Người chạm bạc cuối cùng trên núi Tây Côn Lĩnh

Ông Cháng Thanh Tờ cũng không nhớ rõ mình đã bén duyên với nghề truyền thống của gia đình từ khi nào. Chỉ biết, năm lên 20 tuổi, ông đã có thể chế tác thành thạo các trang sức bạc truyền thống của người Nùng.
>>Những nghề có thể bị công nghệ "giết chết"
>>Người giữ nghề làm đèn ông sao Trung thu truyền thống
>>Quy định về việc hỗ trợ học nghề cho người lao động


Một tấm phù điêu hoa văn đeo trước ngực của phụ nữ Nùng ở Hoàng Su Phì.

Một tấm phù điêu hoa văn đeo trước ngực của phụ nữ Nùng ở Hoàng Su Phì.

Và có lẽ, lời trăn chối của người cha trước khi qua đời rằng: “Trang sức bạc là hồn cốt, là tập tục, không đeo bạc, người Nùng không biết nguồn cội, không biết tổ tiên nên con không thể để thất truyền được” đã là động lực để ông cần mẫn cả đời người làm nên những bộ trang sức tinh xảo chứa đựng lớp lang văn hóa của người Nùng ở dãy núi Tây Côn Lĩnh.

Người Nùng biết chế tác trang sức bạc có hàng nghìn, nhưng người biết chế tác các hoa văn cổ chỉ còn lác đác vài người. Song, người biết chế tác 12 món trang sức bạc theo phong cách truyền thống của người Nùng thì chỉ còn mỗi ông già Cháng Thanh Tờ sinh sống trên đỉnh núi Pờ Ly Ngài ở huyện Hoàng Su Phì (Hà Giang).

Giơ đôi tay chai sần, đen nhẻm cả đời đục đẽo hoa văn trên những mảng bạc, ông Tờ nói giọng buồn: “Ấy thế mà có lúc tôi tưởng đôi tay này, nghề này không thể nuôi sống được gia đình, được bản thân đấy”. Đấy là thời điểm hơn chục năm về trước, khi những món trang sức mỹ kim tràn ngập trên các sạp hàng chợ Huyện.

Đám thanh niên Nùng nó bảo, làm chiếc vòng bạc theo truyền thống tốn hết một con trâu, ra chợ huyện mua chỉ mất vài trăm nghìn, tội gì. Còn người già ngồi khâu vá thì chặc lưỡi, biết là chiếc cúc áo bướm bạc nó đẹp đấy, tổ tiên mình nghìn đời vẫn như thế nhưng nó đắt quá, tiền đâu mà mua đính vào áo, thôi thì dùng cúc nhôm đính vào, tổ tiên biết mình nghèo nên cũng bỏ qua.

Dĩ nhiên trong cách nghĩ ấy của người Nùng thời đó, ông Cháng Thanh Tờ và một số ít người biết chế tác trang sức bạc thành những người cô đơn nhất. Nét văn hóa độc đáo của dân tộc Nùng là khi đi lấy chồng, ngoài những sính lễ quan trọng khác thì người con dâu được nhà trai sắm lễ một bộ trang sức bạc. Ông quặn lòng khi đi ăn một số đám cưới trong bản, cô dâu không đeo trang sức bạc nữa, nhạc lễ không còn thanh la, kèn trống mà thay vào đó là nhạc xập xình loa đài.

Khi cơn lốc tức thời ấy đi qua, đời sống người Nùng ở Hoàng Su Phì khấm khá lên, người ta mới thấy được những giá trị truyền thống trong mỗi món trang sức bạc cần được gìn giữ. Nhiều vòng cổ có khắc hình các loại hoa lá, cá, chim thú, chụm đầu, vòng tay, cúc áo... trị giá trên 40 triệu đồng/bộ được nhiều người tìm đến ông Cháng Thanh Tờ đặt hàng. Nhưng âm thanh chạm bạc lại rộn rã khắp bản, ông nói vui: “Những giá trị của ông bà, tổ tiên để lại đã hồi sinh trong cuộc sống của người Nùng chúng tôi rồi”.

Tuy nhiên, ông Tờ cho biết, đi khắp các dãy núi ở Hoàng Su Phì cũng không tìm được người thứ 2 còn biết các bí quyết chế tác các đồ trang sức dành cho người phụ nữ Nùng trong ngày cưới. Con ông, cháu ông không một ai có hứng thú với nghề này nên ông sợ rằng, mai kia về với tổ tiên, cái nghề chạm bạc của người Nùng có nguy cơ không có người kế nghiệp.

Theo Thông Thiện/Báo Lao động

MỚI NHẤT
Vắt vẻo trên cây hồng cao 7m, trèo hái 2 tạ quả/ngày ở Đà Lạt
Vắt vẻo trên cây hồng cao 7m, trèo hái 2 tạ quả/ngày ở Đà Lạt

Những ngày này, rảo quanh khắp nhà vườn ở thành phố Đà Lạt (tỉnh Lâm Đồng) và vùng phụ cận, đi đâu cũng bắt gặp cảnh rộn ràng người mua, bán hồng ăn trái vì giờ đang vào mùa cao điểm thu hái của loại trái cây này. Từ nhiều năm nay, hồng giòn đã trở thành loại quả đặc sản của xứ sương mù này.

Thứ tư, 11/10/2017 - 07:54

Cái giá nào cho tuổi trẻ ở cuộc cách mạng 4.0?
Cái giá nào cho tuổi trẻ ở cuộc cách mạng 4.0?

Với chỉ 100.000 -200.000 đồng mỗi ngày kiếm được, đôi khi đã thay đổi tất cả vận mệnh của một con người.

Thứ tư, 11/10/2017 - 07:42

Hồ sơ cấp sổ BHXH với trường hợp đang nghỉ việc
Hồ sơ cấp sổ BHXH với trường hợp đang nghỉ việc

Ông Phạm Tiến Yên (TP. HCM) sinh năm 1958, đi bộ  đội năm 1978, năm 1981 chuyển ngành về công tác tại Phòng Văn hóa Thông tin huyện Đông Hưng, tỉnh Thái Bình. Năm 1989, đi lao động hợp tác tại Liên Xô (cũ) theo điều động của UBND huyện Đông Hưng.

Thứ tư, 11/10/2017 - 07:25

8 nghề lạ thu nhập gần tỷ đồng mỗi năm trên thế giới
8 nghề lạ thu nhập gần tỷ đồng mỗi năm trên thế giới

Đặc biệt hơn, phần lớn những nghề này đều là lao động chân tay – ngành nghề thường mang mác “nghèo” ở Việt Nam.

Thứ ba, 10/10/2017 - 11:59

Sa thải lao động trung niên: Nên tái lập quỹ dạy nghề dự phòng?
Sa thải lao động trung niên: Nên tái lập quỹ dạy nghề dự phòng?

(Dân trí) - Trước thực tế nhiều doanh nghiệp đang lợi dụng chính sách để cho nghỉ việc lao động trung niên, đặc biệt là lao động nữ, ông Mai Đức Chính - Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ VN - cho rằng, nên nghiên cứu việc tái lập quỹ dạy nghề dự phòng cho lao động nữ.

Thứ ba, 10/10/2017 - 10:36

Vợ chồng kiếm 30 triệu/tháng, 15 năm không có nổi khoản tiết kiệm
Vợ chồng kiếm 30 triệu/tháng, 15 năm không có nổi khoản tiết kiệm

Thu nhập hai vợ chồng được khoảng 30 triệu/tháng tuy nhiên sau 15 năm sống ở Hà Nội, chúng tôi vẫn chưa để dành được một khoản tiền tiết kiệm nào...

Thứ ba, 10/10/2017 - 07:46

Tử vong do làm việc quá sức
Tử vong do làm việc quá sức

Văn hóa làm thêm giờ, vốn xuất hiện từ những năm 70 của thế kỷ trước tại Nhật Bản, đã và vẫn đang là nguyên nhân gây ra nhiều cái chết thương tâm cho người lao động của quốc gia này.

Thứ ba, 10/10/2017 - 07:36

Không người kế nghiệp, hàng triệu công ty Nhật có thể đóng cửa
Không người kế nghiệp, hàng triệu công ty Nhật có thể đóng cửa

Khoảng 1,27 triệu doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) ở Nhật Bản đang đối mặt khả năng phải đóng cửa do không có người kế nghiệp...

Thứ ba, 10/10/2017 - 07:31

Hưởng lương ra sao khi nghỉ "hưu non"
Hưởng lương ra sao khi nghỉ "hưu non"

Tôi sinh năm 1968, làm công nhân tại Vườn thú Hà Nội, đóng BHXH được 22 năm 10 tháng. Xin hỏi, tôi có đủ điều kiện nghỉ hưu trước tuổi không? Chế độ nghỉ hưu sớm được tính như thế nào? Người hỏi Thái Thanh Hiền - TP. Hà Nội.

Thứ ba, 10/10/2017 - 07:09

Hơn 13.700 lao động đi làm việc ở nước ngoài trong 9 tháng qua
Hơn 13.700 lao động đi làm việc ở nước ngoài trong 9 tháng qua

(Dân trí) - Theo Cục Quản lý lao động ngoài nước (Bộ LĐ-TB&XH), qua 9 tháng đầu năm 2017, cả nước có 13.733 lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Thứ hai, 09/10/2017 - 08:22

Âm thầm nghỉ việc, vay nặng lãi trồng 6.000 gốc hồng
Âm thầm nghỉ việc, vay nặng lãi trồng 6.000 gốc hồng

Đam mê hoa hồng, giành phần lớn tiền lương kiếm được để mua hoa. Chị Tuyết còn âm thầm giấu bố mẹ việc mình nghỉ việc ở công ty để về trồng hoa hồng. Đến nay, chị đã sở hữu khoảng 6.000 gốc hoa hồng các loại và thu tiền tỷ mỗi năm.

Thứ hai, 09/10/2017 - 07:54

Bội chi bảo hiểm y tế do lạm dụng trong khám, chữa bệnh
Bội chi bảo hiểm y tế do lạm dụng trong khám, chữa bệnh

Ghi nhận tại một số tỉnh bội chi quỹ bảo hiểm ở mức cao cho thấy, ngoài những nguyên nhân khách quan do việc điều chỉnh giá dịch vụ y tế, còn có nhiều nguyên nhân khác.

Thứ hai, 09/10/2017 - 07:43

ĐÁNG QUAN TÂM
Kiếm trăm triệu mỗi tháng nhờ “độc chiêu” nuôi côn trùng trên sân thượng
Kiếm trăm triệu mỗi tháng nhờ “độc chiêu” nuôi côn trùng trên sân thượng

(Dân trí) - Dân trí Trên sân thượng tầng 2 và 3 rộng khoảng 70m2, chị Trần Thanh Xuân (SN 1980, Tam Trinh, Hà Nội) đã thiết kế thành trang trại nuôi côn trùng, cho thu nhập mỗi tháng lên tới cả trăm triệu.

Thứ hai, 09/10/2017 - 07:26

Phải đóng đủ 20 năm BHXH để có lương hưu
Phải đóng đủ 20 năm BHXH để có lương hưu

Tôi sinh ngày 3/6/1956, đóng BHXH bắt buộc được 13 năm 10 tháng. BHXH quận Tây Hồ, TP. Hà Nội chốt sổ BHXH cho tôi ngày 22/6/2016 nhưng tôi chưa nhận bất kỳ khoản trợ cấp nào. Vậy, biết thủ tục để hưởng chế độ hưu trí cần những giấy tờ gì?

Thứ hai, 09/10/2017 - 06:01

Công việc đầu tiên khi chưa nổi tiếng của các tỷ phú là gì?
Công việc đầu tiên khi chưa nổi tiếng của các tỷ phú là gì?

Theo CNBC, các tỷ phú dưới đây bắt đầu sự nghiệp với những công việc khiêm tốn như giao báo, lật bánh kẹp, bán sandwich...

Chủ nhật, 08/10/2017 - 10:27

Quảng Bình: Hàng chục cán bộ tri thức trẻ… bơ vơ khi kết thúc dự án
Quảng Bình: Hàng chục cán bộ tri thức trẻ… bơ vơ khi kết thúc dự án

(Dân trí) - Thực hiện chính sách ưu đãi, khuyến khích thu hút trí thức trẻ, cán bộ chuyên môn kỹ thuật về tham gia tổ công tác tại các xã thuộc 61 huyện nghèo theo Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP, tháng 3/2011, huyện Minh Hóa đã tiếp nhận 47 trí thức trẻ về làm việc tại các xã. Tuy nhiên, sau khi dự án kết thúc, hiện hàng chục cán bộ tri thức trẻ đang rơi vào cảnh… thất nghiệp!

Chủ nhật, 08/10/2017 - 10:00

Tiền Giang: Nông dân thu nhập hơn 200 triệu đồng/năm nhờ trồng bông súng
Tiền Giang: Nông dân thu nhập hơn 200 triệu đồng/năm nhờ trồng bông súng

Bông súng, một loại thủy sinh mọc hoang dã, đã giúp cho một nông dân ở tỉnh Tiền Giang có được nguồn thu nhập ổn định hơn 200 triệu đồng/năm.

Chủ nhật, 08/10/2017 - 07:59

Công ty Nhật bị phạt vì bắt nhân viên làm việc quá giờ
Công ty Nhật bị phạt vì bắt nhân viên làm việc quá giờ

Công ty quảng cáo lớn của Nhật Bản Dentsu đã bị một tòa án ở Tokyo phạt 500.000 Yen (khoảng 4.400 USD) vì buộc nhân viên làm thêm giờ vượt quá giới hạn của pháp luật.

Chủ nhật, 08/10/2017 - 07:50

Trường hợp nào cơ quan trưng tập trả tiền công tác phí?
Trường hợp nào cơ quan trưng tập trả tiền công tác phí?

Ông Nguyễn Huy Thành (Long An) làm kế toán tại Thanh tra huyện Đức Huệ, tỉnh Long An. Ông Thành hỏi, có văn bản nào quy định chi phụ cấp công tác cho cộng tác viên tham gia đoàn thanh tra (được trưng tập từ các phòng ban chuyên môn của huyện) không?

Chủ nhật, 08/10/2017 - 07:39

“Phù thủy” giúp cây ra quả trái vụ, thu cả tỷ đồng mỗi năm
“Phù thủy” giúp cây ra quả trái vụ, thu cả tỷ đồng mỗi năm

(Dân trí) - Đam mê nghề làm vườn, lão nông Trần Minh Sơn (Ninh Bình) tìm mua các giống cây ăn quả nổi tiếng, đem về tay chăm sóc cho ra quả trái vụ, thu cả tỷ đồng mỗi năm.

Chủ nhật, 08/10/2017 - 07:29

Từ 7-20/10: 13 thí sinh Việt Nam tham dự Kỳ thi tay nghề thế giới
Từ 7-20/10: 13 thí sinh Việt Nam tham dự Kỳ thi tay nghề thế giới

(Dân trí) - Sáng 7/10, tại Hà Nội, Bộ LĐ-TB&XH đã tổ chức Lễ xuất quân đoàn thí sinh Việt Nam tham dự kỳ thi tay nghề thế giới lần thứ 44 năm 2017 tại Abu Dhabi (Tiểu vương quốc Ả tập thống nhất UAE).

Thứ bảy, 07/10/2017 - 12:31

Làm việc đã nhiều năm, nhưng vẫn chưa thăng tiến
Làm việc đã nhiều năm, nhưng vẫn chưa thăng tiến

Elena là một nhân viên kinh doanh, cô làm việc cho một công ty xuất nhập khẩu lớn trong thành phố đã hơn 5 năm nay. Nhiều người đến làm việc sau Elena, thậm chí có người mới làm việc nửa năm đã được bổ nhiệm những vị trí cao hơn, chỉ có mỗi cô là bao nhiêu năm vẫn chỉ là một nhân viên quèn. Điều này khiến Elena thấy khó chịu trong lòng, cô cảm thấy rất bất công.

Thứ bảy, 07/10/2017 - 07:58

Jack Ma: 'Một doanh nhân thực sự sẽ không có kẻ thù'
Jack Ma: 'Một doanh nhân thực sự sẽ không có kẻ thù'

Phương châm chính của Jack Ma là khi giải quyết công việc với đối thủ là không coi họ là kẻ thù.

Thứ bảy, 07/10/2017 - 07:47

Phóng sự: “Săn” cá trên biển đêm
Phóng sự: “Săn” cá trên biển đêm

Lão ngư Nguyễn Xếch nhấn ga, con tàu rẽ sóng vẽ thành vòng tròn khá rộng trên mặt biển. Ngư dân trên tàu nhanh nhẹn buông lưới vây đàn cá bám theo ngọn đèn dập dềnh trên sóng. Và rồi những đôi tay rắn chắc thoăn thoắt kéo lưới, những túi cá tươi sống được kéo lên khỏi mặt nước, đổ tràn ra sàn tàu. Cá nhồng, cá trích… lấp lánh vảy bạc giãy đành đạch trước khi cho vào đá ướp lạnh để chuyển vào bờ kịp phiên chợ sớm.

Thứ bảy, 07/10/2017 - 07:41