Tham vọng đặc khu kinh tế và “người con nuôi” của lãnh đạo Triều Tiên

Dân trí Triều Tiên được cho là từng theo đuổi tham vọng phát triển đặc khu kinh tế theo mô hình “một quốc gia, hai chế độ” giáp biên giới Trung Quốc và người đứng đầu dự án này được xem là “con nuôi” của cố lãnh đạo Kim Jong-il.
>>Kinh tế Triều Tiên tăng trưởng bất chấp trừng phạt
>>Sự chuyển mình của kinh tế Triều Tiên trong mắt nhà báo nước ngoài
>>Ông Kim Jong-un dốc sức vực dậy nền kinh tế Triều Tiên

Nhà lãnh đạo Kim Jong-il (trái) bắt tay Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào trong cuộc gặp tại Bắc Kinh năm 2004 (Ảnh: AFP)
Nhà lãnh đạo Kim Jong-il (trái) bắt tay Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào trong cuộc gặp tại Bắc Kinh năm 2004 (Ảnh: AFP)

16 năm trước, Triều Tiên từng lên kế hoạch xây dựng một đặc khu kinh tế tương tự Hong Kong tại thành phố Sinuiju nằm bên bờ sông Áp Lục, nơi ngăn biên giới Triều Tiên - Trung Quốc. Áp dụng theo mô hình “một quốc gia, hai chế độ”, đặc khu kinh tế Sinuiju gần biên giới tây bắc với Trung Quốc sẽ được hưởng quyền tự chủ đầy đủ về lập pháp, tư pháp và hành pháp.

Theo kế hoạch của Triều Tiên, đồng USD sẽ được sử dụng làm đồng tiền chính của đặc khu Sinuiju. Ngoài ra đồng yen Nhật cũng được chấp thuận. Người nước ngoài có thể ra vào đặc khu mà không cần xin cấp thị thực.

Vào thời điểm đó, cố lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-il đã quyết định 8 trong số 15 thành viên “nội các” của đặc khu Sinuiju sẽ là người nước ngoài. Người được ông Kim Jong-il lựa chọn để dẫn đầu dự án này là Yang Bin - một doanh nhân Hà Lan gốc Trung Quốc.

Ý tưởng sau chuyến thăm Trung Quốc

Ông Kim Jong-il thời điểm năm 2002. (Ảnh: Reuters)
Ông Kim Jong-il thời điểm năm 2002. (Ảnh: Reuters)

Ý tưởng của cố lãnh đạo Kim Jong-il khi xây dựng đặc khu Sinuiju vào năm 2002 là nhằm thúc đẩy tăng trường kinh tế thông qua mở cửa tự do thương mại. Một trong lĩnh vực mà ông Kim rất muốn phát triển là nông nghiệp. Trước đó trong chuyến thăm tới Trung Quốc, nhà lãnh đạo Triều Tiên từng tới thăm các cơ sở nông nghiệp gần Thượng Hải và rất ấn tượng với việc Trung Quốc sử dụng các công nghệ hiện đại để phát triển khu vực này.

Khi trở về nước, ông Kim Jong-il được cho là đã chỉ đạo một chiến dịch “săn đầu người” toàn cầu với sứ mệnh tìm kiếm một người đủ năng lực nhằm áp dụng mô hình phát triển nông nghiệp như của Trung Quốc vào Triều Tiên. Nỗ lực tìm kiếm cuối cùng cũng mang lại kết quả khi Triều Tiên tìm thấy một doanh nhân trẻ thành đạt tên Yang Bin. Đây là người đã áp dụng thành công mô hình nông nghiệp theo kiểu Hà Lan tại thành phố Thẩm Dương, đông bắc Trung Quốc.

Việc doanh nhân Yang Bin bằng cách nào đó đã trở nên thân thiết với nhà lãnh đạo Kim Jong-il cho đến nay vẫn là một câu chuyện bí ẩn. Tuy nhiên, khoản tiền 100 triệu USD do ông Yang đổ vào Triều Tiên có thể là một trong những lý do dẫn tới mối quan hệ thân thiết này. Thậm chí Yang Bin sau này còn được gắn với biệt danh “con trai nuôi của Kim Jong-il”.

Vào mùa thu năm 2002, ông Yang đề xuất đặc khu kinh tế Sinuiju cần tiến hành một thử nghiệm táo bạo hơn. Theo ông Yang, sự phát triển của Sinuiju nên do người nước ngoài dẫn dắt và đặc khu này cũng cần sự tự chủ đặc biệt. Nhà lãnh đạo Triều Tiên đã đồng ý với đề xuất của doanh nhân Yang Bin.

Sau khi Yang Bin gặp ông Kim Yong Nam, Chủ tịch Quốc hội Triều Tiên và là nhân vật quyền lực số hai tại Triều Tiên, một đạo luật đã được thông qua, cho phép áp dụng mô hình “một quốc gia, hai chế độ” đối với đặc khu Sinuiju. Thông báo về sự ra đời của đạo luật được đưa ra vào tháng 9/2002. Ngay sau đó, ông Yang được bổ nhiệm làm quan chức cấp cao của đặc khu Sinuiju.

Sinuiju thậm chí còn lựa chọn một nhân vật đóng vai trò như một “đại sứ” của đặc khu này tại Nhật Bản. Ông Yang cũng từng đích thân tới Nhật Bản vào tháng 10/2002 để kêu gọi sự hỗ trợ từ phía chính phủ Nhật Bản và giới doanh nhân của nước này với đặc khu Sinuiju của Triều Tiên.

Cơn giận của Bắc Kinh

Cầu bắc qua sông Áp Lục nối biên giới Trung - Triều. (Ảnh: Getty)
Cầu bắc qua sông Áp Lục nối biên giới Trung - Triều. (Ảnh: Getty)

Vào thời điểm đó, Triều Tiên đã âm thầm chuẩn bị cho dự án đặc khu Sinuiju. Nhà lãnh đạo Kim Jong-il thậm chí còn bổ nhiệm Yang Bin, một người gốc Trung Quốc, làm quan chức cấp cao của đặc khu mà Bắc Kinh không hề hay biết. Tuy nhiên, sau khi biết chuyện, Trung Quốc đã nổi giận và hoài nghi về ý định thực sự của ông Kim Jong-il.

Ý tưởng thành lập đặc khu kinh tế của Triều Tiên không nhận được sự ủng hộ của Trung Quốc. Bắc Kinh lo ngại sự xuất hiện của một đặc khu mang xu hướng tư bản tại khu vực biên giới với Triều Tiên có thể gây bất ổn cho hoạt động quản lý kinh tế và chính trị tại vùng đông bắc Trung Quốc.

Là trung tâm công nghiệp nặng truyền thống, vùng đông bắc Trung Quốc đã chịu tác động từ hệ quả của việc Bắc Kinh gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới vào cuối năm 2001. Khu vực này khi đó rất cần nguồn vốn đầu tư nước ngoài để thúc đẩy năng lực cạnh tranh.

Trung Quốc lo sợ rằng vùng đông bắc nước này sẽ mất đi nguồn vốn đầu tư từ nước ngoài nếu Triều Tiên thành lập một đặc khu kinh tế gần đó với chi phí lao động rẻ hơn. Do vậy, Bắc Kinh đã tìm cách làm phá sản kế hoạch xây dựng đặc khu của Triều Tiên bằng cách bắt giữ lãnh đạo đặc khu.

Không lâu sau khi doanh nhân Yang Bin được bổ nhiệm làm quan chức đứng đầu đặc khu Sinuiju, Trung Quốc đã bất ngờ bắt giữ tỷ phú trẻ này ở Thẩm Dương, tỉnh Liêu Ninh, đông bắc Trung Quốc. Ông Yang, một nạn nhân của mối quan hệ căng thẳng Trung - Triều, bị kết tội trốn thuế, nhận hối lộ và bị kết án 18 năm tù.

Đặc khu sẽ hồi sinh?

Doanh nhân Yang Bin (Ảnh: Nikkei)
Doanh nhân Yang Bin (Ảnh: Nikkei)

Triều Tiên được cho là đã phản đối động thái bắt giữ của Trung Quốc và liên tục yêu cầu Bắc Kinh thả người. Tuy nhiên, Trung Quốc không đáp ứng lời đề nghị của Triều Tiên.

Khi mất đi người lãnh đạo, dự án đặc khu kinh tế Sinuiju của Triều Tiên không thể tiếp tục thực hiện. Triều Tiên sau đó đã chuyển hướng từ đặc khu kinh tế sang chương trình phát triển vũ khí hạt nhân.

Sau nhiều năm chịu án tù tại Trung Quốc và gần như bị lãng quên, doanh nhân Yang Bin, nay đã 55 tuổi, bỗng xuất hiện trở lại trong tháng này tại Đài Loan. Đây là lần đầu tiên sau 16 năm ông Yang xuất hiện trước công chúng.

Theo truyền thông Đài Loan, mục đích chuyến đi của ông Yang tới Đài Loan là nhằm tuyển mộ người tham gia vào việc khôi phục lại dự án đặc khu kinh tế Sinuiju. Ông Yang đã gặp nhiều lãnh đạo doanh nghiệp Đài Loan và dường như có cả các doanh nhân Hàn Quốc.

Triều Tiên và Đài Loan được cho là đang bắt tay hợp tác trong việc xử lý chất thải hạt nhân ở các nhà máy điện hạt nhân. Tuy nhiên, hợp tác giữa hai bên có khả năng không chỉ dừng lại ở đó và chuyến thăm của ông Yang tới Đài Loan cũng đặt ra nghi vấn về mối quan hệ này.

Thành Đạt

Theo Nikkei

MỚI NHẤT
Dân nghèo Pakistan khốn khổ khi hàng chục triệu USD "từ trên trời rơi xuống"
Dân nghèo Pakistan khốn khổ khi hàng chục triệu USD "từ trên trời rơi xuống"

(Dân trí) - Nhiều người dân nghèo ở Pakistan đã trở nên hoảng hốt, khiếp sợ khi những tài khoản ngân hàng đứng tên họ, nhưng họ không bao giờ sử dụng, không bao giờ biết đến bỗng xuất hiện hàng chục triệu USD. Họ là nạn nhân của một âm mưu rửa tiền quy mô lớn đang khiến giới chức Pakistan “đau đầu”.

Chủ nhật, 28/10/2018 - 08:17

Tổng thống Trump nói Nga muốn Mỹ hỗ trợ về kinh tế
Tổng thống Trump nói Nga muốn Mỹ hỗ trợ về kinh tế

(Dân trí) - Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Nga thể hiện mong muốn sẽ nhận được hỗ trợ kinh tế từ Mỹ, đồng thời đánh giá cao cuộc gặp thượng đỉnh giữa ông và người đồng cấp Nga Vladimir Putin hồi tháng 7.

Chủ nhật, 28/10/2018 - 02:44

Ả-rập Xê-út từ chối yêu cầu dẫn độ 18 nghi phạm vụ sát hại nhà báo của Thổ Nhĩ Kỳ
Ả-rập Xê-út từ chối yêu cầu dẫn độ 18 nghi phạm vụ sát hại nhà báo của Thổ Nhĩ Kỳ

(Dân trí) - Ả-rập Xê-út tuyên bố không giao các nghi phạm vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi trong lãnh sự quán của Riyadh tại Istanbul cho Thổ Nhĩ Kỳ như yêu cầu trước đó từ Ankara.

Chủ nhật, 28/10/2018 - 02:40

Tổng thống Putin quyết tâm tiêu diệt tàn dư khủng bố ở Syria
Tổng thống Putin quyết tâm tiêu diệt tàn dư khủng bố ở Syria

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin cho rằng dù việc hoàn thiện một tiến trình chính trị tại Syria là nhiệm vụ hàng đầu lúc này, nhưng việc loại trừ tận gốc những tàn dư của các phần tử khủng bố ở quốc gia Trung Đông cũng là mục tiêu quan trọng không kém.

Chủ nhật, 28/10/2018 - 02:31

EU có thể ngừng bán vũ khí, trừng phạt Ả-rập Xê-út vì vụ nhà báo Khasoggi
EU có thể ngừng bán vũ khí, trừng phạt Ả-rập Xê-út vì vụ nhà báo Khasoggi

(Dân trí) - Cái chết của nhà báo bất đồng chính kiến Jamal Khashoggi đã làm chấn động dư luận thế giới và hai nhà lãnh đạo từ Pháp và Mỹ đồng tình rằng EU sẽ có thể ngừng bán vũ khí và ban hành các biện pháp trừng phạt Ả-rập Xê-út vì sự việc này.

Chủ nhật, 28/10/2018 - 09:13

Quan tỉnh tham nhũng “khủng nhất” Trung Quốc
Quan tỉnh tham nhũng “khủng nhất” Trung Quốc

Theo Tân Kinh Báo, ngày 25/10, Tòa án thành phố Tế Nam, tỉnh Sơn Đông đã mở phiên tòa xét xử vụ án Chu Xuân Vũ, nguyên Phó tỉnh trưởng An Huy nhận hối lộ, che giấu tài khoản gửi ở nước ngoài, lạm dụng chức quyền và giao dịch nội bộ chứng khoán.

Chủ nhật, 28/10/2018 - 08:42

Nga nói sẵn sàng cho một cuộc chiến với Mỹ
Nga nói sẵn sàng cho một cuộc chiến với Mỹ

(Dân trí) - Một quan chức Nga xác nhận Nga đang chuẩn bị cho một cuộc chiến với Mỹ, nhưng kịch bản này chỉ xảy ra khi Mỹ là người khởi xướng trước.

Chủ nhật, 28/10/2018 - 08:37

Trực thăng của ông chủ đội bóng Leicester City phát nổ thành cầu lửa
Trực thăng của ông chủ đội bóng Leicester City phát nổ thành cầu lửa

(Dân trí) - Trực thăng của tỷ phú Vichai Srivaddhanaprabha, ông chủ câu lạc bộ bóng đá Leicester City, đã gặp nạn và bốc cháy dữ dội giống quả cầu lửa ngay sau khi vừa cất cánh từ sân vận động King Power ở thành phố Leicester, Anh. Hiện chưa rõ tỷ phú này có ngồi trên trực thăng hay không.

Chủ nhật, 28/10/2018 - 07:48

Vụ xả súng đẫm máu nhất vào cộng đồng Do Thái trong lịch sử Mỹ, 11 người chết
Vụ xả súng đẫm máu nhất vào cộng đồng Do Thái trong lịch sử Mỹ, 11 người chết

(Dân trí) - 11 người đã thiệt mạng trong một vụ xả súng nhằm vào giáo đường Do Thái ở thành phố Pittsburgh, bang Pennsylvania. Đây được coi là vụ tấn công đẫm máu nhất vào cộng đồng Do Thái trong lịch sử nước Mỹ.

Chủ nhật, 28/10/2018 - 07:10

Đằng sau cái chết của nhà báo Ả Rập Saudi: Cuộc gọi Skype "tử thần"
Đằng sau cái chết của nhà báo Ả Rập Saudi: Cuộc gọi Skype "tử thần"

Qahtani, cố vấn cấp cao của Thái tử Ả Rập Saudi, là một trong những nhân vật đã "ngã ngựa" giữa lúc Riyadh tìm cách xoa dịu sự phẫn nộ của cộng đồng quốc tế về cái chết của nhà báo Jamal Khashoggi.

Chủ nhật, 28/10/2018 - 06:52

Lo ngại đô la Mỹ, các ngân hàng trung ương ồ ạt mua vàng
Lo ngại đô la Mỹ, các ngân hàng trung ương ồ ạt mua vàng

(Dân trí) - Các ngân hàng trung ương trên toàn thế giới đang chuyển sang sử dụng vàng như một hình thức thay thế đồng USD do lo ngại chính sách thương mại cứng rắn của Washington cũng như tình hình bất ổn về địa chính trị.

Thứ bảy, 27/10/2018 - 07:23

Màn tiếp nhiên liệu kép trên không của máy bay quân sự Nga
Màn tiếp nhiên liệu kép trên không của máy bay quân sự Nga

(Dân trí) - Máy bay tiếp liệu của Không quân Nga đã thể hiện kỹ năng điêu luyện khi tiếp nhiên liệu đồng thời cho hai máy bay khác trên không trong một cuộc tập trận.

Thứ bảy, 27/10/2018 - 04:28

ĐÁNG QUAN TÂM
Mỹ sẽ đáp trả mạnh mẽ các chiến lược của Trung Quốc
Mỹ sẽ đáp trả mạnh mẽ các chiến lược của Trung Quốc

(Dân trí) - Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo ngày 26/10 cáo buộc Trung Quốc đang tìm cách xây dựng một "đế chế" bằng việc lấy lòng lãnh đạo các nước bằng các khoản đầu tư. Ông tuyên bố, Mỹ sẽ đối phó với mọi chiến lược này của Bắc Kinh.

Thứ bảy, 27/10/2018 - 11:13

Mỹ “bật đèn xanh” giúp Đài Loan tăng cường năng lực phòng thủ
Mỹ “bật đèn xanh” giúp Đài Loan tăng cường năng lực phòng thủ

(Dân trí) - Việc nâng cấp các máy bay chiến đấu F-16V sẽ giúp Đài Loan nâng cao năng lực phòng vệ của hòn đảo này với sự hỗ trợ của Mỹ, bất chấp những cảnh báo từ Trung Quốc.

Thứ bảy, 27/10/2018 - 09:52

Vợ chưa cưới của nhà báo Ả-rập Xê-út bật khóc đòi công lý trên truyền hình
Vợ chưa cưới của nhà báo Ả-rập Xê-út bật khóc đòi công lý trên truyền hình

(Dân trí) - Trong cuộc phỏng vấn đầu tiên trên truyền hình kể từ cái chết của hôn phu - nhà báo Jamal Khashoggi, bà Cengiz đã hơn một lần bật khóc và cho hay bà không bao giờ cho ông một mình vào bên trong lãnh sự quán ở Thổ Nhĩ Kỳ nếu biết Ả rập Xê út âm mưu sát hại ông.

Thứ bảy, 27/10/2018 - 09:46

Nỗi lo Trung Quốc dùng viện trợ can thiệp chính trị nội bộ New Zealand
Nỗi lo Trung Quốc dùng viện trợ can thiệp chính trị nội bộ New Zealand

(Dân trí) - Các nhà lập pháp lo ngại nguy cơ Trung Quốc dùng các khoản quyên góp rót cho các đảng phái trong hệ thống chính trị New Zealand để can thiệp vào công việc nội bộ của quốc gia này.

Thứ bảy, 27/10/2018 - 08:17

Mỹ khuyên Nga cảnh giác về mối đe dọa của tên lửa Trung Quốc
Mỹ khuyên Nga cảnh giác về mối đe dọa của tên lửa Trung Quốc

(Dân trí) - Một quan chức cấp cao trong nội các Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cảnh báo Nga rằng nước này đang nằm trong tầm ngắm tên lửa của Trung Quốc và điều này có thể gây nên mối đe dọa với Moscow.

Thứ bảy, 27/10/2018 - 08:13

Đằng sau cái chết của nhà báo Ả Rập Saudi: Biệt đội sát thủ "Mãnh hổ"
Đằng sau cái chết của nhà báo Ả Rập Saudi: Biệt đội sát thủ "Mãnh hổ"

Đích thân thủ lĩnh biệt đội "Mãnh hổ" đã cầm đầu vụ thủ tiêu nhà báo Jamal Khashoggi - còn gọi là "Chiến dịch Istanbul".

Thứ bảy, 27/10/2018 - 07:56

Mỹ bắt nghi phạm vụ gửi bom thư tới nhà 2 cựu Tổng thống Obama và Clinton
Mỹ bắt nghi phạm vụ gửi bom thư tới nhà 2 cựu Tổng thống Obama và Clinton

(Dân trí) - Mỹ đã bắt một người đàn ông sinh sống tại bang Florida bị tình nghi liên quan tới chiến dịch gửi bom thư nhằm vào những cá nhân và tổ chức có quan điểm chỉ trích Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong đó có các cựu Tổng thống Barack Obama và Bill Clinton.

Thứ bảy, 27/10/2018 - 07:38

Thổ Nhĩ Kỳ tìm cách dẫn độ 18 nghi phạm sát hại nhà báo Khashoggi
Thổ Nhĩ Kỳ tìm cách dẫn độ 18 nghi phạm sát hại nhà báo Khashoggi

Thổ Nhĩ Kỳ đưa ra thông báo này sau khi công tố viên Saudi Arabia nói rằng, vụ sát hại nhà báo Khashoggi dường như đã được lên kế hoạch từ trước.

Thứ bảy, 27/10/2018 - 12:34

Câu chào tạm biệt khiến người Nhật đối mặt nguy cơ "làm việc đến chết"
Câu chào tạm biệt khiến người Nhật đối mặt nguy cơ "làm việc đến chết"

(Dân trí) - Tinh thần trách nhiệm cao của người lao động, cảm giác có lỗi khi ra về trước đồng nghiệp thể hiện qua một câu chào tạm biệt tưởng chừng “vô thưởng, vô phạt” được cho là đã góp phần tạo nên văn hóa làm việc quá giờ, có thể dẫn tới những “cái chết trên bàn làm việc” tại Nhật Bản.

Thứ bảy, 27/10/2018 - 12:28

Kẻ gửi bom thư cho Obama và Clinton có tư tưởng bài xích đảng Dân chủ
Kẻ gửi bom thư cho Obama và Clinton có tư tưởng bài xích đảng Dân chủ

(Dân trí) - Nghi phạm gửi hàng loạt bưu kiện nghi chứa bom tại Mỹ trong những ngày gần đây là người có tâm lý bài xích đảng Dân chủ, ủng hộ Tổng thống Donald Trump và vào tù ra tội nhiều lần.

Thứ bảy, 27/10/2018 - 12:14

Thổ Nhĩ Kỳ yêu cầu Ả-rập Xê-út cung cấp nơi giấu thi thể nhà báo
Thổ Nhĩ Kỳ yêu cầu Ả-rập Xê-út cung cấp nơi giấu thi thể nhà báo

(Dân trí) - Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã thúc giục Ả-rập Xê-út cung cấp thông tin về chủ mưu vụ sát hại nhà báo Jamal Khashoggi và địa điểm cất giữ thi thể ông, nhấn mạnh rằng Ankara vẫn còn có thêm thông tin và bằng chứng về vụ việc.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 10:04

Mỹ tiếp tục cấm bay "chim sắt" đắt đỏ F-35 vì lỗi kỹ thuật
Mỹ tiếp tục cấm bay "chim sắt" đắt đỏ F-35 vì lỗi kỹ thuật

(Dân trí) - Một số máy bay chiến đấu đa nhiệm F-35 của Mỹ tiếp tục bị cấm bay để kiểm tra các lỗi kỹ thuật ở ống dẫn nhiên liệu của các “chim sắt” đắt đỏ này.

Thứ sáu, 26/10/2018 - 09:50