Vệ Út “con thoi” giữa làn đạn thực dân Pháp mùa Đông năm 1946

Dân trí 60 ngày đêm “giam chân” quân Pháp trong lòng Hà Nội, trong lực lượng Vệ quốc quân có một đội quân đặc biệt, với tên gọi là: Vệ Út. Đó là hàng trăm em nhỏ (từ 9-15 tuổi), liều mình giữa làn lửa đạn làm trinh sát, truyền mật lệnh chiến đấu… với tinh thần “quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”.
>>"Thủ đô 70 năm trước mỗi ngôi nhà là một pháo đài"

Những chiến sĩ Vệ Út năm xưa, đến giờ đều trên 80 tuổi, nhưng vẫn nhớ như in những hình ảnh 60 ngày đêm (từ 19/12/1946 đến 17/02/1947) chiến đấu ngoan cường “giam chân” địch ở Hà Nội tạo điều kiện để Trung ương Đảng, Chính phủ rút về khu an toàn, tản cư được phần lớn nhân dân, đưa một khối lượng lớn máy móc lên chiến khu... góp phần cho cả nước chuẩn bị chủ động bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ.

Sớm mồ côi cha mẹ, Vệ Út Phùng Đệ về bãi Phúc Tân ở với người cô của mình. Năm 13 tuổi, cậu bé Phùng Đệ phải đi học nghề làm giầy để kiếm cơm. “Lúc đó, vụ việc gì xảy ra ở Hà Nội, anh thợ cả cũng đưa tôi đi xem, từ thảm sát ở Hàng Bún, Tây cướp bóc nhân dân, rồi ta cướp chính quyền ở Bắc Bộ Phủ. Vì vậy, tuy nhỏ tuổi mà tôi đã rất gét Tây”, Vệ Út Phùng Đệ nhớ lại.


Vệ Út Phùng Đệ (ngoài cùng bên phải) vẫn nhớ như in những hình ảnh cách đây 70 năm

Vệ Út Phùng Đệ (ngoài cùng bên phải) vẫn nhớ như in những hình ảnh cách đây 70 năm

Bãi Phúc Tân hồi đó chỉ là một doi đất nhỏ nằm ven sông Hồng, khu vực sống của những người nghèo khó, nên nhà cửa đều xây dựng tạm bợ. Khi toàn quốc kháng chiến nổ ra, bãi Phúc Tân chìm trong biển lửa. Đến rạng sáng ngày 20/12/1946, nhà cửa cháy rụi hoàn toàn. Nhân dân chạy khắp nơi, thân phận những đứa trẻ như cậu bé Phùng Đệ cũng mịt mờ như khói lửa chiến tranh.

Trong tiếng súng nổ khắp nơi, cậu bé Phùng Đệ chạy vào phố Hàng Bè tìm nơi lánh nạn. “Vào đó thấy anh Tự vệ đào hào, tôi cũng nhảy xuống làm cùng và ngỏ ý xin vào chiến đấu với các anh. Anh Trung đội trưởng hỏi tôi có sợ Tây không, tôi trả lời ngay là không sợ. Sau khi nhận tôi vào làm liên lạc, anh đưa tôi hai quả lựu đạn và bảo nếu gặp Tây thì phải chiến đấu với nó, còn nếu bị bắt thì phải cùng chết với nó. Từ đó tôi trở thành chú bé liên lạc của Trung đoàn Thủ đô”, Trung tá Phùng Đệ kể lại.

Khi tiếng súng, pháo gầm vang khắp Hà Nội, hàng vạn người tản cư về những miền quê ở Bắc Ninh, Hà Nam, Nam Định… Nhưng những cậu bé Vệ Út vẫn gan góc bám trụ ở Hà Nội, hoạt động giữa lòng địch, hỗ trợ rất đắc lực trong cuộc chiến 60 ngày đêm. Trung tá Phùng Đệ ví những Vệ Út khi đó như những chú sóc nhỏ, ngày đêm luồn lách, leo trèo qua các khu nhà tìm kiếm thông tin về địch; còn khi bộ đội hết gạo, hết nước các em cũng đi vào từng nhà dân mang về.

“Điểm đầu tiên của Vệ Út khi đó là phải thuộc tất cả các tuyến đường, dãy nhà nếu không đi loanh quanh có khi lại nhầm sang phố khác hoặc quay lại vị trí ban đầu. Chúng tôi cũng đảm nhận nhiệm vụ ngày đêm đi trinh sát, xem địch ở đâu, hoạt động thế nào rồi về dẫn các anh đi quấy rối địch”, Trung tá Phùng Đệ cho hay.

Ông Phùng Đệ cho biết, những Vệ Út khi đó nghĩ ra những cách bảo vệ bản thân rất hay. “Ví dụ như bạn Trần Việt Minh khôn lỏi, lúc nào cũng mặc gần chục cái áo lên người khi dẫn các anh đi tấn công kẻ thù. Một hôm bị mảnh lựu đạn găm vào sườn, y tá phải rất vất vả cắt lớp áo đó ra. Khi hỏi vì sao mặc nhiều áo đến vậy, Minh thực thà nói rằng vì tưởng mặc nhiều áo thì đạn không xuyên được đến người”, Trung tá Đệ kể về người đồng đội của mình năm xưa.

Trung tá Đệ khẳng định vai trò của Vệ Út rất quan trọng trong cuộc chiến 60 ngày đêm “gian chân” địch ở Hà Nội. Có những em nhỏ không ngại hiểm nguy khi bị địch bao vây. Trong đó có em Trang Công Lũy khi mới 9 tuổi đã liều mình ném lựu đạn phá vòng vây của địch. “175 em và 200 phụ nữ, đó là trung đoàn từ nhân dân mà ra”, Trung tá Phùng Đệ tự hào nói.

Còn Đại tá Nguyễn Huy Du (nguyên là cán bộ Cục Khoa học quân sự - Bộ Tổng tham mưu) cho biết, những ngày cuối năm 1946, thực dân Pháp trở mặt đánh chiếm Lạng Sơn, Hải Phòng và gây hấn ngay tại Hà Nội, ngang nhiên khiêu khích trắng trợn, cướp bóc, bắn giết đồng bào ta trên các đường phố với dã tâm, âm mưu cướp nước ta một lần nữa. Căm phẫn trước những hành động tàn bạo của chúng, cụ đã nghỉ học và trốn gia đình ở lại để tham gia chiến đấu.

Đúng 20 giờ 3 phút ngày 19/12/1946, đèn điện vụt tắt, những quả đại bác đầu tiên ở pháo đài Láng, Xuân Tảo, Xuân Canh… nã vào thành Hà Nội. “Giờ cứu nước đã đến, chúng tôi phải xông ngay ra đường để ngả cây cối, ngả cột đèn, rải mìn, rải chướng ngại vật ở phố hàng Da, phố Đường Thành để chặn địch tấn công từ trong thành ra. Tôi đã cùng Trung đội 3 tự vệ chiến đấu, đánh địch từ Cửa Nam, Hàng Bông, Hàng Trống, Hàng Gai…”, cựu binh Nguyễn Huy Du nhớ lại.

Do chiến đấu xông xáo, nhanh nhẹn, chiến sĩ Nguyễn Huy Du được về làm trinh sát cho Tiểu đoàn 102 khu Đông Thành. Ngoài việc trinh sát nắm tình hình địch, Nguyễn Huy Du còn làm nhiệm vụ dẫn bộ đội đi tập kích, phục kích và đánh phản kích địch khi chúng mở các cuộc tấn công.

Sinh ra và lớn lên ở Hà Nội nên cậu bé Nguyễn Huy Du thuộc làu đường đi lối lại cả trong lẫn ngoài của những con phố khu Hoàn Kiếm và Đông Thành. Sau 60 ngày đêm chiến đấu, lăn lộn, quần nhau với địch trong những căn nhà đổ nát, những khu phố bị bắn tan hoang, cuộc sống trong các chiến hào đầy gian khổ, thiếu thốn… nhưng với tinh thần chiến đấu đầy quả cảm, không sợ hy sinh, lại được thư động viên của Bác Hồ và các lãnh đạo, các chiến sĩ đã hoàn thành nhiệm vụ “giam chân” địch trong lòng Hà Nội.

Dù đã 70 năm trôi qua, nhưng những ký ức ấy vẫn ăn sâu trong ký ức Đại tá Nguyễn Huy Du. “Hàng năm cứ vào dịp cuối năm, tôi không thể quên mùa Đông năm 1946, mùa đông rét mướt, ác nghiệt, mùa đông có nhiều thử thách hiểm nghèo như trong thế ngàn cân treo sợi tóc, buộc quân và dân ta phải cầm súng bảo vệ chính quyền vừa mới giành được. Cuộc chiến đấu vô cùng ác liệt nhưng đã chiến thắng vẻ vang, đem lại nhiều bài học kinh nghiệm vô giá về ý chí quyết tâm bảo vệ độc lập và chủ quyền”, Đại tá Nguyễn Huy Du xúc động chia sẻ.

Quang Phong

MỚI NHẤT
Khai trừ Đảng cán bộ xã lộ chuyện ngoại tình vì người tình ngất xỉu
Khai trừ Đảng cán bộ xã lộ chuyện ngoại tình vì người tình ngất xỉu

(Dân trí) - Sau tiệc nhậu, cán bộ văn hóa xã Phú Thuận (huyện Phú Tân, tỉnh Cà Mau) đưa một người phụ nữ vào nhà trọ. Không may người phụ nữ bị ngất xỉu khiến chuyện ngoại tình của vị cán bộ này bại lộ.

Thứ hai, 19/12/2016 - 01:00

Hà Nội chìm trong sương mù dày đặc
Hà Nội chìm trong sương mù dày đặc

(Dân trí) - Sương mù xuất hiện dày đặc ở Hà Nội trong buổi sáng bắt đầu một tuần làm việc mới, hôm nay 19/12. Các tòa nhà cao tầng lẩn khuất trong sương, trong khi dòng phương tiện ùn ùn di chuyển tới các công sở với tầm nhìn đặc biệt hạn chế.

Thứ hai, 19/12/2016 - 12:03

Xe trước tránh đàn vịt, tài xế xe sau tử vong vì không kịp phanh
Xe trước tránh đàn vịt, tài xế xe sau tử vong vì không kịp phanh

(Dân trí) - Chiếc xe tải đang lưu thông thì phải dừng lại để tránh đàn vịt băng ngang đường. Một xe tải khác đi phía sau không kịp xử lý, tông rất mạnh vào chiếc xe tải phía trước khiến tài xế mắc kẹt trong cabin, tử vong

Thứ hai, 19/12/2016 - 11:38

Bị phạt vì dựng chuyện bị cướp để “qua mặt” vợ con
Bị phạt vì dựng chuyện bị cướp để “qua mặt” vợ con

(Dân trí) - Ngày 19/12, Công an TP Sóc Trăng (tỉnh Sóc Trăng) tiến hành họp dân công bố quyết định xử phạt hành chính đối với ông T.V.P. (SN 1962, ngụ phường 6, TP Sóc Trăng) do hoang báo tin bị cướp, gây mất an ninh trật tự xã hội ở địa bàn.

Thứ hai, 19/12/2016 - 11:29

“Hố tử thần” dài hơn 5m xuất hiện trên đường phố Nha Trang
“Hố tử thần” dài hơn 5m xuất hiện trên đường phố Nha Trang

(Dân trí) - Sáng 19/12, cơ quan chức năng TP Nha Trang đã tiến hành đo đạc một “hố tử thần” trên đường Lê Hồng Phong (đoạn giao với đường Vân Đồn, TP Nha Trang) để khắc phục.

Thứ hai, 19/12/2016 - 11:17

Xôn xao vì hàng chục con bướm "khủng" bất ngờ xuất hiện
Xôn xao vì hàng chục con bướm "khủng" bất ngờ xuất hiện

(Dân trí) - Nhiều ngày qua, người dân xã Vĩnh Bình (huyện Hòa Bình, tỉnh Bạc Liêu) bất ngờ khi một đàn bướm có kích thước “khủng” hàng chục con xuất hiện tại địa phương này.

Thứ hai, 19/12/2016 - 08:49

Nguy cơ mất trắng hàng trăm triệu đồng vì "chạy" xuất khẩu lao động
Nguy cơ mất trắng hàng trăm triệu đồng vì "chạy" xuất khẩu lao động

(Dân trí) - Bà Sâm kể, vì muốn cho con trai đi xuất khẩu lao động, bà đã vay ngân hàng hàng trăm triệu đồng đưa cho “cò”. Nhưng giờ đây, gia đình bà lại đang rơi vào cảnh nợ nần, khủng hoảng vì việc chẳng thành mà tiền chưa thể lấy lại được.

Thứ hai, 19/12/2016 - 08:35

Vụ “biệt phủ” giữa đồng: Vẫn đang nghiên cứu hướng xử lý (!)
Vụ “biệt phủ” giữa đồng: Vẫn đang nghiên cứu hướng xử lý (!)

(Dân trí) - Liên quan đến vụ “biệt phủ” mọc giữa đồng, đến nay đã qua một thời gian khá lâu, nhưng Chánh Văn phòng UBND tỉnh Bạc Liêu cho biết lãnh đạo UBND tỉnh này vẫn chưa có quyết định cuối cùng và vẫn đang… nghiên cứu hướng xử lý.

Thứ hai, 19/12/2016 - 08:15

"Ông Ngô Văn Minh là một đại biểu dám nói thẳng, nói thật!"
"Ông Ngô Văn Minh là một đại biểu dám nói thẳng, nói thật!"

(Dân trí) - Thông tin đại biểu Ngô Văn Minh qua đời đột ngột khiến nhiều người bất ngờ vì cách đây chỉ đây hơn 1 tháng, tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa 14, Đại biểu Ngô Văn Minh vẫn quyết liệt và thẳng thắn chất vấn các thành viên Chính phủ, vẫn xuất hiện đều đặn trong các phiên thảo luận…

Thứ hai, 19/12/2016 - 07:30

Khen thưởng cụ ông 73 tuổi liều mình cứu nữ sinh trong lũ
Khen thưởng cụ ông 73 tuổi liều mình cứu nữ sinh trong lũ

(Dân trí) - Ngày 18/12, ông Nguyễn Văn Phương, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế, đã về xã Thủy Thanh, thị xã Hương Thủy để thăm và khen thưởng cụ ông Nguyễn Thanh Phước, 73 tuổi – người đã liều mình dũng cảm lao xuống dòng lũ sữ cứu sống một nữ sinh.

Thứ hai, 19/12/2016 - 07:20

Kết bè chuối, ngồi săm ô tô vượt lũ
Kết bè chuối, ngồi săm ô tô vượt lũ

(Dân trí) - Hiện nay, tỉnh Bình Định vẫn còn 6.150 hộ dân bị ngập; 17 xã, phường ngập nước. Nhiều nơi, người dân phải ngồi trên phao tự chế bằng bẹ chuối hay săm ô tô để chống chọi với lũ.

Thứ hai, 19/12/2016 - 07:12

Lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh và cuộc trường chinh bảo vệ Tổ quốc 70 năm trước
Lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh và cuộc trường chinh bảo vệ Tổ quốc 70 năm trước

(Dân trí) - Sau tiếng đại bác mở màn ở Thủ đô đêm 19/12/1946 với tinh thần hiến dâng tất cả vì độc lập dân tộc, Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh, Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh vang lên trên sóng phát thanh, cả nước bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ 9 năm chống thực dân Pháp.

Thứ hai, 19/12/2016 - 07:12

ĐÁNG QUAN TÂM
Chuyển đường 2 chiều thành 1 chiều: Lợi giao thông, hại kinh tế!
Chuyển đường 2 chiều thành 1 chiều: Lợi giao thông, hại kinh tế!

(Dân trí) - Theo các chuyên gia giao thông, khi chuyển đường 2 chiều thành 1 chiều thì có lợi cho giao thông nhưng có hại cho kinh tế, ảnh hưởng lớn đến cuộc sống người dân. TS Võ Kim Cương – nguyên Phó kiến trúc sư trưởng TPHCM cho rằng đây là “chuyện bất đắc dĩ” nên phải nghiên cứu kỹ.

Thứ hai, 19/12/2016 - 05:30

Thủ phủ mai lớn nhất miền Trung “hấp hối” vì lũ
Thủ phủ mai lớn nhất miền Trung “hấp hối” vì lũ

(Dân trí) - Hàng ngàn hộ dân làng nghề trồng mai cảnh xã Nhơn An (thị xã An Nhơn, Bình Định) sống nhờ trồng mai. Thế nhưng, cận Tết lũ dữ liến tiếp tàn phá nên người dân cũng “hấp hối”…

Thứ hai, 19/12/2016 - 12:05

Đội mưa kiếm “lộc trời” trong ngày lũ
Đội mưa kiếm “lộc trời” trong ngày lũ

(Dân trí) - Khi lũ về cũng là lúc người dân ra bờ sông, bờ ruộng để thả lưới, đứng rớ để kiếm cá đồng tươi về cải thiện bữa ăn...

Chủ nhật, 18/12/2016 - 10:05

“Lũ dầu nhớt” tấn công nhà dân: Yêu cầu doanh nghiệp thu gom dầu tồn
“Lũ dầu nhớt” tấn công nhà dân: Yêu cầu doanh nghiệp thu gom dầu tồn

(Dân trí) - Liên quan đến sự cố “lũ dầu nhớt” tấn công nhiều hộ dân ở tổ 4, KV 8, phường Bùi Thị Xuân (TP Quy Nhơn, Bình Định), ngày 18/12, DNTN Thương mại Phú Quý đã huy động hàng chục công nhân và xe bồn tiến hành bơm hút dầu tràn đang tồn ứ.

Chủ nhật, 18/12/2016 - 09:50

Lao xuống giếng sâu 30m cứu con gái, hai mẹ con cùng tử vong
Lao xuống giếng sâu 30m cứu con gái, hai mẹ con cùng tử vong

(Dân trí) - Thấy con gái 3 tuổi đùa nghịch không may rơi xuống giếng, người mẹ trẻ lao theo xuống giếng sâu để cứu con nhưng cả 2 đều đuối nước thương tâm.

Chủ nhật, 18/12/2016 - 09:25

Sản phụ 5 chặng "tăng bo" vượt lũ, đã hạ sinh bé trai kháu khỉnh
Sản phụ 5 chặng "tăng bo" vượt lũ, đã hạ sinh bé trai kháu khỉnh

(Dân trí) - Hết đi sõng, rồi xuồng máy đến tăng bo bằng xe tải... vượt qua 5 dòng nước lũ, sản phụ Nguyễn Thị Mỹ Huy (30 tuổi, ở xã Phước Hòa, huyện Tuy Phước, Bình Định) mới đến được bệnh viện để hạ sinh bé trai 3kg, khỏe mạnh.

Chủ nhật, 18/12/2016 - 09:15

Đang thu neo tàu, phát hiện quả bom nặng cả tạ
Đang thu neo tàu, phát hiện quả bom nặng cả tạ

(Dân trí) - Trong khi tiến hành thu neo tàu, một thuyền viên đã phát hiện một quả bom phía bên ngoài đã bị hoen rỉ, mắc vào neo tàu.

Chủ nhật, 18/12/2016 - 08:47

200 chiến sĩ vật lộn với dòng nước lũ, trục vớt tàu cá
200 chiến sĩ vật lộn với dòng nước lũ, trục vớt tàu cá

(Dân trí) - Gần 200 cán bộ, chiến sĩ cùng dân quân địa phương đã “dầm mình” trong nước lũ, trục vớt nhiều tàu cá và bè cá của ngư dân xã Tam Quang Bắc (huyện Hoài Hoài, Bình Định) bị lũ nhấn chìm.

Chủ nhật, 18/12/2016 - 08:40

Nam thanh niên chết thảm sau cú tông mạnh với xe tải
Nam thanh niên chết thảm sau cú tông mạnh với xe tải

(Dân trí) - Điều khiển xe gắn máy đến đoạn được vắng nhưng bị hư hỏng nặng, nam thanh niên đã không may va chạm với xe tải và tử vong tại chỗ.

Chủ nhật, 18/12/2016 - 08:30

10 nghìn cây mai ngâm mình trong nước, chết mòn sau lũ
10 nghìn cây mai ngâm mình trong nước, chết mòn sau lũ

(Dân trí) - Các làng mai ở TX. An Nhơn, Bình Định ngập sâu trong nước, hàng nghìn cây mai không kịp "giải cứu" đành nằm chìm trong nước chờ chết...

Chủ nhật, 18/12/2016 - 08:25

Ký ức về Bác Hồ trong những ngày làm việc ở làng Vạn Phúc
Ký ức về Bác Hồ trong những ngày làm việc ở làng Vạn Phúc

(Dân trí) - Thời gian đã lùi xa, nhưng trong ký ức của bà Nguyễn Thị Hà vẫn nhớ như in những ngày mùa đông năm 1946, khi Bác Hồ, cùng đoàn công tác Trung ương về nhà mình (Vạn Phúc, Hà Đông) ở, làm việc và viết Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến.

Chủ nhật, 18/12/2016 - 08:15

Tài xế "lạc tay lái", xe tải chở hàng trăm két bia lao xuống vuông tôm
Tài xế "lạc tay lái", xe tải chở hàng trăm két bia lao xuống vuông tôm

(Dân trí) - Trong lúc lưu thông trên tuyến đường Quản Lộ - Phụng Hiệp hướng từ Sóc Trăng về Cà Mau, một xe tải chở hàng trăm két bia bất ngờ lao xuống vuông tôm ven đường...

Chủ nhật, 18/12/2016 - 08:06