Diện mạo mới ở nơi "đất nước bị chia đôi" 72 năm trước

Di tích Quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải nằm trên vĩ tuyến 17, thuộc tỉnh Quảng Trị. Đây từng là giới tuyến tạm thời chia cắt hai miền Nam - Bắc sau Hiệp định Geneva năm 1954.

Cầu Hiền Lương và dòng sông Bến Hải đã trở thành chứng tích lịch sử của một thời đất nước bị chia cắt,  là nơi thể hiện ý chí kiên cường của quân và dân hai miền cũng như minh chứng cho khát vọng hòa bình, thống nhất non sông của dân tộc Việt Nam.

Tháng 12/2024, tỉnh Quảng Trị phê duyệt dự án Công viên Thống Nhất thuộc Di tích Quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải, với tổng mức đầu tư 80 tỷ đồng. Dự án được triển khai thi công từ tháng 8/2025, tu bổ, cải tạo và xây dựng nhiều hạng mục quan trọng như kỳ đài, cầu Hiền Lương, nhà liên hợp, nhà làm việc ban quản lý, hệ thống nhà đón tiếp, nhà vệ sinh tại cả hai bờ cùng các công trình phụ trợ khác.

Đến nay, công tác tu bổ, cải tạo các hạng mục tại Di tích Quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải cơ bản hoàn thành, sẵn sàng phục vụ du khách tham quan, tìm hiểu dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Trong ảnh, các công nhân đang xịt rửa ván gỗ trên cầu Hiền Lương sau khi sơn sửa.

Sau quá trình tu bổ, tôn tạo, Di tích Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải đã có nhiều thay đổi rõ nét về diện mạo nhưng vẫn bảo đảm yếu tố nguyên gốc, tính xác thực lịch sử. Không gian di tích được mở rộng, sắp xếp khoa học hơn, giúp du khách dễ tiếp cận và cảm nhận trọn vẹn giá trị của từng hạng mục.

Kỳ đài Hiền Lương được tu bổ vững chắc, cải thiện hệ thống chiếu sáng và không gian xung quanh, lá cờ Tổ quốc tung bay giữa trời xanh bên dòng Bến Hải, tạo điểm nhấn thiêng liêng, giàu cảm xúc cho khu di tích.

Trên cầu Hiền Lương lịch sử, một phần khung kết cấu sắt xuống cấp được thay thế, hai mảng màu vàng - xanh đặc trưng được sơn mới trong tổng chiều dài 184m, rộng trung bình 8m.

Mặt cầu được lắp đặt mới 894 tấm ván gỗ lim dày 50mm, xử lý bằng sơn chuyên dụng, trong đó có 444 tấm phía Nam và 450 tấm phía Bắc. Các nhịp cầu và kết cấu kỹ thuật được gia cố chắc chắn, mố cầu được gia cố bằng tấm sợi carbon cường độ cao, bảo đảm vừa giữ nguyên giá trị lịch sử, vừa đáp ứng yêu cầu khai thác lâu dài.

Nhà liên hợp ở bờ Bắc sông Bến Hải và nhiều công trình khác đã hoàn thiện việc cải tạo, tu bổ.

Công viên Thống Nhất tại Di tích Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải được đầu tư tôn tạo đồng bộ, trở thành không gian sinh hoạt văn hóa - lịch sử ngoài trời. Các hạng mục cảnh quan, đường dạo, cây xanh, thảm cỏ được bố trí hài hòa, tạo điểm nhấn trang nghiêm, gợi mở tinh thần đoàn kết, hòa hợp dân tộc.

Nhà trưng bày vĩ tuyến 17 và khát vọng thống nhất là nơi lưu giữ nhiều hình ảnh, tư liệu và hiện vật, góp phần tái hiện câu chuyện lịch sử về cuộc đấu tranh thống nhất đất nước một cách mạch lạc, sinh động, giúp du khách dễ dàng tìm hiểu và cảm nhận.

Những ngày nghỉ cuối năm, anh Đặng Minh Phương (SN 1980, trú tại TPHCM) đưa gia đình đi du lịch trải nghiệm dọc các tỉnh miền Trung. Anh Phương đã đến thăm Thành cổ Quảng Trị, Di tích Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải và nhiều địa danh khác ở Quảng Trị.

“Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải là địa danh lịch sử gắn liền với cuộc đấu tranh thống nhất đất nước của dân tộc Việt Nam. Tôi đưa gia đình đến đây với mong muốn các con hiểu hơn về lịch sử đất nước”, anh Phương chia sẻ.

Với diện mạo mới sau tu bổ, Di tích Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải không chỉ là điểm đến lịch sử, văn hóa quan trọng của Quảng Trị mà còn là không gian để mỗi người lắng lại, cảm nhận sâu sắc giá trị của hòa bình, độc lập.

Vị trí Di tích Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải (Ảnh: Google Maps).