Thứ năm, 30/04/2015 - 11:11

Phóng viên duy nhất quay được cảnh Sài Gòn giải phóng

Dân trí

"Hoan nghênh các vị tới Sài Gòn, tôi chờ ở đây để quay phim cảnh giải phóng", phóng viên người Úc Neil Davis nói lưu loát bằng tiếng Việt với bộ đội Việt Nam trước khi anh quay thước phim độc nhất ghi lại cảnh xe tăng tiến vào Dinh Độc Lập ngày 30/4/1975.

Hình ảnh xe tăng Việt Nam húc đổ cổng Dinh Độc lập tại Sài Gòn. (Ảnh:

Hình ảnh xe tăng Việt Nam húc đổ cổng Dinh Độc Lập tại Sài Gòn. (Ảnh: AFP)

Thời khắc huy hoàng khi chiếc xe tăng húc đổ cổng Dinh Độc Lập năm 1975, một sự kiện lịch sử của dân tộc Việt Nam đã được ghi lại trong thước phim của nhà quay phim tài ba Neil Davis của đài NBC, Úc.

Neil Davis được bạn bè miêu tả là người luôn tìm được cách đặt mình vào đúng vị trí và thời điểm để quay được những thước phim ý nghĩa nhất.

Lòng can đảm cùng sự may mắn đã theo phóng viên Neil trên hầu hết các lần săn tin, mà đỉnh cao là thời điểm anh trở thành người duy nhất quay được cảnh xe tăng quân giải phóng húc đổ cổng Dinh Độc Lập tại Sài Gòn ngày 30/4/1975.



Theo lời kể của ông Jim Laurie, một cựu phóng viên NBC cũng từng ở lại Việt Nam trong những ngày cuối cùng của cuộc chiến, nhóm của NBC, trong đó có Jim và Neil, vẫn bám trụ ở lại Sài Gòn.

Trong một cuộc phỏng vấn, ông Jim cho hay Neil có biết một nhân vật thuộc mặt trận dân tộc giải phóng, và người này cho biết phóng viên nước ngoài sẽ được đảm bảo an toàn dưới chính quyền mới.

Ông Laurie cũng kể lại rằng khi đi quay phim, để đảm bảo an toàn cho ông (một người mang quốc tịch Mỹ), “Neil có dặn đi dặn lại là khi đi quay tôi luôn phải đứng sau ông ấy. Để khi người ta hỏi ông sẽ trả lời là người Úc, và tôi chỉ cần gật đầu theo”.

Tờ NYT nhận định Davis đã ở lại đến những thời khắc cuối cùng của cuộc chiến, trong khi những người khác đã rời đi. Anh đã đặt cược, và chiến thắng.

Chân dung phóng viên Neil Davis. (Ảnh:

Chân dung phóng viên Neil Davis. (Ảnh: awm.gov.au)

"Hoan nghênh các vị tới Sài Gòn, tôi chờ ở đây để quay phim cảnh giải phóng", Neil Davis sau đó kể lại rằng câu nói tiếng Việt này đã giúp anh được an toàn tác nghiệp vào thời điểm vô cùng quan trọng này.

Đội của NBC sau đó đã ở lại Sài Gòn cho đến ngày 26/5/1975, trước khi khệ nệ vác đống phim quay được về Hồng Kông, quá cảnh tại Vientiane và Bangkok. 

Các đoạn phim sau đó được tráng và biên tập lại thành một phóng sự đặc biệt dài 30 phút. Khi bộ phim được phát trên NBC gần một tháng sau ngày Việt Nam thống nhất, đã có hàng triệu khán giả theo dõi.

Chân dung người quay phim dũng cảm

Với 11 năm kinh nghiệm, phóng viên ảnh chiến trường Neil Davis được đồng nghiệp tôn vinh là một trong những hình mẫu xả thân vì nghề nghiệp.

Đạo diễn người Úc David Bradbury sau này đã dựng một bộ phim tài liệu mang tên “Front Line”, lấy Neil Davis làm nhân vật trung tâm. Bộ phim mô tả rất nhiều vai trò mà một người quay phim có thể đảm nhiệm trong thời kỳ chiến tranh.

Chân dung của Neil là một anh hùng gan dạ, một vị quan tòa, một nhà ngoại giao, thậm chí một người chiến sĩ. Trong một số thời điểm, Neil cho biết đôi khi anh hòa mình vào đoàn quân anh đang ghi hình.

Bên cạnh khoảnh khắc được chứng kiến và ghi lại những chiếc xe tăng quân đội Việt Nam húc đổ cổng Dinh Độc Lập, có những lúc anh phải chứng kiến bạn bè của mình ngã xuống, mà vẫn phải giữ vững máy quay.

Đôi lúc Neil cố gắng ghi lại cảnh tưởng bị một chiếc trực thăng tấn công hay hướng máy quay vào một người đàn ông sắp bị hành quyết với hy vọng ngăn cản được thảm kịch.

Những câu chuyện anh dũng phi thường của Neil chắc hẳn phải xuất phát từ bản chất con người anh, và những câu chuyện đó được kể một cách chân thực nhất, NYT nhận định.

Phóng viên của chiến trường đã nằm lại tại Thái Lan

Sau những thước phim hùng tráng, ngày 9/9/1985, phóng viên quay phim Neil Davis đã thiệt mạng khi nỗ lực ghi hình lại một cuộc đảo chính tại Thái Lan.

Hôm đó, Neil và người phụ trách âm thanh của anh, Bill Latch, làm việc cho kênh truyền hình Mỹ NBC, đang ghi hình các phe phái chính trị trước một đài phát thanh quân đội Thái Lan khi những chiếc xe tăng nã pháo vào tòa nhà.

Neil luôn làm việc theo nguyên tắc “nơi nguy hiểm nhất là tôi an toàn nhất”. Anh ấy đứng cách những chiếc xe tăng chưa đầy 50m khi chúng bắn dồn dập.

Cảnh phim cuối cùng anh ghi được là “được quay bằng máy quay cầm tay, vững chãi như một tảng đá, và rồi chiếc xe tăng bắt đầu nã pháo”.

 Williams kể lại. “Vì bạn biết chuyện gì sắp xảy ra, bạn sẽ muốn nói: “Neil, đừng quay phim nữa, ra khỏi chỗ đó ngay”, nhưng anh ấy không nghĩ rằng chúng sẽ bắn”.

 “Những ngày còn sống, anh là một trong số 3 quay phim tại Đông Dương. Anh ấy gan dạ, nhưng có tính toán một cách chuyên nghiệp”, Derek Williams, một đồng nghiệp và người bạn lâu năm của Neil Davis, chia sẻ.

Bạn bè kể lại việc cuối cùng Neil Davis làm buổi sáng ngày anh thiệt mạng là trả tiền cá cược một trận cricket với Rodney Tasker, một đồng nghiệp phóng viên người Anh, vì đội Aussies đã thua Ashes.

Mảnh giấy Neil gửi lại cho người bạn có viết: “Chúc may mắn, Tasker, chúc may mắn”. Neil đã không biết rằng may mắn đã không ở lại với chính anh trong ngày hôm đó.

Thoa Phạm - Nghi Phương
Theo NewYork Times, Frontline