Tổng thống 93 tuổi bị quân đội Zimbabwe quản thúc là ai?

Dân trí Robert Mugabe, người đã lãnh đạo Zimbabwe suốt 37 năm kể từ khi quốc gia châu Phi giành được độc lập từ Anh, là một chính trị gia gây nhiều tranh cãi. Một mặt, ông được coi là anh hùng giải phóng dân tộc, mặt khác ông lại bị cho là người khiến Zimbabwe lún sâu vào khủng hoảng.
>>Zimbabwe: Hé lộ người sẽ thay thế Tổng thống Mugabe
>>Trung Quốc bác cáo buộc đứng sau bất ổn ở Zimbabwe
>>Tiết lộ tung tích của Tổng thống Zimbabwe bị quân đội quản thúc

Tổng thống Zimbabwe Robert Mugabe (Ảnh: AFP)
Tổng thống Zimbabwe Robert Mugabe (Ảnh: AFP)

Ngày 15/11, quân đội Zimbabwe tuyên bố đang quản thúc Tổng thống Robert Mugabe, giành quyển kiểm soát đất nước trong một cuộc chuyển giao quyền lực “không đổ máu”. Đại diện quân đội nước này cho biết họ hành động như vậy nhằm hạ bệ những người thân cận với Tổng thống Mugabe, những người bị cáo buộc gây tổn hại cho xã hội và nền kinh tế. Họ hy vọng tình hình sẽ trở lại bình thường sau khi quân đội hoàn thành nhiệm vụ.

Bản thân Tổng thống Mugabe cũng là một nhân vật chính trị gây tranh cãi khi ông vừa được cho là có công trong phong trào độc lập Zimbabwe, mặt khác được cho là đã khiến kinh tế quốc gia châu Phi lâm vào khủng hoảng trầm trọng.

Anh hùng độc lập

Ông Mugabe (bên trái) vào năm 1960 khi bắt đầu tham gia vào con đường chính trị (Ảnh: Getty)
Ông Mugabe (bên trái) vào năm 1960 khi bắt đầu tham gia vào con đường chính trị (Ảnh: Getty)

Robert Gabriel Mugabe sinh năm 1924 tại Zimbabwe. Trước khi tham gia vào con đường chính trị năm 1960, ông từng là giáo viên trung học tại Zambia và Ghana. Sau khi trở thành một nhà hoạt động, ông tham gia đảng Mặt trận Yêu nước thống nhất quốc gia châu Phi Zimbabwe (Zanu-PF).

Ông từng bị bắt giam bởi chính phủ cầm quyền thời điểm đó và bị kết án tạm giữ chính trị vào năm 1964. Đến năm 1974, ông trốn thoát qua Mozambique, trước khi quay trở lại lãnh đạo phong trào độc lập ở Zimbabwe năm 1979.

Vào năm 1980, cựu Thủ tướng Anh Margaret Thatcher đã đồng ý trao trả quyền độc lập cho Zimbabwe. Ông Mugabe đã trở thành Thủ tướng nước châu Phi này từ năm 1980 tới năm 1987 và sau đó giữ chức Tổng thống cho tới thời điểm này.

Tại thời điểm những năm 1980, ông Mugabe được coi là biểu tượng anh hùng giải phóng dân tộc, người dám đứng lên đòi hỏi quyền lợi cho người da màu. Tuy nhiên, sau thời điểm giành độc lập, ông Mugabe được cho là nhà lãnh đạo không có quá nhiều hiểu biết về các mô hình hoạt động của kinh tế. Ông cho rằng những vấn đề của nền kinh tế Zimbabwe là do các thế lực phương Tây tác động nhằm hạ bệ ông.

Người khiến Zimbabwe lâm vào khủng hoảng?

Tổng thống Robert Mugabe (Ảnh: Pulse)
Tổng thống Robert Mugabe (Ảnh: Pulse)

Theo BBC, những người chỉ trích ông cho rằng ông còn là người luôn ban hành những sách lược nhằm giữ vị thế lãnh đạo của mình, thay vì giúp nền kinh tế vận hành và phát triển.

Bước ngoặt dẫn đến sai lầm trầm trọng của ông Mugabe được cho là xảy ra vào năm 2000 khi ông ban hành chính sách nhằm đẩy nhanh việc tiếp quản đất của người da trắng gốc Anh trong ngành nông nghiệp, ngành xương sống của nền kinh tế Zimbabwe lúc bấy giờ. Phần lớn đất đai bị tịch thu bàn giao cho người nông dân da màu không có kinh nghiệm canh tác, trồng trọt, và được cho là có quan hệ với đảng Zanu-PF.

Năm 2000 cũng đánh dấu lần đầu tiên ông thất bại trong cuộc trưng cầu dân ý. Điều này dường như buộc ông Mugabe phải sử dụng lực lượng quân đội nhằm gìn giữ quyền lực của mình và đảng cầm quyền.

Đến năm 2008, nền kinh tế Zimbabwe lâm vào khủng hoảng trầm trọng với đồng nội tệ mất giá, dẫn tới tình trạng siêu lạm phát tồi tệ, với mức đỉnh đạt tới 500 tỷ %, theo số liệu của quỹ tiền tệ quốc tế IMF. Hình ảnh người dân Zimbabwe chở các xe tiền đi mua bánh mì đã không còn quá xa lạ với truyền thông thế giới. Quốc gia này đã buộc phải loại bỏ đồng nội tệ mất giá trị và “đô-la hóa" nền kinh tế. Cuối năm trước, họ đã phát hành chi phiếu mới thay thế đồng nội tệ.

Tuy nhiên, chính phủ của ông Mugabe vẫn không thể bị lật đổ, do các thành viên thuộc đảng Zanu-PF cầm quyền nắm quyền quản lý hầu hết các lực lượng an ninh, truyền thông, dịch vụ dân sinh.

Mặc dù vậy, ông Mugabe đã thua trong vòng đầu tiên cuộc bỏ phiếu năm đó và kịch bản tương tự như năm 2000 lại xảy ra một lần nữa ở Zimbabwe.

Sau 37 năm độc lập ngoài nền kinh tế lâm vào trì trệ, tình trạng xã hội và chất lượng cuộc sống của người dân Zimbabwe cũng đạt đến mức báo động. Tuy vậy, một trong những điểm sáng trong gần 40 năm lãnh đạo của ông Mugabe là thành tựu về giáo dục khi ông góp phần nâng cao dân trí tại quốc gia châu Phi với tỉ lệ biết chữ xếp vào hàng cao nhất lục địa đen, lên tới 90%.

Tuy nhiên, nhà khoa học chính trị quá cố Masipula Sithole nhận định rằng thành tựu của ông Mugabe cũng góp phần tự “đẩy mình vào thế khó”. Những công dân Zimbabwe trẻ tuổi với với kiến thức đầy đủ có thể phần nào hiểu được các vấn đề mà đất nước đang gặp phải. Họ bắt đầu lên tiếng chỉ trích chính phủ, cho rằng chính sách quản lý yếu kém là nguyên nhân dẫn tới nạn thất nghiệp và tình trạng lạm phát của nền kinh tế.

Cuộc hôn nhân thứ 2 và “vòng tròn quyền lực” ở Zimbabwe


Tổng thống Zimbabwe cùng người vợ 2, Grace Mugabe (Ảnh: AFP)

Tổng thống Zimbabwe cùng người vợ 2, Grace Mugabe (Ảnh: AFP)

Ông Mugabe có 2 người vợ. Người vợ đầu người Ghana của ông, Sally Mugabe, đã qua đời vì bệnh ung thư. Ông đã cưới người vợ thứ 2, Grace Mugabe, kém ông 40 tuổi. Bà Mugabe đã nhanh chóng tham gia vào "vòng tròn quyền lực" của chồng khi bà từ vị trí thư ký trở thành Phó Tổng thống.

Thậm chí ở thời điểm trước khi quân đội can thiệp vào, bà dường như là ứng cử viên hàng đầu cho vị trí Tổng thống kế nhiệm chồng khi đối thủ chính của bà, Phó Tổng thống Emmerson Mnangagwa bị sa thải hồi tháng 11. BBC đánh giá đây dường như là 1 trong những nguyên nhân khiến quân đội nước này quyết định giành quyền quyền kiểm soát đất nước.

Trước thời điểm biến cố xảy ra, chồng bà đã 93 tuổi và sức khỏe suy giảm nghiêm trọng, bà Mugabe được cho là người hỗ trợ chồng trong công cuộc quản lý đất nước. Bà đồng thời cũng là người ủng hộ trung thành của ông Mugabe. Hồi đầu năm nay, bà cho rằng chồng mình thậm chí có thể thắng cử ngay cả khi ông qua đời. Bà cũng không giấu giếm tham vọng muốn thay chồng quản lý quốc gia châu Phi này.

Đức Hoàng

Tổng hợp

MỚI NHẤT
Vụ xử Đoàn Thị Hương: Dời ngày phán quyết đến năm sau?
Vụ xử Đoàn Thị Hương: Dời ngày phán quyết đến năm sau?

Các luật sư cho biết 2 nghi phạm sát hại người được cho là ông Kim Jong-nam, anh trai nhà lãnh đạo Kim Jong-un, nhiều khả năng sẽ nhận phán quyết vào quý hai năm tới.

Thứ sáu, 17/11/2017 - 08:24

Nhật bàn cách đối phó làn sóng tị nạn Triều Tiên khi xảy ra xung đột
Nhật bàn cách đối phó làn sóng tị nạn Triều Tiên khi xảy ra xung đột

(Dân trí) - Truyền thông Nhật Bản đưa tin Tokyo đang xem xét các phương án để ứng phó với hàng chục nghìn người Triều Tiên tị nạn nếu xảy ra một cuộc khủng hoảng hoặc xung đột quân sự trong khu vực.

Thứ sáu, 17/11/2017 - 07:46

Ông Trump sắp ra quyết định quan trọng về Triều Tiên sau chuyến thăm châu Á
Ông Trump sắp ra quyết định quan trọng về Triều Tiên sau chuyến thăm châu Á

(Dân trí) - Tổng thống Donald Trump sẽ đưa ra quyết định về việc liệu ông có liệt Triều Tiên vào danh sách các nước hỗ trợ khủng bố hay không sau khi nhà lãnh đạo Mỹ kết thúc chuyến thăm tới châu Á hồi đầu tuần.

Thứ sáu, 17/11/2017 - 07:04

Bị quân đội quản thúc, Tổng thống Zimbabwe quyết không từ chức
Bị quân đội quản thúc, Tổng thống Zimbabwe quyết không từ chức

(Dân trí) - Tổng thống Zimbabwe Robert Mugabe được cho là đã tuyên bố không từ chức ngay lập tức mặc dù đang bị quân đội quản thúc tại nhà riêng, BBC cho biết.

Thứ sáu, 17/11/2017 - 06:25

Xét xử Đoàn Thị Hương: Cảnh sát ‘ám ảnh’ với quần áo nhiễm VX của nghi phạm
Xét xử Đoàn Thị Hương: Cảnh sát ‘ám ảnh’ với quần áo nhiễm VX của nghi phạm

“Khi một bệnh nhân được đưa đến bệnh viện với tình trạng đã tử vong hoặc sau khi được hồi sức tim phổi 30 phút, thì thường xảy ra hiện tượng giãn đồng tử. Nhưng đối với nạn nhân Kim Chol, đồng tử không hề giãn”, bác sĩ R. Kalyani cho biết.

Thứ năm, 16/11/2017 - 08:23

Cuba quyết làm rõ vụ "tấn công sóng âm"
Cuba quyết làm rõ vụ "tấn công sóng âm"

Ủy ban các chuyên gia Cuba từng nghiên cứu cái gọi là các “cuộc tấn công sóng âm” mà Mỹ giả định đã ảnh hưởng tới các nhà ngoại giao nước này làm việc tại La Habana đã gửi lời mời các nhà khoa học tham gia vào diễn đàn trực tuyến trong 2 ngày 15 và 16/11 về vấn đề này trên địa chỉ “supuestosataques.redciencia.cu”, nhằm trao đổi những thông tin và ý kiến của cộng đồng khoa học quốc tế hay những người quan tâm và theo dõi sự kiện này.

Thứ năm, 16/11/2017 - 05:00

Công ty đường sắt Nhật Bản xin lỗi vì tàu khởi hành sớm 20 giây
Công ty đường sắt Nhật Bản xin lỗi vì tàu khởi hành sớm 20 giây

(Dân trí) - Công ty đường sắt Metropolitan Intercity của Nhật Bản đã lên tiếng xin lỗi hành khách sau khi đoàn tàu của họ khởi hành sớm hơn dự kiến chỉ 20 giây, theo Japan Today.

Thứ năm, 16/11/2017 - 04:48

Singapore cắt đứt toàn bộ giao dịch thương mại với Triều Tiên
Singapore cắt đứt toàn bộ giao dịch thương mại với Triều Tiên

(Dân trí) - Singapore gần đây đã ngừng mọi hoạt động giao thương với Triều Tiên trong một động thái nhằm tuân thủ sắc lệnh trừng phạt Liên Hợp Quốc để kiềm chế tham vọng hạt nhân của Bình Nhưỡng.

Thứ năm, 16/11/2017 - 03:59

Vụ xử Đoàn Thị Hương kéo dài tới năm sau
Vụ xử Đoàn Thị Hương kéo dài tới năm sau

Các luật sư cho hay, phán quyết với hai nữ nghi phạm, bị buộc tội giết người được cho là anh trai lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un, có thể tới quý 2 năm 2018 mới được đưa ra.

Thứ năm, 16/11/2017 - 03:55

Người phụ nữ khiến Tổng thống Zimbabwe mất đỉnh cao quyền lực chỉ sau một đêm
Người phụ nữ khiến Tổng thống Zimbabwe mất đỉnh cao quyền lực chỉ sau một đêm

(Dân trí) - Tham vọng quyền lực của bà Grace Mugabe, phu nhân Tổng thống Zimbabwe Robert Mugabe được cho là nguyên nhân chính đẩy ông vào tình cảnh bị quân đội quản thúc.

Thứ năm, 16/11/2017 - 03:22

Dự án hợp tác Việt -Anh giành giải thưởng Newton trị giá 200.000 Bảng Anh
Dự án hợp tác Việt -Anh giành giải thưởng Newton trị giá 200.000 Bảng Anh

(Dân trí) - Một dự án hợp tác nghiên cứu giữa Việt Nam và Anh nhằm phát triển hệ thống truyền thông hoạt động hiệu quả trong điều kiện thời tiết bất lợi và thiên tai đã giành giải thưởng Newton trị giá 200.000 Bảng Anh.

Thứ năm, 16/11/2017 - 03:14

Mức độ thân tình của Tổng thống Trump và các lãnh đạo châu Á
Mức độ thân tình của Tổng thống Trump và các lãnh đạo châu Á

(Dân trí) - Chuyến công du của Tổng thống Donald Trump tới một loạt quốc gia châu Á vừa qua đã phần nào cho thấy mối quan hệ thân thiết giữa ông chủ Nhà Trắng với lãnh đạo của các nước trong khu vực.

Thứ năm, 16/11/2017 - 02:42

ĐÁNG QUAN TÂM
IS lập lá chắn thép, Nga-Syria chờ mệnh lệnh cuối cùng
IS lập lá chắn thép, Nga-Syria chờ mệnh lệnh cuối cùng

Tình hình Syria mới nhất, Quân đội Syria và các đồng min đang chờ Bộ Tư lệnh tối cao Syria bật đèn xanh để phát động cuộc tấn công tổng lực vào thành phố Al-Bukamal.

Thứ năm, 16/11/2017 - 01:40

Chim khổng lồ mắc kẹt vào đầu máy bay sau va chạm trên không
Chim khổng lồ mắc kẹt vào đầu máy bay sau va chạm trên không

(Dân trí) - Máy bay của hãng American Airlines (Mỹ) đã hạ cánh an toàn sau khi đâm phải một chú chim kích thước lớn khi đang bay trên không. Đáng nói là “vị khách không mời” vẫn kẹt lại ngay đầu máy bay đã bị vỡ móp sau vụ va chạm.

Thứ năm, 16/11/2017 - 01:11

Bức tranh mua khởi điểm 60 USD, bán 450 triệu USD
Bức tranh mua khởi điểm 60 USD, bán 450 triệu USD

(Dân trí) - Bức tranh 500 tuổi với tên gọi “Đấng cứu thế” của danh họa Leonardo da Vinci vừa được bán đấu giá tại New York với giá kỷ lục mọi thời đại 450 triệu USD.

Thứ năm, 16/11/2017 - 12:19

Sức mạnh của khinh hạm Formidable mạnh nhất Đông Nam Á
Sức mạnh của khinh hạm Formidable mạnh nhất Đông Nam Á

Khinh hạm lớp Formidable với khả năng tàng hình ưu việt, hệ thống vũ khí mạnh mẽ được đánh giá là khinh hạm số 1 Đông Nam Á.

Thứ năm, 16/11/2017 - 11:37

Nga, Trung Quốc giúp Venezuela thoát vỡ nợ
Nga, Trung Quốc giúp Venezuela thoát vỡ nợ

(Dân trí) - Trong khi Nga ký thỏa thuận tái cấu trú nợ cho Venezuela, Trung Quốc cũng cho phép Venezuela thanh toán khoản nợ hàng chục tỷ USD “một cách hợp lý” để tránh nguy cơ vỡ nợ, Reuters cho biết.

Thứ năm, 16/11/2017 - 11:25

6 máy bay ném bom Nga dội “mưa hỏa lực” tiêu diệt IS tại Syria
6 máy bay ném bom Nga dội “mưa hỏa lực” tiêu diệt IS tại Syria

(Dân trí) - Các máy bay ném bom chiến lược và máy bay chiến đấu của lực lượng Không quân Nga đã tiến hành một cuộc không kích quy mô lớn nhằm tiêu diệt các sào huyệt của tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) tại chiến trường Syria.

Thứ năm, 16/11/2017 - 11:24

Mỹ - Nhật tập trận “nắn gân” Triều Tiên sau chuyến công du của Tổng thống Trump
Mỹ - Nhật tập trận “nắn gân” Triều Tiên sau chuyến công du của Tổng thống Trump

(Dân trí) - Mỹ và Nhật Bản hôm nay 16/11 đã tiến hành cuộc tập trận hải quân chung ở vùng biển gần bán đảo Triều Tiên ngay sau khi Tổng thống Donald Trump kết thúc chuyến công du đầu tiên tới châu Á.

Thứ năm, 16/11/2017 - 11:19

Trung Quốc: 30 ô tô đâm liên hoàn, ít nhất 18 người chết
Trung Quốc: 30 ô tô đâm liên hoàn, ít nhất 18 người chết

(Dân trí) - Sương mù dày đặc và ô nhiễm môi trường ở một tỉnh miền đông Trung Quốc được cho là đã gián tiếp gây nên vụ 30 xe ô tô đâm liên hoàn tại đây, khiến ít nhất 18 người thiệt mang và hơn 20 người khác bị thương.

Thứ năm, 16/11/2017 - 11:16

Zimbabwe: Hé lộ người sẽ thay thế Tổng thống Mugabe
Zimbabwe: Hé lộ người sẽ thay thế Tổng thống Mugabe

Cựu Thủ tướng Zimbabwe Morgan Tsvangirai đã trở về nước sau khi Tổng thống Robert Mugabe bị quân đội cầm giữ hôm 15-11.

Thứ năm, 16/11/2017 - 10:16

Lý do Triều Tiên kín tiếng về đệ nhất phu nhân
Lý do Triều Tiên kín tiếng về đệ nhất phu nhân

(Dân trí) - Trong suốt 6 năm qua kể từ khi nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un lên nắm quyền, thông tin về Đệ nhất phu nhân Ri Sol-ju cũng ít ỏi, bí ẩn không kém phần vị phu quân của mình.

Thứ năm, 16/11/2017 - 09:40

Tướng Anh: Triều Tiên đủ khả năng tấn công London trong 12 tháng tới
Tướng Anh: Triều Tiên đủ khả năng tấn công London trong 12 tháng tới

(Dân trí) - Cựu Chỉ huy Bộ Tư lệnh Lực lượng Liên quân Anh Richard Barrons nhận định rằng Triều Tiên có thể phóng tên lửa hạt nhân với khả năng tấn công thủ đô London trong vòng 12 tháng tới và Anh chưa được trang bị sẵn sàng để đối phó với mối đe dọa này.

Thứ năm, 16/11/2017 - 09:38

Hiệp định RCEP đối mặt nhiều khó khăn sau khi CPTPP ra đời
Hiệp định RCEP đối mặt nhiều khó khăn sau khi CPTPP ra đời

(Dân trí) - Các nước tham gia Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) đang nỗ lực để đạt được thỏa thuận trong năm 2018 sau 20 vòng đàm phán, với hy vọng phần nào lấp được khoảng trống sau khi Mỹ rút khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP).

Thứ năm, 16/11/2017 - 09:30