Thứ Bảy 10/09/2011 - 11:18

Đi bẫy “chuột tuyệt chủng 11 triệu năm”

Những ngày này, dư luận rất ngạc nhiên vì Tổ chức Bảo tồn động thực vật hoang dã quốc tế thông báo rằng phát hiện loài chuột đá được cho là đã tuyệt chủng cách nay 11 triệu năm ngay tại Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, Việt Nam.
>>Quảng Bình: Phát hiện loài thú tuyệt chủng cách đây 11 triệu năm

Theo sự kiện này, chúng tôi đã có chuyến thị sát về đồng bào Rục ở xã miền núi Thượng Hoá và rất bất ngờ khi biết rằng loài chuột này đã sống ở đây từ rất lâu, càng thú vị hơn khi người dân ở đây thường bẫy được chúng về ăn và làm... đồ nhậu.

 

“Thì ra là con kà nệ khụng”

 

Vượt qua hơn trăm cây số, chúng tôi tìm vào bản Ón (xã Thượng Hoá, Minh Hoá, Quảng Bình) - nơi có đồng bào dân tộc Rục sinh sống. Khu rừng mà người dân phát hiện chuột đá là một phần trong hơn 20.000ha rừng mở rộng cho di sản thiên nhiên thế giới Phong Nha - Kẻ Bàng. Nơi đây chưa có cuộc điều tra sinh học nào đáng kể.

 

Khi biết chúng tôi có ý định tìm hiểu về loài chuột trong báo cáo của tổ chức quốc tế là đã tuyệt chủng 11 triệu năm trước, ông Trần Xuân Tư - trưởng bản - tỏ vẻ ngạc nhiên: “Cái con mà họ nói tuyệt chủng chi đó, thì ra là con kà nệ khụng, xưa nay dân bản không biết hắn quý như răng nhưng vẫn thường bắt được và làm thịt ăn”. Cách đây mấy ngày, dân bản Ón rất lấy làm lạ vì các nhà khoa học tìm về và nghiên cứu loài thú này.

 

Họ nói đây là một loài thú quý hiếm đã tuyệt chủng. Hiện đang có nhiều trai bản dẫn các nhà nghiên cứu vào rừng tìm bẫy kà nệ khụng.

 

Theo lời của ông Tư, người Rục trước đây sống ở trong các hang đá thuộc dãy núi đá vôi trong vườn quốc gia. Ở đó, thức ăn chính của họ là một loại lá cây phơi khô rồi chà nhuyễn nấu lên. Còn thịt, chủ yếu là các loại chuột lồ ô, chuột kà nệ đang, kà nệ coọng và thỉnh thoảng còn bắt được cả kà nệ khụng.

 

Khi được đề nghị miêu tả lại hình dáng, đặc điểm của loài thú này ông Tư nhanh nhảu: “Người hắn đen tuyền, lông mượt rất đẹp như lông khỉ, đuôi dài không đến hai gang tay, tai nó to bằng bề ngang ngón tay nhưng chiều dài dài hơn đốt tay, móng chân của nó phát triển như móng chân mèo quanh có lông mọc dày”. Rồi ông vội nói mấy người trong bản đi gọi ngay anh Cao Xuân Chài - cạnh nhà, người hay đi bẫy chuột ở bản ra để tiếp chuyện.

 


Anh Cao Xuân Chài đặt bẫy kà nệ khụng. Ảnh: L.Đ.Dũng

 

Anh Chài sinh năm 1974, sinh ra và lớn lên trong hang đá nên chuyện bẫy, bắt chuột rành lắm. Anh cho biết, loài kà nệ khụng này có lông mượt, không nhanh nhẹn như chuột thường nên chỉ sống và tìm thức ăn quanh hang của mình. Chúng xuất hiện nhiều vào mùa mưa dông (khoảng tháng 6 đến tháng 9) và chỉ xuất hiện vào buổi đêm.

 

Ông Cao Xuân Yên là một trong số những người lớn tuổi trong bản còn chịu khó đi bẫy chuột. Mỗi ngày ông Yên đặt khoảng gần 100 bẫy treo, bẫy kẹp. Theo ông, bẫy thú gặm nhấm rất dễ, nhưng riêng với kà nệ khụng thì khó vì loài này rất khôn. Nếu để chúng đánh hơi thấy có con người là coi như hết bẫy, thậm chí chúng chuyển lên vùng cao hơn ở để tránh người. “Trước đây thì có con nào cả nhà đều dùng để ăn, nhưng giờ có con sống thì cũng bán được nên tui dùng bẫy treo là chủ yếu vì sợ dùng bẫy kẹp thú chết ngạt hết” - ông Yên cho biết.

 

Bắt đầu từ buổi sáng, ông Yên đã lục tục leo lên những lèn đá cao tìm thu chiến lợi phẩm, sắp đặt xong xuôi rồi chiều tối về chờ sáng mai lên lại. Chuột bắt nhiều nên càng ngày càng ít, có ngày ông chỉ bắt được dăm ba con, kà nệ khụng thì ít gặp hơn nhưng thỉnh thoảng vẫn có. “Đi lèn nhiều nên tui bắt được kà nệ khụng nhiều lắm, nhưng tui ít ăn vì thịt nó mềm, đi bẫy về thường cho trẻ con nướng ăn thôi” - ông Yên kể.

  

Khi còn ở hang đá đã thấy

 

Anh Chài sinh ra và lớn lên trong hang đá, cách đây khoảng gần 10 năm, theo lời kêu gọi của cán bộ, anh và gia đình mới ra thung lũng an cư lạc nghiệp. Kinh tế gia đình chưa ổn định nhiều nên thường ngày anh vẫn chọn bẫy chuột là nghề chính. “Tui nỏ (không) biết họ gọi răng, nhưng khi ở trong hang bọn tui đã thấy và gọi là con kà nệ khụng, người hắn mềm, có mùi như mùi con voọc nên ăn không được ngon cho lắm” - người đàn ông còn vương chút hoang sơ của bộ lạc sống trong hang sót lại kể. Rồi anh tiếp: “Thường một con kà nệ khụng làm ra được 1 đĩa, người làng thường nấu với ruốc, riềng, sả (giả cầy) và uống rượu đoác, uống cũng hợp!”. Theo lời trưởng bản Tư, khắp vùng núi đá vôi của Phong Nha - Kẻ Bàng, chỉ mới thấy ở vùng bản Ón có con kà nệ khụng. Những nơi khác, vì người ta không sống trong hang hoặc không để ý khi gặp nên chưa thấy nói có.

 

Đặc điểm của loài chuột này là sạch sẽ, ưa sống nơi yên tĩnh, thường là trên các lèn đá cao ít người qua lại. Nó chậm hơn so với loài chuột thường, lại hiền hơn và tỏ ra khôn hơn chuột, thịt lại có mùi của khỉ nên bà con vẫn nghi ngờ nó là một loài của khỉ. “Nhìn xa thì giống chuột, nhưng nhìn kỹ thấy hắn giống khỉ lắm” - anh Chài phán đoán theo kinh nghiệm đi bẫy rừng của mình.
 
Chuột đá kà nệ khụng bắt được tại bản Ón. Ảnh: FFI

 

Rồi không để phải nghĩ lâu, anh dẫn chúng tôi leo vào một ngọn núi đá vôi, nơi anh đặt các bẫy treo trước cửa hang chuột kà nệ khụng. Chiếc bẫy được làm rất đơn giản đặt ngay trước cửa hang gồm một cần dài cắm thẳng xuống đất, đầu cần cột một sợi dây và néo vào cánh gạt đặt ở cửa hang. Vì mới đặt nên khi chúng tôi lên vẫn chưa có con chuột nào dính bẫy.

 

Hầu như khắp bản Ón, những ai đã đi rừng bẫy chuột đều đã gặp kà nệ khụng. Khi được kể là nó được các nhà khoa học cho là tuyệt chủng cách đây nhiều triệu năm thì họ vẫn ngây ngô vì bao đời nay, người làng vẫn thấy chúng, bắt chúng và ăn thịt chúng. Ông Tư cho biết: “Trước giờ, người dân vẫn bẫy bắt và ăn thịt chuột như một món quen thuộc, nay nếu cán bộ nhà nước có tuyên truyền bảo vệ vì thấy có lợi ích khoa học nào đó thì dân bản sẽ gắng làm theo, bởi chúng cũng là một loài chuột trên lèn thôi!”.

 

Phát hiện của khoa học

 

Trước đây, các nhà khoa học thuộc Bảo tàng Tự nhiên khoa học Mỹ từng phát hiện mẫu hoá thạch của một loài thú rất lạ có hình dạng giống loài chuột tại một vùng rừng núi ở Trung Quốc. Qua nghiên cứu, phân tích khoa học như đo xương, răng, xác định ADN..., các nhà khoa học xác định được đây là mẫu hoá thạch của giai đoạn 11 triệu năm về trước.

 

Theo Bách khoa toàn thư mở Wikipedia: “Chuột núi Lào hoặc kha-nyou (tên khoa học: Laonastes aenigmamus, tức là “chuột đá Lào”) là loài gặm nhấm sống ở miền Khammouan của Lào. Loài này được miêu tả lần đầu tiên năm 2005 trong một bài báo của Paulina Jenkins và một số người khác, họ nghĩ rằng động vật này có tính chất khác biệt với các loài gặm nhấm đang sống đến độ cần phải đặt nó vào một họ mới, gọi là Laonastidae.

 

Vào năm 2006, cách phân loại của loài chuột này bị Mary Dawson và một số người khác bác bỏ. Họ cho rằng nó thuộc về họ hoá thạch cổ, Diatomyidae, trước đây tưởng bị tuyệt chủng 11 triệu năm trước. Do đó, loài này tiêu biểu cho đơn vị phân loại Lazarus. Con này giống với con chuột lớn có lông đen và đuôi dày rậm lông. Nó có sọ rất lạ với đặc điểm khác với các thú vật khác đang sống”.

 

Đối chiếu hình dáng bên ngoài của con vật này và hoá thạch được phát hiện tại Trung Quốc trước đó, các nhà khoa học khẳng định loài chuột đá ở Lào thuộc cùng nhóm với loài thú thuộc họ gặm nhấm trong mẫu hoá thạch. Ở bản Ón, loài này được gọi là kà nệ khụng. Đầu tháng 9.2011, Tổ chức Bảo tồn động thực vật hoang dã quốc tế (FFI) và nhóm chuyên gia điều tra đa dạng sinh học của VN ở Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng tuyên bố là đã phát hiện loài này.

 

Theo Lê Đình Dũng

 Lao động

Tag :
MỚI NHẤT
Quy hoạch hệ thống bãi khai thác cát, sạn để chặn nạn “cát tặc”
Quy hoạch hệ thống bãi khai thác cát, sạn để chặn nạn “cát tặc”

(Dân trí) - Trước tình trạng “cát tặc” khai thác cát, sạn ngày càng tràn lan và chưa có dấu hiệu dừng lại, UBND tỉnh đã ra quy hoạch các bãi khai thác vật liệu xây dựng (VLXD), đưa loại hình kinh doanh hấp dẫn này vào khuôn khổ.

Thứ bảy, 10/09/2011 - 08:43

Ô tô tải chắn ngang đường sắt, tàu Bắc Nam tê liệt hơn 2 giờ
Ô tô tải chắn ngang đường sắt, tàu Bắc Nam tê liệt hơn 2 giờ

(Dân trí) - Một chiếc xe tải chạy hướng Bắc - Nam, khi lên đèo Mũi Né (huyện Phú Lộc), đã bị tụt dốc và lao qua phía bên phải, nằm vắt ngang qua đường sắt khiến giao thông đường sắt Bắc - Nam bị ách tắc gần 2 giờ đồng hồ.

Thứ bảy, 10/09/2011 - 08:06

Nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Đình Cự qua đời
Nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Đình Cự qua đời

Ngày 10/9, Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ và Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam và gia đình vô cùng thương tiếc báo tin giáo sư, tiến sỹ khoa học Vũ Đình Cự, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội đã từ trần hồi 5 giờ 30 phút ngày 7/9/2011.

Thứ bảy, 10/09/2011 - 07:55

Hàng trăm đoàn lân gây kẹt cứng phố cổ
Hàng trăm đoàn lân gây kẹt cứng phố cổ

(Dân trí) - Nhiều đoàn lân, rồng đi múa tại các con phố cổ bên bờ bắc sông Hương (TP Huế) đã gây cảnh tắc đường nặng trong nhiều giờ liền đêm 13 Âm lịch (10/9).

Thứ bảy, 10/09/2011 - 07:48

Xe tải chở sắt “bẻ gãy” cầu, một người mất tích
Xe tải chở sắt “bẻ gãy” cầu, một người mất tích

(Dân trí) - Vụ tai nạn xảy ra khoảng 13h30 chiều nay, 10/9,trên tỉnh lộ 941 thuộc địa phận huyện Tri Tôn, An Giang. Chiếc xe tải chở quá nặng, khi đi gần hết cầu thì bất ngờ cầu sập gẫy, kéo 3 người xuống sông.

Thứ bảy, 10/09/2011 - 05:23

Cháy lớn trong công ty sản xuất ống nhựa
Cháy lớn trong công ty sản xuất ống nhựa

(Dân trí) - Rạng sáng 10/9, một vụ cháy xảy ra tại công ty TNHH nhựa Đạt Hòa đóng tại số D6/42T đường Bà Hom, phường Tân Tạo, quận Bình Tân thiêu rụi gần 2 tấn nhựa thành phẩm.

Thứ bảy, 10/09/2011 - 05:01

Một đêm theo chân CSGT kiểm tra các tài xế “ma men”
Một đêm theo chân CSGT kiểm tra các tài xế “ma men”

(Dân trí) - “Việc uống rượu bia khi tham gia giao thông sẽ rất nguy hiểm. Sự nguy hiểm có thể đánh đổi cả tính mạng của mình và của người khác” - một chiến sĩ CSGT nhắn nhủ.

Thứ bảy, 10/09/2011 - 04:28

Ngã tư Hàng Xanh lại kẹt cứng vì xe buýt chắn ngang đường
Ngã tư Hàng Xanh lại kẹt cứng vì xe buýt chắn ngang đường

(Dân trí) - Khoảng 18h30 tối qua 9/9, xe buýt số 150 mang biển kiểm soát 53N-4620 hướng từ Bến xe Chợ Lớn về ngã ba Tân Vạn đã đâm ngang hàng chắn tại ngã tư Hàng Xanh, gây kẹt xe nhiều giờ liền.

Thứ bảy, 10/09/2011 - 03:42

Ông Nguyễn Bá Thanh có thể kiện người lập trang web mạo danh mình
Ông Nguyễn Bá Thanh có thể kiện người lập trang web mạo danh mình

Liên quan đến trang web www.nguyenbathanh.com mạo danh Bí thư Thành ủy TP Đà Nẵng, trao đổi với phóng viên, các luật sư cho biết, dù trang web mạo danh này đưa thông tin tốt hay xấu nhưng nếu không có sự đồng ý của cá nhân hay tổ chức đó đều vi phạm pháp luật.

Thứ bảy, 10/09/2011 - 03:27

Nườm nượp trảy hội mùa thu Côn Sơn - Kiếp Bạc
Nườm nượp trảy hội mùa thu Côn Sơn - Kiếp Bạc

(Dân trí) - Lễ hội thu Kiếp Bạc - Côn Sơn năm nay tưởng niệm 711 năm ngày mất của Anh hùng dân tộc Trần Quốc Tuấn, 569 năm ngày mất của Danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Trãi. Chưa phải chính hội nhưng đã có hàng nghìn du khách nườm nượp về dự hội.

Thứ bảy, 10/09/2011 - 01:06

Mẹ ôm con nhảy cầu tự tử
Mẹ ôm con nhảy cầu tự tử

Khoảng 17 giờ ngày 9/9, một phụ nữ ôm con nhỏ nhảy xuống sông Sài Gòn từ cầu Phú Cường (nối Bình Dương và huyện Củ Chi - TPHCM) tự tử.

Thứ bảy, 10/09/2011 - 12:55

Hà Nội cắt liên lạc hơn 1.600 số điện thoại quảng cáo, rao vặt
Hà Nội cắt liên lạc hơn 1.600 số điện thoại quảng cáo, rao vặt

(Dân trí) - Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội vừa cho biết tổng số điện thoại quảng cáo, rao vặt bị cắt liên lạc từ trước đến nay là 1.635 số. Sở này cũng chưa có chủ trương khôi phục lại những số điện thoại này.

Thứ bảy, 10/09/2011 - 11:20

ĐÁNG QUAN TÂM
Lê Văn Luyện đã bỏ nhà đi lang thang trước khi về quê gây án
Lê Văn Luyện đã bỏ nhà đi lang thang trước khi về quê gây án

(Dân trí) - Lê Văn Luyện đã bỏ nhà đi lang thang từ tháng 2/2011, là một kẻ đua đòi, ham chơi cờ bạc. Đến thời điểm cần tiền trả nợ và cần tiền tiêu xài, y đã trở về quê, mang sẵn hung khí chầu chực chờ gây án tại tiệm vàng.<br><a href='http://dantri.com.vn/event-1788/Dien-bien-vu-tham-sat-ca-gia-dinh-tiem-vang-o-Bac-Giang.htm'><b>&nbsp;>>&nbsp; Diễn biến vụ thảm sát cả gia đình tiệm vàng ở Bắc Giang</b></a>

Thứ bảy, 10/09/2011 - 10:45

Tăng nặng mức xử phạt giao thông đường thủy
Tăng nặng mức xử phạt giao thông đường thủy

(Dân trí) - Từ 15/9, phương tiện thủy nội địa sẽ bị phạt hành chính từ 200.000 đồng đến 2 triệu đồng và một số biện pháp khắc phục hậu quả nếu không trang bị các loại thiết bị an toàn như dụng cụ cứu sinh, phòng cháy chữa cháy, neo đậu, liên kết phương tiện...

Thứ bảy, 10/09/2011 - 09:55

Phố đèn lồng truyền thống: Vẫn cần mẫn “tô sắc” đêm Trung Thu
Phố đèn lồng truyền thống: Vẫn cần mẫn “tô sắc” đêm Trung Thu

(Dân trí) - Phố lồng đèn không còn không khí nhà nhà, người người làm đèn như xưa vì các loại đèn nhập ngoại tràn ngập. Tuy nhiên, vẫn còn những đôi tay cặm cụi giữ lấy nghề “tô sắc” để đến dịp Trung Thu, con đường Lương Nhữ Học vẫn lung linh, huyền ảo.

Thứ bảy, 10/09/2011 - 09:52

Gà, vịt giống nhảy nháo nhác trong cabin ô tô
Gà, vịt giống nhảy nháo nhác trong cabin ô tô

(Dân trí) - Rạng sáng 9/9, Công an TP Lạng Sơn bắt quả tang xe ô tô mang BKS giả 29X - 3074 đang vận chuyển một số lượng lớn con giống gia cầm nhập lậu qua biên giới, trên quốc lộ 1A thuộc thôn Quang Trung - Quảng Lạc - TP Lạng Sơn,

Thứ bảy, 10/09/2011 - 09:44

Đường phố ngập nước do mưa lớn kéo dài
Đường phố ngập nước do mưa lớn kéo dài

(Dân trí) - Suốt 2 ngày qua trên địa bàn thành phố Vinh (Nghệ An) có mưa to kéo dài, khiến nhiều tuyến đường trong thành phố biến thành... sông.

Thứ bảy, 10/09/2011 - 09:40

Chuyện về một cây lim xanh nghìn năm tuổi...
Chuyện về một cây lim xanh nghìn năm tuổi...

(Dân trí) - Về vườn quốc gia Bến En, huyện Như Thanh (Thanh Hóa) chúng ta vẫn thường nghe câu chuyện của người dân trong vùng về cây lim xanh hàng nghìn năm tuổi vẫn đứng sừng sững giữa núi rừng...

Thứ bảy, 10/09/2011 - 08:51

14 tuổi ba lần cứu người
14 tuổi ba lần cứu người

Nghe tiếng kêu cứu của bạn, Trần Văn Nguyên (14 tuổi, học sinh lớp 7 Trường THCS Bình Chánh, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi) đã không ngần ngại lao ra giữa lòng ao sâu tiếp cứu. Khi dìu bạn vào được đến bờ cũng là lúc em bị kiệt sức, chìm nghỉm giữa lòng nước giá lạnh...

Thứ bảy, 10/09/2011 - 08:17

Tuần đầu của Tháng An toàn giao thông, tai nạn tiếp tục tăng
Tuần đầu của Tháng An toàn giao thông, tai nạn tiếp tục tăng

(Dân trí) - Trong tuần đầu tiên của tháng ATGT, bình quân, mỗi ngày xảy ra 35 vụ tai nạn giao thông, làm chết 32 người. So với con số bình quân 29 vụ, 25 người chết mỗi ngày của nửa cuối tháng 8, số vụ tai nạn trong Tháng An toàn giao thông đã tăng đáng kể.

Thứ bảy, 10/09/2011 - 06:38

Game bạo lực và bi kịch
Game bạo lực và bi kịch

“Ai cứu con tôi, ai cứu con tôi…” là tiếng kêu cứu tuyệt vọng của một người cha khốn khổ có con nghiện game. Được sự đồng ý của gia đình, chúng tôi xin gửi đến bạn đọc một bi kịch điển hình có ảnh hưởng từ game bạo lực

Thứ bảy, 10/09/2011 - 06:31

Cả gia đình ăn nhầm nấm độc, hai mẹ con tử vong
Cả gia đình ăn nhầm nấm độc, hai mẹ con tử vong

Tối 9/9, bác sỹ Nguyễn Xuân Sơn, Khoa Hồi sức tích cực và Chống độc, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Giang cho biết các bác sỹ đang nỗ lực điều trị cho 2 bệnh nhân do ăn nhầm phải nấm độc mới được chuyển từ Bệnh viện Đa khoa huyện Quản Bạ về.

Thứ bảy, 10/09/2011 - 06:28

Ngày nghỉ cuối tuần toàn quốc tiếp diễn mưa, dông
Ngày nghỉ cuối tuần toàn quốc tiếp diễn mưa, dông

(Dân trí) - Dải hội tụ nhiệt đới tiếp tục gây mưa rào và dông rải rác trên toàn quốc trong 2 ngày nghỉ cuối tuần. Nền nhiệt miền Bắc, trong đó có Hà Nội tăng nhẹ.

Thứ bảy, 10/09/2011 - 06:10

Báo động đỏ về tình hình phạm tội ở HS, SV
Báo động đỏ về tình hình phạm tội ở HS, SV

(Dân trí) - Đẩy mạnh đợt cao điểm tấn công, trấn áp các loại tội phạm, Công an TP Huế đã điều tra làm rõ nhiều vụ án hình sự, tiến hành khởi tố bắt tạm giam nhiều đối tượng gây án. Nhưng một sự thật đau lòng, đa số đối tượng đều chủ yếu là HS, SV.

Thứ bảy, 10/09/2011 - 01:59