Chủ nhật 04/09/2011 - 10:41

Nghệ An:

Nỗi niềm ông già giữ 5 cây thị cổ

Dân trí 5 cây thị cổ của dòng họ Lê (xóm 2, Nghi Thịnh, Nghi Lộc, Nghệ An) vừa được Hội bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam công nhận là Cây Di sản Việt Nam. Vui, phấn khởi, tự hào nhưng xen lẫn vào đó là một nỗi buồn không biết tỏ cùng ai.
>>5 cây thị 700 năm tuổi được công nhận Cây Di sản
>>5 cây thị khổng lồ hiếm có


Ông Lê Minh Thưởng bên gốc thị già nhất vườn

Đồ gia bảo để lại cho đời

Hỏi nhà ông Lê Minh Thưởng ai cũng biết, bởi ông quá nổi tiếng với thứ tài sản độc nhất vô nhị và cả cái tính “gàn” trong mắt người đời. Tài sản quý của ông là 5 cây thị cổ mà theo Dư địa chí Nghệ An là 598 tuổi, còn Hội bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam thì khẳng định nó đã 670 tuổi đời. Còn người đời bảo ông “gàn” bởi ông quyết tâm giữ lại 5 cây thị này lại cho con cháu mà vui vẻ khước từ lời đề nghị trả giá 1,5 tỉ đồng cho mỗi cây từ một “đại gia”. 


Gốc thị lớn nhất có chu vi 14m

Một núi tiền chứ chẳng ít, thế mà ông già họ Lê này lắc đầu một cái nhẹ tênh sau khi “hét giá” thật cao để khách mua nản lòng. “Thấy chú tha thiết thế tôi cũng nói thật. 5 cây thị này là đồ gia bảo tổ tiên để lại cho tôi. Tôi phải để lại cho con cháu đời sau nữa. Chú có trả giá cao đến mấy tôi cũng không bán”. Người khách nghe lời gan ruột của ông cũng gật đầu: “Bác nói phải, nó quý lắm. 5 cây này chở về đến Quảng Ninh chỉ cần sống 1 cây là tôi lãi lớn rồi nhưng phải để lại cho con cháu bác ạ. Bác đừng bán cho ai”.


3 gốc thị bé hơn cũng có chu vi lên đến 6m

5 cây thị cổ có tuổi đời ngót 700 năm tuổi quây quần đoàn tụ trong khu vườn rộng 3.000m2 như thể một gia đình. Cây thị ‘bố” cao lớn, vạm vỡ vươn những cành cây to khỏe ra ý muốn che chở cho cây thị mẹ và 3 cây thị con cũng cao lớn không kém. Cây thị lớn nhất có chu vi gốc lên đến 14m được gọi là cây thị “bố”, cây thị “mẹ” bé hơn tý chút, 3 cây thị “con” cây bé nhất cũng có chu vi gốc 6m. Cả 5 cây thị cổ đều mang dáng vẻ hùng vĩ, tự nhiên với thân tròn chi chít những u, cục, hang hốc. Mỗi cây đầy những múi thịt như những đợt sóng xoắn xuýt tạo thành những đường gân lớn được bao phủ bởi một lớp cây dương xỉ, tầm gửi. 


Trong hốc cây thị cổ nhất là những đường vân gỗ tuyệt đẹp.

Tương truyền, thủy tổ của dòng họ Lê đất Nghi Thịnh là Lê Văn Hoan (quê Thanh Hóa) - một tướng tài của Đức Thái Tổ Lê Lợi. Quý Công Lê Văn Hoan được giao cai quản vùng duyên hải miền Trung. Nhiều lần đi qua vùng đất Nghi Thịnh này, ông hết sức ngạc nhiên khi bao nhiều cây cổ thụ bị cuồng phong đánh bật, gãy gục thì 5 cây thị này vẫn đứng hiên ngang giữa trời đất. Cho rằng đây là vùng đất lành nên ông quyết định đưa con cháu đến lập làng sống quây quần quanh những cây thị này.


Lòng cây thị này đã từng là căn hầm trú bom của Tư Lệnh Quân khu IV khi đóng quân tại đây

Mỗi lần cất quân vào Nam, ra Bắc đánh giặc, Quý Công Lê Văn Hoan đều đứng dưới tán lá um tùm của vườn thị mà cầu bằng an cho binh sỹ của mình. Kết quả, quân của ông luôn giành thắng lợi giòn giã. Hồi đó cách đây gần 7 thế kỷ rồi nhưng mấy gốc thị này đã lớn lắm, nó được “trưng dụng” làm cột giữ voi chiến cho ông thủy tổ nhà họ Lê. Dưới gốc cây thị “bố” đã được ông Lê Văn Hoan dựng đền để ghi nhớ công ơn phù hộ độ trì. Sau những năm tháng chiến tranh chống Mỹ cứu nước ác liệt nhất, cả làng và cả ngôi đền đều bị phá hủy thế nhưng 5 cây thị cổ vẫn tồn tại như thể không có gì hủy diệt được nó.


Vẻ đẹp kỳ vĩ của một cây thị cổ trong ánh nắng ban mai

Năm 1945, nạn đói khủng khiếp nhất trong lịch sử hoành hành trên nửa đất nước, cây thị này đã trở thành cứu tinh cho người dân nơi đây. Năm nào nó cũng ra quả, mà quả nhiều lắm. Bố ông Thưởng cho người hái quả chia cho dân làng chấm muối vượt qua nạn đói. Những quả thị này cũng trở thành một thứ thuốc chữa đau bụng, tiêu chảy cho dân làng hiệu nghiệm hơn các loại tân dược khác. Công dụng dược liệu của cây thị cổ này lớn đến như thế nào ông Thưởng cũng không rõ lắm, chỉ biết cách đây 1 năm có một đoàn khoa học đến xin ông mấy bao tải lá, quả và cả thân cây nữa. Họ bảo đem về xét nghiệm xem dược tính của loài cây này.

“Hồi chống Mỹ, khu vực này là nơi đóng quân của Quân khu 4, cái hang chỗ gốc thị “bố” này từng là hầm của Tư lệnh quân khu đấy. Ừ, mà kể cũng lạ, bom đạn dội xuống, bao nhiêu thứ bị phá hủy thế mà 5 gốc thị này không hề phi sơ tý gì”, ông Lê Minh Thưởng cho biết.


Cây thị gần 700 năm tuổi vẫn vươn tán lá xanh mướt

Xung quanh mấy gốc thị này cũng có nhiều giai thoại lắm. Những năm 1957-1958, thành lập các HTX, gia đình ông đất đai nhiều nên chia bớt cho dân làng trồng cấy. Một ông cán bộ HTX cứ nằng nặc đòi chặt bỏ vườn thị để lấy đất sản xuất nhưng bố ông Thưởng không đồng ý. Chẳng nói chẳng rằng, ông ta cầm rựa leo tót lên cành tự mình chặt phá. Mới bổ được mấy nhát vào thân cây thì ông ta ngã xuống đất rồi tử vong sau đó. Từ đó chẳng ai dám động vào cây thị quý này nữa.

Nỗi niềm ông già giữ cây

Trải qua nhiều biến thiên của cuộc sống và những biến đổi khắc nghiệt của thiên nhiên nhưng kỳ lạ thay, 5 cây thị cổ của dòng họ Lê này vẫn ngày càng xanh tươi và đẹp đến kỳ vĩ. Và cái mơ ước 5 cây thị quý của dòng họ mình được công nhận là cây di sản của ông Thưởng cũng đã trở thành hiện thực khi 5 cây thị cổ nhà ông được công nhận là Cây Di sản Việt Nam.

Ông già họ Lê và vườn cây "gia bảo" của dòng họ.

Ông Thưởng tâm sự: “Phấn khởi, tự hào lắm. Từ nay cây “gia bảo” dòng họ Lê đã được công nhận với những giá trị lớn lao về niên đại, lịch sử và giá trị văn hóa”. Mừng đấy nhưng ông cũng nhiều suy tư lắm. 5 cây thị cổ giờ không còn là tài sản riêng của dòng tộc họ Lê nữa, nó đã trở thành tài sản quốc gia rồi nhưng chưa thấy “trên” ý kiến gì đến việc chăm sóc, bảo vệ cây quý này.

Cuối tháng 8/2011, ông nhận được thông báo của Hội bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam rằng việc làm lễ đón nhận Bằng công nhận Cây Di sản do địa phương, cơ sở có cây di sản tổ chức theo phương thức xã hội hóa. Ông đi hỏi địa phương thì họ bảo chưa có tiền lệ nên chưa biết giải quyết thế nào.


Một chiếc "hang" nơi gốc cây thị cổ

“Việc đón bằng công nhận nếu trên dưới chục triệu thì gia đình tôi cũng cố lo được nhưng đã tổ chức thì phải mời khách khứa đến, không lẽ mời họ uống nước chè rồi về. Nói không phải khoe chứ 5 cây thị cổ nhà tôi mỗi năm cũng “kéo” cho mấy địa phương lân cận mấy chục đoàn khách đến tham quan, nghỉ dưỡng. Thế mà tôi đến mấy địa phương này đề nghị hỗ trợ thì họ bảo các ông ấy đi vắng. Đợi cả buổi trời chẳng gặp được ai tôi lại lủi thủi đi về. 5 cây thị này được công nhận là Cây Di sản đâu phải chỉ là vinh dự của riêng dòng họ Lê nhà tôi!”, ông Thưởng tư lự.

Ông băn khoăn, khi cây được công nhận là cây di sản rồi ông có phải nộp tiền thuế đất vườn, thuế trồng cây nữa không? Rồi kinh phí bảo vệ, chăm sóc 5 cây thị cổ này như thế nào. Từ trước đến nay ông vẫn tự mình làm hết mọi việc nhưng rồi đây sẽ có thêm nhiều đoàn khách tham quan đến đây, ai sẽ là người phục vụ, hướng dẫn họ. Chỉ riêng chuyện nước nôi phục vụ khách thôi cũng đâu phải ít, không lẽ người ta đến thăm cây lại bắt họ trả tiền nước thuốc?


Ông già 75 tuổi này vẫn leo trèo hái thị cho khách chẳng khác nào thanh niên trai tráng

Khi chưa có câu trả lời của cơ quan chức năng thì ông vẫn cần mẫn sáng sáng ra vườn dọn những quả thị chín rụng đầy các gốc rồi đem chôn để du khách khỏi dẫm phải, thứ nữa là để giữ vệ sinh chung cho khu vườn.

Mặt trời đã gần đến đỉnh đầu, cái nắng cuối hè nơi vùng đất cửa biển này vẫn gay gắt, chói chang. Thế nhưng từ những tán lá xanh mướt, những quả thị chín vàng ươm lúc lỉu thơm ngào ngạt. Lẫn trong những tán lá xanh, trong mùi thơm của thị chín là hàng đàn chim gọi nhau về làm tổ. Cả khu vườn huyên náo tiếng chim chóc. Ông Thưởng bảo đất lành chim đậu, không phải ngẫu nhiên mà tổ tiên của ông chọn nơi này lập làng. 



Bao bọc quanh những thân cây là những cây dương xỉ, tầm gửi
 
Một đoàn khách tham quan ngoài Hà Nội đến để chiêm ngưỡng vẻ đẹp kỳ vĩ của 5 cây thị cổ, ông lại bảo vợ chuẩn bị nước chè để tiếp khách. Thấy ông bận bịu, chúng tôi chào ông ra về. Bắt tay chúng tôi thật chặt, ông bảo: “Nói là nói vậy chứ 5 cây thị cổ này là "đồ gia bảo" nhà tôi, Nhà nước, địa phương không lo cho thì trọng trách của một trưởng tộc tôi cũng phải lo. Kiểu gì tôi cũng tổ chức cái lễ đón Bằng công nhận để tổ tiên tôi được nở mày nở mặt. Khi đó, các nhà báo nhớ đến dự nhé”.
 
Chúng tôi ra về, lòng nặng trĩu những băn khoăn của ông già giữ vườn thị cổ.

Hoàng Lam - Nguyễn Duy

Tag :
MỚI NHẤT
Xe đầu kéo tụt đèo, cán chết 2 cháu bé
Xe đầu kéo tụt đèo, cán chết 2 cháu bé

Chiếc xe đầu kéo bất ngờ bị tụt dốc trên đèo Cả (huyện Đông Hòa – Phú Yên), cán phải xe máy chở 3 mẹ con phía sau, làm 2 em bé tử nạn.

Thứ hai, 05/09/2011 - 12:08

Đã giải cứu xong đầu máy và 8 toa tàu chở quặng bị lật
Đã giải cứu xong đầu máy và 8 toa tàu chở quặng bị lật

(Dân trí) - Vào hồi 17h hôm nay (4/9) lực lượng cứu hộ xe lửa của ngành đường sắt Việt Nam và Xí nghiệp vận tải đường sắt, Công ty TNHH MTV a pa tít Việt Nam đã giải cứu thành công đầu máy nặng 24 tấn mang biển kiểm soát 07 bị lật trong đêm 31/8.

Chủ nhật, 04/09/2011 - 09:18

Người người về thành phố, các phương tiện “bò” trên đường
Người người về thành phố, các phương tiện “bò” trên đường

(Dân trí) - Chiều nay, 4/9, dòng người ùn ùn đổ về Hà Nội, Tp HCM. Giao thông trên nhiều tuyến đường đi vào trung tâm của hai Thành phố lớn này đã bị ùn tắc.

Chủ nhật, 04/09/2011 - 08:18

Xúc động xem những bút tích của Bác Hồ
Xúc động xem những bút tích của Bác Hồ

(Dân trí) - Hàng trăm bút tích với nhiều nét chữ, ngôn ngữ, hình minh họa của Bác Hồ ghi dấu ấn những sự kiện quan trọng hay tình cảm với nhân dân, đồng chí đã cho người xem hiểu rõ hơn con người của vị Chủ tịch vĩ đại luôn sống mãi trong lòng dân.

Chủ nhật, 04/09/2011 - 04:26

“Quảng Bình cần phát huy tiềm năng để bứt phá”
“Quảng Bình cần phát huy tiềm năng để bứt phá”

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng lưu ý Quảng Bình cần khai thác, tận dụng tối đa những tiềm năng đã có để đẩy mạnh sản xuất, kinh doanh.

Chủ nhật, 04/09/2011 - 04:15

“Giáo sư Xoay” sau chuyến đi Trường Sa
“Giáo sư Xoay” sau chuyến đi Trường Sa

“Chúng tôi bị xúc động mạnh mẽ trước tinh thần dân tộc hiện thực trước mắt, xúc động trước màu cờ đỏ sao vàng nổi bật giữa bạt ngàn sóng nước biển xanh, xúc động trước lý tưởng xả thân vì đất nước của những anh lính hải quân...

Chủ nhật, 04/09/2011 - 03:55

Cháy rừng kéo dài suốt một ngày tại Huế
Cháy rừng kéo dài suốt một ngày tại Huế

(Dân trí) - Ngày 4/9, tin từ Hạt kiểm lâm huyện Phong Điền (tỉnh TT-Huế) cho biết một đám cháy rất lớn dưới tác động của gió Lào mạnh đã thiêu rụi khá nhiều diện tích rừng và cây bụi ở xã Phong Xuân.

Chủ nhật, 04/09/2011 - 02:52

Xe tải lật ngửa, quốc lộ ùn tắc nhiều giờ
Xe tải lật ngửa, quốc lộ ùn tắc nhiều giờ

Đang lưu thông trên QL 1A bỗng chiếc xe tải chở hàng nặng lật ngửa ra đường. Vừa lúc đó có một ô tô khách từ phía sau lao đến, nhưng lái xe khách xử lý kịp thời nên đã ngăn chặn được tai nạn liên hoàn.

Chủ nhật, 04/09/2011 - 02:28

“Rùng mình” cảnh dùng điện lưới 220v bắt cá ở Hà Nội
“Rùng mình” cảnh dùng điện lưới 220v bắt cá ở Hà Nội

Người dân Làng Phú Đô II (nằm bên bờ sông Nhuệ tại km số 5, Đại lộ Thăng Long) đang bất chấp mạng sống dùng điện lưới 220v để bắt cá…

Chủ nhật, 04/09/2011 - 02:20

Ông Bảy “triệu đô”
Ông Bảy “triệu đô”

Một triệu đôla Mỹ là mức khởi điểm mà một chuyên gia cờ tướng người Trung Quốc tìm tận nhà ông Vũ Văn Bảy ở thành phố Bắc Ninh ra giá mua lại bản quyền Cờ toán Việt Nam, và ngay sau đó cũng đề nghị sẵn sàng trả hơn nếu có ai khác trả giá như vậy.

Chủ nhật, 04/09/2011 - 02:02

Trường bỏ hoang, học sinh đi “ở nhờ”
Trường bỏ hoang, học sinh đi “ở nhờ”

(Dân trí) - Năm học mới đã bắt đầu, 250 học sinh trường THCS Gia Vân, xã Gia Viễn, huyện Gia Viễn (Ninh Bình) phải "bỏ trường" đi học nhờ vì ngôi trường đã xuống cấp nghiêm trọng.

Chủ nhật, 04/09/2011 - 01:38

Vợ chồng chủ tiệm vàng đã chống trả tên Luyện như thế nào?
Vợ chồng chủ tiệm vàng đã chống trả tên Luyện như thế nào?

(Dân trí) - Anh Ngọc dù bị thương nhưng vẫn cố la hét và đối đầu với tên sát thủ, cả hai cùng giằng nhau con dao trên tay tên Luyện. Nghe tiếng kêu của chồng, chị Đinh Thị Chín (vợ anh Ngọc) vội vàng chạy lên tầng 3 cùng hỗ trợ chồng đối đầu tên cướp.

Chủ nhật, 04/09/2011 - 12:19

ĐÁNG QUAN TÂM
Bằng một chiếc điện thoại, ngồi tù vẫn lừa đảo khắp nơi
Bằng một chiếc điện thoại, ngồi tù vẫn lừa đảo khắp nơi

Đang thụ án 14 năm tù tại một trại giam về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, nhưng phạm nhân này vẫn tiếp tục lừa đảo nhiều nạn nhân khác chỉ bằng một... chiếc điện thoại di động.

Chủ nhật, 04/09/2011 - 10:01

Tạm giữ 3 quái xế tấn công CSGT
Tạm giữ 3 quái xế tấn công CSGT

22 giờ đêm 3/9, Công an thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang đã ra lệnh tạm giữ 3 đối tượng tấn công CSGT trên đường 30/4, thành phố Mỹ Tho.

Chủ nhật, 04/09/2011 - 09:55

Gió lốc gây hư hại gần 650 nhà dân
Gió lốc gây hư hại gần 650 nhà dân

(Dân trí) - 646 nhà dân và 13 ha hoa màu đã bị hư hại nặng vì mưa to và gió lốc xảy ra vào chiều 1/9. Đây là con số thiệt hại được Ban Phòng chống bão lụt và giảm nhẹ thiên tai tỉnh Cao Bằng công bố tính đến 18 giờ ngày 3/9.

Chủ nhật, 04/09/2011 - 09:34

Khánh thành Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Thái Lan
Khánh thành Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Thái Lan

(Dân trí) - Nhân dịp kỷ niệm 66 năm Quốc khánh 2/9, tại bản Nỏng Ôn, Chiềng Phin, huyện Mương, tỉnh Udonthani, Thái Lan đã long trọng diễn ra lễ khánh thành Khu tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây là khu tưởng niệm thứ 2 về Bác được xây dựng trên đất nước Thái Lan.

Chủ nhật, 04/09/2011 - 09:08

Thời tiết Nam Bộ ủng hộ ngày khai giảng
Thời tiết Nam Bộ ủng hộ ngày khai giảng

(Dân trí) - Vẫn còn dư âm của những ngày nắng đẹp của dịp nghỉ lễ 2/9, thời tiết Nam bộ dường như cũng chiều lòng các cô cậu học trò trong ngày khai giảng năm học mới.

Chủ nhật, 04/09/2011 - 08:01

Va quệt với xe đầu kéo, một phụ nữ tử vong
Va quệt với xe đầu kéo, một phụ nữ tử vong

(Dân trí) - Chiếc xe máy chở 2 vợ chồng và con nhỏ không may bị xe đầu kéo đụng phải, khiến người vợ chết ngay tại chỗ. Vụ tai nạn xảy ra vào lúc 14g30 chiều 3/9, tại QL 1A đoạn đi qua thôn Tiền, xã Võ Ninh, Quảng Ninh, Quảng Bình.

Chủ nhật, 04/09/2011 - 07:05

Vụ cướp tiệm vàng: Kẻ thủ ác và số phận 2 cháu bé
Vụ cướp tiệm vàng: Kẻ thủ ác và số phận 2 cháu bé

Sau khi bị chém đứt tay, cháu Trịnh Ngọc Bích kêu lên một tiếng thất thanh. Nghe tiếng động của tên cướp và tiếng kêu của cháu Bích, em cháu là Trịnh Phương Thảo, 18 tháng tuổi, đang nằm ngủ giật mình thức giấc, khóc toáng lên.

Chủ nhật, 04/09/2011 - 06:39

Dàn cảnh đánh chồng sau khi quan hệ bất chính với vợ?
Dàn cảnh đánh chồng sau khi quan hệ bất chính với vợ?

Ông Nguyễn Thành Nam, Phó Quản đốc công trường 2, Cty than Cao Sơn tố việc ông Đỗ Phú Quốc, Phó phòng Tổ chức hành chính, Cty Công nghiệp Hóa chất mỏ Cẩm Phả quan hệ bất chính với chị Đặng Thị Dịu (vợ anh Nam) đến sinh con.

Chủ nhật, 04/09/2011 - 01:55

Bị "anh kết nghĩa" lừa cả tình lẫn tiền
Bị "anh kết nghĩa" lừa cả tình lẫn tiền

Khi người tình dưới danh nghĩa "anh em kết nghĩa" đánh bài "chuồn”, người phụ nữ tố cáo rằng, ngoài tình cảm, chị còn phải hứng chịu “quả lừa” với hơn nửa tỉ đồng đang có nguy cơ mất trắng.

Chủ nhật, 04/09/2011 - 12:45

Bắc bộ duy trì mưa mát
Bắc bộ duy trì mưa mát

(Dân trí) - Rãnh áp thấp gây mưa tiếp tục duy trì tại miền Bắc. Hà Nội sẽ mát mẻ trong ngày cuối cùng dịp nghỉ lễ, trong các tỉnh miền Trung vẫn còn nắng nóng.

Chủ nhật, 04/09/2011 - 12:35

TP Vinh lại xảy ra cháy tại tòa nhà 14 tầng
TP Vinh lại xảy ra cháy tại tòa nhà 14 tầng

(Dân trí) – Ngôi nhà đang trong quá trình xây dựng bỗng nhiên bốc khói đen kịt từ những dãy tầng phía trên. Lực lượng cứu hỏa đã có mặt ngay lập tức tại hiện trường và gấp rút triển khai công tác chữa cháy.

Thứ bảy, 03/09/2011 - 06:28

Đã tìm thấy xác hai học sinh chết đuối khi đi xem đua thuyền
Đã tìm thấy xác hai học sinh chết đuối khi đi xem đua thuyền

(Dân Trí)- Sau một ngày gặp nạn khi đi xem đua thuyền tại sông Hội, xác hai học sinh học lớp 5C trường Tiểu học thị trấn Cẩm Xuyên, (Hà Tĩnh) đã được tìm thấy cách vị trí các nạn nhân sẩy chân chừng 100 mét.

Thứ bảy, 03/09/2011 - 05:08