Buộc công chứng khi sang tên đổi chủ trong mua bán xe: “Bỏ được thì tốt”

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến tại phiên họp thứ 55, sáng 2/3.

Dự án luật lần này sửa đổi các quy định để đẩy mạnh thực hiện nguyên tắc phân quyền trong quản lý Nhà nước về công chứng, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Dự thảo Luật được sửa đổi theo hướng đơn giản hóa thủ tục công chứng, tạo thuận lợi cho người yêu cầu công chứng cũng như công chứng viên và tổ chức hành nghề công chứng.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết Luật Công chứng mới sửa đổi nhưng vì tổ chức bộ máy thay đổi, định hướng phân cấp, phân quyền và đổi mới tư duy xây dựng pháp luật đặt ra yêu cầu tiếp tục phải sửa.

Định hướng thêm, Phó Chủ tịch Quốc hội định hướng trong dự luật lần này cần có quy định tiến tới thu hẹp phạm vi bắt buộc phải công chứng và mở ra hướng công chứng tự nguyện. “Một xã hội phát triển nên khuyến khích sự tự nguyện, còn cái bắt buộc phải rất hạn chế và khi bắt buộc thủ tục cũng phải thay đổi”, Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý.

Ông dẫn chứng việc mua bán nhà đất, với bất động sản lớn thì hợp đồng bắt buộc phải công chứng, có chữ ký của vợ chồng và con cái trên 18 tuổi. Nhưng việc bán một chiếc xe máy cũ giá 5-7 triệu đồng, thậm chí 3-4 triệu đồng, bán xong người ta mua cũng rất muốn được sang tên đổi chủ, chủ trương của chúng ta cũng muốn sang tên đổi chủ để tránh trường hợp xe gây tai nạn không biết xử lý thế nào, nhưng đây lại là vấn đề đang gặp vướng mắc.

“Đi làm thủ tục sang tên đổi chủ lại bị hỏi hợp đồng đâu, mà hợp đồng thì phải công chứng, công chứng phải có vợ chồng cùng ký tên vào. Đăng ký xe máy mà cũng bắt cả vợ cả chồng phải ký vào trong khi đăng ký xe máy tên có một người thôi, vậy, có cần phải công chứng không?”, Phó Chủ tịch Quốc hội đặt câu hỏi.

Ông gợi mở với vấn đề này, chỉ cần bên mua và bên bán ra cơ quan công an kê khai về việc mua bán xe, công an cấp cho họ đăng ký mới, không cần phải công chứng, trừ trường hợp ô tô có giá trị lớn liên quan đến thuế.

Nhấn mạnh đây là vướng mắc, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị luật sửa đổi lần này nên có quy định theo hướng giảm dần mức độ bắt buộc công chứng, thủ tục công chứng cũng phải đơn giản.

“Bán xe máy có mấy triệu bạc mà bắt cả 2 vợ chồng phải ký. Như nhà tôi có xe máy cho đứa cháu, muốn sang tên cho cháu, ra thay đổi tên người ta yêu cầu phải có hợp đồng và đến nay vẫn chưa sang tên được, trong khi đó các phương tiện ô tô, xe máy rất cần sang tên. Cái này bỏ được thì tốt, còn nếu có cần công chứng thì tên ai người đó công chứng”, Phó Chủ tịch Quốc hội nêu quan điểm.

Ông nhấn mạnh thủ tục công chứng phải nhanh gọn, rõ ràng, rành mạch, thuận lợi.

Cùng với đó, khi có hệ thống cơ sở dữ liệu, ông Định nhấn mạnh “công chứng ở đâu cũng được”, không nhất thiết phải theo địa giới hành chính, giống như người bệnh bị bệnh ở đâu thì chữa ở đó, không thể bắt về quê chữa bệnh.

“Cái này cũng giống như thông tuyến bảo hiểm y tế. Luật Bảo hiểm y tế vừa rồi sửa quy định về thông tuyến, nhân dân rất phấn khởi. Công chứng cũng thế, có cơ sở dữ liệu rồi công chứng ở đâu chả được, sao cứ phải theo địa giới. Cái này cần nghiên cứu, sửa được ngay thì tốt, còn nếu không có lộ trình, giao Chính phủ quy định, nhưng tôi nghĩ cái này không cần lộ trình, cứ mạnh dạn mà làm”, ông Định nhấn mạnh.

Dẫn chứng, ông kể lại câu chuyện khi làm thông tuyến bảo hiểm, ngay cả các đại biểu Quốc hội là cán bộ ngành y tế lâu năm cũng có người không đồng ý vì sợ thông tuyến như vậy, người dân “chạy” hết lên tuyến trên, bỏ tuyến dưới, dẫn đến vỡ hệ thống y tế cơ sở.

Nhưng khi đó, Phó Chủ tịch Quốc hội khẳng định “hệ thống y tế cơ sở không thể vỡ”, mà làm như vậy sẽ tạo ra áp lực buộc y tế cơ sở phải nâng cao trình độ. Và thực tế gần 2 năm thực hiện chứng minh rằng y tế cơ sở đã tốt lên.

Vì vậy, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh phải mạnh dạn thay đổi tư duy trong việc này.