Hà Nam:

Nồi cá kho đặc biệt của làng Vũ Đại

Dân trí Nói đến làng Vũ Đại xưa là nói đến mối tình Chí Phèo - Thị Nở trong tác phẩm văn học của nhà văn Nam Cao, ngày nay làng Vũ Đại được nhắc nhiều đến với món kho cá cổ truyền thấm đẫm hồn quê Việt.

Cá kho làng Vũ Đại tất bật đón tết

Cá kho Đại Hoàng không còn xa lạ đối với những thực khách sành ăn, hoài cổ. Đó là món ăn truyền thống mang hơi thở của vùng quê đồng bằng chiêm trũng, được người dân Nhân Hậu, Hà Nam chế biến, lưu truyền, coi đó là đặc sản không thể thiếu trong mỗi bữa cơm sum họp gia đình và làm quà biếu cho khách quý mỗi dịp tết đến xuân về.

Cá kho làng Vũ Đại phải là loại cá trắm đen từ 4kg trở lên, thịt chắc, người thon
Cá kho làng Vũ Đại phải là loại cá trắm đen từ 4kg trở lên, thịt chắc, người thon

Cái tên "cá kho Đại Hoàng" xuất phát từ nguồn gốc xưa kia làng này gọi là Đại Hoàng, được nhà văn Nam Cao ví von là vùng đất "quần ngư tranh thực".

Quả đúng như lời nhà văn hiện thực nói, một mảnh đất nhỏ mà đâu đâu cũng thấy doanh nghiệp nọ, công ty kia nối tiếp nhau đổi mới, phát triển. Về thăm quê hương của nhà văn Nam Cao, từ xa du khách đã nghe thấy tiếng khung cửi đều đều, dồn dập, hai bên đường làng là những vườn chuối, vườn hồng xanh mướt và thoảng trong gió khói bếp lững lờ bay, phảng phất mùi cá kho thơm lừng, hấp dẫn.

Nồi cá kho đặc biệt của làng Vũ Đại - 2


Cá được đánh vẩy, làm sạch, chặt khúc đều.

Cá được đánh vẩy, làm sạch, chặt khúc đều.

Cá kho làng Vũ Đại hay còn gọi là cá kho Đại Hoàng là một trong những món ăn được truyền từ đời này sang đời khác. Trước đây món cá kho là món thường ngày của những người dân lam lũ quanh năm “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”. Có lẽ vì thế mà mâm cơm tất niên ngày cuối năm dù có bận đến mấy thì gia đình nào cũng phải có một niêu cá kho đặt cạnh chiếc bánh chưng dâng tổ tiên.

Cũng từ đấy cá kho được người dân nơi đây xem như món quà biếu lúc tết đến xuân về, có lẽ cũng từ đó món cá kho Đại Hoàng được nhiều người biết đến.


Niêu đất được nhập từ Thanh Hóa và đã xử lý, xếp tầng ở những gia đình nấu cá kho Vũ Đại

Niêu đất được nhập từ Thanh Hóa và đã xử lý, xếp tầng ở những gia đình nấu cá kho Vũ Đại

Theo bước chân của thực khách đến đặt hàng cá tết, tôi có cuộc gặp gỡ với anh Trần Công Dương là chủ cơ sở cá kho Dương Trần, xã Nhân Hậu. Theo lời giới thiệu của anh Dương, để có được một nồi cá kho Đại Hoàng, xương thịt quện vào nhau, khi ăn không phải bỏ đi tí nào, phải qua rất nhiều công đoạn tuyển chọn cá, nêm nếm hàng chục loại gia vị, niêu nấu cá, củi đun phải là củi nhãn mới giữ được hương vị và cá mới ngon…

Riềng được thái lát mỏng lót bên dưới nồi đất
Riềng được thái lát mỏng lót bên dưới nồi đất

Cá kho Đại Hoàng phải là loại cá trắm đen từ 4 đến 5kg trở lên, ngoài những gia vị để kho cá như: riềng, sườn lợn, kẹo đắng, nước cốt chanh… Cá kho Đại Hoàng còn có một thứ gia vị rất đặc biệt đó là nước cốt tương cua. Đây là một trong những gia vị làm cho món cá kho Đại Hoàng trở nên đặc biệt.

Anh Trần Công Dương cho biết: “Ngày xưa nghèo khổ, nước mắm khan hiếm nên các cụ mỗi khi nấu cá thường thì vào dịp gần tết, trước đó khoảng tháng 9 âm lịch đã đi mua cua đồng về giã ra rồi lấy nước cốt đó ngâm với gạo rang cho vào một chiếc vò sành. Tính đến đúng thời điểm kho cá tức là cận kề tết thì lấy ra nước cốt tương cua này đổ vào kho với cá”.

Cá được xếp ngay ngắn, ngăn nắp trong niêu đất
Cá được xếp ngay ngắn, ngăn nắp trong niêu đất

Niêu nấu cá cũng rất đặc biệt, khi chọn niêu không được chọn những niêu méo mó, sứt mẻ, trước khi đun còn phải luộc qua nước sôi để giữ độ bền cho niêu… Còn củi dùng để đun kho cá là củi nhãn. Đặc biệt không được cho nước lã vào. Mỗi lần kho cá từ 12 đến 14 tiếng, lửa luôn phải đều không quá to cũng không quá nhỏ đến khi niêu cá chỉ còn khoảng 1 thìa nước thì niêu cá mới thể giữ được hương vị đặc trưng của cá kho Đại Hoàng.


Cua đồng giã ra lấy nước cốt ngâm với gạo rang, cho vào một chiếc vò sành

Cua đồng giã ra lấy nước cốt ngâm với gạo rang, cho vào một chiếc vò sành

Cá kho Đại Hoàng được người dân bán quanh năm, nhưng tất bật và bận rộn nhất vẫn là những ngày giáp tết. Người dân bắt đầu kho cá từ ngày 9 tháng Chạp và hết tháng Giêng âm lịch. Nhất là những ngày như rằm tháng Chạp, dịp tết Ông Công, Ông Táo. Những ngày này khách thập phương đổ xô về đây để đặt hàng. Mỗi một nồi cá kho có giá thấp nhất là từ 400 đến 700 nghìn đồng, đắt nhất là 1 triệu đến 1,2 triệu đồng.

Nhiều cơ sở sản xuất cá kho phải từ chối đơn đặt hàng của khách vì không thể làm kịp. Phần nhiều từ chối khách hàng vì người làm không đủ, để làm được một niêu cá kho đúng chất, phải là người có kỹ thuật, tỉ mỉ nên các cơ sở sản xuất cũng không dám “nhắm mắt” để làm cho khách.

Củi nấu cá kho Đại Hoàng bắt buộc là củi nhãn
Củi nấu cá kho Đại Hoàng bắt buộc là củi nhãn

Anh Dương chia sẻ: “Hiện nay cơ sở của tôi đang thuê 10 người nấu cá có tay nghề, dịp tết này cơ sở của tôi đã nhận được đơn đặt hàng hơn 500 niêu và đang tiếp tục nhận đơn của khách hàng từ khắp các tỉnh thành, nhiều đơn hàng ở xa như thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng… chúng tôi cũng giao tận nơi cho khách. Chúng tôi vẫn đang nhận được khá nhiều đơn hàng của khách trong thời gian này”.

Cá được nấu từ 12 đến 14 tiếng lửa luôn phải đều không quá to cũng không quá nhỏ đến khi niêu cá chỉ còn khoảng 1 thìa nước thì niêu cá mới thể giữ được hương vị đặc trưng của cá kho Đại Hoàng
Cá được nấu từ 12 đến 14 tiếng lửa luôn phải đều không quá to cũng không quá nhỏ đến khi niêu cá chỉ còn khoảng 1 thìa nước thì niêu cá mới thể giữ được hương vị đặc trưng của cá kho Đại Hoàng

Điều đặc biệt là cá kho Đại Hoàng dù không bỏ chất bảo quản những vẫn giữ được ít nhất từ 5 đến 10 ngày tùy vào điều kiện thời tiết. Mỗi niêu cá kho xong phải để hơn 1 tiếng và quạt cho nguội rồi mới đóng gói đưa cho khách hàng mang về.

Nhưng niêu cá bốc mùi thơm nghi ngút khắp Nhân Hậu
Nhưng niêu cá bốc mùi thơm nghi ngút khắp Nhân Hậu

Giờ đây, khi tết đến xuân về, những người con làng Đại Hoàng mỗi khi nghe thấy mùi vị của cá kho đã thấy nao lòng nhớ về quê nhà, nhớ về bữa cơm tất niên đoàn tụ cùng gia đình. Không chỉ làm ấm bữa cơm tất niên của gia đình những người Đại Hoàng, cá kho Đại Hoàng còn tỏa đi khắp mọi miền của đất nước.

Đức Văn

MỚI NHẤT
Quê lúa rực rỡ cờ hoa chào đón hậu vệ Đoàn Văn Hậu
Quê lúa rực rỡ cờ hoa chào đón hậu vệ Đoàn Văn Hậu

(Dân trí) - Sau khi biết tin tuyển thủ của U23 Việt Đoàn Văn Hậu sẽ về quê Thái Bình, hàng nghìn người dân quê lúa đã đổ ra cầu Tân Đệ và tuyến đường trước Sở VHTTDL tỉnh Thái Bình để chào đón chàng cầu thủ của quê hương.

Thứ tư, 31/01/2018 - 02:31

Vì sao suốt 2 năm chưa bồi thường cụ ông 41 năm chịu oan sai?
Vì sao suốt 2 năm chưa bồi thường cụ ông 41 năm chịu oan sai?

(Dân trí) - Sáng 31/1, Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Hoà Bình cho biết việc chậm trễ bồi thường oan sai cho cụ Trần Văn Thêm (80 tuổi, Yên Phong, Bắc Ninh) gặp nhiều khó khăn, vướng mắc vì “các thẩm phán rất giỏi xét xử nhưng rất kém về tài chính”. “Chúng tôi đã báo cáo Bộ Tài chính, chờ thẩm định. Hi vọng việc bồi thường diễn ra sớm để kế thúc vụ việc”- ông nói.

Thứ tư, 31/01/2018 - 02:26

Tiền vệ Quang Hải âm thầm đi taxi về thăm người thân
Tiền vệ Quang Hải âm thầm đi taxi về thăm người thân

(Dân trí) - Đây là lần đầu tiên Quang Hải trở về thăm nhà sau giải đấu U23 Châu Á 2018. Tuy nhiên, thay vì tổ chức linh đình, tiền vệ này đã lặng lẽ đi taxi và không thông báo cho người thân cùng fan hâm mộ ra đón.

Thứ tư, 31/01/2018 - 02:17

Thủ tướng dùng kỳ tích của U23 để nói về khát vọng phát triển địa phương
Thủ tướng dùng kỳ tích của U23 để nói về khát vọng phát triển địa phương

(Dân trí) - Ngày 30/1, dự hội nghị xúc tiến đầu tư tỉnh Bạc Liêu năm 2018, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã nhấn mạnh: “Chúng ta phải có khát vọng, phải có tầm nhìn trong phát triển, tầm nhìn dài hạn và bền vững hơn nữa, không có khát vọng thì không thể nào phát triển được”.

Thứ tư, 31/01/2018 - 02:11

Chánh án TAND Tối cao: Sẽ đề xuất bỏ phiên toà xét xử lưu động
Chánh án TAND Tối cao: Sẽ đề xuất bỏ phiên toà xét xử lưu động

(Dân trí) - Tại cuộc họp báo sáng 31/1, Chánh án TAND Tối cao Nguyễn Hoà Bình cho biết, mỗi năm ngân sách của ngành toà án phải chi ra 70 tỷ đồng cho phiên toà lưu động. Tháng 7/2018, TAND Tối cao sẽ có báo cáo Uỷ ban Thường vụ Quốc hội và đề xuất không tổ chức phiên toà lưu động theo thông lệ quốc tế.

Thứ tư, 31/01/2018 - 01:08

Mẹ cầu thủ Văn Đức nói gì về bức ảnh “gây bão” ở sân bay Nội Bài?
Mẹ cầu thủ Văn Đức nói gì về bức ảnh “gây bão” ở sân bay Nội Bài?

(Dân trí) - Bức ảnh hai mẹ con Văn Đức ôm nhau khóc ở sân bay Nội Bài ngày 28/1 gây “rúng động” cộng đồng mạng. Đã có một số ý kiến trách móc sự “phân biệt” giữa các ngôi sao và những người hùng thầm lặng của đội tuyển... Bà Vũ Thị Hiền - mẹ cầu thủ Văn Đức đã có những chia sẻ với phóng viên Dân trí về bức ảnh nói trên.

Thứ tư, 31/01/2018 - 12:39

Hình ảnh băng giá tuyệt đẹp ở đỉnh Mẫu Sơn - Lạng Sơn
Hình ảnh băng giá tuyệt đẹp ở đỉnh Mẫu Sơn - Lạng Sơn

(Dân trí) - Trao đổi với phóng viên Dân trí sáng nay (31/1), ông Hoàng Quốc Huy - Trạm trưởng Trạm khí tượng Mẫu Sơn (Lạng Sơn) cho biết, nhiệt độ lúc 8h sáng nay (31/1) tại đỉnh Mẫu Sơn là -0,5 độ C và đã xuất hiện băng giá.

Thứ tư, 31/01/2018 - 12:25

Tiệm sửa xe máy bị lửa thiêu rụi lúc rạng sáng
Tiệm sửa xe máy bị lửa thiêu rụi lúc rạng sáng

(Dân trí) - Toàn bộ tài sản bên trong một tiệm sửa xe gắn máy đã bị thiêu rụi trong một vụ cháy lớn xảy ra vào rạng sáng 31/1 trên đường Lê Thị Trung, phường Bình Chuẩn, thị xã Thuận An, tỉnh Bình Dương.

Thứ tư, 31/01/2018 - 11:03

Tuyết đang phủ trắng đèo Ô Quý Hồ - Sa Pa
Tuyết đang phủ trắng đèo Ô Quý Hồ - Sa Pa

(Dân trí) - Do ảnh hưởng không khí lạnh mạnh tràn về nên sáng sớm ngày hôm nay (31/1) vùng núi tỉnh Lào Cai nhiệt độ giảm rất mạnh, đặc biệt vùng du lịch Sa Pa nhiệt độ xuống dưới 0 độ C và vào hồi 8h30 cùng ngày, mưa tuyết rơi mạnh đang phủ trắng núi rừng khu vực đỉnh đèo Ô Quí Hồ.

Thứ tư, 31/01/2018 - 10:42

Hành khách hoảng loạn vì tài xế xe buýt bị nhóm thanh niên lôi xuống đánh
Hành khách hoảng loạn vì tài xế xe buýt bị nhóm thanh niên lôi xuống đánh

(Dân trí) - Khi xe buýt của một công ty đang dừng đón trả khách, một nhóm thanh niên bất ngờ nhảy lên xe lôi tài xế xuống đường đánh liên tiếp khiến tài xế bị thương nặng. Thấy tài xế nằm bất tỉnh dưới đường, nhóm thanh niên lập tức bỏ đi.

Thứ tư, 31/01/2018 - 10:19

Cấp hơn 1.000 tấn gạo cứu đói người dân 3 tỉnh trong dịp Tết
Cấp hơn 1.000 tấn gạo cứu đói người dân 3 tỉnh trong dịp Tết

(Dân trí) - Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ vừa chỉ đạo Bộ Tài chính xuất cấp hơn 1.000 tấn gạo từ nguồn dự trữ quốc gia cấp cho 3 tỉnh Thanh Hóa, Hà Giang, Bắc Kạn, để hộ trợ cứu đói trong dịp Tết Nguyên đán Mậu Tuất.

Thứ tư, 31/01/2018 - 10:16

Quê nhà Công Phượng "nóng rực" trong cái rét 10 độ C
Quê nhà Công Phượng "nóng rực" trong cái rét 10 độ C

(Dân trí) - Sáng sớm nay (31/1) hàng nghìn người dân đã tụ tập tại thị trấn Đô Lương (huyện Đô Lương, Nghệ An) để đón Công Phương trở về huyện nhà.

Thứ tư, 31/01/2018 - 09:52

ĐÁNG QUAN TÂM
Trung vệ Bùi Tiến Dũng: Chưa muốn yêu để tập trung rèn luyện phong độ
Trung vệ Bùi Tiến Dũng: Chưa muốn yêu để tập trung rèn luyện phong độ

(Dân trí) - Trước tài năng cũng như vẻ điển trai của chàng trung vệ Bùi Tiến Dũng, rất nhiều người hâm mộ muốn biết Dũng đã có người yêu chưa, song chàng cầu thủ này chia sẻ chưa muốn yêu vào thời điểm này mà chỉ muốn tập trung rèn luyện để có được một phong độ tốt hơn chuẩn bị cho những giải đấu sắp tới…

Thứ tư, 31/01/2018 - 09:09

Bêu tên người mua bán dâm giữa đường: Công an làm trái luật
Bêu tên người mua bán dâm giữa đường: Công an làm trái luật

(Dân trí) - Theo các luật sư, công an đã làm trái luật. Việc xử lý như vậy ảnh hưởng trực tiếp đến danh dự, uy tín và nhân phẩm là các quyền hiến định của những người bị xử lý.

Thứ tư, 31/01/2018 - 08:57

Bị cấm bay, khách nữ vẫn “ung dung” qua cửa hàng không đi Nga
Bị cấm bay, khách nữ vẫn “ung dung” qua cửa hàng không đi Nga

(Dân trí) - Một nữ hành khách mang quốc tịch Việt Nam dù đã bị nhà chức trách cấm bay nhưng vẫn sang được Nga bằng đường hàng không. Trường hợp hi hữu này vừa mới xảy ra và nguyên nhân được cho là do “sàng lọc” thủ công, các cơ quan có trách nhiệm không phối hợp chặt chẽ.

Thứ tư, 31/01/2018 - 08:35

Cặp cá sủ vàng ở Nha Trang: Thương lái Trung Quốc đã mua 1,5 tỷ đồng
Cặp cá sủ vàng ở Nha Trang: Thương lái Trung Quốc đã mua 1,5 tỷ đồng

(Dân trí) - Chiều 30/1, ông Lê Văn Hằng (TP Nha Trang, Khánh Hòa) cho biết vào lúc 13h cùng ngày, ông cùng đồng nghiệp đã bán cặp cá sủ vàng quý hiếm cho thương lái Trung Quốc với giá lên tới 1,5 tỷ đồng.

Thứ tư, 31/01/2018 - 07:35

Đẹp ngỡ ngàng con đường chạy men theo “viên ngọc” thứ hai của Hà Nội
Đẹp ngỡ ngàng con đường chạy men theo “viên ngọc” thứ hai của Hà Nội

(Dân trí) - Nếu so sánh chất lượng cây xanh, mặt nước đơn thuần, công viên Thống Nhất và hồ Bảy Mẫu không thua kém, thậm chí hơn Hồ Gươm về độ phong phú và diện tích. Sau 17 năm được phê duyệt, dự án đường Nguyễn Đình Chiểu chạy men theo hồ Ba Mẫu mới chính thức được thông xe.

Thứ tư, 31/01/2018 - 07:26

Công Phượng, Xuân Mạnh, Văn Đức vui tưng bừng cùng người hâm mộ quê nhà
Công Phượng, Xuân Mạnh, Văn Đức vui tưng bừng cùng người hâm mộ quê nhà

(Dân trí) - Mặc dù khá mệt sau chặng đường dài nhưng Công Phượng, Xuân Mạnh, Văn Đức vẫn đứng dưới mưa giao lưu với người hâm mộ. Bộ ba này còn lên sân khấu “quẩy” với các vũ công dưới sự hò reo phấn khích của hàng vạn cổ động viên quê nhà.

Thứ tư, 31/01/2018 - 07:26

Việt Nam - Hoa Kỳ tái khẳng định các vấn đề về Biển Đông
Việt Nam - Hoa Kỳ tái khẳng định các vấn đề về Biển Đông

(Dân trí) - Trao đổi về tình hình Biển Đông, Việt Nam và Hoa Kỳ tái khẳng định tầm quan trọng của việc bảo đảm an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không. Không sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực, giải quyết các tranh chấp tại Biển Đông bằng các biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế.

Thứ tư, 31/01/2018 - 07:12

Hà Nội tiếp tục rét đậm, nhiệt độ lúc 6h sáng là 9,7 độ C
Hà Nội tiếp tục rét đậm, nhiệt độ lúc 6h sáng là 9,7 độ C

(Dân trí) - Không khí lạnh tăng cường mạnh tiếp tục gây rét đậm, rét hại trong ngày hôm nay (31/01) ở các tỉnh Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. Nhiệt độ đo được tại trạm quan trắc ở khu vực Hà Đông (Hà Nội) lúc 6h sáng nay là 9,7 độ C.

Thứ tư, 31/01/2018 - 06:39

Thiếu tướng Võ Văn Chót: Xuân Mậu Thân - khát vọng độc lập, hòa bình và tự do
Thiếu tướng Võ Văn Chót: Xuân Mậu Thân - khát vọng độc lập, hòa bình và tự do

(Dân trí) - “Cuộc tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1968 là khát vọng về độc lập, tự do và hòa bình cho Tổ quốc, là niềm tin tưởng tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng, là tinh thần độc lập dân tộc, tự chủ, sáng tạo trong hoạch định đường lối và chỉ đạo chiến lược, là sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân…”, Thiếu tướng Võ Văn Chót nhấn mạnh.

Thứ tư, 31/01/2018 - 06:00

Kiên Giang xác nhận clip "công an bêu tên người mua bán dâm"
Kiên Giang xác nhận clip "công an bêu tên người mua bán dâm"

(Dân trí) - Tối 30/1, Đại tá Phạm Trung Thành, Trưởng phòng Tham mưu, kiêm người phát ngôn Công an tỉnh Kiên Giang, cho biết, nội dung thể hiên trong clip đúng là công an thị trấn Dương Đông đang triển khai một buổi sinh hoạt ra dân, nhằm răn đe, phòng chống tội phạm. Nhưng cách làm như vậy không phù hợp, phản cảm…

Thứ tư, 31/01/2018 - 12:05

Hồ chứa nước hơn 50 tỷ đồng chưa bàn giao đã hư hỏng
Hồ chứa nước hơn 50 tỷ đồng chưa bàn giao đã hư hỏng

(Dân trí) - Được đầu tư với số tiền 112 tỷ đồng, hoàn thành từ cuối năm 2016, do vướng một số thủ tục chưa được bàn giao, đến nay Tiểu dự án hồ chứa Khe Giao (xã Ngọc Sơn, huyện Thạch Hà, Hà Tĩnh) đã xuất hiện nhiều biểu hiện lo ngại về chất lượng. Công trình có dấu hiệu xuống cấp, hư hỏng nặng...

Thứ ba, 30/01/2018 - 10:38

Trung vệ Tiến Dũng bật khóc trước tình cảm của người hâm mộ
Trung vệ Tiến Dũng bật khóc trước tình cảm của người hâm mộ

(Dân trí) - Đúng 19h30, trung vệ Tiến Dũng (quê ở thị trấn Đức Thọ, huyện Đức Thọ, Hà Tĩnh) đã về về tới sân bay Vinh (Nghệ An). Ngay từ lúc bước xuống máy bay, trung vệ Tiến Dũng đã không thể kìm nước mắt hạnh phúc trước sự thể hiện tình cảm của hàng ngàn người hâm mộ

Thứ ba, 30/01/2018 - 10:26