Tổng Bí thư thăm Mỹ: “Khi khác biệt được gỡ bỏ, mọi hợp tác đều có thể”

Dân trí “Chuyến thăm Mỹ sắp tới của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng sẽ là một bước đột phá có thể giúp xóa bỏ những vấn đề chính trị còn tồn tại giữa hai nước để hướng sang quan hệ đối tác chiến lược thực sự. Khi khác biệt được gỡ bỏ, mọi lĩnh vực hợp tác đều có thể…”.
>>Tổng Bí thư thăm Mỹ: "Sự kiện hiếm có trong quan hệ quốc tế hiện đại"
>>Việt - Mỹ: "Quá khứ không quyết định tương lai"

Trước chuyến thăm Mỹ sắp tới của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng trong khuôn khổ kỷ niệm 20 năm bình thường hóa quan hệ Việt - Mỹ, phóng viên Dân trí đã có cuộc trao đổi với PGS. TS. Cù Chí Lợi - Viện trưởng Viện Nghiên cứu châu Mỹ thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam - về ý nghĩa chuyến thăm cũng như triển vọng quan hệ Việt - Mỹ trong bối cảnh diễn biến phức tạp của khu vực và thế giới.

Ông Cù Chí Lợi, Viện trưởng
Viện Nghiên cứu châu Mỹ, trả lời phỏng vấn với phóng viên

Ông Cù Chí Lợi, Viện trưởng Viện Nghiên cứu châu Mỹ, trả lời phỏng vấn phóng viên Dân trí.

Xóa bỏ những khác biệt về chính trị

Vượt qua một chặng đường đầy khó khăn khép lại quá khứ, hướng tới tương lai, từ cựu thù trở thành đối tác toàn diện; quan hệ Việt Nam - Mỹ được cho là đang phát triển vừa nhanh, vừa mạnh. Theo ông, mối quan hệ này đã thực sự mang tầm chiến lược?

Hai nước đã thiết lập quan hệ đối tác toàn diện từ năm 2013, trong đó có 9 trụ cột hợp tác với 3 điểm nhấn căn bản trong thời gian gần đây: đàm phán TPP (Đàm phán Đối tác xuyên Thái Bình Dương- PV); hợp tác về an ninh quốc phòng và đặc biệt là việc Mỹ khẳng định tôn trọng chủ quyền lãnh thổ và hệ thống chính trị của Việt Nam.

Có thể nói, những lĩnh vực hợp tác này đã có tính chất chiến lược rồi nhưng thực sự để trở thành quan hệ đối tác chiến lược phải cần thêm thời gian để chín muồi. Đến nay Mỹ vẫn duy trì lệnh cấm bán vũ khí sát thương cho Việt Nam; nếu đã là đối tác chiến lược thì lệnh cấm này phải được dỡ bỏ hoàn toàn.

Tuy nhiên, theo tôi, quan trọng nhất là hai bên đã có niềm tin vào nhau, còn việc dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm vận bán vũ khí sát thương chỉ là thời gian song song với nỗ lực của hai bên để giải quyết một số vấn đề. Sau chuyến đi của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng đến Mỹ sắp tới, hy vọng trở ngại sẽ được loại bỏ và hai nước hướng sang quan hệ đối tác chiến lược thực sự.

Vậy chuyến thăm này thực sự là một bước đột phá trong quan hệ hai nước?

Theo tôi, chuyến thăm của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng thực sự là một bước đột phá lớn trong quan hệ hai nước. Trước đây, Mỹ và Việt Nam đã có những chuyến thăm cấp cao, nhưng chỉ về nhà nước và hành pháp.

Đến nay, quan hệ hai bên vẫn còn trở ngại về mặt chính trị, vì vậy, hy vọng chuyến thăm của Tổng Bí thư - người đứng đầu về chính trị của Việt Nam - sẽ giúp xóa bỏ những khác biệt đó. Khi trở ngại về chính trị được giải quyết thì mọi lĩnh vực hợp tác đều có thể, quan trọng là hai nước chọn lĩnh vực nào để ưu tiên phát triển.

Về vấn đề an ninh, quốc phòng, chuyến thăm của Tổng bí thư sẽ tạo ra một nền tảng mới để thúc đẩy hợp tác nhằm đảm bảo hòa bình ổn định trong khu vực.

TPP rất khả thi trong năm nay

Liệu sau chuyến thăm, quá trình đàm phán TPP giữa Việt Nam và Mỹ sẽ được hoàn tất và Mỹ sẽ dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm bán vũ khí sát thương cho Việt Nam trong năm nay, thưa ông?

Trong bối cảnh quan hệ hai nước đã hướng tới tính chất chiến lược và được đặt trên niềm tin tốt hơn, tôi cho rằng, việc kết thúc đàm phán TPP và dỡ bỏ lệnh cấm bán vũ khí sát thương là hoàn toàn có thể trong năm nay, đặc biệt là với nỗ lực của hai bên.

Gần đây, Quốc hội Mỹ đã chính thức trao quyền đàm phán nhanh (TPA) cho Tổng thống Mỹ Obama đã giúp tạo dựng niềm tin rất lớn và tạo động lực cho các đối tác trong quá trình đàm phán. Đàm phán TPP giữa Việt Nam và Mỹ chỉ còn vướng mắc một số vấn đề, nhưng hai bên đều đã có phương hướng giải quyết.

Về vũ khí sát thương, Mỹ đưa ra một số điều kiện về chính trị đối với phía Việt Nam, tuy nhiên, chuyến thăm của Tổng Bí thư đã cho thấy sự tin cậy về mặt chính trị của cả hai bên.

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp nguyên Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton chiều ngày 2/7 (Ảnh: TTXVN)

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp nguyên Tổng thống Hoa Kỳ Bill Clinton chiều ngày 2/7 (Ảnh: TTXVN)

Nhìn lại quá trình sau 20 năm bình thường hóa quan hệ hai nước, điều gì ông thấy hài lòng nhất ở quan hệ Việt - Mỹ và điều gì ông cho là hai nước đã đặt ra, mong đợi mà vẫn chưa thực hiện được?

Theo tôi, điểm nổi bật nhất là hai bên đã từng bước gác bỏ được những khác biệt về mặt chính trị, tôn trọng, thừa nhận hệ thống chính trị của nhau. Điều này là nền tảng giúp tạo dựng niềm tin Việt - Mỹ, là điều kiện cho hợp tác kinh tế cũng như an ninh quốc phòng.

Hợp tác an ninh quốc phòng Việt - Mỹ đã đạt được những bước tiến rất mạnh mẽ: từ cựu thù sang quan hệ đối tác.

Về hợp tác kinh tế, cho đến nay Mỹ đã trở thành thị trường xuất khẩu hàng đầu của Việt Nam. Theo số liệu của Cục Thống kê Mỹ, vào năm 2000, khi hai nước ký Hiệp định thương mại song phương, xuất khẩu của Việt Nam vào Mỹ là 821 triệu USD, vào năm 2014, con số này là 30,6 tỷ USD, tăng hơn 37 lần.

Rõ ràng rằng, xuất khẩu của Việt Nam vào Mỹ tăng với tốc độ cực mạnh. Rất ít quốc gia nào trên thế giới có được sự tăng trưởng thương mại mạnh mẽ với Mỹ như vậy. Việt Nam đã vượt qua các quốc gia ASEAN để trở thành quốc gia xuất khẩu lớn nhất vào Mỹ.

Tính đến đầu 2015, đầu tư của Mỹ vào Việt Nam đạt hơn 11 tỷ USD, đứng thứ 7 trong số các quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư tại Việt Nam.

Tuy vậy, ở mức độ nào đó, quan hệ hai bên còn có những thận trọng do ảnh hưởng của hội chứng chiến tranh vẫn còn đè nặng trong tư duy của nhiều người dân hai nước, dẫn đến cả những vấn đề về mặt chính trị. Ở Mỹ, vẫn có nhiều nhóm, tổ chức, đặt biệt là những nhóm của người Việt tại Mỹ, vẫn phản đối mạnh những chính sách của Mỹ trong việc tăng cường quan hệ với Việt Nam.

Cần cơ chế thoáng để không lỡ cơ hội

Như ông vừa đề cập quan hệ thương mại, đầu tư giữa Việt Nam và Mỹ đã có sự phát triển rất mạnh mẽ. Vậy những con số trên đã thực sự tương xứng với tiềm năng hai nước?

Tiềm năng hợp tác kinh tế hai bên còn rất lớn. Thực tế, xuất khẩu của Việt Nam vào thị trường Mỹ lớn, với tốc độ tăng trưởng mạnh, tuy nhiên, giá trị không nhiều vì chúng ta chủ yếu xuất khẩu gia công.

Đầu tư của Mỹ vào Việt Nam tăng nhưng con số 11 tỷ vẫn còn ở mức khiêm tốn. Theo tôi, Việt Nam cần có cơ chế cởi mở, thông thoáng hơn để thúc đẩy hơn nữa thương mại, đầu tư với phía Mỹ.

Gần đây, tôi có đọc một bài báo nói về việc một số doanh nghiệp dệt may Việt Nam được chào một đơn hàng 2 tỷ USD gồm quần áo, cờ, giày dép, quân trang cho quân đội Mỹ… Hai bên thỏa thuận xong, nhưng khi gửi mẫu về Việt Nam thì hàng mẫu bị ách lại ở hải quan vì đó là hàng cấm nhập theo quy định của Bộ Quốc phòng. Sau hơn một tháng với rất nhiều thủ tục phức tạp, doanh nghiệp cũng nhận được hàng mẫu, nhưng khi ấy đã muộn.

Như vậy là do cơ chế chưa thông thoáng nên doanh nghiệp đã bỏ lỡ một hợp đồng khủng trị giá tới 2 tỷ USD.

Tôi cho rằng, phía Mỹ cũng cần hỗ trợ Việt Nam thay đổi năng lực về mặt thể chế để Việt Nam có thể đạt được những bước cải cách nhanh hơn và từ đó Mỹ có thể  công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường với cơ chế cởi mở, khi đó Mỹ có thể đầu tư vào nhiều lĩnh vực khác nhau ở Việt Nam cũng như để Việt Nam không bỏ lỡ cơ hội xuất khẩu hai 2 tỷ USD sang Mỹ như vừa qua.

(Còn nữa)

Nam Hằng (thực hiện)
MỚI NHẤT
Lạnh hơn 12 độ C, Sa Pa có mùa hè rét nhất trong vòng 10 năm
Lạnh hơn 12 độ C, Sa Pa có mùa hè rét nhất trong vòng 10 năm

(Dân trí) - Kỹ sư Lưu Minh Hải, Giám đốc Đài Khí tượng thủy văn tỉnh Lào Cai, cho PV Dân trí biết, sáng sớm nay (6/7), nhiệt độ Sa Pa đột ngột giảm xuống chỉ còn 12,6 độ C. Đây là một hiện tượng hiếm thấy trong vòng 10 năm trở lại đây.

Thứ hai, 06/07/2015 - 11:29

Xưởng gỗ hàng ngàn m2 cháy nổ, công nhân hoảng loạn tháo chạy
Xưởng gỗ hàng ngàn m2 cháy nổ, công nhân hoảng loạn tháo chạy

(Dân trí) - Hàng chục công nhân đang làm việc tại một xưởng gỗ trên địa bàn phường Thuận Giao, thị xã Thuận An, Bình Dương đã hốt hoảng tháo chạy khi một đám cháy kèm theo nhiều tiếng nổ dữ dội bùng phát vào sáng 6/7.

Thứ hai, 06/07/2015 - 11:28

Hà Nội thừa nhận nóng vội trong việc chặt hạ cây xanh
Hà Nội thừa nhận nóng vội trong việc chặt hạ cây xanh

(Dân trí) - Báo cáo trước các đại biểu HĐND, ông Vũ Hồng Khanh - Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội - cho biết, trong quá trình cải tạo, thay thế cây xanh trên địa bàn vừa qua còn bộc lộ những tồn tại, thiếu sót; phương pháp, cách làm chưa phù hợp, có phần nóng vội, đơn giản.

Thứ hai, 06/07/2015 - 11:22

Tài xế ngủ gật, xe tải đâm sập nhà dân
Tài xế ngủ gật, xe tải đâm sập nhà dân

(Dân trí) - Đang chạy với tốc độ cao, chiếc xe tải bất ngờ lao thẳng vào một nhà dân khiến ngôi nhà gần như sập hoàn toàn.

Thứ hai, 06/07/2015 - 11:10

TPHCM sẽ xử phạt "cần thủ" trong nội đô
TPHCM sẽ xử phạt "cần thủ" trong nội đô

(Dân trí) - Theo UBND TP, hiện nay vấn đề quản lý, xử phạt các hành vi vi phạm quy định về câu cá trên các tuyến kênh rạch trên địa bàn thành phố có nhiều bất cập dẫn đến sự thiếu thống nhất và đùn đẩy trách nhiệm giữa các cơ quan chức năng.

Thứ hai, 06/07/2015 - 10:46

Năng suất lao động thấp khiến tiền lương không thể tăng nhanh
Năng suất lao động thấp khiến tiền lương không thể tăng nhanh

(Dân trí) - Năng suất lao động thấp "ghìm" tăng lương tối thiểu, sự khác nhau trong việc xác định mức sống tối thiểu, việc cân đối giữa tăng lương và tốc độ phát triển của doanh nghiệp… đang là các vấn đề "nóng" trong giai đoạn đầu của quá trình bàn thảo tăng lương tối thiểu vùng năm 2016.

Thứ hai, 06/07/2015 - 10:43

Ảnh hưởng bão số 2, sóng đánh cao 5 mét trên Biển Đông
Ảnh hưởng bão số 2, sóng đánh cao 5 mét trên Biển Đông

(Dân trí) - Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương cho biết, do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 2 (LINFA), phía Đông Bắc khu vực Bắc Biển Đông có gió mạnh cấp 6-7, vùng gần tâm bão đi qua cấp 8-9, giật cấp 10-11 và có mưa giông mạnh. Sóng biển cao 3-5 mét…

Thứ hai, 06/07/2015 - 09:51

TPHCM: Mưa như trút, một phụ nữ bị nước cuốn trôi
TPHCM: Mưa như trút, một phụ nữ bị nước cuốn trôi

(Dân trí) - Sau cơn mưa như trút nước chiều tối qua, một phụ nữ buôn bán ở chợ trên địa bàn phường Tân Phú, quận 9, TPHCM trên đường về nhà trọ đi ngang con suối đã bị nước cuốn trôi.

Thứ hai, 06/07/2015 - 09:16

Hà Nội: Thâm nhập "chợ ma" buôn bán giấy xuất nhập viện
Hà Nội: Thâm nhập "chợ ma" buôn bán giấy xuất nhập viện

(Dân trí) - Sau nhiều ngày điều tra, phóng viên Dân trí đã tiếp cận một số đối tượng chuyên cung cấp các loại giấy xuất, nhập viện được làm giả với giá rất rẻ.

Thứ hai, 06/07/2015 - 09:02

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng lên đường thăm chính thức Hoa Kỳ
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng lên đường thăm chính thức Hoa Kỳ

(Dân trí) - Nhận lời mời của chính quyền Tổng thống Barack Obama, đêm 5/7, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã rời Hà Nội đi thăm chính thức Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ.

Thứ hai, 06/07/2015 - 08:15

Tổng Bí thư: Quan hệ Việt-Mỹ có bước tiến dài mà 20 năm trước ít ai hình dung được
Tổng Bí thư: Quan hệ Việt-Mỹ có bước tiến dài mà 20 năm trước ít ai hình dung được

(Dân trí) - “40 năm sau chiến tranh, 20 năm bình thường hóa quan hệ, từ chỗ là “cựu thù”, Việt Nam và Hoa Kỳ đã trở thành “bạn” và từ năm 2013 đến nay là “đối tác toàn diện”. Đây thực sự là một bước tiến dài mà 20 năm trước, ít ai hình dung được”.

Thứ hai, 06/07/2015 - 08:00

Hai xe tải va chạm, cả gia đình 3 người chết thảm
Hai xe tải va chạm, cả gia đình 3 người chết thảm

Đang lưu thông theo hướng từ Bạc Liêu về Cà Mau, chiếc xe tải chở tôm đông lạnh bất ngờ rẽ vào công ty khiến chiếc xe tải phía sau đâm vào, vụ việc khiến 3 người tử vong.

Thứ hai, 06/07/2015 - 07:26

ĐÁNG QUAN TÂM
Bão LINFA đang giật cấp 11 trên vùng biển Philippines
Bão LINFA đang giật cấp 11 trên vùng biển Philippines

(Dân trí) - Hồi 4 giờ sáng nay (6/7), vị trí tâm bão ở vào khoảng 18,0 độ Vĩ Bắc; 119,5 độ Kinh Đông, trên vùng biển phía Tây Bắc đảo Lu-dông (Philippines). Sức gió mạnh nhất ở vùng gần tâm bão mạnh cấp 9 (tức là từ 75 đến 90km một giờ), giật cấp 10-11.

Thứ hai, 06/07/2015 - 06:41

Chết trong lúc bị tạm giữ, bồi thường tổn thất tinh thần 360 tháng lương
Chết trong lúc bị tạm giữ, bồi thường tổn thất tinh thần 360 tháng lương

(Dân trí) - Người bị thiệt hại chết trong thời gian bị tạm giữ hành chính, bị đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục, chữa bệnh mà không phải do lỗi của chính họ hoặc tình thế cấp thiết thì thân nhân của họ được bồi thường thiệt hại do tổn thất về tinh thần một khoản tiền bằng 360 tháng lương.

Thứ hai, 06/07/2015 - 06:00

Kỷ luật đảng Huyện ủy viên xác nhận sai cho cha làm liệt sĩ
Kỷ luật đảng Huyện ủy viên xác nhận sai cho cha làm liệt sĩ

(Dân trí) - Chiều 5/7, nguồn tin từ Huyện ủy Cờ Đỏ cho biết, huyện này vừa ban hành quyết định thi hành kỷ luật Đảng bằng hình thức khiển trách đối với ông Lương Phát Đạt – Huyện ủy viên, Phó Chủ tịch UBMTTQVN huyện Cờ Đỏ (ông Đạt nguyên là cựu Bí thư Đảng ủy xã Thới Xuân).

Thứ hai, 06/07/2015 - 03:53

Dừng thu phí trạm Nam Hải Vân từ ngày 1/1/2016
Dừng thu phí trạm Nam Hải Vân từ ngày 1/1/2016

(Dân trí) - Bộ Giao thông vận tải vừa có văn bản chỉ đạo Công ty CP xây dựng công trình 545 dừng thu phí trạm Nam Hải Vân và điều chỉnh hợp đồng BOT dự án mở rộng quốc lộ đoạn Hòa Cầm – Hòa Phước và đoạn Tứ Câu – Vĩnh Điện theo hình thức hợp đồng BOT.

Thứ hai, 06/07/2015 - 01:23

Hai ô tô tông nhau trực diện, 6 người thương vong
Hai ô tô tông nhau trực diện, 6 người thương vong

(Dân trí) - Khoảng 10h ngày 5/7, tại QL19 (đoạn qua xã Tân Bình, Đăk Đoa, Gia Lai) đã xảy ra một vụ va chạm giao thông giữa xe ô tô con 4 chỗ và xe khách khiến 2 người tử vong, 4 người bị thương.

Chủ nhật, 05/07/2015 - 09:35

Thủ tướng và chuyến đi Nhật: Kết quả vượt dự kiến
Thủ tướng và chuyến đi Nhật: Kết quả vượt dự kiến

(Dân trí) - Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Quốc Cường cho rằng, các cuộc hội đàm và tiếp xúc của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao Mekong-Nhật Bản lần thứ 7 đều đạt những kết quả hết sức quan trọng, vượt dự kiến.

Chủ nhật, 05/07/2015 - 09:17

3 căn nhà đổ sụp xuống sông và hàng chục căn khác bị rạn nứt
3 căn nhà đổ sụp xuống sông và hàng chục căn khác bị rạn nứt

(Dân trí) - Sáng sớm ngày 5/7, tại ấp Thạnh Lợi A1, xã Tân Long (Phụng Hiệp, Hậu Giang) xảy ra sạt lở làm 3 căn nhà đổ sụp xuống sông và 26 căn khác rạn nứt và có nguy cơ đổ sụp bất cứ lúc nào.

Chủ nhật, 05/07/2015 - 09:06

Mang nước cho mẹ, một cháu bé bị tàu hỏa tông tử vong
Mang nước cho mẹ, một cháu bé bị tàu hỏa tông tử vong

(Dân trí) - Sau khi mang nước cho mẹ đi cấy ở cánh đồng nằm cạnh đường sắt Bắc - Nam, trên đường quay về nhà do đi qua đường ngang dân sinh thiếu quan sát, cháu bé 12 tuổi bị tàu hỏa tông tử vong.

Chủ nhật, 05/07/2015 - 08:40

Sạt lở kho xăng dầu, thiệt hại 12 tỷ đồng
Sạt lở kho xăng dầu, thiệt hại 12 tỷ đồng

(Dân trí) - Theo thông tin ban đầu, khoảng 5 giờ, ngày 5/7/2015, tại khu vực cầu cảng chính của Tổng kho xăng dầu Trần Quốc Toản (TP.Cao Lãnh) xảy ra sạt lở, theo ước tính ban đầu thiệt hại khoảng 12 tỷ đồng.

Chủ nhật, 05/07/2015 - 08:28

Sét đánh 2 bố con thương vong
Sét đánh 2 bố con thương vong

(Dân trí) - Trên đường đi đốn củi trong rẫy gần nhà trở về thì hai bố con gặp trời đổ mưa và bị sét đánh. Hậu quả, người bố tử vong khi đang trên đường đưa đến bệnh viện cấp cứu, còn người con bị thương.

Chủ nhật, 05/07/2015 - 08:14

 Hoảng hồn khi phát hiện xác chết nổi trên sông
Hoảng hồn khi phát hiện xác chết nổi trên sông

(Dân trí) - Khoảng 13h ngày 5/7, người dân khu vực gần cống Xuân Hòa (thuộc địa bàn ấp An Lạc Trung, Xuân Đông, Chợ Gạo, Tiền Giang) hoảng hồn khi phát hiện một xác chết nam đang nổi lập lờ trên sông nên vội hô hoán và báo cơ quan chức năng.

Chủ nhật, 05/07/2015 - 08:07

Sạt lở kinh hoàng, "hà bá" nuốt hơn 1.000m2 đất, 13 người thoát chết
Sạt lở kinh hoàng, "hà bá" nuốt hơn 1.000m2 đất, 13 người thoát chết

(Dân trí) - 11 người đang ngủ trong hai căn nhà ở ấp 3, xã Hiệp Phước, huyện Nhà Bè, TPHCM đã hốt hoảng chạy ra ngoài thoát thân khi một vụ sạt lở đất kinh hoàng xảy ra trong đêm. Ngoài ra, 2 người khác trong lúc cố gắng cứu ao tôm cũng suýt bị cuốn trôi xuống sông.

Chủ nhật, 05/07/2015 - 07:45