Thu hút nhân tài: "Không trải thảm nào có thể gạt được họ"

Các biện pháp hiện nay phần lớn chỉ chú tâm đến chữ “Lợi” và bỏ quên chữ “Quyền”.
>>8 sai lầm của lãnh đạo khiến nhân tài “mất lửa”
>>Độc đáo những "chiêu" giữ chân nhân tài
>>Cần có luật về trọng dụng nhân tài

GS Trương Nguyện Thành, hiện đang giảng dạy tại Trường ĐH Utah (Mỹ) đồng thời là Viện trưởng Viện Khoa học và Công nghệ tính toán TP.HCM nhìn nhận như vậy trong cuộc trao đổi nhân chuyện Thủ tướng Chính phủ vừa chỉ đạo các bộ ngành liên quan đề xuất các biện pháp thu hút và sử dụng du học sinh Việt Nam tốt nghiệp về nước làm việc.

GS Trương Nguyện Thành hiện đang làm việc tại Khoa Hóa, Trường ĐH Utah (Mỹ) đồng thời là Viện trưởng Viện Khoa học và Công nghệ tính toán TP HCM. Ảnh: FBNV
GS Trương Nguyện Thành hiện đang làm việc tại Khoa Hóa, Trường ĐH Utah (Mỹ) đồng thời là Viện trưởng Viện Khoa học và Công nghệ tính toán TP HCM. Ảnh: FBNV

Phóng viên: Thưa GS Trương Nguyện Thành, nhiều sinh viên Việt Nam học tập tại nước ngoài sau khi tốt nghiệp thường không về Việt Nam làm việc. Theo ông, đâu là lý do của hiện trạng này?

GS Trương Nguyện Thành: Tôi cho rằng, chỉ có một lý do và nó xuất phát từ quyền tự do căn bản của con người đó là quyền mưu cầu hạnh phúc cá nhân.

Khi con người có sự lựa chọn nơi làm việc thì họ sẽ lựa chọn nơi đem lại cho họ những hạnh phúc cá nhân nhiều nhất, trong đó có cơ hội phát triển cho mình.

Về Việt Nam chỉ là một trong những lựa chọn. Nếu quyết định không về điều này đồng nghĩa là họ có sự lựa chọn tốt hơn.

- Nhiềungười rằng môi trường làm việc và chế độ đãi ngộ chính là hai lý do lớn nhất khiến các du học sinh lựa chọn "đi" nhiều hơn "về". Ông nghĩ sao?

Tôi vừa làm xong một trưng cầu ý kiến trên Mạng Liên Kết Trí Thức Việt Toàn Cầu (International Vietnamese Academics Network) về vấn đề này.

Kết quả cho thấy hai yếu tố chính cho quyết định ‘ở’hay ‘về’ của một cá nhân đó là môi trường làm việc và chế độ đãi ngộ.

Theo tôi biết, các du học sinh trở về Việt Nam thì đa số làm cho công ty nước ngoài.

Điều này cho thấy các công ty nước ngoài đáp ứng được hai nhu cầu đó.

Doanh nghiệp tư nhân Việt Nam thì đa số vẫn còn vướng trong tư duy quản lý nhỏ lẻ nên không tạo được sân chơi lý tưởng cho những người tài năng. Trong khi đó, rất ít người trở về làm việc trong cơ quan nhà nước, trừ trường hợp các tiến sĩ nước ngoài về giảng dạy ở các trường đại học.

Vậy ông đánh giá thế nào về các chính sách thu hút và sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao (du học sinh, trí thức Việt kiều) về làm việc trong các cơ quan nhà nước hiện nay?

- Cơ quan nhà nước Việt Nam nếu muốn thu hút và sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao thì điều trước tiên cần phải hiểu rõ đối thủ cạnh tranh cho nguồn nhân lực đó là ai.

Nếu nguồn nhân lực này hiện tại còn ở nước ngoài thì đối thủ cạnh tranh sẽ là toàn cầu.

Còn nếu nguồn nhân lực này ở Viêt Nam (đã quyết định về Việt Nam vì một lý do nào đó) thì đối thủ cạnh tranh sẽ là doanh nghiệp nước ngoài.

Trước khi nghĩ đến chính sách ‘thu hút’ nguồn nhân lực hiện đang ở nước ngoài thì điều trước tiên cần phải chứng tỏ khả năng thu hút nguồn nhân lực này hiện ở trong nước.

Và nếu chú trọng vào nguồn nhân lực trong nước thì không cần phải phân biệt là du học hay đào tạo trong nước mà thước đo phải là tài năng của từng cá nhân được đánh giá bởi hiệu quả công việc.

Hiện tại, việc tuyển chọn nhân viên ở các cơquan nhà nước còn nặng nề với công thức nổi tiếng ‘Nhất hậu duệ, nhì quan hệ,và ba là tiền tệ’.

Trong khi đó tài năng là yếu tố duy nhất trong qui trình tuyểnchọn ở các công ty nước ngoài. Nếu muốn có người tài thì điều trước tiên là đưa yếu tố tài năng lên hàng đầu trong qui trình tuyển chọn.

Một khi có khả năng tuyển người tài thì cần có môi trường làm việc để họ có thể thi triển tài năng của họ.


Cơ chế hành chính nặng nề và trói buộc nhân viên là lý do các cơ quan nhà nước không thu hút được những người tài. Ảnh minh họa.

Cơ chế hành chính nặng nề và trói buộc nhân viên là lý do các cơ quan nhà nước không thu hút được những người tài. Ảnh minh họa.

Với kinh nghiệm làm việc trong cơ quan nhà nước tại Viện Khoa học và Công nghệ tính toán TP.HCM tuy được một số cơ chế đặcthù, tôi vẫn thấy rằng cơ chế hành chính ở các cơ quan nhà nước còn quá nặng nề và đang trói buộc nhân viên.

Chính những cơ chế này làm môi trường làm việc trở nên gò bó và nhàm chán. Do đó nó không thu hút được người tài mà chỉ thu hút người muốn ăn lương và hưởng lộc nhà nước.

Vậy từ quan điểm cá nhân, ông cho rằng nhà nước cần thực hiện những biện pháp nào để thu hút, sử dụng các du học sinh nước ngoài mà rộng hơn là các trí thức ViệtNam đang học tập và làm việc ở nước ngoài?

- Tôi nghĩ cần các biện pháp thu hút người tài chứ không nên phân biệt họ đang ở nước ngoài hay là người trong nước.

Tôi cho rằng, cần thực hiện ít nhất 3 biện pháp như sau:

Thứ nhất, đặt trọng tâm hàng đầu vào tài năng trong việc tuyển chọn nhân viên.

Thứ hai, cởi bỏ các cơ chế hành chính và quản lý đa chiều nặng nề ở các cơ quan nhà nước.

Thứ tư, có chế độ đãi ngộ tương ứng với hiệu quả công việc.

Không phải tới hiện tại việc thu hút nhân tài từ nước ngoài về nước mới được đặt ra. Theo GS, làm thế nào để những biện pháp sắp tới của Chính phủ có hiệu quảt hực sự?

- Hơn 10 năm nay tôi về Việt Nam thường xuyên nên biết Chính phủ đề cập đến vấn đề thu hút nhân tài từ nước ngoài hàng năm nhưng vẫn không đi đến đâu.

Cá nhân tôi cho rằng, Chính phủ nên học cách Nhât Bản, Đài Loan, Hàn Quốc trong việc thu hút nhân tài về giúp nước.

Các quốc gia này đi tìm những “con ong chúa” rồi tạo mọi điều kiện để những con ong chúa này phát triển thành những tổ ong.

Chính những "con ong chúa" này sẽ thu hút những con ong thợ. Muốn thu hút được những ong chúa này thì vấn đề không phải chỉ ở chế độ đãi ngộ mà là môi trường trong đó cho phép họ quyền quyết định xây dựng tổ ong như thế nào. Nói một cách khác, "trách nhiệm đi đôi với quyền lợi".

Tôi nghĩ, các biện pháp hiện nay phần lớn chỉ chú tâm đến chữ “Lợi” và bỏ quên chữ “Quyền”.

GS Ngô Bảo Châu từng phát biểu rằng: "Chất xám sẽ chạy về nơi chất xám muốn ở". Ông nhìn nhận thế nào về quan niệm này?

- Tôi hoàn toàn đồng ý.

Tôi vẫn thường nói "Đất lành chim đậu". Chính phủ không cần phải nghĩ đến việc trải thảm như thế nào để thu hút người tài mà nên nghĩ cách tạo đất (môi trường) cho tốt thì chim sẽ bay về đậu.

Người tài khi được đào tạo tốt thì có khả năng đánh giá cơ hội phát triển chính xác hơn.

Do đó, không một chính sách trải thảm nào có thể gạt được họ. Cho dù có gạt được thì họ cũng sẽ bỏ đi khi biết được sự thật.

Xin cảm ơn ông về cuộc trao đổi!

Đề xuất chính sách trong tháng 7

Trong thời gian qua, thực hiện chủ trương đẩy mạnh hội nhập quốc tế về giáo dục và đào tạo, nhiều học sinh, sinh viên đi học tập ở nước ngoài bằng các nguồn kinh phí khác nhau (từ ngân sách nhà nước, học bổng của Chính phủ và cơ sở đào tạo nước ngoài, tự túc kinh phí), trong đó nguồn kinh phí tự túc của gia đình người học là chủ yếu. Đây là nguồn nhân lực quan trọng cho phát triển đất nước. Tuy nhiên, học sinh, sinh viên học tập ở nước ngoài sau khi tốt nghiệp chưa phát huy tốt vai trò, khả năng của mình do chưa có các cơ chế, chính sách, giải pháp phù hợp nhằm khuyến khích, thu hút và sử dụng có hiệu quả nguồn nhân lực này.

Vì vậy, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ và các bộ, ngành liên quan nghiên cứu tổng thể và đề xuất các cơ chế, chính sách, giải pháp thu hút, sử dụng có hiệu quả học sinh, sinh viên học tập ở nước ngoài sau khi tốt nghiệp đóng góp xây dựng đất nước; báo cáo Chính phủ trong phiên họp tháng 7/2016.

(Theo Cổng Thông tin Điện tử Chính phủ)

Theo Lê Văn - Hạ Anh/Vietnamnet.vn

MỚI NHẤT
Bến Tre: Thu tiền triệu nhờ nghề…bứng gốc cây
Bến Tre: Thu tiền triệu nhờ nghề…bứng gốc cây

(Dân trí) - Sau đợt hạn hán, xâm nhập mặn khủng khiếp, nhiều vườn cây ăn trái ở địa bàn tỉnh Bến Tre bị chết, không khả năng phục hồi nên phải bứng gốc, đốn bỏ. Một số người chuyển sang nghề mới với thu nhập rất khá là bứng gốc cây cổ thụ thuê.

Thứ bảy, 16/07/2016 - 12:25

Nông dân làm dây giữ bí đao nặng nửa tạ trên giàn từ chất liệu gì?
Nông dân làm dây giữ bí đao nặng nửa tạ trên giàn từ chất liệu gì?

Để giữ chặt bí đao khổng lồ (trọng lượng từ 30kg-60kg/ trái), thay vì dùng dây thừng, dây cao su… nhiều nông dân làng Chánh Trạch 1 và Chánh Trạch 2 (xã Mỹ Thọ, huyện Phù Mỹ, Bình Định) lại chọn rơm nếp 3 tháng.

Thứ bảy, 16/07/2016 - 07:56

Tạm giữ "shipper" lừa đảo chiếm đoạt tài sản
Tạm giữ "shipper" lừa đảo chiếm đoạt tài sản

CAQ Đống Đa, Hà Nội cho biết hôm hôm 14/7, đang lập hồ sơ xử lý Lê Xuân Trường (SN 1993-ảnh), trú tại tỉnh Nam Định và Hoàng Quốc Huy (SN 1992) trú tại thị xã Sơn Tây, Hà Nội về hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản.

Thứ bảy, 16/07/2016 - 07:14

Để lời góp ý là món quà có thể tiếp nhận
Để lời góp ý là món quà có thể tiếp nhận

Trong các workshop của Zenger Folkman, một trong những tổ chức tại Hoa Kỳ về năng lực lãnh đạo hàng đầu thế giới, luôn nhắc rằng lời góp ý đến người lãnh đạo là một món quà quý giá. Vấn đề là trong thực tế, “món quà” này rất khó tiếp nhận.

Thứ bảy, 16/07/2016 - 06:57

Lương hưu từ 1/5/2016 được tính thế nào?
Lương hưu từ 1/5/2016 được tính thế nào?

Xin hỏi, người thân của tôi hưởng lương hưu từ ngày 1/5/2016 thì theo Nghị định số 55/2016/NĐ-CP sẽ được điều chỉnh lương hưu như thế nào? Lê Quang - TP. Hồ Chí Minh

Thứ bảy, 16/07/2016 - 06:37

Sửa Luật Lao động: Có thêm nhiều nội dung về lương tối thiểu
Sửa Luật Lao động: Có thêm nhiều nội dung về lương tối thiểu

(Dân trí) - “Thay vì chỉ có 1 điều trong Luật lao động, việc bổ sung thêm các quy định về tiền lương tối thiểu sẽ tăng cường sự tuân thủ của doanh nghiệp, người lao động. Tổ chức công đoàn cũng có thêm căn cứ giám sát và thương lượng các nội dung tiền lương với người sử dụng lao động”.

Thứ sáu, 15/07/2016 - 12:25

Chuyện nghề cho thuê mặt
Chuyện nghề cho thuê mặt

Nghề cho thuê khuôn mặt, tóc để trang điểm (make up) đang thu hút nhiều bạn trẻ tham gia. Công việc tưởng chừng nhàn hạ nhưng bên trong là bao nỗi gian nan, vất vả, nhiều chuyện bi hài.

Thứ sáu, 15/07/2016 - 10:05

Nghề vớt biển số xe mùa mưa lũ tại Trung Quốc
Nghề vớt biển số xe mùa mưa lũ tại Trung Quốc

Đợt lũ lụt kỉ lục vừa xảy ra ở tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc khiến cho hàng trăm chiếc xe bị mất biển số, đã tạo ra việc làm thời vụ - nhặt biển số xe cho người dân ở đây.

Thứ sáu, 15/07/2016 - 07:39

Làm thế nào để chọn 1 công việc phù hợp?
Làm thế nào để chọn 1 công việc phù hợp?

Lựa chọn đúng công việc phù hợp với mình là một điều rất quan trọng để phát triển sự nghiệp và tăng thu nhập cho chính bản thân.

Thứ sáu, 15/07/2016 - 06:53

Tính hưởng BHXH trường hợp gián đoạn thời gian công tác
Tính hưởng BHXH trường hợp gián đoạn thời gian công tác

Ông Phan Ánh làm việc tại xã Ôn Lương, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên từ tháng 2/1972 đến tháng 11/1989. Từ tháng 8/2008 đến tháng 8/2014, công tác tại phường Hoàng Văn Thụ, TP. Thái Nguyên. Ông Ánh hỏi, thời gian công tác của ông có đủ điều kiện để xét hưởng trợ cấp hàng tháng không?

Thứ sáu, 15/07/2016 - 06:42

Hàng chục triệu lao động cần được huấn luyện an toàn vệ sinh lao động
Hàng chục triệu lao động cần được huấn luyện an toàn vệ sinh lao động

“Hàng năm, khoảng 1,5 triệu người lao động được đào tạo kiến thức về ATVSLĐ. Con số này còn quá nhỏ so với nhu cầu thực tiễn cần được đào tạo của 21,5 triệu lao động. Đặc biệt, Luật An toàn vệ sinh lao động có hiệu lực từ 1/7/2016 đã bổ sung thêm khoảng 35 triệu lao động mới cần được huấn luyện”.

Thứ năm, 14/07/2016 - 06:11

Trung Quốc: Công nhân  rủ nhau rời nhà máy về quê lập nghiệp
Trung Quốc: Công nhân rủ nhau rời nhà máy về quê lập nghiệp

Số lượng lao động từ nông thôn lên thành thị kiếm việc làm ở các nhà máy ở Trung Quốc đang giảm dần, đồng thời số người đang làm công nhân quay trở về quê tìm việc cũng tăng lên.

Thứ năm, 14/07/2016 - 03:54

ĐÁNG QUAN TÂM
6 điều cần làm trước khi gia nhập công ty startup
6 điều cần làm trước khi gia nhập công ty startup

Nếu như trước kia, việc gia nhập các công ty khởi nghiệp (startup) được xem là mạo hiểm, thậm chí ngu ngốc thì bây giờ, startup lại là nơi hứa hẹn nhiều cơ hội phát triển mà Google hay Facebook là ví dụ điển hình.

Thứ năm, 14/07/2016 - 07:37

Có thể đóng BHXH 1 lần cho đủ 15 năm để hưởng lương hưu?
Có thể đóng BHXH 1 lần cho đủ 15 năm để hưởng lương hưu?

Mẹ tôi là cán bộ xã không chuyên trách, đóng BHXH từ năm 2002, đến tháng 10/2014 thì nghỉ hưu, thời gian đóng BHXH là 13 năm 5 tháng. Vậy, mẹ tôi có được đóng BHXH 1 lần cho đủ 15 năm để hưởng lương hưu không? Bùi Thị Minh Đức - Tỉnh Phú Thọ

Thứ năm, 14/07/2016 - 07:23

"Phất lên" nhờ nuôi cá ngựa trên biển
"Phất lên" nhờ nuôi cá ngựa trên biển

Nhiều người "phất lên" nhờ mô hình nuôi cá ngựa, bởi đây là vật nuôi ít tốn chi phí, thu lãi cao và có thị trường tiêu thụ mạnh.

Thứ năm, 14/07/2016 - 06:00

Thứ trưởng Phạm Minh Huân: Các đề xuất lương tối thiểu 2017 đã gần nhau
Thứ trưởng Phạm Minh Huân: Các đề xuất lương tối thiểu 2017 đã gần nhau

(Dân trí) - Sáng 13/7 tại Hà Nội, trao đổi với báo giới về lộ trình đàm phán tăng lương tối thiểu năm 2017, Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Phạm Minh Huân dự báo mức “nóng” về đàm phán sẽ giảm bớt so với năm 2016. Đặc biệt, căn cứ đề xuất mức lương tối thiểu của các bên đã gần nhau.

Thứ tư, 13/07/2016 - 02:05

Tăng 250.000 đồng/tháng cho đối tượng có lương hưu thấp
Tăng 250.000 đồng/tháng cho đối tượng có lương hưu thấp

Gửi ý kiến đến kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XIII, cử tri các tỉnh Đắk Nông, Bắc Kạn, Bình Dương, Cà Mau, Quảng Bình và TP. Hồ Chí Minh đề nghị điều chỉnh mức lương hưu đối với những người nghỉ hưu trước tháng 4/1993 có mức lương hưu thấp.

Thứ tư, 13/07/2016 - 12:40

Bi hài nghề "ô sin bệnh viện”
Bi hài nghề "ô sin bệnh viện”

Mấy năm gần đây, hầu khắp các bệnh viện lớn ở Hà Nội xuất hiện nhan nhản những người nhận làm công việc chăm sóc bệnh nhân, từ cho ăn uống, vệ sinh, đến lau chùi thân thể, đổ bô, xoa bóp, mà người ta gọi chung là “ô sin bệnh viện”.

Thứ tư, 13/07/2016 - 09:21

Nhân sự cao cấp Quý 2/2016: CEO ngành sản xuất nhận lương 240 triệu đồng
Nhân sự cao cấp Quý 2/2016: CEO ngành sản xuất nhận lương 240 triệu đồng

“Vị trí có mức lương cao nhất được trả cho tổng giám đốc ngành sản xuất tại TP.HCM với 240 triệu đồng/tháng. Thấp hơn một chút, các mức lương 200 triệu đồng và 195 triệu đồng lần lượt thuộc về những vị trí quản lý cấp cao trong ngành dệt may và hàng tiêu dùng”

Thứ tư, 13/07/2016 - 08:00

Dạy học 7 năm được hưởng phụ cấp thâm niên 7%
Dạy học 7 năm được hưởng phụ cấp thâm niên 7%

Ngày 1/9/2009 tôi được hợp đồng làm giáo viên và hưởng lương từ ngân sách Nhà nước với hệ số lương bậc 1 không phải tập sự, được tham gia đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc.

Thứ tư, 13/07/2016 - 07:31

Góc khuất nghề: Nhân viên tổng đài hoảng hồn vì bị 'quấy rối' suốt đêm
Góc khuất nghề: Nhân viên tổng đài hoảng hồn vì bị 'quấy rối' suốt đêm

“Cho ngay 4 em đến cà phê X ở đường Y, khách đang chờ nhé!"– giọng một người đàn ông quát lớn trong điện thoại...

Thứ tư, 13/07/2016 - 07:22

Biết 12 sự thật này, sự nghiệp của bạn sẽ khởi sắc
Biết 12 sự thật này, sự nghiệp của bạn sẽ khởi sắc

Từ kinh nghiệm nghiên cứu những hành vi, tâm lý đưa đến các quyết định đầu tư cũng như bí quyết thành công, Libby Kane - biên tập viên mảng chiến lược và tài chính cá nhân của tờ Business Insider, trước đó từng là Phó tổng biên tập tờ LearnVest - chia sẻ những sự thật mà bạn càng sớm nhận ra sẽ càng dễ thành công trong sự nghiệp.

Thứ ba, 12/07/2016 - 08:12

Bị bắt lao động “khổ sai”, 2 phu vàng “nhí” băng rừng bỏ trốn
Bị bắt lao động “khổ sai”, 2 phu vàng “nhí” băng rừng bỏ trốn

Ngày 11/7, UBND xã Bình Lâm, huyện Hiệp Đức, tỉnh Quảng Nam cho biết, có hai thiếu niên quê ở Nghệ An vừa trốn khỏi một bãi vàng và được người dân của địa phương phát hiện, đưa về nhà chăm sóc.

Thứ ba, 12/07/2016 - 07:16

Được hoàn trả tiền BHXH đóng trùng
Được hoàn trả tiền BHXH đóng trùng

Ông Trần Tuấn Vũ làm việc và đóng BHXH tại một công ty ở TP. Hà Nội từ tháng 4/2014 đến tháng 3/2015. Từ ngày 1/4/2015, ông Vũ chuyển đến làm việc tại công ty TNHH ở tỉnh Bắc Ninh, nhưng chưa chốt được sổ bảo hiểm tại công ty cũ.

Thứ ba, 12/07/2016 - 06:50