngày nay.

Thứ ba, 12/02/2013 - 10:13

Ăn Tết ở công trường giữa lòng thành phố
Ăn Tết ở công trường giữa lòng thành phố

(Dân trí) - “Mặc dù tôi đã làm công việc này hơn 8 năm nhưng đây là lần đầu tiên ăn Tết xa gia đình. Cảm thấy buồn và nhớ nhà lắm, nhưng anh em cố gắng động viên nhau để làm cho xong công trình…”.

Thứ ba, 12/02/2013 - 09:56

Ngỡ ngàng sắc xuân trên Cao nguyên
Ngỡ ngàng sắc xuân trên Cao nguyên

(Dân trí) - Trái với cái lạnh ở Miền Bắc, mùa xuân trên Cao nguyên đất đỏ bazan không chỉ quyến rũ bởi những cành mai vàng rực rỡ, mà nó còn làm say lòng người khi sắc trời luôn tràn ngập cái nắng, cái gió và đầy bướm cùng hoa.

Thứ ba, 12/02/2013 - 09:53

Nữ Đại tá từng quăng mình che bom bảo vệ khách quốc tế
Nữ Đại tá từng quăng mình che bom bảo vệ khách quốc tế

Trong 15 năm công tác tại Cục Cảnh vệ, Đại tá Nguyễn Thị Ngọc Đoàn đã không ít lần bảo vệ các đệ nhất phu nhân của nhiều quốc gia, nhưng với bà, lần lấy thân mình che bom, bảo vệ cho nữ Ủy viên Trung ương Đảng Cộng sản Venezuela là đáng nhớ nhất...

Thứ ba, 12/02/2013 - 09:41

Những cây kiểng “độc” hút khách du Xuân
Những cây kiểng “độc” hút khách du Xuân

(Dân trí) – Hàng triệu lượt khách đã đến tham quan Hội Hoa Xuân 2013 trong tuần qua. Tại đây, những gốc kiểng “độc”, hoa hiếm lạ rất hút khách.

Thứ ba, 12/02/2013 - 09:28

Thú vị Tết nhảy của người Dao
Thú vị Tết nhảy của người Dao

(Dân trí) - Người Dao tổ chức ăn Tết nhảy để tạ ơn tổ tiên, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt. Theo chu kỳ, mỗi gia đình ăn tết khác nhau, thường thì 10 - 15 năm mới tổ chức một lần theo lời hứa của từng họ người Dao.

Thứ ba, 12/02/2013 - 09:23

Nổ bình khí bơm bóng bay, 4 người bị thương nặng
Nổ bình khí bơm bóng bay, 4 người bị thương nặng

(Dân trí) - Tai nạn nổ bình khí bơm bóng bay bán cho trẻ em xảy ra lúc 12 giờ trưa ngày 11/2 (tức ngày mùng 2 Tết) tại thôn An Lâu 1 (xã Tam lãnh, huyện Phú Ninh, Quảng Nam), khiến 4 người bị thương nặng.

Thứ ba, 12/02/2013 - 08:38

Ông Nguyễn Bá Thanh trò chuyện với người dân trên đường hoa xuân
Ông Nguyễn Bá Thanh trò chuyện với người dân trên đường hoa xuân

(Dân trí) - Chiều ngày 11/2 (tức mùng 2 Tết), ông Nguyễn Bá Thanh - Trưởng Ban Nội chính TW, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP Đà Nẵng cùng gia đình đã đi tham quan đường hoa xuân Bạch Đằng.

Thứ ba, 12/02/2013 - 07:55

Cầy vằn quý hiếm vừa hồi hương Việt Nam
Cầy vằn quý hiếm vừa hồi hương Việt Nam

(Dân trí) - Vườn quốc gia Cúc Phương vừa tiếp nhận hai cá thể Cầy vằn (Chrotogale owstoni), một loài động vật quý hiếm, từ Vườn thú Newquay, Vương quốc Anh

Thứ ba, 12/02/2013 - 07:36

Người trẻ và mong muốn đầu năm
Người trẻ và mong muốn đầu năm

(Dân trí) - Hội xuân tại Văn Miếu có nhiều tiết mục văn hóa dân gian cuốn hút, song nơi đông nhất vẫn là những bàn “cho” chữ. Hàng trăm lượt bạn trẻ hớn hở xếp hàng “xin” chữ, gửi chút hi vọng vào nét phiêu “rồng bay phượng múa”...

Thứ ba, 12/02/2013 - 07:16