Hội nghị Sáng kiến Đầu tư Tương lai của Saudi Arabia:

Vương triều Saudi Arabia trước “lời nguyền tài nguyên”

“Tầm nhìn năm 2030” của Thái tử Mohammad Bin Salman và những động thái gần đây cho thấy Saudi Arabia đang vùng vẫy để thoát “lời nguyền tài nguyên”.

“Lời nguyên tài nguyên” (resource curse) là cụm từ được sử dụng để mô tả nghịch lý của các quốc gia, vùng lãnh thổ giàu tài nguyên, đặc biệt là các tài nguyên không thể tái tạo như khoáng sản và nguyên liệu, nhưng không có tốc độ tăng trưởng và hiệu quả phát triển kinh tế như các nước nghèo tài nguyên.

Thực tế cho thấy nhiều quốc gia giàu tài nguyên khoáng sản, đặc biệt là tại châu Phi như Congo, Angola, Sudan, Nigeria… lại thường xuyên phải đối mặt với đói nghèo, bệnh dịch, chiến tranh hay nạn tham nhũng. Ngược lại, các quốc gia và vùng lãnh thổ được mệnh danh là “Những con hổ châu Á” như Hong Kong (Trung Quốc), Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc, Singapore, Nhật Bản đã tăng trưởng đáng kinh ngạc dù không nhiều tài nguyên thiên nhiên.

Vương triều Saudi Arabia trước “lời nguyền tài nguyên” - 1

Những các ghế trống trong lễ khai mạc Hội nghị Sáng kiến Đầu tư Tương lai (FII) tại thủ đô Riyadh của Saudi Arabia, ngày 23/10/2018. (Nguồn: Getty Images)

Với trữ lượng dầu mỏ khổng lồ, Saudi Arabia luôn nằm trong danh sách 51 quốc gia được Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đánh giá là “giàu tài nguyên thiên nhiên”. Song sau thời gian dài tăng trưởng, Riyadh bắt đầu cảm nhận hệ lụy từ “lời nguyền tài nguyên” như suy giảm công nghiệp chế tạo, nguồn thu không ổn định, thiếu đầu tư hiệu quả giáo dục, tham nhũng, ảnh hưởng tiêu cực đến người dân và môi trường… Chiến lược “Tầm nhìn năm 2030” của Thái tử Mohammad Bin Salman hướng tới khắc phục các yếu điểm đó, mở cửa và đa dạng hóa nền kinh tế, giảm phụ thuộc vào dầu mỏ. “Sáng kiến Đầu tư Tương lai” (FII), hay còn được gọi là “Davos tại Sa mạc”, là một phần của chiến lược này.

Chuyển mình để thoát khó

Là sự kiện thường niên được tổ chức từ năm 2017, song FII các năm trước không nhận được nhiều sự chú ý bởi thái độ dè dặt của nhà đầu tư trước các diễn biến chính trị liên quan tới Riyadh. Đặc biệt, sau khi nhà báo Jamal Khashoggi bị sát hại tại Đại sứ quán Saudi Arabia tại Thổ Nhĩ Kỳ, nhiều đại diện các tập đoàn lớn, từ Google, JPMorgan Chase, Ford, BlackRock cùng Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steve Mnuchin đã từ chối tham gia FII 2018.

Tuy nhiên, một năm đã qua và moi chuyện giờ đã khác. Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro dự kiến sẽ tham dự và phát biểu tại FII 2019. Đoàn đại biểu cấp cao của Mỹ do Bộ trưởng Tài chính Steve Mnuchin cùng Cố vấn cấp cao Nhà Trắng, Jared Kushner dẫn đầu sẽ góp mặt ở sự kiện này. Lãnh đạo các tập đoàn lớn trên thế giới như Goldman Sachs, JPMorgan Chase, Citigroup... cũng xác nhận sẽ tới Riyadh.

Thái độ của chính giới các nước và lãnh đạo các doanh nghiệp đối với FII lần này là thành công lớn của Riyadh. Tuy nhiên, nó chỉ đến sau những thay đổi chính sách mang tính bước ngoặt.

Đầu tiên, đó chính là việc Thái tử Mohammad Bin Salman đứng ra nhận trách nhiệm một phần trong vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi, dù tiếp tục phủ nhận sự liên quan trực tiếp tới hành vi mưu sát này. Động thái này là cần thiết, khi nó đã phần nào hạ nhiệt thái độ gay gắt của cộng đồng quốc tế và cải thiện hình ảnh của ông Salman.

Vương triều Saudi Arabia trước “lời nguyền tài nguyên” - 2

Saudi Arabia, dưới sự lãnh đạo của Thái tử Mohammad Bin Salman, đã có những nỗ lực chuyển mình toàn diện. (Nguồn: AFP/Getty Images)

Thứ hai, Saudi Arabia đã tiến hành thay đổi chính sách tích cực và toàn diện, từ kinh tế, chính trị đến xã hội. Về chính trị, Thái tử Mohammad Bin Salman đã triển khai chiến dịch chống tham nhũng quyết liệt, loại bỏ những “con sâu làm rầu nồi canh”. Về kinh tế, Riyadh đẩy mạnh khuyến khích đầu tư nước ngoài, phát triển ngành nghề mới, đặc biệt là du lịch. Về xã hội, Saudi Arabia đã có bước đi táo bạo khi cho phép phụ nữ trưởng thành ra ngoài một mình mà không cần sự đồng ý của nam giới, cho nữ giới quyền đăng ký hộ chiếu, kết hôn, ly hôn, khai sinh, giám hộ…

Thứ ba, tình hình thế giới nói chung và khu vực Trung Đông nói riêng tiếp tục chuyển biến nhanh và phức tạp khiến Saudi Arabia trở thành đối tượng được nước lớn coi trọng và tranh thủ. Với Moscow, Riyadh là đối tác quan trọng trong Tổ chức các nước Xuất khẩu Dầu mỏ Mở rộng (OPEC+), đóng vai trò kiểm soát giá dầu. Với Mỹ, Saudi Arabia là đồng minh chiến lược, một trong hai trụ cột còn sót lại trong chính sách truyền thống tại Trung Đông, kiểm chế ảnh hưởng ngày một lớn của Iran. Với Bắc Kinh, trữ lượng dầu mỏ của Riyadh sẽ giúp đáp ứng nhu cầu phát triển trong nước, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung năng lượng từ Washington.

Dùng dầu để… thoát dầu

Tuy nhiên, Saudi Arabia có tận dụng được bối cảnh thuận lợi này để tìm kiếm động lực tăng trưởng mới, đa dạng hóa nền kinh tế hay không, sẽ là câu chuyện không đơn giản.

Tâm điểm của FII lần này sẽ là thông tin xoay quanh hoạt động phát hành công khai lần đầu (IPO) của Công ty Dầu khí Nhà nước Saudi Arabia (Aramco), công ty có lợi nhuận cao nhất thế giới. Theo đó, giới phân tích nhận định Aramco có thể tiến hành IPO 5% tổng giá trị, ước tính trị giá 1.500 – 2.000 tỷ USD. Nguồn vốn thu về từ đợt IPO này, cùng lợi nhuận ròng từ Aramco sẽ là yếu tố chủ chốt trong kế hoạch cải cách của Thái tử Mohammad Bin Salman.

Những năm vừa qua, Saudi Arabia đã có bước tiến ngoạn mục khi thăng hạng từ vị trí thứ 62 lên 30 trong danh sách Mức độ Thuận tiện cho việc Kinh doanh của Ngân hàng Thế giới (WB). Tuy nhiên, nhiều quốc gia và doanh nghiệp tham dự FII lần này vẫn tập trung vào tiềm năng dầu mỏ của Saudi Arabia, thay vì nhìn nhận đây như thị trường mới nổi cho các ngành nghề mới. Khi ấy, thu hút đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực khác ngoài năng lượng, đa dạng hóa nền kinh tế, vượt qua “lời nguyền tài nguyên” sẽ là nhiệm vụ không dễ dàng dành cho Thái tử Mohammad Bin Salman.

Theo Minh Vương

Thế giới & Việt Nam

MỚI NHẤT
82 giờ giải cứu bất thành bé trai rơi xuống giếng sâu 180 mét
82 giờ giải cứu bất thành bé trai rơi xuống giếng sâu 180 mét

(Dân trí) - Bé trai 2 tuổi bị rơi xuống giếng sâu 180 mét ở phía nam Ấn Độ đã không qua khỏi sau chiến dịch giải cứu kéo dài hơn 80 giờ đồng hồ.

Thứ ba, 29/10/2019 - 05:09

Tổng thống Philippines muốn dùng quyền đặc biệt thúc đẩy dự án đập với Trung Quốc
Tổng thống Philippines muốn dùng quyền đặc biệt thúc đẩy dự án đập với Trung Quốc

(Dân trí) - Nhà lãnh đạo Philippines tuyên bố sẽ sử dụng “quyền hạn đặc biệt của tổng thống” để thúc đẩy dự án đập Kaliwa gây tranh cãi do công ty nhà nước Trung Quốc thực hiện.

Thứ ba, 29/10/2019 - 03:08

Manh mối xác nhận trùm khủng bố IS từ chiếc quần lót người Kurd “trộm” về
Manh mối xác nhận trùm khủng bố IS từ chiếc quần lót người Kurd “trộm” về

(Dân trí) - Lực lượng Dân chủ Syria (SDF), với nòng cốt là người Kurd, đã cung cấp các thông tin tình báo quan trọng cho Mỹ, trong đó có chiếc quần lót của thủ lĩnh tối cao IS Abu Bakr al-Baghdadi, nhằm giúp Washington tiến hành chiến dịch tiêu diệt trùm khủng bố.

Thứ ba, 29/10/2019 - 02:49

Anh điều lực lượng “vá” lỗ hổng an ninh ở cảng Bỉ sau thảm kịch 39 người chết
Anh điều lực lượng “vá” lỗ hổng an ninh ở cảng Bỉ sau thảm kịch 39 người chết

(Dân trí) - Lực lượng nhập cư và di trú của Anh sẽ được triển khai tới cảng Zeebrugge của Bỉ để hỗ trợ siết chặt an ninh sau vụ việc 39 người nghi là nhập cư trái phép thiệt mạng trong thùng xe tải ở hạt Essex.

Thứ ba, 29/10/2019 - 02:44

Trò “mèo vờn chuột” trong hành trình liều lĩnh của di dân vượt biên vào Anh
Trò “mèo vờn chuột” trong hành trình liều lĩnh của di dân vượt biên vào Anh

(Dân trí) - Cảng Zeebrugge tại Bỉ đã trở thành địa bàn hoạt động “sôi nổi” của những di dân ôm mộng vượt biên vào Anh, bất chấp các nguy hiểm rình rập.

Thứ ba, 29/10/2019 - 11:57

Thi thể trùm khủng bố al-Baghdadi được thuỷ táng giống Osama bin Laden
Thi thể trùm khủng bố al-Baghdadi được thuỷ táng giống Osama bin Laden

Thi thể thủ lĩnh IS Abu Bakr al-Baghdadi đã được thuỷ táng chỉ vài giờ sau khi Mỹ xác nhận đây chính là ông trùm khủng bố khét tiếng thông qua xét nghiệm ADN.

Thứ ba, 29/10/2019 - 11:42

Đội đặc nhiệm thiện chiến bí ẩn của Mỹ trong chiến dịch kết liễu thủ lĩnh IS
Đội đặc nhiệm thiện chiến bí ẩn của Mỹ trong chiến dịch kết liễu thủ lĩnh IS

(Dân trí) - Delta Force, lực lượng bí ẩn và thiện chiến hàng đầu trong quân đội Mỹ, là đội đứng sau sự thành công chiến dịch tiêu diệt trùm khủng bố IS Abu Bakr al-Baghdadi.

Thứ ba, 29/10/2019 - 11:19

“Lỗ hổng” của không quân Trung Quốc sau 2 vụ rơi máy bay chỉ trong hơn 1 tuần
“Lỗ hổng” của không quân Trung Quốc sau 2 vụ rơi máy bay chỉ trong hơn 1 tuần

(Dân trí) - Giới chuyên gia cho rằng lỗi động cơ và sự thiếu hụt về mặt huấn luyện dường như là nguyên nhân khiến không quân Trung Quốc đối mặt với 2 vụ rơi máy bay quân sự liên tiếp chỉ trong hơn 1 tuần.

Thứ ba, 29/10/2019 - 09:58

Hạ viện Mỹ sẽ bỏ phiếu chính thức về điều tra luận tội Tổng thống Trump
Hạ viện Mỹ sẽ bỏ phiếu chính thức về điều tra luận tội Tổng thống Trump

(Dân trí) - Hạ viện Mỹ, hiện do đảng Dân chủ kiểm soát, sẽ tiến hành bỏ phiếu về một lộ trình nhằm công khai cuộc điều tra luận tội Tổng thống Donald Trump, đánh dấu một giai đoạn mới trong cuộc điều tra về việc ông Trump gây áp lực lên Ukraine để điều tra đối thủ - cựu Phó tổng thống Mỹ Joe Biden.

Thứ ba, 29/10/2019 - 09:07

Cảnh sát ráo riết truy lùng nghi phạm vụ 39 thi thể trong xe tải ở Anh
Cảnh sát ráo riết truy lùng nghi phạm vụ 39 thi thể trong xe tải ở Anh

(Dân trí) - Cảnh sát Anh và Ireland đang dần tìm ra manh mối về các nghi phạm được cho là có liên quan tới vụ 39 người chết trong thùng xe tải ở Essex.

Thứ ba, 29/10/2019 - 08:46

Công-ten-nơ chở 39 người không bật hệ thống đông lạnh khi đến cảng Bỉ
Công-ten-nơ chở 39 người không bật hệ thống đông lạnh khi đến cảng Bỉ

(Dân trí) - Truyền thông Bỉ hé lộ tình tiết mới làm dấy lên nghi vấn rằng 39 người thiệt mạng trong công-ten-nơ có thể không phải vì nhiệt độ quá thấp mà là do thiếu dưỡng khí và chết ngạt.

Thứ ba, 29/10/2019 - 08:37

Ông Trump giải mật “đặc nhiệm 4 chân” tham gia tiêu diệt trùm khủng bố IS
Ông Trump giải mật “đặc nhiệm 4 chân” tham gia tiêu diệt trùm khủng bố IS

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đăng tải bức ảnh khoe chú chó nghiệp vụ của quân đội nước này bị thương khi tham gia cuộc đột kích săn lùng trùm khủng bố IS Abu Bakr al-Baghdadi.

Thứ ba, 29/10/2019 - 07:15

ĐÁNG QUAN TÂM
Mỹ nhanh chóng xác nhận thi thể trùm khủng bố IS thế nào?
Mỹ nhanh chóng xác nhận thi thể trùm khủng bố IS thế nào?

(Dân trí) - Giới chức Mỹ đã nhanh chóng nhận dạng được thi thể của trùm khủng bố IS Abu Bakr al-Baghdadi vài giờ sau chiến dịch tấn công, mặc dù trước đó hắn đã tự kích hoạt áo đánh bom làm nổ tung mình.

Thứ ba, 29/10/2019 - 06:41

Trung Quốc nói liên lạc chặt chẽ với Việt Nam vụ 39 người chết ở Anh
Trung Quốc nói liên lạc chặt chẽ với Việt Nam vụ 39 người chết ở Anh

(Dân trí) - Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết nước này vẫn đang liên lạc chặt chẽ với các cơ quan chức năng của Việt Nam về vụ 39 người chết trong xe tải ở Anh.

Thứ hai, 28/10/2019 - 09:56

Thủ tướng Anh chia buồn với gia đình 39 nạn nhân thiệt mạng trong xe tải
Thủ tướng Anh chia buồn với gia đình 39 nạn nhân thiệt mạng trong xe tải

(Dân trí) - Thủ tướng Anh Boris Johnson đã gửi lời chia buồn tới gia đình 39 nạn nhân thiệt mạng trong xe tải tại Essex tuần trước.

Thứ hai, 28/10/2019 - 08:41

Tài xế chở 39 người bị buộc tội liên quan đường dây đưa người nhập cư trái phép vào Anh
Tài xế chở 39 người bị buộc tội liên quan đường dây đưa người nhập cư trái phép vào Anh

(Dân trí) - Tài xế lái xe tải chở 39 thi thể trong thùng đông lạnh tại Essex bị cáo buộc 43 tội danh trong phiên xét xử hôm nay tại tòa án Anh, trong đó có tội liên quan tới một đường dây toàn cầu nhằm hỗ trợ đưa số lượng lớn người nhập cư bất hợp pháp vào Anh

Thứ hai, 28/10/2019 - 08:08

EU nhất trí gia hạn Brexit thêm 3 tháng
EU nhất trí gia hạn Brexit thêm 3 tháng

EU đồng ý gia hạn Brexit đến ngày 31/01/2020 trong lúc Hạ viện Anh sẽ bỏ phiếu để quyết định có tiến hành tổng tuyển cử vào tháng 12/2019 hay không.

Thứ hai, 28/10/2019 - 07:23

Hé lộ mắt xích quan trọng giúp Mỹ tìm ra tung tích thủ lĩnh IS
Hé lộ mắt xích quan trọng giúp Mỹ tìm ra tung tích thủ lĩnh IS

(Dân trí) - Giới chức tình báo phương Tây và Ả rập từng rất khó khăn trong việc truy tìm tung tích của Abu Bakr al-Baghdadi, thủ lĩnh nhóm phiến quân khét tiếng IS từng đứng sau nhiều vụ hành quyết và tấn công đẫm máu khắp thế giới.

Thứ hai, 28/10/2019 - 07:18

Đại sứ Anh trao đổi với Bộ Công an Việt Nam về việc nhận dạng 39 thi thể
Đại sứ Anh trao đổi với Bộ Công an Việt Nam về việc nhận dạng 39 thi thể

(Dân trí) - Đại sứ Anh tại Việt Nam đã trao đổi với Bộ Công an về việc thúc đẩy việc phối hợp giữa hai chính phủ trong quá trình xác định danh tính nạn nhân vụ 39 người chết trong xe tải tại Anh.

Thứ hai, 28/10/2019 - 04:55

Ký ức kinh hoàng của “nô lệ” trong đường dây buôn người vào Anh
Ký ức kinh hoàng của “nô lệ” trong đường dây buôn người vào Anh

(Dân trí) - Người duy nhất sống sót trong thảm kịch khiến 23 người nhập cư thiệt mạng tại Anh năm 2004 đã kể lại những ký ức kinh hoàng về cuộc sống của “nô lệ thời hiện đại” trong đường dây buôn người khét tiếng.

Thứ hai, 28/10/2019 - 04:19

Vén màn bí mật về Abdullah Qardash, thủ lĩnh mới của IS
Vén màn bí mật về Abdullah Qardash, thủ lĩnh mới của IS

Sau khi Thủ lĩnh của tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng Abu Bakr al-Baghdadi bị tiêu diệt bởi quân đội Mỹ, tổ chức này đã nhanh chóng đề bạt Abdullah Qardash lên làm tân thủ lĩnh.

Thứ hai, 28/10/2019 - 03:41

Phát hiện tung tích tài xế chở công-ten-nơ chứa 39 người xấu số tới cảng Bỉ
Phát hiện tung tích tài xế chở công-ten-nơ chứa 39 người xấu số tới cảng Bỉ

(Dân trí) - Giới chức Bỉ đã tìm ra tung tích tài xế được cho là đã chở công-ten-nơ chứa 39 người tới cảng Zeebrugge, Bỉ trước khi nó được đưa sang Anh. Người này vừa ra hầu tòa ở Ireland vì cáo buộc liên quan tới một vụ tai nạn ở Đức.

Thứ hai, 28/10/2019 - 03:34

Cuộc sống  trong lều tạm của người Việt ở Pháp chờ sang Anh
Cuộc sống trong lều tạm của người Việt ở Pháp chờ sang Anh

(Dân trí) - Báo The Sun đã tiếp cận và tìm hiểu cuộc sống của những người Việt Nam bên trong các lều tạm tại một khu rừng ở Pháp để chờ cơ hội vượt biên sang Anh.

Thứ hai, 28/10/2019 - 02:06

Nghị sĩ Mỹ từ chức vì quan hệ "không phù hợp" với cấp dưới, bị tung ảnh khỏa thân
Nghị sĩ Mỹ từ chức vì quan hệ "không phù hợp" với cấp dưới, bị tung ảnh khỏa thân

(Dân trí) - Nghị sĩ đảng Dân chủ Katie Hill đã tuyên bố từ chức sau khi xuất hiện các cáo buộc rằng bà có quan hệ tình cảm không phù hợp với một cấp dưới ngay tại văn phòng làm việc của bà ở trụ sở Quốc hội, vi phạm các quy định của đồi Capitol.

Thứ hai, 28/10/2019 - 12:29