Công dân đang đi du lịch, công tác nước ngoài có thể tham gia bầu cử không?

Ngày 15/3, cử tri cả nước sẽ tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Đây là sự kiện chính trị trọng đại, có ý nghĩa sâu sắc trong việc lựa chọn những đại biểu đủ đức, đủ tài, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân trên cả nước.

Cử tri cả nước sẽ bỏ phiếu để lựa chọn 500 đại biểu Quốc hội khóa XVI từ hơn 860 người ứng cử.

Pháp luật hiện hành đã có các quy định nhằm bảo đảm quyền bầu cử của công dân trong trường hợp cử tri có thể không có mặt tại nơi thường trú vào ngày bầu cử do đi công tác, du lịch hoặc lưu trú tại địa phương khác.

Theo Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015 (sửa đổi bổ sung năm 2025), cử tri có tên trong danh sách tại nơi thường trú nhưng phải rời địa phương trong ngày bầu cử có thể đề nghị Ủy ban nhân dân cấp xã nơi lập danh sách cử tri cấp giấy chứng nhận bỏ phiếu.

Như vậy, với giấy tờ này cử tri có thể tham gia bỏ phiếu tại một khu vực bỏ phiếu khác phù hợp với quy định của pháp luật.

Sau khi cử tri thực hiện quyền bầu cử, tổ bầu cử tại điểm bỏ phiếu sẽ thu lại giấy chứng nhận để bảo đảm mỗi cử tri chỉ bỏ phiếu một lần. 

Theo hướng dẫn của Hội đồng Bầu cử Quốc gia, cử tri đang tạm trú tại địa phương khác trong thời gian dài (làm việc, học tập hoặc lưu trú) nếu đã đăng ký tạm trú hợp pháp có thể được bổ sung vào danh sách cử tri tại nơi tạm trú, từ đó tham gia bỏ phiếu tại khu vực bầu cử gần nơi lưu trú.

Cũng theo quy định của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015, trong một số trường hợp đặc biệt, tổ bầu cử còn có thể sử dụng hòm phiếu phụ để mang đến những nơi cử tri không thể trực tiếp đến điểm bỏ phiếu, như bệnh viện, cơ sở điều dưỡng hoặc khu vực đặc thù.

Còn đối với công dân Việt Nam đang sinh sống, đi du lịch hoặc đi công tác ở nước ngoài vẫn có quyền bầu cử. Song việc thực hiện quyền này chỉ được tiến hành khi công dân trực tiếp có mặt tại Việt Nam vào ngày bầu cử.

Hiện nay, Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân chỉ quy định quyền bầu cử của công dân được thực hiện trên lãnh thổ Việt Nam, mà chưa có quy định về việc thực hiện bầu cử khi vẫn ở nước ngoài. Do vậy, công dân đang ở nước ngoài thì không thực hiện quyền bầu cử của mình. Pháp luật hiện hành chưa có quy định về hình thức bỏ phiếu từ xa đối với trường hợp công dân đang ở nước ngoài.

Cụ thể, tại khoản 4, Điều 29 (nguyên tắc lập danh sách cử tri) của Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân 2015 nêu rõ: Công dân Việt Nam ở nước ngoài trở về Việt Nam trong khoảng thời gian từ sau khi danh sách cử tri đã được niêm yết đến trước thời điểm bắt đầu bỏ phiếu 24 giờ thì đến UBND cấp xã xuất trình Hộ chiếu có ghi quốc tịch Việt Nam để được ghi tên vào danh sách cử tri.

Sau đó, công dân nhận thẻ cử tri bầu đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND cấp tỉnh, cấp xã (nếu xuất trình tại nơi đăng ký thường trú) hoặc bầu đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND cấp tỉnh (nếu xuất trình tại nơi đăng ký tạm trú).