Báo chí là diễn đàn của dân thể hiện mạnh mẽ tính chiến đấu, tính phản biện

Nhấn mạnh này được ông Lê Quốc Minh, Tổng Biên tập báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam nêu tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng cho các cơ quan báo chí, xuất bản và đại biểu văn nghệ sĩ, trí thức do Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tổ chức sáng 8/4, tại Hà Nội.

Hội nghị được kết nối với hơn 40 điểm cầu các tỉnh, thành phố trên toàn quốc với khoảng 7.000 đại biểu tham dự.

Đại hội XIV là bước chuyển giai đoạn phát triển của đất nước

Giới thiệu những điểm mới, quan trọng trong Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng, GS.TS Tạ Ngọc Tấn, nguyên Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, nguyên Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận Trung ương nêu rõ, Đại hội XIV là bước chuyển giai đoạn phát triển của đất nước. Sau 40 năm đổi mới, 50 năm thống nhất, chuyển sang giai đoạn đột phá phát triển trong kỷ nguyên mới.

Theo đó, bước chuyển tư duy phát triển là từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển; bước chuyển tính chất phát triển là từ đáp ứng yêu cầu sang nhanh, bền vững; bước chuyển mô hình phát triển từ chiều rộng sang chiều sâu năng suất, chất lượng cao; bước chuyển hội nhập quốc tế từ thích ứng sang chủ động, tự cường.

Đại hội XIV của Đảng không chỉ là sự tiếp nối, mà là bước phát triển mới về chất trong tư duy lý luận và hoạch định chiến lược phát triển đất nước.

Bên cạnh đó, Đại hội XIV đã xác lập một hệ thống định hướng phát triển toàn diện, có cấu trúc rõ ràng và logic chặt chẽ, trong đó mô hình tăng trưởng mới giữ vai trò trung tâm; khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực chủ yếu; con người và văn hóa là nền tảng; quốc phòng, an ninh và đối ngoại là điều kiện bảo đảm; còn xây dựng Đảng là nhân tố quyết định.

Tại Hội nghị, ông Lê Quốc Minh, Tổng Biên tập báo Nhân Dân, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam cho biết, trong công tác tư tưởng của Đảng, báo chí, xuất bản có nhiệm vụ truyền bá đường lối, chính sách của Đảng; bám sát thực tiễn; phản ánh kịp thời, phân tích sâu sắc những sự kiện mới; phát hiện và thông tin trung thực những điển hình tiên tiến, những nhân tố mới,…

Bên cạnh đó, báo chí cũng đề cập và chỉ ra những vấn đề mà xã hội quan tâm, góp phần định hướng dư luận xã hội lành mạnh, phát huy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc trong xây dựng và phát triển đất nước.

Sau 40 năm thực hiện công cuộc đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng, đất nước đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, ý nghĩa; trong đó, báo chí, xuất bản đã có những phát triển vượt bậc từ tư duy nội dung đến sự bùng nổ về công nghệ, quy mô.

Từ một nền báo chí với số lượng ấn phẩm hạn chế vào năm 1986, đến nay hệ thống báo chí đã phát triển thành mạng lưới hiện đại, mở rộng về quy mô; các cơ quan báo chí đã đổi mới tư duy và phong cách làm báo.

“Báo chí không chỉ còn là kênh tuyên truyền một chiều mà thực sự đã trở thành diễn đàn của nhân dân, thể hiện mạnh mẽ tính chiến đấu, tính phản biện”, ông Lê Quốc Minh nhấn mạnh, đồng thời cho biết Đại hội XIV của Đảng đề ra yêu cầu trong kỷ nguyên mới, báo chí, xuất bản, truyền thông cần nỗ lực để đạt đến vai trò là người tiên phong trong định hướng, cầu nối phản ánh và thúc đẩy hành động, công cụ giám sát hữu hiệu.

Để bảo đảm quá trình chuyển đổi tư duy quản trị, quản lý sang kiến tạo phát triển, góp phần quan trọng vào xây dựng, thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, báo chí cần bảo đảm vững mạnh, chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại, phục vụ nhân dân, phục vụ đất nước.

Báo chí phải giữ vững bản sắc, tôn chỉ, mục đích

Theo Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Văn kiện Đại hội XIV của Đảng định vị báo chí, xuất bản, truyền thông trong mục tiêu chung là chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại; thể hiện quyết tâm quy hoạch hệ thống công cụ tư tưởng, bảo đảm sự liên thông chặt chẽ giữa tin tức thời sự và sự chuyên sâu, tạo nên sức mạnh tổng hợp, góp phần thực hiện đồng bộ, hiệu quả các quyết sách chiến lược phát triển nhanh và bền vững đất nước,…

Ông khẳng định, trong quá trình hiện đại hóa, báo chí vẫn phải giữ vững bản sắc, tôn chỉ, mục đích và trách nhiệm xã hội của mình.

Công nghệ có thể làm thay đổi cách thức truyền tải, nhưng không thể làm thay đổi những giá trị cốt lõi như tính trung thực, khách quan, nhân văn.

Làm báo trong thời đại số không chỉ là chạy đua với tốc độ mà quan trọng hơn là giữ vững định hướng; không chỉ là cạnh tranh với công nghệ mà cốt lõi là cạnh tranh với niềm tin.

Thực tiễn cho thấy, tốc độ đưa tin tuy là lợi thế cạnh tranh trực tiếp, nhưng nếu thiếu định hướng đúng đắn rất dễ dẫn tới lệch chuẩn, chạy theo xu hướng giật gân, thu hút khách, làm xói mòn uy tín của báo chí chính thống.

Vì vậy, giữ vững định hướng là yêu cầu chính trị, đồng thời cũng là điều kiện tiên quyết để báo chí khẳng định vai trò dẫn dắt dư luận, định hình giá trị và củng cố niềm tin xã hội. Có thể khẳng định, tính hiện đại của nền báo chí, xuất bản không phải là một trạng thái tĩnh mà là quá trình vận động liên tục, gắn liền với đổi mới tư duy, làm chủ công nghệ và nâng cao trách nhiệm xã hội.

Trong toàn bộ tiến trình xây dựng một nền báo chí, xuất bản, truyền thông chuyên nghiệp, nhân văn, hiện đại, yếu tố con người vẫn giữ vai trò quyết định. Công nghệ có thể làm thay đổi phương thức truyền tải thông tin, rút ngắn khoảng cách không gian, thời gian, nhưng không thể thay thế bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và trách nhiệm xã hội của người làm báo.

Ông nhìn nhận, con người mới là chủ thể sáng tạo nội dung, là người quyết định giá trị chiều sâu và định hướng thông tin trong đời sống xã hội. Vì vậy, con người cần được đặt ở vị trí trung tâm trong mọi chiến lược phát triển báo chí và xuất bản.

Nhận thức rõ điều đó, Đảng ta luôn thống nhất, nhất quán nhấn mạnh yêu cầu xây dựng lực lượng những người làm báo vừa hồng, vừa chuyên; vừa có bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thành với định hướng tư tưởng, vừa có trình độ chuyên môn cao, năng lực nghề nghiệp hiện đại.

Trong môi trường thông tin ngày càng phức tạp, đa chiều và cạnh tranh khốc liệt, người làm báo không chỉ đối mặt với áp lực về tốc độ và tính hấp dẫn của thông tin, mà còn phải đứng vững trước những tác động của lợi ích và cả cám dỗ nghề nghiệp. Điều đó đòi hỏi mỗi nhà báo phải không ngừng rèn luyện bản lĩnh, giữ vững đạo đức, liên tục học tập, đổi mới tư duy, trau dồi kỹ năng để thích ứng với yêu cầu mới.

Chỉ khi hội tụ đầy đủ các yếu tố đó, người làm báo mới có thể thực sự làm chủ công nghệ, làm chủ ngòi bút của mình, tạo ra những tác phẩm có giá trị, có sức thuyết phục và sức lan tỏa, qua đó khẳng định vai trò dẫn dắt dư luận và đóng góp tích cực vào sự phát triển của nền kinh tế - xã hội.

Báo chí đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng

Ông Lê Quốc Minh đánh giá, công tác báo chí, xuất bản Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng; nếu biết tận dụng cơ hội, đổi mới kịp thời, chúng ta có thể xây dựng một nền báo chí, xuất bản hiện đại, có sức cạnh tranh cao, đóng góp tích cực vào sự phát triển của đất nước. Ngược lại, nếu chậm đổi mới, chúng ta có thể bị tụt hậu, mất vai trò dẫn dắt trong lĩnh vực thông tin, truyền thông.

Chính vì vậy, việc quán triệt và triển khai hiệu quả các quan điểm của Đại hội XIV về báo chí, xuất bản là yêu cầu sống còn đối với mỗi cơ quan báo chí, xuất bản.

Ông tin tưởng, với sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và sự nỗ lực của đội ngũ những người làm báo, báo chí Việt Nam sẽ tiếp tục phát triển bứt phá mạnh mẽ, xứng đáng là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng, văn hóa, góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trần Thanh Lâm nêu rõ, Đại hội XIV của Đảng đã thành công rất tốt đẹp, mở ra một giai đoạn phát triển mới với tầm nhìn dài hạn và quyết tâm chính trị cao. Như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhấn mạnh, đây là bước chuyển tiếp quan trọng của sự nghiệp cách mạng, khẳng định bản lĩnh trí tuệ của Đảng trong việc định hướng tương lai của dân tộc.

Để việc triển khai Nghị quyết Đại hội XIV trong các lĩnh vực báo chí, xuất bản, văn hóa được thực hiện hiệu quả, không hình thức, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương đề nghị cấp ủy, lãnh đạo các cơ quan báo chí, xuất bản, các liên hiệp hội và hội chuyên ngành cần xác định việc học tập Nghị quyết không chỉ là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của năm 2026 mà là nhiệm vụ xuyên suốt của cả nhiệm kỳ.