Syria ngày càng phức tạp

Cách tốt hơn nhiều để bảo vệ trên 2 triệu dân thường đang mắc kẹt ở Idlib là dàn xếp một thỏa thuận chính trị mở đường cho quân nổi dậy đầu hàng.
>>Ông Putin nói sự hiện diện của Mỹ tại Syria vi phạm hiến chương Liên Hợp Quốc
>>Iran tung hỏa lực tiêu diệt 40 phiến quân IS tại Syria
>>Thổ Nhĩ Kỳ ở Syria: 1 chiến trường, 2 liên minh

Đúng vào lúc tưởng như cuộc chiến Syria không thể phức tạp hơn nữa thì nó thực sự phức tạp hơn. Trên bầu trời Địa Trung Hải, tên lửa của Syria bắn hạ máy bay do thám của đồng minh Nga sau khi nhận lầm là máy bay ném bom Israel.

Tại khu nghỉ dưỡng Sochi bên bờ biển Đen, tổng thống Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đề ra một kế hoạch, trong đó Thổ Nhĩ Kỳ sẽ giải giới những phần tử thánh chiến cộm cán ở các khu vực mà Ankara kiểm soát tại tỉnh Idlib của Syria.

Ở đây có 2 vấn đề nổi rõ. Một là sự can thiệp từ bên ngoài vào Syria đang gia tăng và hai là vai trò trung tâm, không thể thay thế của Nga. Ở sườn phía Tây Nam của Syria, lực lượng quân cảnh Nga đang tuần tra gần cao nguyên Golan để kiềm chế Israel lẫn các nhóm vũ trang được Iran ủng hộ. Lâu nay, Nga để Israel không kích các cố vấn Iran trên đất Syria. Chỉ sau vụ máy bay Nga bị bắn hạ gần đây, Moscow mới công khai răn đe Israel.

Quan hệ giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ cũng nhiều mặt như thế. Nga lên án Ankara chiếm đóng phần lãnh thổ phía Bắc Syria, bao gồm nhiều khu vực ở tỉnh Idlib, song lại tận dụng sự hiện diện đó để yêu cầu Thổ Nhĩ Kỳ giải giới các phần tử thánh chiến do chính nước này hậu thuẫn.

Tại khu vực khác của Idlib, lực lượng chính phủ Syria cùng máy bay Nga đang tấn công các tay súng nổi dậy. Ở đây có bóng dáng các "tay chơi" bên ngoài như Anh, Pháp và Mỹ. Họ đang tăng cường chiến dịch ngăn cản Nga không kích ở Idlib, một phần vì lý do nhân đạo (trước nguy cơ thường dân thiệt mạng) nhưng những động cơ khác đằng sau lời kêu gọi ngừng bắn lại không được cao đẹp cho lắm - họ muốn trì hoãn sự thành công của quân đội Syria và đồng minh Nga trong việc giành lại thành trì cuối cùng còn trong tay quân nổi dậy.

Anh, Pháp, Mỹ cùng các vương quốc Ả Rập ở vùng Vịnh dính vào cuộc nội chiến Syria ngay từ khi cuộc nổi dậy chống Tổng thống Bashar al-Assad bị quân sự hóa năm 2012. Họ tài trợ cho các nhóm nổi dậy, bao gồm các phần tử cực đoan thánh chiến. Kêu gọi ngừng bắn kỳ thực là để giúp đỡ quân nổi dậy hơn là những dân thường đang sống trong khu vực lực lượng này kiểm soát.

Có cách tốt hơn nhiều để bảo vệ hơn 2 triệu dân thường đang mắc kẹt ở Idlib. Đó là dàn xếp một thỏa thuận chính trị mở đường cho quân nổi dậy đầu hàng.

Trong vòng 2 năm qua, chính phủ Syria đã đàm phán hơn 100 thỏa thuận đầu hàng như thế với nhiều nhóm nổi dậy khác nhau. Được gọi một cách hoa mỹ là "thỏa thuận hàn gắn", những thỏa thuận này cho phép hàng ngàn tay súng nổi dậy rời khỏi các khu vực bị bao vây.

Hầu hết số này chuyển tới Idlib. Quá mong muốn giành lại kiểm soát, lực lượng Syria còn cho phe nổi dậy rời đi mà vẫn mang theo súng trường và các vũ khí nhỏ, thậm chí dùng xe buýt chính phủ chở họ đi.


Trẻ em trong một toa tàu tại nhà ga ở thủ đô Damascus - Syria hôm 7-9. Ảnh: REUTERS

Trẻ em trong một toa tàu tại nhà ga ở thủ đô Damascus - Syria hôm 7-9. Ảnh: REUTERS

Hàng ngàn người khác, bao gồm gia đình các tay súng và dân thường, đi theo trong khi hàng ngàn người khác nữa tận dụng cơ hội để ở lại xây dựng nhà cửa từ đống gạch vụn. Họ chọn sống dưới sự kiểm soát của chính phủ Syria còn hơn ở trong các thị trấn và làng mạc chưa rũ bỏ nổi chiến tranh.

Xung đột ở Syria chưa bao giờ là cuộc chiến chia đôi đơn giản, giữa một bên ủng hộ và một bên chống đối ông Assad. Hàng triệu người dân chẳng tin tưởng gì cả 2 bên song phải chứng kiến cuộc nổi dậy phi bạo lực dần bị quân sự hóa rồi trở thành một cuộc chiến ủy nhiệm, nơi các thế lực bên ngoài lấy Syria làm chiến trường cho những lợi ích của riêng họ.

Máy bay Nga đã thả truyền đơn kêu gọi quân nổi dậy ở Idlib đầu hàng. Cũng như tại miền Đông Aleppo 2 năm trước, có nhiều báo cáo cho rằng quân nổi dậy trừng phạt những ai nhặt và phát tán truyền đơn hay lan tỏa thông tin rằng thà kiến tạo hòa bình còn hơn chìm đắm trong cuộc chiến không kết quả. Dù đã đến lúc này, phe nổi dậy vẫn chưa từ bỏ hy vọng chiến dịch không kích do Mỹ dẫn đầu sẽ trút bom xuống tổng hành dinh của ông Assad ở Damascus.

Một lập luận khác của phe nổi dậy là bất cứ ai đầu hàng, dù là tay súng hay dân thường, cũng sẽ bị lực lượng Syria bắt giữ hoặc giết hại. Ý nghĩ chính quyền Syria sẽ giết những dân thường quay lại với mình có vẻ không mấy thuyết phục. Nhưng kể cả vậy, nỗi lo bị trả thù vẫn không đáng sợ bằng việc tiếp tục sống chung với bom đạn.

Chính phủ Syria nên sớm tuyên bố rõ ràng rằng tất cả quân nổi dậy Idlib nếu đầu hàng sẽ được ân xá (miễn không phải là thành viên của tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng hay của các chi nhánh al-Qaeda).

Họ cũng sẽ không bị bắt gia nhập quân đội Syria (như từng xảy ra theo những thỏa thuận trước đó), bởi chiến tranh gần như sắp kết thúc và chính phủ không còn cần quá nhiều binh lính. Đổi lại, Anh, Pháp và Mỹ nên thúc ép lực lượng ủy nhiệm của họ đừng cản trở các thỏa thuận đầu hàng.

Với nhiều người Syria, thật khó để thừa nhận cuộc nổi dậy chống lại ông Assad đã thất bại nhưng chối bỏ thực tế này chỉ càng trói buộc Syria vào thống khổ thêm nhiều tháng nữa. Với các chính phủ phương Tây, thật khó để chấp nhận ông Assad đã thắng sau 7 năm liên tục bị gây sức ép từ bỏ quyền lực cũng như không dễ gì thừa nhận sự can thiệp của Nga đã đưa chiến tranh đến hồi kết.

Theo Hải Ngọc

Người lao động

CÁC BÀI MỚI
Mỹ dọa rút khỏi hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân với Nga
Mỹ dọa rút khỏi hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân với Nga

(Dân trí) - Một quan chức Mỹ cảnh báo, Mỹ có thể rút khỏi hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân với Nga, cáo buộc Moscow vi phạm các điều khoản trong thỏa thuận được thông qua từ thời Chiến tranh Lạnh.

Thứ năm, 04/10/2018 - 09:12

Ông Trump tụt hạng, Bill Gates mất ngôi giàu nhất Mỹ
Ông Trump tụt hạng, Bill Gates mất ngôi giàu nhất Mỹ

Trong bảng xếp hạng 400 người Mỹ giàu nhất (Forbes 400) do tạp chí Forbes vừa công bố, Tổng thống Donald Trump bị tụt bậc nghiêm trọng, trong khi tỉ phú công nghệ Bill Gates mất "ngôi vương" về tay Jeff Bezos, người sáng lập kiêm Tổng giám đốc điều hành tập đoàn thương mại điện tử Amazon.

Thứ năm, 04/10/2018 - 08:34

"Phát súng" kế tiếp của Trung Quốc trong căng thẳng thương mại với Mỹ
"Phát súng" kế tiếp của Trung Quốc trong căng thẳng thương mại với Mỹ

(Dân trí) - Trung Quốc, nước nhập khẩu dầu thô lớn thứ 2 của Mỹ, dường như đã dừng hoàn toàn việc mua mặt hàng này từ Washington trong bối cảnh căng thẳng thương mại giữa 2 nền kinh tế lớn nhất thế giới có dấu hiệu leo thang.

Thứ năm, 04/10/2018 - 08:28

Mỹ có thể dùng khí tài quân sự nào để “át vía” S-300 ở Syria?
Mỹ có thể dùng khí tài quân sự nào để “át vía” S-300 ở Syria?

(Dân trí) - Giới chuyên gia nhận định không quân Mỹ có thể điều động các máy bay chiến đấu tàng hình F-22 và máy bay chiến đấu F-16CJ để đối phó với việc Nga cung cấp hệ thống phòng không S-300 cho quân đội chính phủ Syria.

Thứ năm, 04/10/2018 - 05:22

Người Indonesia hoảng loạn trước loạt tin đồn “chết người” sau thảm họa
Người Indonesia hoảng loạn trước loạt tin đồn “chết người” sau thảm họa

(Dân trí) - Giới chức Indonesia đang nỗ lực vào cuộc để ngăn chặn các tin đồn thất thiệt gây tâm lý hoảng loạn cho người dân tại đảo Sulawesi - nơi vừa hứng chịu thảm họa động đất và sóng thần khiến hơn 1.400 người thiệt mạng.

Thứ năm, 04/10/2018 - 05:17

Bi kịch của một góa phụ cạnh hố chôn tập thể nạn nhân động đất/sóng thần Indonesia
Bi kịch của một góa phụ cạnh hố chôn tập thể nạn nhân động đất/sóng thần Indonesia

(Dân trí) - Thảm họa động đất/sóng thần càn quét qua Indonesia hồi tuần trước đã để lại những hậu quả đau lòng, trong đó có câu chuyện người góa phụ gạt nước mắt chấp nhận để chồng nằm dưới nấm mộ tập thể vì sợ lây lan bệnh dịch.

Thứ năm, 04/10/2018 - 04:11

Nga hoàn tất chuyển S-300 cho Syria
Nga hoàn tất chuyển S-300 cho Syria

(Dân trí) - Nga đã hoàn tất việc chuyển giao các hệ thống S-300 đầu tiên cho Syria, trong đó có 49 thiết bị liên quan như radar, bệ phóng.

Thứ năm, 04/10/2018 - 03:50

Thế "tiến thoái lưỡng nan" của Mỹ trước thương vụ vũ khí tỷ "đô" giữa Nga-Ấn
Thế "tiến thoái lưỡng nan" của Mỹ trước thương vụ vũ khí tỷ "đô" giữa Nga-Ấn

(Dân trí) - Triển vọng trong việc ký kết thương vụ mua bán vũ khí trị giá hàng tỷ USD giữa Nga và Ấn Độ dường như đã đưa Mỹ vào thế khó.

Thứ năm, 04/10/2018 - 03:32

Những ứng viên sáng giá của giải Nobel Hòa bình 2018
Những ứng viên sáng giá của giải Nobel Hòa bình 2018

(Dân trí) - Tổng thống Hàn Quốc, nhà lãnh đạo Triều Tiên hay Tổng thống Mỹ là 3 trong số ứng cử viên được dự đoán sẽ được trao giải Nobel Hòa bình - giải Nobel được chờ đợi nhất năm nay.

Thứ năm, 04/10/2018 - 03:09

Dân đảo Indonesia mắc kẹt ở "vùng đất thây ma"
Dân đảo Indonesia mắc kẹt ở "vùng đất thây ma"

(Dân trí) - Người dân thành phố Palu trên đảo Sulawesi của Indonesia đang tìm cách chạy khỏi vùng đất này sau thảm họa kép động đất, sóng thần. Nỗ lực này của họ gặp không ít khó khăn do đường sá bị hư hại, nhiên liệu cạn kiệt.

Thứ năm, 04/10/2018 - 02:37

Nguy cơ thổi bùng căng thẳng Mỹ - Trung sau cuộc chạm trán trên Biển Đông
Nguy cơ thổi bùng căng thẳng Mỹ - Trung sau cuộc chạm trán trên Biển Đông

(Dân trí) - Cuộc “chạm trán” được cho là “thiếu an toàn” giữa các tàu chiến của Mỹ và Trung Quốc trên Biển Đông gần đây được dự đoán có thể “đổ thêm dầu vào lửa” cho mối quan hệ vốn tồn tại nhiều bất đồng giữa Washington và Bắc Kinh.

Thứ năm, 04/10/2018 - 01:51

Phó Tổng thống Mỹ sẽ cứng rắn cảnh báo “sự hăm dọa” của Trung Quốc ở Biển Đông
Phó Tổng thống Mỹ sẽ cứng rắn cảnh báo “sự hăm dọa” của Trung Quốc ở Biển Đông

(Dân trí) - Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence hôm nay sẽ phát đi một thông điệp cứng rắn đối với Trung Quốc rằng Washington sẽ không lùi bước trước điều mà Mỹ xem là sự hăm dọa của Trung Quốc ở Biển Đông.

Thứ năm, 04/10/2018 - 11:36

CÙNG CHUYÊN MỤC
Mỹ đang làm Trung Quốc “khó thở” trên nhiều mặt trận?
Mỹ đang làm Trung Quốc “khó thở” trên nhiều mặt trận?

Mặc dù chính quyền Mỹ hiện nay có vẻ thiên về đối nội, trên thực tế họ vẫn rất quan tâm đến chính sách đối ngoại, đặc biệt đề phòng Trung Quốc.

Thứ năm, 04/10/2018 - 10:26

Video Thủ tướng Anh nhảy tưng bừng gây “sốt”
Video Thủ tướng Anh nhảy tưng bừng gây “sốt”

(Dân trí) - Trong bài phát biểu tại một sự kiện của đảng Bảo thủ, Thủ tướng Anh Theresa May đã nhún nhảy trên nền bài hát Dancing Queen (Nữ hoàng khiêu vũ) của nhóm nhạc huyền thoại ABBA.

Thứ năm, 04/10/2018 - 10:22

Người Indonesia bới rác tìm đồ ăn ở thành phố "chết chóc" sau thảm họa
Người Indonesia bới rác tìm đồ ăn ở thành phố "chết chóc" sau thảm họa

(Dân trí) - Những người may mắn sống sót sau thảm họa động đất và sóng thần tại Indonesia đang phải cầm cự qua ngày bằng cách bới rác tại các nông trại hoặc trên cánh đồng trước khi hàng viện trợ từ chính phủ đến được với họ.

Thứ năm, 04/10/2018 - 09:46

Tổng thống Putin chỉ ra “sai lầm chiến lược lớn” của Mỹ
Tổng thống Putin chỉ ra “sai lầm chiến lược lớn” của Mỹ

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin cho rằng Mỹ đang mắc phải sai lầm khi ban hành lệnh trừng phạt khắp thế giới cũng như “lạm dụng” sức mạnh của đồng USD trên trường quốc tế.

Thứ năm, 04/10/2018 - 09:20

Tổng thống Putin: Không có chiến dịch quân sự lớn ở "chảo lửa" Syria trong tương lai gần
Tổng thống Putin: Không có chiến dịch quân sự lớn ở "chảo lửa" Syria trong tương lai gần

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết, trong tương lai gần sẽ không có bất cứ hoạt động quân sự nào ở Idlib. Nhà lãnh đạo Nga cũng nhấn mạnh, mục tiêu trọng tâm hiện nay của Nga và các bên là tìm kiếm hòa bình, không phải xung đột, ở "chảo lửa" Idlib.

Thứ năm, 04/10/2018 - 08:46

Israel sẽ triển khai “tia chớp” F-35 đối phó với S-300 tại Syria?
Israel sẽ triển khai “tia chớp” F-35 đối phó với S-300 tại Syria?

(Dân trí) - Quân đội Israel được cho là sẽ điều động máy bay chiến đấu tàng hình F-35 thực hiện các nhiệm vụ tác chiến ở Syria sau khi Nga vận chuyển S-300 tới cho Damascus.

Thứ năm, 04/10/2018 - 08:22

Mỹ bí mật chuẩn bị kế hoạch phô diễn lực lượng “nắn gân” Trung Quốc
Mỹ bí mật chuẩn bị kế hoạch phô diễn lực lượng “nắn gân” Trung Quốc

(Dân trí) - Giới chức quốc phòng Mỹ cho biết Hạm đội Thái Bình Dương đã lên kế hoạch tăng cường sự hiện diện của Washington trên phạm vi toàn cầu với mục đích “nắn gân” Trung Quốc trong bối cảnh quan hệ song phương có nhiều căng thẳng.

Thứ năm, 04/10/2018 - 07:59

Ông Putin nói về tương lai của Tổng thống Venezuela
Ông Putin nói về tương lai của Tổng thống Venezuela

(Dân trí) - Khi được hỏi liệu Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro có nên rời nhiệm sở khi tình hình kinh tế ngày càng suy sụp hay không, Tổng thống Vladimir Putin nói rằng điều đó sẽ phụ thuộc vào người dân Venezuela.

Thứ năm, 04/10/2018 - 07:41

Người vợ "nghiện" hàng hiệu của cựu Thủ tướng Malaysia bị bắt
Người vợ "nghiện" hàng hiệu của cựu Thủ tướng Malaysia bị bắt

(Dân trí) - Giới chức Malaysia ngày 3/10 đã bắt giữ cựu Đệ nhất phu nhân Rosmah Mansor, vợ cựu Thủ tướng Najib Razak, với cáo buộc tham nhũng.

Thứ năm, 04/10/2018 - 07:23

Nhân chứng kể khoảnh khắc đất hóa lỏng nuốt chửng người, nhà cửa ở Indonesia
Nhân chứng kể khoảnh khắc đất hóa lỏng nuốt chửng người, nhà cửa ở Indonesia

(Dân trí) - Tưởng chừng chỉ có trong phim khoa học viễn tưởng, song tại ngôi làng trên đảo Sulawesi thời điểm xảy ra thảm họa kép động đất, sóng thần hồi tuần trước, mặt đất bất ngờ hóa lỏng, "nuốt chửng" nhiều người và nhà cửa.

Thứ năm, 04/10/2018 - 06:52

Taliban nói bắn rơi máy bay quân sự Mỹ, 11 người chết
Taliban nói bắn rơi máy bay quân sự Mỹ, 11 người chết

(Dân trí) - Giới chức quốc phòng Mỹ cho biết một máy bay quân sự của nước này đã rơi ở Afghanistan khiến ít nhất 11 người chết. Tổ chức Hồi giáo cực đoan Taliban đã lên tiếng nhận trách nhiệm về vụ việc.

Thứ tư, 03/10/2018 - 10:06

Ông Putin nói sự hiện diện của Mỹ tại Syria vi phạm hiến chương Liên Hợp Quốc
Ông Putin nói sự hiện diện của Mỹ tại Syria vi phạm hiến chương Liên Hợp Quốc

(Dân trí) - Tổng thống Nga Vladimir Putin cho rằng tất cả lực lượng quân sự nước ngoài cuối cùng đều phải rút khỏi Syria và sự hiện diện của Mỹ tại quốc gia Trung Đông này là vi phạm hiến chương Liên Hợp Quốc.

Thứ tư, 03/10/2018 - 09:41