Xây dựng xã, phường XHCN: Đưa lý tưởng trở thành mô hình hiện thực

(Dân trí) - Theo Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam cần được nhận thức như một đột phá chiến lược, đưa lý tưởng trở thành hiện thực.

Chiều 21/5, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học "Xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên phát triển mới - Những vấn đề lý luận và thực tiễn".

PGS.TS Đoàn Minh Huấn, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, khẳng định kết quả hội thảo bước đầu hình thành những nền tảng nhận thức quan trọng, góp phần luận giải những khía cạnh lý luận cũng như thực tiễn.

Xây dựng xã, phường XHCN: Đưa lý tưởng trở thành mô hình hiện thực - 1

Ông Đoàn Minh Huấn, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh (Ảnh: Thế Kha).

Qua thảo luận tại hội thảo, ông Huấn khái quát "xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam cần được nhận thức như một đột phá chiến lược để hiện thực hóa mục tiêu xã hội chủ nghĩa" và đưa chủ nghĩa xã hội từ lý tưởng trở thành mô hình hiện thực tại địa bàn cấp xã - nơi người dân có thể được chứng thực, đo lường, cảm nhận trong cuộc sống hàng ngày.

“Thí điểm quy mô xã, phường xã hội chủ nghĩa là cách làm phù hợp thực tiễn”, ông Huấn nói và cho rằng điều này xuất phát từ vai trò của cơ sở, nơi kiểm chứng mọi chủ trương, chính sách gần dân nhất.

Vì xuất phát từ quy luật phát triển không đều nên không thể tiến hành đồng loạt trên phạm vi của một tỉnh hay toàn quốc. 

Góp ý tại hội thảo, nhiều đại biểu đề xuất bộ khung tiêu chí chung và cách triển khai cho các tỉnh nhằm tránh “mỗi tỉnh làm một kiểu”, nhưng vẫn phải có dư địa cho sự sáng tạo, yêu cầu phong phú, đa dạng của từng địa phương.

Xây dựng xã, phường XHCN: Đưa lý tưởng trở thành mô hình hiện thực - 2

Một góc Thủ đô Hà Nội (Ảnh: Mạnh Quân).

Tại hội thảo, TS. Nguyễn Sĩ Dũng, nguyên Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, giơ điện thoại của mình lên, ví von: “Chiếc điện thoại này tồn tại được vì nó hoàn thiện, nâng cấp từng năm một. Chúng ta đang chọn ra một mô hình và áp cho đất nước này hàng chục năm. Vì vậy cách làm lần này tôi thấy rất phấn khởi”.

Theo vị chuyên gia, thí điểm xã, phường xã hội chủ nghĩa là một cuộc thực nghiệm xã hội hết sức to lớn, khó khăn. Vì vậy từ nay đến năm 2030 trở thành bước thí điểm rất quan trọng.

“Tôi nghĩ cần thiết có một nghị quyết của Quốc hội hoặc Ủy ban Thường vụ Quốc hội, trong đó tạo điều kiện về cơ chế để thí điểm. Ở Hà Nội, HĐND thành phố có thẩm quyền như một cơ quan lập pháp ở địa phương, có thể ban hành nghị quyết thí điểm mô hình này. Tôi đọc Luật Thủ đô mới đây thấy Hà Nội có thể làm được”, ông Dũng nêu quan điểm.

Vị chuyên gia cũng nhìn nhận phải có kinh nghiệm, bài học để nhân rộng. "Sau khi đã tổng kết, khẳng định được mô hình thì lúc ấy mới ban hành văn bản pháp luật. Không nên áp đặt gì ngay từ bây giờ", theo lời vị chuyên gia.

Lộ trình thí điểm của Hà Nội

Tiếp xúc cử tri sáng 4/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gợi ý Hà Nội xây dựng xã, phường xã hội chủ nghĩa, có thể chọn điểm xây một phường mới với quy mô dân số 500.000 - 1 triệu người và ưu tiên những gì tốt nhất cho nơi đây.

Trong những định hướng lớn đặt ra cho chính quyền thành phố, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ phương thức quản trị, chuyển mạnh sang quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu, gắn với trách nhiệm giải trình rõ ràng.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết chính quyền thủ đô dự kiến lựa chọn hai xã cạnh nhau để triển khai thí điểm, đảm bảo quy mô dân số khoảng 700.000 dân.

Trong năm nay, Hà Nội sẽ hoàn thiện đề án, các dự án thành phần, ban hành chủ trương, thành lập ban chỉ đạo, lựa chọn địa bàn thí điểm, bố trí nguồn lực và triển khai thực hiện.

Giai đoạn 2027-2030 sẽ triển khai đồng bộ tại địa bàn thí điểm, kiểm tra, giám sát; năm 2030 sơ kết và hoàn thiện tiêu chí. Đến giai đoạn 2031-2035, Hà Nội tiếp tục thực hiện và tổng kết đề án.

Đọc nhiều trong Thời sự