Một tuần bỡ ngỡ của chủ xe khi đăng kiểm ô tô theo quy trình mới ở TPHCM
(Dân trí) - Sau một tuần áp dụng quy trình kiểm định khí thải mới, các trung tâm đăng kiểm ô tô tại TPHCM cơ bản đã vận hành ổn định. Tỷ lệ phương tiện không đạt tiêu chuẩn khí thải khoảng 20%.
Sau một tuần áp dụng kiểm định khí thải ô tô theo phương pháp mới, các trung tâm đăng kiểm tại TPHCM đánh giá tình trạng ùn ứ, quá tải đã được khắc phục. Tỷ lệ xe trượt đăng kiểm không biến động nhiều so với trước đây.
Tuy nhiên, vẫn còn những rủi ro khiến tài xế ô tô, đặc biệt là xe chạy dầu diesel, lo ngại khi mang phương tiện đi kiểm định khí thải.
Khoảng 20% xe không đạt chuẩn khí thải
Trao đổi với phóng viên Dân trí, lãnh đạo Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới TPHCM cho biết, trong 2 ngày đầu, hệ thống phần mềm kiểm định gặp lỗi nên xảy ra tình trạng xe ứ đọng tại một số trung tâm. Tuy nhiên, từ ngày thứ 3 trở đi, tình trạng này giảm dần. Đến ngày thứ 4, hoạt động kiểm định cơ bản ổn định khi vấn đề nghẽn mạng được khắc phục.
Theo vị lãnh đạo, từ khi áp dụng phương pháp kiểm định khí thải mới, tỷ lệ phương tiện không đạt tiêu chuẩn khí thải khoảng 20%, tương đương thời gian trước. Một điểm mới là chủ xe có thể biết phương tiện của mình "vượt chuẩn" bao nhiêu.
Ví dụ, theo Quyết định 43/2025, ô tô sản xuất từ năm 2016 trở về trước chỉ cần đạt mức 2 là được cấp giấy chứng nhận đăng kiểm. Tuy nhiên, nhiều phương tiện khi đo thực tế đạt mức 3 hoặc mức 4.
Một đăng kiểm viên đang đo khí thải ô tô tại cơ sở đăng kiểm 50-02S (Ảnh: An Huy).
Khi áp dụng quy trình mới, đăng kiểm viên phải thực hiện nhiều thao tác hơn so với trước. Chẳng hạn, với xe chạy xăng, trước đây chỉ đo ở số vòng quay thấp nhất để làm căn cứ đánh giá. Đến nay, đăng kiểm viên phải thực hiện 2 lần đo (ở vòng quay thấp nhất và vòng quay từ 2.000 đến 3.000 vòng/phút). Kết quả lần đo nào cao hơn sẽ được dùng để xác định mức khí thải.
Theo ghi nhận, khoảng 70-80% phương tiện đến kiểm định là ô tô con sử dụng nhiên liệu xăng. Đối với ô tô chạy dầu diesel, quy trình kiểm định khí thải mới yêu cầu kỹ hơn. Phương tiện không được bảo dưỡng tốt sẽ khó thực hiện đầy đủ quy trình đo.
Liên quan đến kỹ thuật của phần mềm kiểm định, lãnh đạo trung tâm cho biết, các lỗi cơ bản được khắc phục.
“Thỉnh thoảng vẫn phát sinh một số lỗi mới, tuy nhiên nhìn chung hệ thống đã tạm ổn”, vị này cho biết.
Một tuần bỡ ngỡ của tài xế
Tuần đầu áp dụng phương pháp mới đo khí thải ô tô, nhiều chủ xe bày tỏ lo lắng khi việc kiểm tra khí thải với xe xăng không chỉ dừng ở vòng tua thấp mà còn đo ở tốc độ không tải cao. Khi kiểm tra, động cơ phải được giữ ổn định ở mức 2.000-3.000 vòng/phút trong 30 giây.
Đối với ô tô sử dụng nhiên liệu diesel, đăng kiểm viên phải đạp hết ga trong thời gian tối thiểu 5 giây để ghi nhận mức phát thải tối đa. Nhiều chủ xe lo ngại quy trình đăng kiểm mới có thể gây ảnh hưởng, thậm chí làm hư hỏng động cơ diesel.
Sau một tuần đầu, tỷ lệ xe không đạt chuẩn khí thải ở các cơ sở thuộc Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới TPHCM khoảng 20% (Ảnh: An Huy).
"Tôi lái xe ngoài đường chỉ đạp ga nhẹ cho xe chạy, chưa bao giờ đạp hết ga. Việc áp dụng đạp hết vòng tua trong 5 giây như vậy, theo tôi là không cần thiết và có thể gây hỏng hóc phương tiện", anh Hùng (45 tuổi, ngụ TPHCM), chủ xe Toyota Fortuner máy dầu đời 2010, chia sẻ.
Về vấn đề này, đại diện Cục Đăng kiểm cho biết, với xe lắp động cơ diesel, việc đo khí thải phải thực hiện theo "chu trình gia tốc tự do". Theo đó, đăng kiểm viên đạp nhanh bàn ga hết hành trình để động cơ đạt số vòng quay lớn nhất theo thiết kế của nhà sản xuất. Đây là yêu cầu bắt buộc nhằm bảo đảm kết quả đo đúng quy định.
Phần lớn xe diesel đều có đồng hồ báo vòng tua với "vùng đỏ" để cảnh báo người lái không vận hành ở ngưỡng nguy hiểm. Tuy nhiên, nhiều chủ xe chưa quan tâm đúng mức đến việc bảo dưỡng bộ điều tốc hoặc sửa chữa tại các cơ sở không chính hãng, dẫn đến nguy cơ sai lệch thông số kỹ thuật.
Đến nay, các cơ sở đăng kiểm ở TPHCM đã hoạt động ổn định (Ảnh: An Huy).
Tuy Cục Đăng kiểm đã giải thích rõ, nhiều tài xế vẫn lo ngại rủi ro hư hỏng động cơ diesel khi đạp hết ga. Trong khuyến cáo gửi các tài xế, Sở Xây dựng TPHCM cũng xác định rủi ro vỡ lốc máy, cong tay biên khi đạp ga tối đa có thể xảy ra với xe chạy diesel, đặc biệt là xe cũ không được bảo dưỡng đúng quy định.
Lãnh đạo Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới TPHCM cho biết, đến thời điểm này, các cơ sở đăng kiểm thuộc Sở Xây dựng quản lý chưa ghi nhận tranh cãi giữa tài xế và cơ sở đăng kiểm liên quan lo ngại việc đạp ga hết vòng tua của xe chạy dầu diesel có thể gây hư hỏng phương tiện.
“Chúng tôi chỉ đạo đăng kiểm viên hướng dẫn khách hàng trước khi vào dây chuyền kiểm định. Khách hàng được đề nghị đạp ga kiểm tra trước; nếu xe đạt tốc độ vòng quay cực đại theo hồ sơ kỹ thuật thì đăng kiểm viên mới tiến hành kiểm định. Trường hợp không đạt, đăng kiểm viên sẽ tư vấn khách hàng đưa xe đi bảo dưỡng để tránh mất thời gian kiểm định lại”, vị lãnh đạo nói.
Theo vị lãnh đạo này, sau một tuần áp dụng phương pháp kiểm định khí thải mới, nếu phương tiện được bảo trì, bảo dưỡng tốt thì có thể đạt mức điểm điểm định khí thải cao hơn mức yêu cầu tối thiểu nêu trong Quyết định 43/2025.
Theo Quyết định 43/2025/QĐ-TTg, ô tô phải đáp ứng mức khí thải tối thiểu tương ứng với năm sản xuất tại thời điểm kiểm định.
Từ ngày 1/3 đến trước 1/1/2027, các mức khí thải được áp dụng như sau: Mức 1 đối với ô tô sản xuất trước năm 1999; mức 2 đối với ô tô sản xuất từ năm 1999 đến hết năm 2016; mức 3 đối với ô tô sản xuất từ năm 2017 đến hết năm 2021; mức 4 đối với ô tô sản xuất từ năm 2022.
Việc cấp giấy chứng nhận điện tử và siết chặt quy trình kiểm tra khí thải được xác định là bước tiến nhằm nâng cao tính minh bạch, hiện đại hóa, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong công tác đăng kiểm, góp phần bảo vệ môi trường.
