Cho phép nghe lén điện thoại để “tóm” tội phạm tham nhũng?

Dân trí Trao đổi với PV Dân trí, ông Đỗ Văn Đương - Ủy viên Thường trực Ủy ban Tư pháp của Quốc hội cho biết một trong những điểm mới đáng chú ý nhất trong dự thảo Bộ luật tố tụng hình sự (sửa đổi) sẽ được Quốc hội thảo luận cả ngày hôm nay 6/11 là việc cho phép áp dụng biện pháp điều tra đặc biệt, trong đó có nghe lén điện thoại để “tóm” tội phạm tham nhũng.
>>Ai có quyền cho phép điều tra công dân bằng nghe trộm điện thoại, lén ghi hình?
>>14.000 điện thoại bị nghe lén: Phần lớn nội dung liên quan đến đời tư

 

Ông Đỗ Văn Đương.
Ông Đỗ Văn Đương.

 

Phóng viên: Thưa ông, biện pháp điều tra đặc biệt được sử dụng khi nào?

Ông Đỗ Văn Đương: Biện pháp điều tra đặc biệt (gồm theo dõi bí mật, ghi âm, ghi hình bí mật, nghe điện thoại bí mật, thu thập bí mật dữ liệu điện tử và sử dụng trinh sát hoặc cộng tác viên bí mật) được sử dụng khi cần điều tra về những hành vi tham nhũng, tội phạm có tổ chức, khủng bố, rửa tiền, tội phạm ma túy cần phải áp dụng biện pháp công nghệ cao.

Tội phạm trong những lĩnh vực này thường có thủ đoạn gây án, che giấu hành vi phạm tội cực kỳ tinh vi. Trước khi gây án chúng đã tìm mọi cách che giấu, xóa dấu vết phạm tội rồi. Cho nên nếu chúng ta chỉ sử dụng phương pháp điều tra thủ công như hiện nay thì chưa hiệu quả.

Cái này không phải bây giờ mình nghĩ ra đâu, mà đó là thành tựu chung của các nước người ta làm rồi. Suy cho cùng muốn điều tra thành công thì phải có chứng cứ và chứng cứ lấy được càng sớm càng tốt, bởi vì một trong những cái tội phạm gây khó khăn cho điều tra là thủ tiêu chứng cứ. Một trong những khó khăn trong các vụ án tham nhũng là thu hồi tài sản, tài sản tham nhũng bị tẩu tán tài sản nên khi thi hành án là không còn đồng nào cả. Thế thì không đạt yêu cầu.

Vấn đề trong đấu tranh tội phạm tham nhũng không chỉ là trừng phạt mà là cả thu hồi tài sản. Người ta nói “hi sinh đời bố củng cố đời con” là đúng đấy. Mình đi làm công chức cả ngày thế này được một hai trăm nghìn thôi nên không thể để tình trạng cứ đi tù mấy năm về vẫn có khối tài sản lớn được. Nên phải cho biện pháp sớm hơn.

Vấn đề ở đây là áp dụng biện pháp này phải chặt chẽ. Ở đây chúng tôi đề nghị (Ủy ban Tư pháp là cơ quan thẩm tra dự thảo Bộ luật tố tụng hình sự - PV) phải là thủ trưởng cơ quan điều tra cấp tỉnh trở lên mới được quyết định áp dụng biện pháp điều tra đặc biệt và phải được viện trưởng VKSND cùng cấp phê chuẩn thì mới thực hiện.

Những cái gì minh bạch thì kiểm soát được, còn cái gì nằm trong bóng tối khó kiểm soát thì phải quy định rất rõ về thẩm quyền. Kiểm sát chặt chẽ việc này để tránh lạm dụng, lợi dụng gây mất đoàn kết, trả thù, bôi nhọ, vu khống nhau là không được. Khi không còn điều kiện áp dụng nữa thì phải hủy bỏ ngay biện pháp điều tra đặc biệt.

Ví dụ như bây giờ một người đang bị tình nghi, trong quá trình đi công tác, giao dịch mà suốt ngày bị theo dõi thì không làm ăn được, bởi nó còn liên quan đến đời tư, bí mật gia đình, cá nhân.

Chúng ta luôn tôn trọng quyền công dân nhưng phải “mở ra” cho cơ quan đấu tranh chống tội phạm. Nhân đạo là không chỉ nhân đạo với một con người cụ thể mà phải vì công đồng nói chung, vì an ninh trật tự nữa chứ. Trừng phạt người nào đó phải đủ bằng chứng. Theo Hiến pháp, quyền con người chỉ bị hạn chế bằng luật.

Khi đó cơ quan điều tra có áp dụng đồng thời biện pháp điều tra đặc biệt và các biện pháp điều tra thông thường khác hay không?

Có thể áp dụng đồng thời với các biện pháp công khai. Như một vụ án xảy ra, tôi có thể kết hợp với khám nghiệm hiện trường công khai, có đầy đủ thành phần người chứng kiến, đồng thời vẫn áp dụng các biện pháp điều tra đặc biệt mà ông không thể biết như khám xét bí mật, ghi âm ghi hình bí mật, thu giữ tài liệu bí mật... Đấy là cơ sở để chuyển hóa thành chứng cứ và nhờ đó người ta mới ra lệnh phong tỏa tài sản - đó là biện pháp công khai xem số tài sản nào, nằm ở ngân hàng nào... rất cụ thể.

Việc theo dõi, nghe lén điện thoại đối tượng tình nghi phạm tội được thực hiện bắt đầu từ thời điểm VKSND phê duyệt cho áp dụng biện pháp điều tra đặc biệt?

Đó là khi xác định được hành vi phạm tội, khởi tố vụ án rồi thì người có thẩm quyền - phải là thủ trưởng cơ quan điều tra cấp tỉnh trở lên - đề xuất và phải được viện trưởng VKSND cấp tỉnh trở lên duyệt, thì mới được thực hiện và chỉ thực hiện trong thời gian nhất định. Việc này vừa để tạo điều kiện cho cơ quan điều tra áp dụng các biện pháp, nhưng cũng không xâm phạm bí mật đời tư cá nhân.

Các nhà mạng có bắt buộc phải hợp tác với cơ quan điều tra trong việc nghe lén điện thoại như vậy không?

Cơ quan điều tra có thể sử dụng đường truyền và phối hợp với nhà mạng. Thu giữ điện tín phải có sự phối hợp của bưu điện, tổ chức làm dịch vụ chuyển phát bưu điện. Ví dụ như muốn “rút” một loạt số điện thoại người đó giao dịch chẳng hạn, liên lạc bao nhiêu lần, vào thời gian nào thì phải phối hợp mới có được thông tin đó chứ. Nhưng cũng có thể chỉ cần thông qua đường truyền để thu thập thông tin.

Ở nhiều nước họ cũng có luật về vấn đề này để theo dõi chống khủng bố, chống gián điệp. Mình vừa rồi cũng có công ty có phần mềm gián điệp ấy. Nhưng ở đây, tôi nói đi nói lại, được điều tra đặc biệt là phải quy định về quy trình rất chặt chẽ, không phải cấp huyện được áp dụng được. Phải có thời hạn điều tra đặc biệt, có phê chuẩn, vừa tạo điều kiện cho anh điều tra khám phá, thu thập chứng cứ, kịp thời ngăn chặn, phong tỏa tẩu tán tài sản nhưng cũng có quy định để không được lợi dụng.

Xin cảm ơn ông!

Thế Kha (thực hiện)

MỚI NHẤT
Dừng chờ đèn đỏ, 2 phụ nữ bị tông thương vong
Dừng chờ đèn đỏ, 2 phụ nữ bị tông thương vong

(Dân trí) - Trong lúc dừng xe máy để chờ tín hiệu đèn đỏ, hai phụ nữ bị một chiếc xe Howo từ phía sau lao lên thẳng vào khiến 1 người chết, 1 người bị thương.

Thứ sáu, 06/11/2015 - 03:02

Hỏi cung bị can tại trụ sở cơ quan điều tra phải được ghi âm, ghi hình
Hỏi cung bị can tại trụ sở cơ quan điều tra phải được ghi âm, ghi hình

(Dân trí) - “Tiếp thu ý kiến đại biểu, UBTV Quốc hội đã chỉnh lý theo hướng việc hỏi cung bị can tại cơ sở giam giữ hoặc tại trụ sở Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số điều tra phải được ghi âm, ghi hình”, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Quốc hội nói.

Thứ sáu, 06/11/2015 - 02:42

Chủ tịch nước yêu cầu Trung Quốc không quân sự hóa Biển Đông
Chủ tịch nước yêu cầu Trung Quốc không quân sự hóa Biển Đông

(Dân trí) - Chủ tịch nước Trương Tấn Sang cho rằng, bất đồng giữa Việt Nam và Trung Quốc về vấn đề Biển Đông là thực tế, nhưng quan trọng nhất là hai bên phải tôn trọng lợi ích chính đáng của nhau, không mở rộng tranh chấp, không theo đuổi mục tiêu quân sự hóa ở Biển Đông.

Thứ sáu, 06/11/2015 - 01:51

Trung Quốc phải cùng giải quyết tồn tại, tránh để ảnh hưởng đến niềm tin 2 nước
Trung Quốc phải cùng giải quyết tồn tại, tránh để ảnh hưởng đến niềm tin 2 nước

(Dân trí) - Ngày 6/11/2015, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng hội kiến với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, những vấn đề tồn tại hiện nay nếu không được giải quyết thỏa đáng có thể khiến dư luận bức xúc, ảnh hưởng đến sự tin cậy và hợp tác giữa hai nước.

Thứ sáu, 06/11/2015 - 01:12

Miền Trung có 7 người chết, 1 người mất tích do mưa lũ
Miền Trung có 7 người chết, 1 người mất tích do mưa lũ

(Dân trí) - Ảnh hưởng của mưa lũ, trong những ngày qua, các tỉnh miền Trung đã bị thiệt hại nặng về người và tài sản, riêng tỉnh Khánh Hòa đã có 6 người chết, 1 người mất tích.

Thứ sáu, 06/11/2015 - 12:00

Ông Tập Cận Bình: "Cái gì mình không chấp nhận thì không thể bắt người ta chấp nhận"
Ông Tập Cận Bình: "Cái gì mình không chấp nhận thì không thể bắt người ta chấp nhận"

(Dân trí) - Phát biểu trước thanh niên hai nước Việt-Trung, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình khẳng định, Trung Quốc không chấp nhận cường quốc tất bá, sẽ tiếp tục đi sâu hợp tác cùng có lợi và kết nối với các nước xung quanh, trong đó có Việt Nam.

Thứ sáu, 06/11/2015 - 11:55

Chủ tịch Trung Quốc phát biểu trước Quốc hội Việt Nam gấp đôi thời lượng dự kiến
Chủ tịch Trung Quốc phát biểu trước Quốc hội Việt Nam gấp đôi thời lượng dự kiến

(Dân trí) - 10h43 sáng nay 6/11, Tổng Bí thư - Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và đoàn đại biểu Trung Quốc vào phòng họp Diên Hồng. Ông Tập Cận Bình đã có bài phát biểu dài 23 phút trước Quốc hội Việt Nam.

Thứ sáu, 06/11/2015 - 11:08

Đi bắt chuột, một thiếu niên bị lũ cuốn
Đi bắt chuột, một thiếu niên bị lũ cuốn

(Dân trí) - Tối 5/11, ông Lê Quang Phước, Trưởng Công an xã Hoà Xuân Đông, huyện Đông Hoà (Phú Yên) cho biết, do mưa lớn những ngày qua tại địa phương đã làm một người chết do lũ cuốn trôi.

Thứ sáu, 06/11/2015 - 10:34

Chủ tịch Quốc hội: Đại biểu Quốc hội đón ông Tập Cận Bình với tinh thần hiếu khách
Chủ tịch Quốc hội: Đại biểu Quốc hội đón ông Tập Cận Bình với tinh thần hiếu khách

(Dân trí) - Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nhấn mạnh, dù còn nhiều hiểu biết khác nhau nhất định nhưng theo phong tục tập quán hiếu khách của Việt Nam, các đại biểu Quốc hội cần thể hiện thái độ trân trọng, thịnh tình khi đón Tổng Bí thư – Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới thăm, phát biểu trước Quốc hội.

Thứ sáu, 06/11/2015 - 10:25

Lãnh đạo Đài hóa thân hoàn vũ Văn Điển trả lời về tình trạng nhả khói đen
Lãnh đạo Đài hóa thân hoàn vũ Văn Điển trả lời về tình trạng nhả khói đen

(Dân trí) - Lý giải về việc ống khói của Đài hóa thân hoàn vũ Văn Điển (Thanh Trì – Hà Nội) nhả khói đen, gây ô nhiễm môi trường, đại diện Ban phục vụ Lễ tang Hà Nội cho biết là do nhiệt độ đốt trong lò thời điểm đó chưa đủ nên mới xuất hiện tình trạng như vậy.

Thứ sáu, 06/11/2015 - 10:01

Triệu tập người tung tin hồ vỡ khiến người dân bỏ chạy lên núi
Triệu tập người tung tin hồ vỡ khiến người dân bỏ chạy lên núi

(Dân trí) - Chiều 5/11, Công an xã Dương Hòa (thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên - Huế) đã gửi giấy triệu tập Lê Thanh Phôn (27 tuổi, trú thôn Hộ) lên làm việc vào sáng 6/11 vì tung tin đồn hồ vỡ khiến hàng trăm người dân bỏ chạy lên núi trong đêm.

Thứ sáu, 06/11/2015 - 08:06

Ba khả năng có thể xảy ra trong vụ 4 người chết tại Thanh Hóa
Ba khả năng có thể xảy ra trong vụ 4 người chết tại Thanh Hóa

(Dân trí) - Liên quan đến cái chết của 4 người trong một gia đình ở 218 Trần Phú, thành phố Thanh Hóa, có thể đặt ra nhiều trường hợp như: tự tử, bức tử, giết người. Trong vụ án này không loại trừ cả ba khả năng trên.

Thứ sáu, 06/11/2015 - 07:50

ĐÁNG QUAN TÂM
Hà Nội: CSGT trả lại gần 13 triệu đồng cho người đánh rơi
Hà Nội: CSGT trả lại gần 13 triệu đồng cho người đánh rơi

(Dân trí) - Khi đang định mua sắm, ông Thanh mới phát hiện mình mất chiếc ví bên trong có 12,8 triệu đồng và nhiều giấy tờ quan trọng từ trước. Sau khi trở về nhà, ông Thanh nhận được tin báo từ đội CSGT số 5 (Công an TP Hà Nội) mời lên trụ sở nhận lại tài sản.

Thứ sáu, 06/11/2015 - 12:03

Sập nhà đang xây, 1 người tử vong, 10 người bị thương
Sập nhà đang xây, 1 người tử vong, 10 người bị thương

(Dân trí) - Khoảng 15h chiều 5/11, một vụ sập nhà đang xây dựng trên địa bàn ấp 2 (xã Vĩnh Lộc B, huyện Bình Chánh, TPHCM) khiến 1 người tử vong, 10 người bị thương.

Thứ năm, 05/11/2015 - 09:25

Rời từ độ cao 10m xuống đất, một thanh niên tử vong
Rời từ độ cao 10m xuống đất, một thanh niên tử vong

(Dân trí) - Trong lúc với lấy thùng sơn để đưa xuống đất, không may anh Bình bước chân vào tấm lót để thu ánh sáng đặt trên mái tôn nên trượt ngã nhào. Rơi từ độ cao khoảng 10m, anh Bình bị thương nặng dẫn đến tử vong.

Thứ năm, 05/11/2015 - 08:39

Ô tô đâm 4 xe máy, lao vào cửa hàng khiến nhiều người bị thương
Ô tô đâm 4 xe máy, lao vào cửa hàng khiến nhiều người bị thương

(Dân trí) - Chiếc ôtô 7 chỗ lưu thông với tốc độ cao ở vòng xoay Công trường Dân Chủ đã tông hàng loạt xe máy trước khi đâm vào cửa hàng bán xe, khiến ít nhất 3 người bị thương nặng.

Thứ năm, 05/11/2015 - 08:33

Đường ngập sâu, người dân Sài Gòn hì hục đẩy xe về nhà
Đường ngập sâu, người dân Sài Gòn hì hục đẩy xe về nhà

(Dân trí) - Cơn mưa lớn vào chiều 5/11 đã khiến hàng loạt tuyến đường trên địa bàn TPHCM chìm trong biển nước. Đường ngập đúng vào giờ cao điểm buổi chiều khiến giao thông ùn ứ nghiêm trọng.

Thứ năm, 05/11/2015 - 07:16

Đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng nối đại lộ Phạm Văn Đồng với quốc lộ 1
Đầu tư hơn 1.000 tỷ đồng nối đại lộ Phạm Văn Đồng với quốc lộ 1

(Dân trí) - Đường nội đô đẹp nhất thành phố - đại lộ Phạm Văn Đồng sẽ kết nối nút giao thông Gò Dưa (quốc lộ 1) bằng tuyến đường dài 2,7 km. Tổng mức đầu tư của dự án là 1.134 tỷ đồng.

Thứ năm, 05/11/2015 - 07:00

Chưa rõ chế tài xử lý việc dự báo thời tiết sai lệch
Chưa rõ chế tài xử lý việc dự báo thời tiết sai lệch

(Dân trí) - Dự thảo Luật Khí tượng thủy văn nghiêm cấm hành vi che giấu, không cung cấp hoặc cố ý cung cấp sai lệch, không đầy đủ các thông tin, dữ liệu khí tượng thủy văn, nhưng chế tài xử lý cụ thể, theo đại biểu Quốc hội là chưa rõ.

Thứ năm, 05/11/2015 - 06:00

Cán bộ đưa nước mặn vào ruộng lúa bị đề nghị cho thôi việc
Cán bộ đưa nước mặn vào ruộng lúa bị đề nghị cho thôi việc

(Dân trí) - Đã nhiều năm người dân "đội" đơn đi kiện, địa phương và cơ quan chức năng cũng đã có nhiều biện pháp xử lý, nhưng vị cán bộ này vẫn ngang nhiên đưa nước mặn vào ruộng lúa để nuôi tôm.

Thứ năm, 05/11/2015 - 05:30

“Tướng Chung hứa giải quyết nhanh chóng vụ 2 luật sư bị hành hung”
“Tướng Chung hứa giải quyết nhanh chóng vụ 2 luật sư bị hành hung”

(Dân trí) - Trao đổi với báo chí chiều 5/11, luật sư Trương Trọng Nghĩa - đại biểu Quốc hội TPHCM, thành viên Liên đoàn Luật sư Việt Nam - cho biết Thiếu tướng Nguyễn Đức Chung đã hứa sẽ giải quyết nhanh chóng, đúng pháp luật vụ việc 2 luật sư bị nhóm côn đồ hành hung dã man.

Thứ năm, 05/11/2015 - 05:05

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp đón Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp đón Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình

(Dân trí) - Lễ đón chính thức Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình được tổ chức trang trọng tại Phủ Chủ tịch vào lúc 15h15 hôm nay (5/11). Sau lễ đón tiếp, ông Tập Cận Bình có cuộc hội đàm với Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.

Thứ năm, 05/11/2015 - 04:34

Phận đời cay đắng của người phụ nữ bị axit hủy hoại nhan sắc
Phận đời cay đắng của người phụ nữ bị axit hủy hoại nhan sắc

(Dân trí) - Từng là một phụ nữ đẹp, chị L. bị chính người bạn của mình tạt axit để rồi khuôn mặt bị hủy hoại, đôi mắt mù vĩnh viễn, hạnh phúc lùi xa. Suốt 18 năm liền, chị ăn chay trường, cố gắng lạc quan sống với số phận nghiệt ngã.

Thứ năm, 05/11/2015 - 04:01

Sạt núi hàng chục tấn đá rơi gây ách tắc tuyến ven biển Ninh Thuận
Sạt núi hàng chục tấn đá rơi gây ách tắc tuyến ven biển Ninh Thuận

Lượng đất đá đổ xuống đường khá lớn nên khả năng phải mất 3-4 ngày mới thông đường trở lại.

Thứ năm, 05/11/2015 - 03:13