Nhà cổ “độc nhất vô nhị”, đại gia trả giá triệu USD không bán

Làng Lộc Yên (xã Thạnh Bình, Đà Nẵng), cách phường Tam Kỳ hơn 30km, nổi tiếng với những ngôi nhà cổ bằng gỗ mít độc đáo. Trong số đó, ngôi nhà của gia đình ông Nguyễn Đình Hoan (56 tuổi), chủ nhân đời thứ 4, được xem là đặc biệt nhất.

Với kiến trúc độc đáo, chạm khắc tinh xảo, chất liệu gỗ mít quý hiếm, vị trí phong thủy đắc địa cùng giá trị lịch sử, văn hóa sâu sắc qua nhiều thế hệ, ngôi nhà cổ của gia đình ông Hoan được giới nghiên cứu và sưu tầm đánh giá là "độc nhất vô nhị".

Công trình này cũng đã được xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp tỉnh nhờ tạo hình đặc sắc.

Theo ông Hoan, ngày còn sống, cha ông kể lại ngôi nhà được xây dựng vào năm 1850, dưới thời cụ cố Nguyễn Đình Hoằng, người từng giữ chức Cửu phẩm bá hộ. Công trình do những người thợ mộc nổi tiếng làng Vân Hà (xã Tam Thành, huyện Phú Ninh, tỉnh Quảng Nam cũ) thi công ròng rã suốt 3 năm.

Ngôi nhà có kiến trúc nhà rường Quảng Nam, rộng 100m2, gồm 3 gian 2 chái. Toàn bộ được dựng từ 36 cây cột chính bằng gỗ mít, trong đó có 16 cột lớn cỡ một người ôm. Nền nhà được làm bằng đất trộn vôi và tro bếp.

Mọi ngóc ngách trong ngôi nhà đều được chạm khắc công phu, tỉ mỉ. Các đầu kèo, đuôi kèo trang trí hình con dao và lá cúc cách điệu. Phần bụng kèo là chim trĩ, tùng lộc, nho - sóc, cổ đồ, hoa lan, mai, quả điệp... cùng dây hoa cúc cách điệu.

Ngôi nhà tọa lạc trong khuôn viên vườn rộng 4ha, lưng chừng một ngọn đồi, hướng ra cánh đồng lúa, cao hơn những nhà trong làng khoảng 50m. Con ngõ dẫn lên nhà nhỏ hẹp, một bên là bờ đá hàng trăm năm tuổi rêu phong phủ kín, một bên là hàng cây chè tàu được cắt tỉa kỹ càng.

Toàn bộ căn nhà, bàn ghế, sập... còn chắc chắn. Ngôi nhà cổ này nổi tiếng không chỉ vì vẻ đẹp, sự nguyên vẹn mà gắn liền với nhiều giai thoại.

Trong đó, giai thoại được nhiều người biết đến là việc ông Nguyễn Huỳnh Anh (cha ông Hoan) đã hai lần từ chối bán nhà cổ cho ông Ngô Đình Diệm.

Ông Hoan cho biết thêm, cha ông lúc sinh thời thường dặn con cháu rằng ngôi nhà là báu vật vô giá mà tổ tiên dày công xây dựng, nên bất cứ giá nào cũng phải cố gìn giữ. Vì vậy, trải qua 4 thế hệ, nhiều đại gia đến gạ mua, trong đó có người trả giá cả triệu USD, nhưng chỉ nhận lại cái lắc đầu của gia chủ.

“Ngôi nhà là tài sản vô giá, vừa là báu vật của cha ông để lại, được dựng lên từ phước đức ông bà nên sau này tôi qua đời thì con cháu sẽ tiếp tục giữ gìn nó”, ông Hoan nhấn mạnh.

Năm 2014, ngôi nhà được Nhà nước trùng tu, thay thế một số thanh gỗ nhỏ bị mục. Luôn xem ngôi nhà như bảo vật, nhiều khi mưa gió, sợ bị dột, ông Hoan lại hì hục che chắn.

“Lõi gỗ mít tuy không bị mối mọt nhưng dính nước là nhanh hư lắm”, chủ nhân ngôi nhà giải thích.

Theo đại diện lãnh đạo xã Thạnh Bình, trong hồ sơ công nhận di tích đối với ngôi nhà có đề cập chuyện Ngô Đình Diệm 2 lần hỏi mua nhưng chủ nhà không bán. Đó là câu chuyện có thật chứ không chỉ là giai thoại.