Tổng thống Trump có dễ bị phế truất theo Hiến pháp Mỹ?

Dân trí Dù Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren của bang Massachesetts đã kêu gọi các thành viên nội các tước quyền của Tổng thống Donald Trump viện dẫn Tu chính án 25 của Hiến pháp Mỹ, nhưng New York Times cho rằng đây là một quá trình rất phức tạp và khó khăn để có thể thực hiện.
>>Nghị sĩ Mỹ kêu gọi phế truất Tổng thống Trump giữa bê bối nội bộ
>>Nguy cơ bị phế truất của Tổng thống Trump giữa “sóng gió” pháp lý

Tổng thống Mỹ Donald Trump (Ảnh: Reuters)
Tổng thống Mỹ Donald Trump (Ảnh: Reuters)

Ngày 5/9, báo New York Times đăng tải một bài bình luận ẩn danh từ một độc giả tự nhận là “quan chức cấp cao trong chính quyền” và thuộc “phe chống đối Tổng thống Trump”. Tác giả bài viết đã chỉ trích phong cách lãnh đạo của ông Trump, đồng thời hé lộ những thông tin rằng một số thành viên trong nội các của ông Trump từng cân nhắc tới phương án viện dẫn khoản 4 trong Tu chính án 25 để tước quyền lãnh đạo của tổng thống, song họ quyết định dừng lại để tránh “cuộc khủng hoảng hiến pháp”.

Ngày 6/9, Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren đã lên tiếng về sự việc, kêu gọi rằng nếu các quan chức trong chính quyền ông Trump nhận thấy ông không đủ khả năng thực hiện nhiệm vụ thì họ nên làm theo lời tuyên thệ bảo vệ Hiến pháp Mỹ khi nhậm chức, sử dụng Tu chính án 25 của Hiến pháp để phế truất ông Trump.

Động thái này là chưa từng bao giờ có tiền lệ trong lịch sử và theo New York Times, Tu chính án 25, được ban hành 51 năm trước, đã đưa ra một quy trình đầy phức tạp và khó khăn để có thể loại bỏ đi quyền lực của ông Trump.

Tu chính án số 25 là gì?

Tu chính án số 25 là văn bản được ra đời với mục đích chủ yếu để làm rõ thứ tự kế thừa nhiệm vụ tổng thống Mỹ khi xảy ra vấn đề.

Khoản 1 của văn bản này giải thích điều gì sẽ xảy ra nếu tổng thống qua đời, từ chức hoặc bị phế truất. Khi đó, phó tổng thống sẽ lên nắm quyền và trở thành tổng thống ngay lập tức. Khoản 2 của Tu chính án 25 quy định trong trường hợp vị trí phó tổng thống bị bỏ trống, tổng thống sẽ có quyền đề cử người thay thế và đưa lên lưỡng viện quyết định bỏ phiếu thông qua hay không.

Trong khi đó, khoản 3 nói rằng khi tổng thống có thể tạm thời chuyển giao quyền lực cho phó tổng thống khi người này không thể thực hiện nhiệm vụ. Quá trình nắm quyền của phó tổng thống sẽ bắt đầu khi tổng thống gửi văn bản tới quốc hội và kết thúc khi tổng thống thông báo với lưỡng viện rằng ông đã sẵn sàng quay trở lại làm nhiệm vụ.

Khoản 4 của tu chính án 25 quy định rằng khi phó tổng thống với sự ủng hộ của đa số quan chức hành pháp cấp cao có thể nộp văn bản lên lưỡng viện tuyên bố rằng tổng thống không thể thực thi quyền lực và nhiệm vụ. Khi đó, phó tổng thống sẽ lập tức nắm quyền tổng thống.

Theo New York Times, sau vụ ám sát cố Tổng thống John F. Kennedy vào năm 1963, quốc hội Mỹ đã có những băn khoăn về việc lựa chọn phó tổng thống mới, sau khi ông Lyndon B. Johnson trở thành Tổng thống. Và cũng có những quan ngại về việc điều gì sẽ xảy ra nếu như ông Johnson bị bệnh hoặc có bất cứ vấn đề gì trước khi Mỹ có thể tìm ra người thay thế ông.

Vì vậy, quốc hội đã đệ trình dự luật về Tu chính án số 25 vào mùa hè năm 1965. Và văn bản này chính thức trở thành một phần Hiến pháp Mỹ vào năm 1967 sau khi được 38 tiểu bang phê chuẩn vào thời điểm đó. Sau đó, 9 bang khác cũng đã phê chuẩn văn bản này và hiện chỉ còn 3 bang Georgia, North Dakota và South Carolina không thông qua Tu chính án số 25.

Tu chính án số 25 sử dụng thế nào?

Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence (Ảnh: Reuters)
Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence (Ảnh: Reuters)

Từ khi trở thành điều khoản trong hiến pháp, 3 khoản đầu tiên của Tu chính án số 25 đã được sử dụng một vài lần. Khoản 1 và khoản 2 đã được sử dụng vào năm 1974 khi cựu Tổng thống Richard M. Nixon từ chức do bê bối Watergate và phó Tổng thống thời điểm đó Gerald Ford đã lên thay vị trí của ông Nixon. Ông Ford đã đề xuất ông Nelson Rockefeller lên làm Phó Tổng thống và được lưỡng viện thông qua.

Với khoản 3, điều luật cho phép tổng thống tạm thời trao quyền cho phó tổng thống đã được cựu Tổng thống Ronald Reagan dùng năm 1985 khi ông trải qua ca phẫu thuật ung thư. Cựu Tổng thống Mỹ George W. Bush cũng sử dụng khoản này vào năm 2002 khi ông tham gia điều trị y tế. Khi đó, quyền tổng thống Mỹ trong vài giờ đồng hồ đã được giao cho Phó Tổng thống Dick Cheney. Năm 2007, ông Bush cũng làm điều tương tự.

Chỉ còn khoản 4 của Tu chính án số 25 là chưa bao giờ được sử dụng.

Trong trường hợp ông Trump, để thực hiện khoản 4, bước đầu tiên là Phó Tổng thống Mike Pence và phần lớn các quan chức trong nội các phải đưa ra một tuyên bố dưới dạng văn bản gửi tới chủ tịch tạm thời của Thượng viện Orrin G. Hatch và Chủ tịch Hạ viện Paul D. Ryan với nội dung rằng ông Trump không đủ khả năng thực hiện nhiệm vụ của tổng thống. Ngay lập tức, ông Pence sẽ trở thành quyền tổng thống.

Tuy nhiên, Tu chính án số 25 đồng thời cho phép ông Trump gửi một tuyên bố dưới dạng văn bản khác tới ông Hatch và ông Ryan cho biết ông vẫn có khả năng thực hiện nhiệm vụ. Ngay sau đó, ông Trump có thể lấy lại được quyền lực, trừ khi ông Pence và nội các tiếp tục gửi một thông báo khác lên lãnh đạo 2 viện trong vòng 4 ngày sau đó, tái khẳng định quan điểm của họ về ông Trump. Khi đó, ông Pence sẽ lại tiếp tục nắm quyền tổng thống.

Sau đó, Quốc hội Mỹ sẽ phải họp trong vòng 48 giờ và bắt đầu biểu quyết trong 21 ngày. Nếu 2/3 các nghị sĩ ở lưỡng viện tán thành rằng ông Trump không đủ khả năng làm tổng thống, ông sẽ bị phế truất vĩnh viễn khỏi vị trí này và ông Pence sẽ lên thay thế. Ngược lại, ông Trump sẽ vẫn tiếp tục làm tổng thống.

Theo New York Times, triển khai Tu chính án số 25 là quy trình rất khó khăn. Trong thực tế, việc thực thi điều khoản này còn khó hơn cả việc đưa tổng thống ra quốc hội luận tội. Một tổng thống có thể bị luận tội nếu trên 50% hạ nghị sĩ tán thành và có thể bị phế truất nếu 2/3 số phiếu ở Thượng viện đồng ý. Trong khi đó, quy trình phế truất tổng thống viện dẫn Tu chính án số 25 cần tới 2/3 số phiếu ở cả 2 viện.

Đức Hoàng

Theo New York Times

MỚI NHẤT
Ông Trump dọa đánh thuế toàn bộ hàng nhập khẩu Trung Quốc
Ông Trump dọa đánh thuế toàn bộ hàng nhập khẩu Trung Quốc

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump cảnh báo sẵn sàng áp thuế bổ sung đối với 267 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc, ngoài kế hoạch 200 tỷ USD hiện tại.

Thứ bảy, 08/09/2018 - 07:04

Nga, Iran, Thổ Nhĩ Kỳ không đạt được thỏa thuận ngừng bắn ở Idlib
Nga, Iran, Thổ Nhĩ Kỳ không đạt được thỏa thuận ngừng bắn ở Idlib

(Dân trí) - Tổng thống Nga, Iran, Thổ Nhĩ Kỳ ngày 7/9 đã không đạt được một thỏa thuận về lệnh ngừng bắn nhằm ngăn chặn một cuộc tấn công của quân đội Syria vào thành trì cuối cùng của phiến quân ở Idlib.

Thứ bảy, 08/09/2018 - 06:40

Nhịp sống tại Triều Tiên trước thềm ngày lễ lớn
Nhịp sống tại Triều Tiên trước thềm ngày lễ lớn

(Dân trí) - Triều Tiên đang chuẩn bị cho các sự kiện chào mừng Quốc khánh 9/9 - ngày lễ quan trọng nhất tại Triều Tiên bên cạnh ngày sinh nhật hai cố lãnh tụ.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 10:26

Vệ tinh Trung Quốc không phát hiện xác máy bay MH370 tại Campuchia
Vệ tinh Trung Quốc không phát hiện xác máy bay MH370 tại Campuchia

(Dân trí) - Các hình ảnh vệ tinh mới nhất chụp khu vực rừng nhiệt đới ở Campuchia không phát hiện thấy xác máy bay MH370 từng mất tích cách đây 4 năm như tuyên bố của một chuyên gia người Anh gần đây.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 10:23

Nga cảnh báo tấn công khu vực có lính Mỹ ở Syria
Nga cảnh báo tấn công khu vực có lính Mỹ ở Syria

Nga hai lần gửi cảnh báo tới quân đội Mỹ rằng lực lượng nước này cùng với quân đội Syria sẵn sàng tấn công một khu vực có sự hiện diện của lực lượng quân đội Mỹ và các nhóm phiến quân nổi dậy.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 09:15

Tổng thống Putin tuyên bố quét sạch phiến quân ở Idlib
Tổng thống Putin tuyên bố quét sạch phiến quân ở Idlib

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin khẳng định việc quét sạch các phần tử cực đoan ra khỏi tỉnh Idlib, thành trì cuối cùng của phiến quân tại Syria, là ưu tiên hàng đầu trong tiến trình hòa bình tại quốc gia Trung Đông này.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 09:01

Ứng viên tổng thống Brazil bị đâm suýt mất mạng khi vận động bầu cử
Ứng viên tổng thống Brazil bị đâm suýt mất mạng khi vận động bầu cử

(Dân trí) - Ông Jair Bolsonaro, ứng cử viên đang giành ưu thế trong cuộc bầu cử tổng thống Brazil, đã bị đâm trọng thương trong buổi vận động cử tri bỏ phiếu tại nơi công cộng.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 07:31

Nhật Bản có thể là mục tiêu chiến tranh thương mại tiếp theo của ông Trump
Nhật Bản có thể là mục tiêu chiến tranh thương mại tiếp theo của ông Trump

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump được cho là đã nói rằng, mối quan hệ giữa Mỹ và Nhật Bản rất tốt đẹp nhưng vẫn có thể sớm kết thúc khi ông cảm thấy không hài lòng với một số điều khoản thương mại với Tokyo.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 04:11

Mỹ nói có bằng chứng Syria đang chuẩn bị tấn công Idlib bằng vũ khí hóa học
Mỹ nói có bằng chứng Syria đang chuẩn bị tấn công Idlib bằng vũ khí hóa học

(Dân trí) - Một quan chức Mỹ khẳng định rằng có rất nhiều bằng chứng cho thấy lực lượng chính phủ Syria đang chuẩn bị tấn công bằng vũ khí hóa học ở “chảo lửa” Idlib.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 04:05

Các nước trên thế giới xử phạt hành vi mại dâm như thế nào?
Các nước trên thế giới xử phạt hành vi mại dâm như thế nào?

Ở không ít quốc gia, luật pháp quy định rất nghiêm khắc với hành vi mua, bán dâm, nhưng trên thực tế, không ít nhà thổ lại hoạt động công khai dưới sự bảo kê của Mafia và sự làm ngơ của chính quyền địa phương!

Thứ sáu, 07/09/2018 - 03:50

Trận chiến cuối cùng tại Idlib: “Cái gai cần nhổ bỏ”
Trận chiến cuối cùng tại Idlib: “Cái gai cần nhổ bỏ”

(Dân trí) - Chuyên gia quân sự Nga cho rằng tỉnh Idlib, nơi bị khủng bố tàn phá tại Syria, là cái gai cần nhổ bỏ và quân đội Syria với sự hậu thuẫn của Moscow chính là lực lượng thực hiện nhiệm vụ này.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 02:58

"Chim săn mồi" F-22 của Mỹ chặn "Gấu Nga" Tu-95
"Chim săn mồi" F-22 của Mỹ chặn "Gấu Nga" Tu-95

(Dân trí) - Mỹ đã điều hai máy bay chiến đấu F-22 Raptor để chặn các máy bay ném bom chiến lược Tu-95MS của Nga ở phía trên Bắc Băng Dương, RT dẫn xác nhận của Bộ Quốc phòng Nga cho biết hôm nay 7/9.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 02:56

ĐÁNG QUAN TÂM
Nhà vua eSwatini mong muốn thúc đẩy quan hệ thương mại với Việt Nam
Nhà vua eSwatini mong muốn thúc đẩy quan hệ thương mại với Việt Nam

(Dân trí) - Tại gian hàng Việt Nam tại Hội chợ Thương mại Quốc tế eSwatini năm 2018, Nhà vua Mswati-III của Vương quốc eSwatini (tên cũ là Swaziland) mong muốn 2 quốc gia mở rộng quan hệ hợp tác nhiều mặt và thương mại song phương.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 01:45

Truyền thông Trung Quốc lớn tiếng cảnh báo đáp trả vụ Anh đưa tàu áp sát Hoàng Sa
Truyền thông Trung Quốc lớn tiếng cảnh báo đáp trả vụ Anh đưa tàu áp sát Hoàng Sa

(Dân trí) - Truyền thông nhà nước Trung Quốc lớn tiếng cảnh báo rằng việc Anh đưa tàu đổ bộ áp sát quần đảo Hoàng Sa trên Biển Đông có thể gây ảnh hưởng tới các cuộc đàm phán về thương mại tự do giữa London và Bắc Kinh sau khi Anh rời khỏi EU.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 01:41

Ông Trump đổ lỗi cho cử tri nếu bị luận tội
Ông Trump đổ lỗi cho cử tri nếu bị luận tội

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với những người ủng hộ trong một cuộc tiếp xúc cử tri rằng, nếu ông bị quốc hội luận tội thì đó là do họ không đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 01:38

Khi Nga muốn vị thế "ông lớn" trên bàn cờ châu Á
Khi Nga muốn vị thế "ông lớn" trên bàn cờ châu Á

(Dân trí) - Đối mặt với các lệnh trừng phạt từ phương Tây, Nga đang cố gắng tăng cường sự hiện diện ở phương Đông thông qua các cuộc tập trận quân sự, các thương vụ vũ khí, tăng cường quan hệ quốc phòng với các nước trong khu vực và các hoạt động liên quan.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 12:01

Sự trở lại của ông Barack Obama
Sự trở lại của ông Barack Obama

(Dân trí) - Sau một thời gian dài im lặng, cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama bắt đầu trở lại, tích cực vận động cho các ứng viên đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử giữa kỳ sắp tới.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 10:51

Phái đoàn Mỹ ấn tượng khi lần đầu tới thăm Crimea
Phái đoàn Mỹ ấn tượng khi lần đầu tới thăm Crimea

(Dân trí) - Đoàn các nhà hoạt động xã hội người Mỹ đã rất ấn tượng khi lần đầu tới thăm Crimea và chứng kiến các công trình kiến trúc, cơ sở hạ tầng hiện đại của vùng bán đảo từng sáp nhập vào Nga 4 năm trước.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 10:34

Kiểu sơ tán bão lạ lùng của Trung Quốc
Kiểu sơ tán bão lạ lùng của Trung Quốc

Khách du lịch Đài Loan bị mắc kẹt tại Nhật Bản trong bão Jebi được yêu cầu xác nhận là công dân Trung Quốc mới được phép sơ tán đến Đại sứ quán Trung Quốc.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 09:57

Nga đề nghị Mỹ tiết lộ danh sách mục tiêu tấn công Syria
Nga đề nghị Mỹ tiết lộ danh sách mục tiêu tấn công Syria

(Dân trí) - Đại sứ Nga tại Liên Hợp Quốc Vasily Nebenzya cho rằng, Mỹ nên tiết lộ các mục tiêu mà quân đội nước này và các đồng minh có thể tấn công nhằm vào Syria nếu vẫn khăng khăng cáo buộc chính quyền Damascus sử dụng vũ khí hóa học.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 09:19

Nghị sĩ Mỹ kêu gọi phế truất Tổng thống Trump giữa bê bối nội bộ
Nghị sĩ Mỹ kêu gọi phế truất Tổng thống Trump giữa bê bối nội bộ

(Dân trí) - Thượng nghị sĩ Elizabeth Warren của bang Massachesetts đã kêu gọi các thành viên nội các tước quyền của Tổng thống Donald Trump giữa lúc ông chủ Nhà Trắng vướng vào vụ lùm xùm liên quan tới bài viết của một quan chức cấp cao trong chính quyền nhằm chỉ trích ông.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 09:14

Ngôi nhà Xanh LHQ tại Việt Nam nhận giải thưởng công trình xanh thế giới
Ngôi nhà Xanh LHQ tại Việt Nam nhận giải thưởng công trình xanh thế giới

(Dân trí) - Ngôi nhà Xanh LHQ (GOUNH) tại Việt Nam đã được nhận giải thưởng Lãnh đạo trong Thiết kế và Vận hành Bền vững, hạng mục dành cho trụ sở của tổ chức, của Hội đồng Công trình Xanh Thế giới (WorldGBC) trong Lễ trao Giải thưởng Công trình Xanh khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 08:55

Mãn nhãn những màn đồng diễn lớn nhất thế giới của Triều Tiên
Mãn nhãn những màn đồng diễn lớn nhất thế giới của Triều Tiên

(Dân trí) - Để kỷ niệm những sự kiện quốc gia quan trọng, Triều Tiên thường tổ chức những chương trình đồng diễn với quy mô hoành tráng, thu hút hàng chục nghìn đến trăm nghìn người tham gia các tiết mục ca hát, nhảy múa, nhào lộn.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 08:45

Argentina tái khởi động tìm kiếm tàu ngầm chở 44 người mất tích
Argentina tái khởi động tìm kiếm tàu ngầm chở 44 người mất tích

(Dân trí) - Chính phủ Argentina đã thuê một công ty Mỹ khởi động lại cuộc tìm kiếm tàu ngầm ARA San Juan mất tích hồi năm ngoái với 44 thủy thủ bên trong.

Thứ sáu, 07/09/2018 - 08:35