Tổng thống Mỹ Barack Obama: Những nước cờ cao tay

Dù thất bại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11/2014, nhưng Tổng thống Mỹ Barack Obama đang lật ngược tình thế cho đảng Dân chủ bằng “những nước cờ ngoại giao” hết sức cao tay.
>>Tổng thống Barack Obama - Đường dài mới biết ngựa hay?
>>Dấu ấn mang tên Barack Obama

Trước hết, đó là thỏa thuận hạt nhân lịch sử giữa Iran và nhóm P5+1 (bao gồm Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc và Đức). Với ông, kết quả đột phá nói trên chứng tỏ nỗ lực tìm giải pháp ngoại giao cho một trong những ưu tiên đối ngoại kể từ khi đặt chân vào Nhà Trắng là đúng đắn, bất chấp quá trình này gian khổ và chứa đựng không ít rủi ro chính trị.

Sau đó, sự kiện “bình thường hóa quan hệ với Cuba” được coi là bước tiếp nối cho những thành công dồn dập của Tổng thống Barack Obama về đường lối đối ngoại, là “nước cờ khôn” đảo ngược tình thế, tăng sự tín nhiệm trong nhiệm kỳ hai của vị Tổng thống thuộc đảng Dân chủ. Lần đầu tiên kể từ năm 1961, khi hai nước quyết định cắt đứt các mối quan hệ, cờ Cuba lại tung bay trên nóc tòa nhà đại sứ quán ở thủ đô Washington và trụ sở Bộ Ngoại giao Mỹ bên cạnh quốc kỳ của những nước mà Mỹ thiết lập quan hệ ngoại giao.

Những điểm cộng cho nhiệm kỳ hai

Ngay sau khi Iran và nhóm P5+1 đạt thỏa thuận hạt nhân lịch sử hôm 14/7, Tổng thống Mỹ Barack Obama có lẽ là một trong những người cảm thấy mãn nguyện nhất. Iran và P5+1 phải mất nhiều thời gian mới tìm được tiếng nói chung, qua đó cho thấy ông Obama bỏ ra không ít thời gian và tâm huyết cho canh bạc ngoại giao này.

Theo thời gian, cuộc đàm phán dần trở thành cuộc “trưng cầu ý dân” đối với niềm tin của ông chủ Nhà Trắng. Theo đó, ngay cả những “kẻ thù cứng đầu” nhất của Mỹ cũng có thể bị khuất phục bởi sức ép về kinh tế và ngoại giao, thay vì sức mạnh quân sự. “Một phần mục tiêu của thỏa thuận là chứng tỏ biện pháp ngoại giao có thể mang lại hiệu quả ngay cả khi nó chưa hoàn hảo và không đem lại mọi thứ chúng ta mong muốn”, ông Obama chia sẻ với tờ báo The New York Times. Vẫn còn quá sớm để nói thỏa thuận trên có ngăn được tham vọng hạt nhân của Tehran hay không, nhưng đây vẫn là thành tựu quan trọng trong di sản mà ông Obama để lại sau khi hết nhiệm kỳ vào năm tới.

Tổng thống Mỹ Barack Obama: Những nước cờ cao tay - 1

Tổng thống Mỹ Barack Obama bắt tay Chủ tịch Cuba Raul Castro.

Trên thực tế, hướng tiếp cận trong vấn đề hạt nhân Iran thể hiện điểm cốt lõi trong con người ông Obama cũng như gánh nặng trách nhiệm trong nhiệm kỳ tổng thống của ông. Vì thế, Tổng thống Mỹ buộc phải hóa giải thành công, và sau đó chứng minh sự đúng đắn của con đường ông lựa chọn theo hướng “đàm tốt hơn đánh”.

Nói là làm, kể từ khi lên nắm quyền, Barack Obama ưu tiên tìm giải pháp ngoại giao cho một loạt thách thức đối ngoại dù không phải nỗ lực nào cũng thành công. Chẳng hạn, kế hoạch thương thảo để chấm dứt cuộc nội chiến đẫm máu ở Syria vẫn giậm chân tại chỗ. Bù lại, thỏa thuận hạt nhân Iran là thành quả đầy khích lệ đối với con đường ông Obama đang đi.

Theo nhà lãnh đạo Mỹ, cuộc tranh luận về thỏa thuận hạt nhân Iran chính là sự lựa chọn giữa ngoại giao và chiến tranh. Dù vậy, bản thân ông chủ Nhà Trắng cũng hiểu rõ rủi ro một khi thỏa thuận hạt nhân không mang lại được kết quả như kỳ vọng. “Nếu Iran cuối cùng vẫn có một quả bom (hạt nhân) thì tên tuổi của tôi sẽ gắn liền với điều này”, ông thẳng thắn thừa nhận.

Cùng với sự kiện thúc đẩy thỏa thuận hạt nhân Iran, việc Mỹ nối lại quan hệ ngoại giao với Cuba sau nửa thế kỷ thù địch cho thấy chính quyền của Tổng thống Obama đang có những bước đi nhằm điều chỉnh lại chính sách đơn cực, nhằm thích ứng với tình hình thế giới, với những xu thế mới đầy biến động và khó dự đoán.

Riêng trong câu chuyện với Cuba, cuộc gặp lịch sử và đầu tiên giữa nhà lãnh đạo hai nước Cuba và Mỹ diễn ra ngày 11/4 bên lề Hội nghị Thượng đỉnh châu Mỹ ở Panama, đã cho thấy sự quyết tâm của ông Obama trong việc viết nên chương mới cho quan hệ vốn 60 năm xa cách. Trong suốt cuộc hội đàm kéo dài 80 phút, Tổng thống Barack Obama và Chủ tịch Raul Castro ngồi trên ghế gỗ cạnh nhau, cùng trò chuyện thân mật trong phòng họp nhỏ.

Giới chức Nhà Trắng cho biết hai nhà lãnh đạo thảo luận về việc mở sứ quán ở La Habana và Washington cũng như một số vấn đề khác. Ngày 1/7/2015, Mỹ và Cuba đã tuyên bố đạt thỏa thuận mở lại đại sứ quán tại thủ đô hai nước, chính thức khôi phục quan hệ ngoại giao. Việc tái thiết lập đại sứ quán của hai nước trên lãnh thổ của nhau vào ngày 20/7 mới đây là bước đột phá khiến cả thế giới phải chú ý. Mặc dù quốc hội Mỹ vẫn sẽ duy trì lệnh cấm vận kinh tế với Cuba nhưng chính sách này nhiều khả năng sẽ có thay đổi dần dần trong thời gian sắp tới.

Tờ The New York Times nhận định rằng, để đánh giá đầy đủ về “di sản” của ông Obama sau hai nhiệm kỳ tổng thống thì phải mất nhiều thời gian. Điều này chứng minh sự kiên nhẫn của ông chủ Nhà Trắng, không ngại đương đầu với những vấn đề hóc búa, từng bước tháo gỡ khúc mắc và tiến tới thuyết phục mọi cá nhân, dù đó là những người ủng hộ hay đứng bên kia chiến tuyến với mình.

Chủ nghĩa Obama

Sau gần hai nhiệm kỳ, Tổng thống Barack Obama đã đưa ra hàng loạt chính sách và đã điều chỉnh nhiều lần cho phù hợp. Giờ đây, theo giới phân tích, một chiến lược đã định hình và có thể gọi là “Chủ nghĩa Obama”. Theo đó, trọng tâm chiến lược của “Chủ nghĩa Obama” là xu thế hướng nội, không đưa quân ra nước ngoài, thực hiện “quyền lực mềm”, các giá trị Mỹ vẫn được lan truyền, và giữ cho nước Mỹ vẫn ở vị thế lãnh đạo thế giới. Trong khi thực hiện đồng bộ các chiến lược, Tổng thống Obama đặt kế hoạch chấn hưng nền kinh tế và cải cách xã hội vào vị trí hàng đầu, tập trung nguồn lực chủ yếu cho giải quyết những vấn đề trong nước, và giảm chi phí quốc phòng ở mức tương ứng.

Tổng thống Mỹ Barack Obama: Những nước cờ cao tay - 2

Tổng thống Barack Obama theo dõi trực tuyến cuộc đàm phán hạt nhân Iran.

Chính sách đối ngoại nổi bật của ông Obama là chuyển trọng tâm từ những vấn đề an ninh quân sự, chống khủng bố, ngăn chặn phổ biến vũ khí sát thương hàng loạt… của các vị Tổng thống tiền nhiệm sang vấn đề an ninh kinh tế, ổn định tài chính, thúc đẩy khôi phục kinh tế Mỹ và toàn cầu làm trung tâm. Chính sách nêu trên tuy có gây “phân cực” chính trị giữa hai đảng Cộng hòa và Dân chủ, sự công kích, cản trở lẫn nhau khiến cải cách chính trị, kinh tế, xã hội bị kìm hãm, nhưng nhìn từ góc độ phát triển nội tại và biến động “quyền lực cứng” của các nước lớn trên thế giới, thì sức mạnh quốc gia của Mỹ vẫn không thay đổi.

Trong suốt nhiệm kỳ, Tổng thống Obama luôn ưu tiên kinh tế, coi trọng đa phương và “quyền lực mềm”, cải thiện hình ảnh nước Mỹ trên thế giới, tập trung xây dựng cơ chế quốc tế và quản lý toàn cầu.

Nét đặc trưng nổi bật trong chính sách ngoại giao Obama là theo đuổi nguyên tắc đơn giản nhất: “Không đưa quân ra nước ngoài” hay còn gọi là “không làm chuyện điên rồ”, tức là không phát động các cuộc chiến tranh như ở Iraq và Afghanistan của người tiền nhiệm mà ông đã phải vất vả sửa sai. Điều đó cho thấy rằng, bản chất của “Chủ nghĩa Obama” là sự kiềm chế và thu mình (thậm chí giới lập pháp Mỹ còn mỉa mai bằng hai chữ “hèn nhát”), vận động các đồng minh và đối tác hành động tập thể, chia sẻ trách nhiệm và phân tán rủi ro.

Bất luận trong hoàn cảnh nào ông Obama vẫn kiên trì sử dụng các biện pháp ngoại giao, cố gắng tránh “không làm chuyện điên rồ”, có nghĩa là sẽ loại trừ được khả năng phải đối đầu với các cường quốc mới nổi. Bên cạnh đó, chính phủ của Tổng thống Obama vẫn cố gắng tăng cường quan hệ hợp tác với quân đội các nước, hy vọng thông qua việc hoàn thiện cơ chế kiểm soát khủng hoảng để giảm thiểu nguy cơ chiến tranh xuống mức thấp nhất. Rõ ràng, đường lối tốt nhất để củng cố địa vị lãnh đạo toàn cầu của Mỹ chính là tăng cường kinh tế trong nước, xây dựng chế độ dân chủ, thiết lập khối liên minh quốc tế bền vững, và vận dụng tổng hợp sức mạnh mọi mặt của Mỹ.

Dù theo đuổi con đường nào, thì điều mà Tổng thống Barack Obama luôn hướng tới là giúp Mỹ duy trì vị thế lãnh đạo thế giới, rằng Mỹ vẫn là quốc gia mạnh và giàu có nhất trên hành tinh. Tuy nhiên, nước Mỹ không thể một mình đối mặt với các băng đảng buôn bán ma túy, biến đổi khí hậu hay chống khủng bố.

Mỹ vẫn tiếp tục cống hiến các giá trị tự do, dân chủ, nhưng ngày càng miễn cưỡng là một nước bá chủ toàn cầu. Để bảo vệ các lợi ích cốt lõi của mình, Mỹ sẽ phải sử dụng mọi sức mạnh sẵn có, bao gồm cả hành động quân sự. Nhưng nói chung, Mỹ nghiêng mạnh về việc tìm kiếm một giải pháp ngoại giao.

Ông Obama từng nói rằng ông sẵn sàng nói chuyện với các nước cựu thù, và làm tất cả để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình trong quãng thời gian ngắn ngủi còn lại ở Nhà Trắng. Ít nhất cho tới thời điểm hiện tại, ông chủ Nhà Trắng đã đi vào lịch sử với hai dấu ấn quan trọng là Iran và Cuba, như một người kiến tạo hòa bình. Đây được nhận định sẽ trở thành bài toán hóc búa với các ứng viên tổng thống trong câu chuyện tranh cử 2016, khi làm thế nào để họ tiếp tục các “di sản” đối ngoại đồ sộ khác sau những gì ông Barack Obama đã tạo nên…

Theo Nam Hồng

Công an Nhân dân

Tổng thống Mỹ Barack Obama: Những nước cờ cao tay - 3

 

MỚI NHẤT
Ukraine ra lệnh bắt Tổng Tham mưu trưởng quân đội Nga
Ukraine ra lệnh bắt Tổng Tham mưu trưởng quân đội Nga

rên kênh truyền hình "112 Ukraine" ngày 5/8, công tố viên quân sự Anatoly Matios cho biết Tòa án quận Shevchenko ở Kiev đã ra quyết định bắt tạm giam Tổng Tham mưu trưởng Các lực lượng vũ trang Nga Valery Gerasimov do nghi ngờ dính líu tới các sự kiện tại Ilovaisk.

Thứ năm, 06/08/2015 - 04:00

Đặc nhiệm SWAT bắn chết tay súng tấn công rạp phim ở Nashville
Đặc nhiệm SWAT bắn chết tay súng tấn công rạp phim ở Nashville

Đặc nhiệm SWAT đã bắn chết một kẻ mang súng, rìu, bình xịt hơi cay... tấn công mọi người trong rạp phim ở ngoại ô Nashville, Tennessee (Mỹ).

Thứ năm, 06/08/2015 - 03:00

Nhật muốn cung cấp máy bay cho Philippines để tuần tra Biển Đông
Nhật muốn cung cấp máy bay cho Philippines để tuần tra Biển Đông

(Dân trí) - Nhật Bản muốn cung cấp cho Philippines các máy bay mà nước này có thể sử dụng cho các cuộc tuần tra ở Biển Đông, các nguồn tin cho biết, trong một động thái làm sâu sắc hơn quan hệ an ninh giữa Tokyo và quốc gia Đông Nam Á nhằm đối phó với Bắc Kinh tại vùng biển “nóng”.

Thứ năm, 06/08/2015 - 02:57

Nga cáo buộc Mỹ “quân sự hóa” châu Á
Nga cáo buộc Mỹ “quân sự hóa” châu Á

(Dân trí) - Trong bài trả lời trên kênh Chanel News Asia, Nggoại trưởng Nga Sergei Lavrov ngày 5/8 đã đưa ra những chỉ trích nhằm vào chính sách “xoay trục” sang châu Á của Mỹ, cáo buộc Mỹ "quân sự hóa" châu Á.

Thứ năm, 06/08/2015 - 02:27

10 ứng viên tổng thống đảng Cộng hòa Mỹ lần đầu tranh luận trực tiếp
10 ứng viên tổng thống đảng Cộng hòa Mỹ lần đầu tranh luận trực tiếp

(Dân trí) - Thông báo của kênh Fox News cho biết, thông qua một cuộc thăm dò trên toàn quốc, danh sách 10 ứng viên tổng thống tham gia tranh luận đã được chốt lại từ danh sách 17 ứng cử viên hiện nay của đảng Cộng hòa.

Thứ năm, 06/08/2015 - 02:09

Tiếng chuông vọng từ Hiroshima
Tiếng chuông vọng từ Hiroshima

(Dân trí) - Cách đây đúng 70 năm, ngày 6/8/1945, thành phố Hiroshima của Nhật Bản đã trở thành nơi đầu tiên trên thế giới hứng chịu sự tàn phá kinh hoàng của bom nguyên tử. Từ một thành phố cảng sôi động với gần 100,000 dân, Hiroshima bốc chốc biến thành “thành phố chết” với những di chứng đeo bám đến tận ngày nay.

Thứ năm, 06/08/2015 - 01:51

Vấn đề Biển Đông: Nga xoá ảo tưởng của Trung Quốc
Vấn đề Biển Đông: Nga xoá ảo tưởng của Trung Quốc

Các cuộc tập trận chung giữa Nga và Trung Quốc không đồng nghĩa với việc ủng hộ tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc ở Biển Đông.

Thứ năm, 06/08/2015 - 01:45

Iran lên kế hoạch “đổi dầu lấy máy bay” với Trung Quốc
Iran lên kế hoạch “đổi dầu lấy máy bay” với Trung Quốc

(Dân trí) - Tờ Want Daily ngày 5/8 đưa tin Iran sẽ trở thành quốc gia thứ hai trên thế giới mua máy bay chiến đấu thế hệ mới J-10 của tập đoàn máy bay Thành Đô của Trung Quốc.

Thứ năm, 06/08/2015 - 01:31

Chùm ảnh Ngoại trưởng Mỹ Kerry và tình cảm sâu đậm với Việt Nam
Chùm ảnh Ngoại trưởng Mỹ Kerry và tình cảm sâu đậm với Việt Nam

Từng là cựu binh Mỹ trong chiến tranh Việt Nam, ông Kerry luôn tìm mọi cách để hàn gắn và tăng cường mối quan hệ sâu đậm giữa hai nước.

Thứ năm, 06/08/2015 - 01:30

Việt- Mỹ: Có những điều hoàn toàn nằm ngoài sức tưởng tượng
Việt- Mỹ: Có những điều hoàn toàn nằm ngoài sức tưởng tượng

“Thương mại và kinh tế chính là động lực để quan hệ VN và Hoa Kỳ rộng mở, lan tỏa sang các lĩnh vực giáo dục,đầu tư, chuyển giao công nghệ…”

Thứ năm, 06/08/2015 - 12:30

Hội thanh niên, sinh viên Việt Nam tổ chức chương trình “Vòng tay nước Mỹ”
Hội thanh niên, sinh viên Việt Nam tổ chức chương trình “Vòng tay nước Mỹ”

(Dân trí) - Hội thanh niên, sinh viên Việt Nam tại Mỹ sẽ tổ chức chương trình mang tên "Vòng tay nước Mỹ-Nắng phương Nam-Texas 2015" tại thành phố Austin, bang Texas.

Thứ năm, 06/08/2015 - 12:07

Việt Nam giành 6 giải thưởng Kiến trúc xanh
Việt Nam giành 6 giải thưởng Kiến trúc xanh

(Dân trí) - Sáu công trình của Việt Nam đã đoạt giải thưởng Kiến trúc xanh Green Good Design, một trong những giải thưởng quan trọng và lâu đời nhất trên thế giới về lĩnh vực thiết kế xanh.

Thứ năm, 06/08/2015 - 11:10

ĐÁNG QUAN TÂM
MH370: Những bí ẩn chưa được giải mã
MH370: Những bí ẩn chưa được giải mã

(Dân trí) - Ngày 6/8, Thủ tướng Malaysia Najib Razak đã chính thức xác nhận mảnh vỡ máy bay Boeing 777 được tìm thấy trên đảo Reunion là của chuyến bay MH370, cung cấp thêm thông tin quan trọng nữa giúp giải mã bí ẩn lớn nhất của hàng không thế giới.

Thứ năm, 06/08/2015 - 10:19

Mỹ bắt đầu sử dụng căn cứ Thổ Nhĩ Kỳ để oanh kích IS
Mỹ bắt đầu sử dụng căn cứ Thổ Nhĩ Kỳ để oanh kích IS

(Dân trí) - Hai máy bay chiến đấu của Mỹ ngày 5/8 đã lần đầu tiên xuất kích từ một căn cứ ở Thổ Nhĩ Kỳ để oanh kích các mục tiêu của IS tại Syria, đồng thời cảnh báo quân đội Syria không được ngăn cản các cuộc không kích này.

Thứ năm, 06/08/2015 - 09:34

Nhật Bản và sứ mệnh thực hiện thế giới không vũ khí hạt nhân
Nhật Bản và sứ mệnh thực hiện thế giới không vũ khí hạt nhân

Từng phải oằn mình dưới 2 trái bom hạt nhân do Mỹ thả, Nhật Bản thấu hiểu nỗi đau hạt nhân và đang đấu tranh cho một thế giới không vũ khí hạt nhân.

Thứ năm, 06/08/2015 - 09:00

IS tung video đe dọa tấn công nước Đức và Thủ tướng Merkel
IS tung video đe dọa tấn công nước Đức và Thủ tướng Merkel

(Dân trí) - IS hôm qua đã lần đầu tiên cho công bố một đoạn video bằng tiếng Đức, trong đó đe dọa sẽ tấn công khủng bố nước Đức và trả thù Thủ tướng Angela Merkel vì đã tham gia cuộc chiến chống lực lượng Hồi giáo cực đoan này.

Thứ năm, 06/08/2015 - 08:15

Biển Đông “phủ sóng” khắp nơi
Biển Đông “phủ sóng” khắp nơi

Vấn đề Biển Đông và những hành vi vi phạm luật pháp quốc tế của Trung Quốc đang được bàn tán khắp nơi trên thế giới, từ nội bộ chính trị các nước cho tới các diễn đàn chính trị - an ninh quốc tế và khu vực.

Thứ năm, 06/08/2015 - 08:12

Úc tin tưởng sẽ tìm thấy máy bay mất tích MH370
Úc tin tưởng sẽ tìm thấy máy bay mất tích MH370

(Dân trí) - Giới chức Úc ngày 6/8 tuyên bố họ tin tưởng rằng cuộc tìm kiếm MH370 đang được tiến hành ở đúng trị ví và máy bay sẽ được tìm thấy, sau khi Malaysia xác nhận mảnh vỡ cánh trôi dạt vào một hòn đảo ở Ấn Độ Dương xuất phát từ chiếc máy bay mất tích.

Thứ năm, 06/08/2015 - 08:10

Pháp chính thức hủy thương vụ Mistral, hoàn tiền toàn bộ cho Nga
Pháp chính thức hủy thương vụ Mistral, hoàn tiền toàn bộ cho Nga

(Dân trí) - Nga và Pháp đã đạt được một thỏa thuận nhằm hủy hợp đồng bàn giao 2 chiến hạm Mistral và Mátxcơva nhận lại toàn bộ số tiền đã trả cho Paris, cả hai nước ngày 5/8 tuyên bố.

Thứ năm, 06/08/2015 - 07:39

Malaysia xác nhận mảnh vỡ cánh máy bay là của MH370
Malaysia xác nhận mảnh vỡ cánh máy bay là của MH370

(Dân trí) - Mảnh vỡ cánh máy bay được tìm thấy trên đảo Reunion của Pháp hồi tuần trước thuộc về chiếc máy bay mất tích MH370, Thủ tướng Malaysia Najib Razak ngày 6/8 xác nhận.

Thứ năm, 06/08/2015 - 06:34

“Đòn hiểm” mới của không quân Trung Quốc trên Biển Đông
“Đòn hiểm” mới của không quân Trung Quốc trên Biển Đông

Trung Quốc vừa tung “đòn hiểm” khi một mặt nói Mỹ - Nhật – Việt là mối đe dọa không quân nhưng thực chất là cái cớ để quân sự hóa Biển Đông.

Thứ năm, 06/08/2015 - 06:30

Mỹ cảnh báo siêu bão mạnh nhất 2015 gây "sóng tử thần"
Mỹ cảnh báo siêu bão mạnh nhất 2015 gây "sóng tử thần"

Cơ quan Vũ trụ Mỹ NASA ngày 5.8 cảnh báo, "quái vật" Soudelor mạnh nhất năm nay sẽ tạo ra những con sóng "tử thần" cao gần 15m cũng như những cơn giông lốc kinh hoàng.

Thứ năm, 06/08/2015 - 05:00

Ý: Bắt nhóm mafia chuyên sử dụng “mật mã cừu”
Ý: Bắt nhóm mafia chuyên sử dụng “mật mã cừu”

Để triệu tập đàn em, tên trùm gửi những thông điệp như “lũ cừu cần cắt lông”.

Thứ tư, 05/08/2015 - 10:00

Trung Quốc nói đã ngừng cải tạo đất ở Biển Đông
Trung Quốc nói đã ngừng cải tạo đất ở Biển Đông

(Dân trí) - Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị ngày 5/8 cho biết tại một cuộc họp của khối ASEAN rằng Bắc Kinh đã ngừng hoạt động cải tạo đất ở Biển Đông. Tuy nhiên, một nguồn tin ngoại giao Đông Nam Á tiết lộ rằng Trung Quốc sẽ tiếp tục đẩy mạnh xây dựng phi pháp trên các đảo nhân tạo.

Thứ tư, 05/08/2015 - 06:04