Thổ Nhĩ Kỳ và EU đang đứng trước ngã ba đường lịch sử

Căng thẳng ngoại giao giữa Thổ Nhĩ Kỳ và một số nước châu Âu vẫn tiếp tục leo thang, thậm chí các tranh cãi có thể khiến mối quan hệ giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Liên minh châu Âu (EU) sụp đổ khi Tổng thống Tayyip Erdogan vừa tuyên bố sẽ xem xét lại quan hệ với EU sau cuộc trưng cầu dân ý về cải cách Hiến pháp vào tháng Tư tới.
>>Căng thẳng ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ - Đức leo thang
>>Thổ Nhĩ Kỳ thử thách giới hạn đỏ châu Âu?

Tổng thống Tayyip Erdogan phát biểu tại Istanbul. (Nguồn: AFP/TTXVN)
Tổng thống Tayyip Erdogan phát biểu tại Istanbul. (Nguồn: AFP/TTXVN)

Cho đến lúc này, hai phía dường như vẫn không ngừng các động thái leo thang căng thẳng và không ngần ngại công khai mọi quan điểm bất đồng.

Việc Tổng thống Erdogan chỉ trích lãnh đạo Hà Lan và Đức hành xử “như những kẻ phátxít” khi ngăn nhiều Bộ trưởng Thổ Nhĩ Kỳ tổ chức các cuộc míttinh ở nước ngoài nhằm vận động cộng đồng người Thổ trong cuộc trưng cầu ý dân sắp tới dường như đã đẩy quan hệ xuống mức khó có thể hàn gắn.

Thủ tướng Đức Angela Merkel cho rằng Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ đã đi quá giới hạn và Ankara đang ngày càng xa cách với EU. Nhiều chuyên gia cho rằng sự căng thẳng này rất lạ lùng khi mà EU đang cần hơn bao giờ hết mối quan hệ với Thổ Nhĩ Kỳ.

Thực tế cho thấy, từ lâu quan hệ giữa EU và Thổ Nhĩ Kỳ luôn tồn tại những mâu thuẫn sâu sắc. Lịch sử cũng đã chia rẽ hai bên, khi các tranh cãi về việc thừa nhận nạn diệt chủng người Armenia dưới thời Đế chế Ottoman trong Chiến tranh Thế giới thứ nhất vẫn còn dai dẳng đến ngày nay. Cho dù hợp tác an ninh và quan hệ kinh tế trở nên mạnh mẽ, nhưng những mâu thuẫn giữa hai bên về cái gọi là "những nền tảng quan trọng của dân chủ" theo tiêu chí của phương Tây ngày càng bộc lộ rõ nét.

Sau khi đảng Công lý và Phát triển (AKP) lên nắm quyền dưới thời ông Abdullah Gul năm 2002 và sau đó là dưới thời ông Tayyip Erdogan, những xung đột này dường như đã được giải tỏa.

Trong những năm đầu tiên nắm quyền, AKP muốn Thổ Nhĩ Kỳ gia nhập EU và hiện đại hóa nền kinh tế. Đảng này đã tiến hành những cải cách thực sự, đặc biệt là trong các lĩnh vực như tư pháp, điều vốn cần thiết cho mục tiêu trở thành thành viên EU của Thổ Nhĩ Kỳ.

Tuy nhiên, ông Erdogan luôn để ngỏ một lựa chọn “tân Ottoman," mô hình sẽ định hướng Thổ Nhĩ Kỳ ngả về phía Trung Đông và thế giới Hồi giáo. Điều đó đã trở nên rõ rệt vào năm 2007 khi Thủ tướng Đức Angela Merkel và Tổng thống Pháp thời điểm đó là Nicolas Sarkozy cùng nhau đóng cửa trên thực tế đối với khả năng trở thành thành viên EU của Thổ Nhĩ Kỳ.

Thổ Nhĩ Kỳ là thành viên NATO và đã xin gia nhập EU từ lâu. EU đã nhiều lần kết nạp thêm thành viên mới, trong đó có nhiều nước chưa phải là thành viên NATO, mà Thổ Nhĩ Kỳ vẫn bị EU bắt chờ đợi ở bên ngoài. Thổ Nhĩ Kỳ muốn được tận hưởng những ưu đãi về kinh tế, thương mại, tài chính, đầu tư, cũng như cả những phúc lợi xã hội từ phía EU.

Tuy nhiên, suốt nhiều năm qua, EU luôn tìm cách trì hoãn hoặc không dành ưu tiên cho việc kết nạp Thổ Nhĩ Kỳ, vì trong tư tưởng của lãnh đạo nhiều nước EU, Thổ Nhĩ Kỳ thực chất là một quốc gia Hồi giáo mà đạo Hồi luôn là một mối lo canh cánh của EU. Việc EU chưa thực hiện cam kết miễn thị thực cho công dân Thổ Nhĩ Kỳ đã chứng minh điều này.

Cho dù hiện tại, EU đang rất cần Thổ Nhĩ Kỳ vì không có sự hợp tác của chính quyền Ankara, EU vẫn không thể giải quyết được vấn đề người tỵ nạn. Ngoài ra, Thổ Nhĩ Kỳ còn đóng vai trò quan trọng trong cuộc chiến chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng ở Iraq và Syria, mà EU xác định là mối đe dọa an ninh hàng đầu, nhưng EU lại không từ bỏ các nguyên tắc của mình.

Việc chính quyền của ông Erdogan bỏ tù và sa thải hàng chục nghìn binh lính, cảnh sát, thẩm phán, công tố viên, giáo viên... sau khi chặn được âm mưu đảo chính hồi tháng Bảy năm ngoái bị EU coi là vi phạm nhân quyền và các nguyên tắc của luật pháp. Trong khi đó, chính quyền Ankara lại cho rằng chính EU lại đang bao che cho các phần tử đảo chính và dung túng cho các tay súng người Kurd mà Thổ Nhĩ Kỳ đã đặt ngoài vòng pháp luật.

Việc Thổ Nhĩ Kỳ đe dọa hủy bỏ thỏa thuận với EU về giải quyết vấn đề người tị nạn có thể là "con bài cuối cùng" trong cuộc tranh cãi với EU. Nó sẽ thúc đẩy dòng người tị nạn dường như vô tận tìm đường đến châu Âu. Rõ ràng, các nước EU đã thấm thía bài học để lại từ cuộc khủng hoảng người di cư của những năm trước. Chính cuộc khủng hoảng này được coi là nguồn gốc đã dẫn tới việc Anh rời bỏ EU, khủng bố tràn lan, cùng với đó là phong trào dân tộc chủ nghĩa và dân túy cực đoan đang trỗi dậy tại châu Âu.

EU cũng hiểu rõ sự đổ vỡ trong quan hệ với Thổ Nhĩ Kỳ có thể đẩy khu vực Biển Đen và vùng Balkan vào bất ổn. Hơn thế nữa, nếu để mất quốc gia có vị trí chiến lược này, phương Tây sẽ để mất một chỗ đứng quan trọng tại Trung Đông, nơi Nga đang tích cực gia tăng ảnh hưởng, đặc biệt sau khi chính quyền của Tổng thống Putin can thiệp quân sự tại Syria.

Giới phân tích cho rằng cả và đây sẽ là thời điểm họ phải quyết định bản chất mối quan hệ liên minh trong tương lai. Điều chỉnh quan hệ thế nào với Thổ Nhĩ Kỳ là bài toán các nước EU cần sớm tìm lời giải. Bởi một Thổ Nhĩ Kỳ bị bỏ rơi, xa lánh bên lề châu Âu càng khiến EU bất ổn. Càng găng với Thổ Nhĩ Kỳ, EU càng khó thoát khỏi vòng luẩn quẩn và càng làm hại chính mình./.

Theo (TTXVN/Vietnam+)

http://www.vietnamplus.vn/tho-nhi-ky-va-eu-dang-dung-truoc-nga-ba-duong-lich-su/437309.vnp

MỚI NHẤT
Thủ tướng Anh hoảng hốt chạy ra xe khi nghe tin vụ khủng bố ở London
Thủ tướng Anh hoảng hốt chạy ra xe khi nghe tin vụ khủng bố ở London

(Dân trí) - Một đoạn video mới được công bố gần đây đã ghi lại khoảnh khắc hoảng hốt của Thủ tướng Anh Theresa May khi bà được các nhân viên an ninh hộ tống khẩn cấp ra xe riêng vào thời điểm xảy ra vụ tấn công khủng bố bên ngoài tòa nhà quốc hội Anh.

Thứ sáu, 24/03/2017 - 08:19

Tổng thống Trump nói thừa kế một mớ hỗn tạp
Tổng thống Trump nói thừa kế một mớ hỗn tạp

(Dân trí) - Tổng thống Trump thừa nhận rằng ông phải thừa kế một mớ hỗn tạp từ chính quyền tiền nhiệm, đồng thời đáp trả những lời chỉ trích nhằm vào những phát ngôn gây tranh cãi của ông sau khi đặt chân tới Nhà Trắng.

Thứ sáu, 24/03/2017 - 07:51

Tổng thống Philippines chỉ trích Mỹ không sớm ngăn chặn Trung Quốc xây đảo nhân tạo
Tổng thống Philippines chỉ trích Mỹ không sớm ngăn chặn Trung Quốc xây đảo nhân tạo

(Dân trí) - Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte đã chỉ trích Mỹ không hành động kịp thời khi Trung Quốc bắt đầu xây dựng các đảo nhân tạo ở Biển Đông, cho rằng đây là nguyên nhân khiến các căng thẳng đang diễn ra trong khu vực.

Thứ sáu, 24/03/2017 - 07:39

Anh công bố danh tính kẻ tấn công khủng bố London
Anh công bố danh tính kẻ tấn công khủng bố London

(Dân trí) - Cảnh sát Anh xác định, kẻ tấn công bên ngoài quốc hội hôm 22/3 là một công dân Anh từng có nhiều tiền án tiền sự song không liên quan đến khủng bố.

Thứ sáu, 24/03/2017 - 07:00

Cựu nghị sĩ Nga bị bắn chết ở Ukraine
Cựu nghị sĩ Nga bị bắn chết ở Ukraine

(Dân trí) - Denis Voronenkov, một cựu nghị sĩ Nga, đã bị bắn chết bên ngoài một khách sạn ở thủ đô Kiev của Ukraine hôm 23/3 ngay giữa ban ngày, Reuters cho biết.

Thứ sáu, 24/03/2017 - 06:17

Lý Quang Diệu và hồi ký về sự vươn lên của Singapore thành “Con Rồng châu Á”
Lý Quang Diệu và hồi ký về sự vươn lên của Singapore thành “Con Rồng châu Á”

(Dân trí) - Trong cuốn hồi ký “Từ thế giới thứ ba vươn lên thứ nhất”, cố Thủ tướng Singapore Lý Quang Diệu đã giải thích cách chính phủ của ông bắt đầu quá trình gian khổ xây dựng đất nước: xây dựng hệ thống đường sá và cơ sở hạ tầng cơ bản từ một vùng đất chủ yếu là đầm lầy, xây dựng quân đội, loại bỏ tham nhũng, cung cấp hệ thống nhà ở xã hội…

Thứ năm, 23/03/2017 - 10:34

6 năm cuộc chiến Syria: Phương Tây “thất bại” - Nga chiến thắng
6 năm cuộc chiến Syria: Phương Tây “thất bại” - Nga chiến thắng

Đến ngày 20-3-2017, cuộc nội chiến Syria đã trải qua đúng 6 năm. Theo chuyên gia quân sự Philippe Migault, chiến tranh Syria đã đặt dấu chấm hết cho ngôi vị bá chủ của chính quyền Washington cùng các đồng minh, đồng thời cũng đánh dấu sự trỗi dậy của Nga từ sau khi Liên bang Xôviết tan rã.

Thứ năm, 23/03/2017 - 10:00

Máy bay dân dụng Đức lộn 5 vòng, rơi tự do hơn 3.000m vì khí nhiễu động
Máy bay dân dụng Đức lộn 5 vòng, rơi tự do hơn 3.000m vì khí nhiễu động

(Dân trí) - Do nhiễu động không khí từ máy bay lớn hơn, một máy bay tư nhân cỡ nhỏ của Đức đã rơi tự do hơn 3.000m và lộn nhiều vòng trước khi phi công lấy lại được kiểm soát và hạ cánh an toàn, trang mạng Aviation Herald cho biết.

Thứ năm, 23/03/2017 - 09:37

Điểm yếu hệ thống tiếp dầu trên PAK FA T-50
Điểm yếu hệ thống tiếp dầu trên PAK FA T-50

Để không ảnh hưởng đến khả năng tàng hình, PAK FA được thiết kế với hệ thống nhận dầu nằm trong thân. Tuy nhiên, thiết kế này cũng bộc lộ nhược điểm.

Thứ năm, 23/03/2017 - 09:00

Việt Nam gửi điện chia buồn vụ khủng bố tại Anh
Việt Nam gửi điện chia buồn vụ khủng bố tại Anh

(Dân trí) - Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã gửi điện chia buồn và thăm hỏi tới Thủ tướng Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland Theresa May về vụ tấn công khủng bố vừa diễn ra tại thủ đô London.

Thứ năm, 23/03/2017 - 08:54

IS nhận trách nhiệm vụ tấn công khủng bố London
IS nhận trách nhiệm vụ tấn công khủng bố London

(Dân trí) - Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) đã lên tiếng nhận trách nhiệm vụ tấn công khủng bố bên ngoài trụ sở quốc hội Anh ở London vào chiều 22/3, mạng tin Amaq cho biết.

Thứ năm, 23/03/2017 - 08:23

Nga "có lãi" lớn tại Syria!
Nga "có lãi" lớn tại Syria!

Tiêu diệt khủng bố đe dọa an ninh Nga từ xa, bảo vệ chế độ Assas là lý do Nga động binh tại Syria để đạt mục tiêu lớn hơn.

Thứ năm, 23/03/2017 - 08:00

ĐÁNG QUAN TÂM
Donald Trump quay lưng với NATO, điều gì sẽ xảy ra?
Donald Trump quay lưng với NATO, điều gì sẽ xảy ra?

Còn đối với NATO, một khi bị Mỹ trong thực chất coi không còn quan trọng như trước thì câu hỏi đặt ra cho liên minh quân sự này là tồn tại hay không tồn tại.

Thứ năm, 23/03/2017 - 06:00

Moscow dội gáo nước lạnh lên đầu 68 nước liên quân
Moscow dội gáo nước lạnh lên đầu 68 nước liên quân

''Trong khi hàng chục quốc gia mải tiếp tục thảo luận về cuộc chiến chống khủng bố, Nga còn đang phải bận chiến đấu với IS cả ngày lẫn đêm''.

Thứ năm, 23/03/2017 - 05:00

Nghi phạm vụ Kim Jong-nam chơi bi-a trong đại sứ quán Triều Tiên ở Malaysia?
Nghi phạm vụ Kim Jong-nam chơi bi-a trong đại sứ quán Triều Tiên ở Malaysia?

(Dân trí) - Một đoạn video rò rỉ gần đây cho thấy người đàn ông được cho là một trong số những nghi phạm liên quan tới cái chết của ông Kim Jong-nam tại Kuala Lumpur hồi tháng trước đang chơi bi-a bên trong trụ sở đại sứ quán Triều Tiên tại Malaysia.

Thứ năm, 23/03/2017 - 04:57

Hé lộ xe hơi bọc thép bảo vệ Thủ tướng Anh
Hé lộ xe hơi bọc thép bảo vệ Thủ tướng Anh

(Dân trí) - Thủ tướng Anh Theresa May đã được hộ tống lên xe chuyên dụng bọc thép vào thời điểm xảy ra vụ tấn công khủng bố bên ngoài trụ sở quốc hội Anh chiều 22/3.

Thứ năm, 23/03/2017 - 04:43

Hama, Damacus gặp khó, Nga có tiếp thêm lửa?
Hama, Damacus gặp khó, Nga có tiếp thêm lửa?

Các nhóm chiến binh thánh chiến chọc thủng hệ thống phòng ngự xung quanh thị trấn Souran, quân đội Syria đã không thể ngăn chặn.

Thứ năm, 23/03/2017 - 04:00

Cảnh sát Anh bắt 7 người trong vụ khủng bố ở London
Cảnh sát Anh bắt 7 người trong vụ khủng bố ở London

(Dân trí) - Cảnh sát Anh đã bắt giữ 7 người bị tình nghi có liên quan đến vụ tấn công khủng bố bên ngoài trụ sở quốc hội Anh ở London vào chiều ngày 22/3 vừa qua.

Thứ năm, 23/03/2017 - 03:59

Việt Nam mời Tổng thống Mỹ Donald Trump tới thăm
Việt Nam mời Tổng thống Mỹ Donald Trump tới thăm

(Dân trí) - Bộ Ngoại giao Việt Nam cho biết, trong chuyến thăm làm việc tại Mỹ từ ngày 20-23/3, Thứ trưởng Ngoại giao Hà Kim Ngọc đã chuyển lời mời của Lãnh đạo cấp cao Việt Nam mời Tổng thống Donald Trump thăm Việt Nam.

Thứ năm, 23/03/2017 - 03:44

Nỗi lo an ninh ám ảnh các nghị sĩ Anh
Nỗi lo an ninh ám ảnh các nghị sĩ Anh

(Dân trí) - Đã gần 40 năm qua đi kể từ vụ nghị sĩ Anh Airey Neave bị ám sát bằng bom xe, vụ tấn công khủng bố bên ngoài tòa nhà Quốc hội ở thủ đô London chiều 22/3 cho thấy sự an toàn của các nghị sĩ Anh vẫn đang bị đe dọa dù cho nhiều biện pháp an ninh đã được tăng cường.

Thứ năm, 23/03/2017 - 03:13

FBI có thông tin cố vấn của ông Trump liên hệ với Nga để đánh bại bà Clinton
FBI có thông tin cố vấn của ông Trump liên hệ với Nga để đánh bại bà Clinton

(Dân trí) - Cục Điều tra liên bang Mỹ (FBI) được cho là nắm bằng chứng về mối liên hệ giữa đội ngũ cố vấn của Tổng thống Donald Trump với tình báo Nga trong việc công bố các thông tin bất lợi nhằm phá hoại chiến dịch tranh cử của bà Hillary Clinton, báo Independent cho biết.

Thứ năm, 23/03/2017 - 02:46

Nổ kho đạn lớn nhất Ukraine, hàng nghìn người sơ tán khẩn cấp
Nổ kho đạn lớn nhất Ukraine, hàng nghìn người sơ tán khẩn cấp

(Dân trí) - Hàng nghìn người ở Balakleya, khu vực Kharkov đã được sơ tán khẩn cấp sau khi kho đạn lớn nhất của Ukraine bất ngờ phát nổ rạng sáng 23/3.

Thứ năm, 23/03/2017 - 02:39

Nga hồi sinh quân cảng Syria cho tàu chiến hạt nhân
Nga hồi sinh quân cảng Syria cho tàu chiến hạt nhân

Nga và Syria đã ký kết một thỏa thuận cải thiện quân cảng ở TP Tartus thành một căn cứ hải quân chính thức của Nga, nhằm tăng cường năng lực quốc phòng của Damascus.

Thứ năm, 23/03/2017 - 02:00

Israel: Đối trọng mới của Nga ở Syria
Israel: Đối trọng mới của Nga ở Syria

Israel cuối cùng đã can thiệp sâu vào cuộc chiến ở Syria.

Thứ năm, 23/03/2017 - 01:00