Chính thức tái vận hành siêu dự án cống ngăn triều 10.000 tỷ tại TPHCM
(Dân trí) - Sau nhiều năm “đắp chiếu”, siêu dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng của TPHCM chính thức tái vận hành, khởi động tại cống ngăn triều Bến Nghé.
Sáng 2/2, UBND TPHCM phối hợp với Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Trung Nam đã tổ chức lễ vận hành cống Bến Nghé, đồng thời chính thức tái khởi động dự án "Giải quyết ngập do triều khu vực TPHCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu - giai đoạn 1". Sự kiện này đánh dấu bước tiến quan trọng sau nhiều năm dự án bị đình trệ do vướng mắc pháp lý.
Phó Chủ tịch UBND TPHCM Bùi Xuân Cường đã trực tiếp dẫn đầu đoàn công tác thị sát hiện trường, kiểm tra công tác vận hành cống tại khu vực chân cầu Mống (phía bờ quận 4 cũ).
Tại buổi thị sát, ông Bùi Xuân Cường khẳng định dự án đã đáp ứng đầy đủ điều kiện để tái khởi động thi công, đảm bảo cam kết của nhà đầu tư hoàn thành toàn bộ công trình trong năm nay. Ông Cường cho biết thêm, các hạng mục hoàn thành sớm sẽ được đưa vào khai thác, vận hành ngay. TPHCM cũng đang rà soát để triển khai giai đoạn 2 của dự án, mở rộng quy mô theo quy hoạch, nhằm phát huy hiệu quả tổng thể, tăng cường khả năng chống ngập và thích ứng biến đổi khí hậu bền vững cho thành phố.
Ông Nguyễn Tâm Tiến, Tổng Giám đốc Trungnam Group, nhấn mạnh rằng điều kiện tiên quyết để dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng "về đích" trong năm 2026 là sự chỉ đạo quyết liệt của UBND TPHCM trong việc tháo gỡ pháp lý và đẩy nhanh thanh toán, đặc biệt là thanh toán bằng quỹ đất và bố trí đất bổ sung cho nhà đầu tư.
Ngoài mục tiêu hoàn thành dự án trong năm nay, Công ty Cổ phần Đầu tư Xây dựng Trung Nam cũng đề xuất được tham gia vận hành dự án trong 5 năm đầu để đảm bảo vận hành liên tục, an toàn, tối ưu điều tiết, đào tạo và chuyển giao nhân sự. Doanh nghiệp cũng kiến nghị kéo dài thời gian bảo hành và đồng hành kỹ thuật nhằm giảm rủi ro trong giai đoạn đầu khai thác và cam kết thi công liên tục, tăng cường kiểm soát chất lượng và phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng để sớm hoàn thành các hạng mục còn lại.
Ông Tiến cũng lưu ý rằng, khi hệ thống gồm 6 cống lớn, 2 cống nhỏ và 12 cống phụ vận hành khép kín, dự án sẽ mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc ngăn triều, hỗ trợ bơm thoát nước và giảm ngập khu vực trung tâm. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh hệ thống này không thể chấm dứt hoàn toàn tình trạng ngập nếu hạ tầng thoát nước nội đô chưa đồng bộ, bởi đây chỉ là "tuyến phòng thủ" ở cửa ngõ thành phố.
Dự án chống ngập này được khởi công từ năm 2016 theo hình thức BT (xây dựng - chuyển giao), với tổng mức đầu tư gần 10.000 tỷ đồng. Đây là công trình quy mô lớn, có nhiệm vụ kiểm soát ngập cho khu vực rộng khoảng 570km², bảo vệ khoảng 6,5 triệu dân sinh sống ở bờ hữu sông Sài Gòn và khu vực trung tâm TPHCM.
Quy mô đầu tư của dự án bao gồm 8 cống kiểm soát triều quy mô lớn được xây dựng tại các cửa sông chính: Bến Nghé, Tân Thuận, Phú Xuân, Mương Chuối, Cây Khô, Phú Định, Cầu Kinh và Bà Bướm, với khẩu độ từ 20m đến 160m.
Sau nhiều năm triển khai, dự án đã hoàn thành khoảng 94% khối lượng công việc. Tuy nhiên, từ năm 2020, công trường chống ngập quy mô lớn này buộc phải tạm dừng thi công do vướng mắc pháp lý liên quan cơ chế thanh toán của hợp đồng BT.
Theo kế hoạch, hệ thống cống ngăn triều của thành phố dự kiến hoàn tất trong năm 2026 và chính thức vận hành từ năm 2027. Không chỉ góp phần hạn chế ngập do triều cường, hệ thống này còn có khả năng hỗ trợ giảm xâm nhập mặn nếu được bổ sung các công trình liên quan và xây dựng kịch bản vận hành đồng bộ, phù hợp.
Việc đưa cống Bến Nghé trở lại vận hành, đồng thời tái khởi động toàn bộ Dự án Ngăn triều được kỳ vọng sẽ mở ra bước chuyển mới cho nỗ lực kiểm soát ngập tại TPHCM, hướng tới mục tiêu phát triển đô thị bền vững và chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.
