Quy trách nhiệm Chính phủ về yếu kém trong quản lý thủy điện

(Dân trí) - Quốc hội thống nhất đưa ra khỏi quy hoạch thủy điện 424 dự án, tạm dừng có thời hạn 136 dự án… Nghị quyết của Quốc hội còn nhấn mạnh, những hạn chế do thủy điện mang lại có trách nhiệm của Chính phủ.

Với gần 89% số đại biểu tán thành, Quốc hội ngày 27/11đã thông qua Nghị quyết tăng cường quản lý quy hoạch, đầu tư xây dựng, vận hành khai thác công trình thủy điện.

Kiên quyết loại 424 thủy điện

Nghị quyết vừa được thông qua nêu rõ, việc rà soát tổng thể quy hoạch thủy điện theo Nghị quyết của Quốc hội đã được Chính phủ triển khai nghiêm túc, đưa ra khỏi quy hoạch 424 dự án, tạm dừng có thời hạn 136 dự án, không xem xét đưa vào quy hoạch 172 vị trí tiềm năng, tiếp tục rà soát, đánh giá 158 dự án.

Đập thủy điện Đakrông 3 (Quảng Trị) bị vỡ năm 2012
Đập thủy điện Đakrông 3 (Quảng Trị) bị vỡ năm 2012.

Kết quả rà soát cho thấy, công tác quản lý quy hoạch, đầu tư xây dựng, vận hành khai thác công trình thủy điện còn nhiều hạn chế. Chất lượng quy hoạch và quyết định đầu tư xây dựng nhiều công trình thủy điện, nhất là các công trình vừa và nhỏ chưa đáp ứng đầy đủ mục tiêu, yêu cầu về bảo đảm an toàn, bảo vệ môi trường, sử dụng hợp lý tài nguyên nước và hiệu quả tổng hợp kinh tế - xã hội.

Nghị quyết của Quốc hội cũng nêu rõ, nhiệm vụ đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường đối với quy hoạch, dự án, công trình thủy điện vừa và nhỏ chưa được chú trọng đúng mức, chất lượng chưa cao. Tại một số công trình thủy điện, việc quản lý chất lượng xây dựng, bảo đảm an toàn vận hành khai thác, thực hiện quy trình vận hành hồ chứa, điều tiết nước chưa tuân thủ nghiêm các quy định của pháp luật, gây tác động tiêu cực.

Rừng, đất rừng được chuyển đổi mục đích phục vụ công trình thủy điện chưa được quản lý chặt chẽ, có nơi còn hiện tượng lợi dụng khai quang rừng với quy mô lớn hơn so với yêu cầu, khai thác tài nguyên thiên nhiên trái phép. Diện tích rừng trồng thay thế tại các công trình thủy điện rất thấp; nghĩa vụ nộp phí dịch vụ môi trường rừng chưa được thực hiện đầy đủ theo quy định.

Nghị quyết của Quốc hội nhấn mạnh, các hạn chế nêu trên có nguyên nhân khách quan và chủ quan, trong đó có trách nhiệm chỉ đạo của Chính phủ. Một số bộ, ngành, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, đơn vị có liên quan chưa thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao trong thực hiện quy hoạch; cấp phép đầu tư xây dựng; bảo đảm chất lượng, an toàn; vận hành khai thác...

Nghị quyết của Quốc hội cũng đề cập tới năng lực chuyên môn của một số cơ quan, đơn vị tư vấn, cơ quan quản lý nhà nước ở nhiều địa phương chưa đáp ứng yêu cầu. Trong khi đó, một số văn bản quy phạm pháp luật có liên quan chưa được ban hành kịp thời, chưa rõ ràng trong phối hợp, phân công, phân cấp gắn với trách nhiệm cụ thể.

Quy trách nhiệm bộ ngành, địa phương

Để tăng cường công tác quản lý quy hoạch, đầu tư xây dựng, vận hành khai thác các công trình thủy điện đúng quy định của pháp luật, Quốc hội yêu cầu Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành, UBND tỉnh thành tiếp tục tổ chức rà soát, đánh giá quy hoạch thủy điện, kể cả các dự án tạm dừng có thời hạn. Với các dự án, công trình thủy điện không hiệu quả, không bảo đảm an toàn, có ảnh hưởng xấu tới chế độ dòng chảy, môi trường và đời sống người dân Quốc hội yêu cầu kiên quyết loại bỏ.

Nhiều vùng ở miền Trung bị ngập lụt, nhiều nghi vấn đặt ra do thủy điện xả lũ
Nhiều vùng ở miền Trung bị ngập lụt, nhiều nghi vấn đặt ra do thủy điện xả lũ.

Trong năm 2014, cơ quan chức năng cần tổ chức đánh giá tổng thể các đập, hồ chứa trong cả nước; có kế hoạch, giải pháp và bố trí đủ kinh phí sửa chữa, nâng cấp các đập, hồ chứa có nguy cơ gây mất an toàn. Tăng cường kiểm tra xử lý vi phạm về an toàn đập, hồ chứa. Hoàn chỉnh hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đối với các công trình đập, hồ chứa, đặc biệt là về kháng chấn động đất; xây dựng và ban hành các tiêu chuẩn đối với một số công nghệ mới, tiên tiến để áp dụng phù hợp với điều kiện thực tế của Việt Nam.

Quốc hội cũng yêu cầu tăng cường năng lực quản lý lưu vực sông, điều phối, giám sát việc tuân thủ các quy trình vận hành liên hồ chứa, đặc biệt là các hồ chứa bậc thang, bảo đảm không để xảy ra tình trạng vận hành hồ chứa gây lũ kép.

Đặc biệt, Nghị quyết vừa được Quốc hội thông qua nhấn mạnh việc quy định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương, tổ chức và cá nhân trong quá trình chỉ đạo, điều hành; nâng cao chất lượng công tác tham mưu, phục vụ, củng cố lực lượng cán bộ chuyên môn đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước. Kiểm tra, giám sát, làm rõ trách nhiệm và xử lý nghiêm vi phạm trong công tác quy hoạch, đầu tư xây dựng, quản lý, vận hành khai thác công trình thủy điện.

Quang Phong

Đọc thêm
Đang được quan tâm